Reise in Polen

by Alfred Döblin

Fascinated by the nature of the Jewish identity, Doeblin, the author of "Berlin Alexanderplatz", a non-practising Jew in Berlin in the 1920s, decided to visit Poland to try to discover his Jewish roots. This book is a record of that journey. He describes Polish-Jewish language and tradition, the striking costumes and colourful markets, and the terrible poverty that surrounded everything. The book is both a personal investigation into ancestry and a portrait of a unique society on the eve of its destruction.

Genres: Travel, History, Nonfiction, German Literature, Jewish, Politics, Poland

375 pages, Paperback

First published January 1, 1925

About the author

Bruno Alfred Döblin (August 10, 1878 – June 26, 1957) was a German novelist, essayist, and doctor, best known for his novel Berlin Alexanderplatz (1929). A prolific writer whose œuvre spans more than half a century and a wide variety of literary movements and styles, Döblin is one of the most important figures of German literary modernism. His complete works comprise over a dozen novels ranging in genre from historical novels to science fiction to novels about the modern metropolis; several dramas, radio plays, and screenplays; a true crime story; a travel account; two book-length philosophical treatises; scores of essays on politics, religion, art, and society; and numerous letters — his complete works, republished by Deutscher Taschenbuch Verlag and Fischer Verlag, span more than thirty volumes. His first published novel, Die drei Sprünge des Wang-lung (The Three Leaps of Wang Lun), appeared in 1915 and his final novel, Hamlet oder Die lange Nacht nimmt ein Ende (Tales of a Long Night) was published in 1956, one year before his death.

Reviews

[Chrissie · Rating 4 out of 5]

I am so excited and happy--this too I will read with Gundula (Manybooks), just as I did with the author's Berlin Alexanderplatz: The Story of Franz Biberkopf ! This time, Gundula and I will carry on our discussion in the comments under HER review rather than mine. Here: https://www.goodreads.com/review/show...

I've read the Swedish translation of Alfred Döblin’s Reise in Polen published in 1925. The translation is by Peter Hallberg. He adds an interesting introduction containing relevant biographical information. Placed at the start, it adds rather than diminishes one’s appreciation of that which follows. It is to be noted that the English title is misleading. The book concerns Döblin’s two-month travels during 1924 in Poland not to Poland. Both the German and Swedish titles make this clear. These two titles are significantly better! One wonders if there are other poor word choices in the English translation!

Döblin travels alone. He travels lightweight with just the fewest of necessities. He travels by train. His purpose is to better understand his Jewish heritage. He vividly remembers his mother’s recitals and references to Yiddish proverbs and epigrams. He knows Yiddish, but not Polish. He uses as his guides inhabitants native to each place—those for whom the city is their home. He visits Warsaw, Vilnius (in present day Lithuania), Lublin, Lwów, the industrial petroleum area in what is now Ukraine, Kraków, Zakopane and Lwów.

He observes the people, predominantly Jewish people often the poor and hard up individuals. He is attempting to imbibe their existence, their life as they live it. Through his eyes we see their clothing, food, religious practices and rituals. We visit libraries, museums, cemeteries, synagogues, openair markets. A child dies and the moans and screams of the mother reverberate along the street. He rubs shoulder with the people and is told their stories and beliefs. He doesn’t put himself above them. He puts himself among them and is accepted, welcomed by them as a fellow human being. His prose is empathetic. He is at the same time knowledgeable. He adds population figures, statistics, information about music and literature, as well as many historical facts. He becomes philosophical, for example he speaks of the idiocy of national borders. He wishes for all to be able to communicate via one common language. His views are at times nebulous, inexact, unclear. He gets carried away; dreams rather than reality become the focus. Parts wander. Part I had difficulty following.

In each town we are alternately presented with amusing, moving, informative tidbits, i. e. information not usually included in travelogues because that which is presented has a personal touch. Here is just example-- when a cemetery is discovered to be closed, he and the guide sneak in! Then we are treated to tales of those buried there. One more example, he bought a ticket for a bed in a sleeping wagon. Nobody showed it to him! He did eventually discover that there were beds that could be pulled down from the walls.

Now, what follows is important. Much of the world we are shown does not exist anymore, not after the holocaust! This hit me as a kick in the gut! We see the Jewish quarters in Warsaw as they were in the 1920s. Think if the book had not been written. The book is a treasure, for this alone.

The audio version is narrated by Jens Malmkvist. It is well done, and not hard to follow. Four stars for the audio narration. Personally, I am happy to have read the Swedish translation. The mistake in the book’s English title is worrying!

****************************

*Berlin Alexanderplatz: The Story of Franz Biberkopf 5 stars
*Journey to Poland 4 stars

[Manybooks · Rating 5 out of 5]

For two months in late 1924, German (and also culturally Jewish) author and physician Alfred Döblin (who is of course best known and celebrated for his 1929 urban novel Berlin Alexanderplatz) took a journey (mostly by train) touring the major cities of Poland in order to become better acquainted with Polish history, Polish life but actually in particular Polish Jewish culture, Polish Jewish day to day life (and Döblin's 1925 travelogue and memoir Reise in Polen, which is titled Journey to Poland in English translation, it is the result of this and a both factually informative and also highly personal and emotional textual experiment). For although Alfred Döblin's family in fact originally hailed from Poland, he was born and raised in Berlin as a very secular and pretty much assimilated German Jew (and not even having been taught either the Polish language or all that much Yiddish) and Döblin therefore wanted to familiarise himself with Poland and bien sûr with Jewish life and culture in Poland (which Alfred Döblin kind of seemed to think would be more "authentic" and more based on tradition and dogma than what Judaism was like and being practiced in 1920s Germany and in particular in large urban centres such as Berlin), not necessarily to embrace, but more to better understand and to also learn to appreciate and not be overly and academically critical of traditional Hassidic Judaism.

And yes, from the text of Reise in Polen, Döblin has definitely (and in my humble opinion) totally managed to achieve his textual, his thematic goals. Because while his observations regarding Polish Judaism feel like the author does consider how Judaism is lived and observed in Poland as a bit too traditional and dogmatic for himself (and sometimes even rather Mediaeval in scope and feel) Alfred Döblin certainly demonstrates both understanding, appreciation and also a willingness to not only learn but to also internalise and choose as positive and as perhaps even to be mirrored and imitated those aspects of Polish Jewish culture that he has found forward-thinking and better than standard Polish and also standard Western European attitudes, with this especially being the case with regard to education, with how in Poland, Jewish schools etc. are according to Alfred Döblin's words in Reise in Polen much more community based, with teachers and students working together on their texts and with the instructors not automatically being the word of authority, just one voice and one opinion of many (and yes, this is also near and close to my own heart and that I thus totally have adored and agreed with Alfred Döblin's celebration in Reise in Polen of the Jewish manner of education, and that yes and furthermore, I also so so so much agree with Döblin despising national and internal borders and to consider them at best problematic and bastions of potential and dangerous bigotry, stereotyping and nationalism).

Now with regard to Alfred Döblin's presented prose (concerning both style and equally themes and contents), I have definitely and majorly enjoyed Reise in Polen and the fact that my perusal of Reise in Polen was fast, delightfully educational (but also without annoying pedantry) and progressing at a much faster and also more leisurely manner and pace than has been the case with Döblin's Berlin Alexanderplatz (where I often had to pause and sometimes, even often, reread passages and a few times even entire chapters). And indeed, when I located a copy of Reise in Polen on Open Library early this morning, I was in fact pretty well immediately textually hooked and totally eager to continue reading for two main reasons. For one, I have always (since my childhood) loved reading travelogues and that for two, I really do adore how Alfred Döblin in Reise in Polen makes his mode of transportation from Germany to Poland (a voyage by train) his actual writing style, so that reading about Döblin travelling via the rails makes me, makes us as readers also feel like we are actually on board and getting our information in bits and pieces, in snippets of information (and visuals), watching everyone and everything rush by the train windows.

Informative, factually balanced, enlighteningly fascinating, and with detailed but for me always easy to textually digest and understand descriptions and occasional author-based musings regarding philosophy, history, religion (and the already mentioned above education), while Reise in Polen is perhaps not as brilliant and as hard hitting and full of pain and suffering as Berlin Alexanderplatz, for pleasure reading, I actually must admit that I do rather prefer Reise in Polen and warmly recommend it for anyone who enjoys travelogues that are more than simply a list of experienced events while on vacation or on a journey (but with the caveat that I have not read the English language translation and that I therefore do not know how Alfred Döblin's text for Reise in Polen has been rendered in Voyage to Poland).

[Joseph Hirsch · Rating 2 out of 5]

I'm not crazy about travelogues (the last one I read and enjoyed was Knut Hamsun's "In Wonderland"). That disclosed, I've enjoyed enough Döblin in the past to at least give this book a go on the strength of my previous reading of his works. "Berlin Alexanderplatz" is a tour-de-force, and some of Döblin's other works (like "A People Betrayed") are at least important historical artifacts of a very chaotic time and place, regardless of their literary merit.

"Journey to Poland" is a weird mix of philosophy, eschatology, soap-boxing, and poetic musings from Döblin, who describes his west-to-east journey from Germany into Poland in the book's pages (the borders between the two lands have always been contested, and strong tensions have always existed between the two peoples). The author's descriptions of religious icons, historical sights, and architecture really start to take on a quality of sameness that recalls Steven Spielberg's dig at Kubrick's masterwork "Barry Lyndon," that it's all a bit like spending all day at the Prado without lunch. Some of the esoteric info about the non-assimilated Jews Döblin encounters is fascinating, as are the debates surrounding the then-nascent movement of Zionism. The problem is that for every time Döblin allows his subjects to speak, he interjects ten times as much of himself into the travelogue. These things can be turgid enough as is (they're basically picaresques without the action or the rake/libertine element); add to that the fact that Döblin is too solipsistic to even play "camera" and faithfully record what he sees around him (to borrow the term from John van Druten by way of Christopher Isherwood) and we get a picture that becomes increasingly myopic at just the juncture when it feels like Döblin would have been better served rather by widening his vistas.

Ironically, the parts of the book that worked best for me seem to be when Döblin abandons his human quarry and his mission to establish a link with his less assimilated Jewish brethren, and he instead focuses on natural splendor or wintry barrenness, on mountains and trees and landscapes. He's not Whitman or Emerson (or a German romantic equivalent) but he has a nature poet's transcendentalist gift for losing himself (and his ego) in descriptive renderings that leave the reader breathless, and it only makes me wish there was more of such descriptions in this book.

That said, the usual caveat that this is one man's opinion needs to be interjected here. Others may enjoy it quite a bit more and shouldn't let my review serve as much other than a guidepost for the book's contents. I wouldn't recommend "Journey" except for those with a strong interest in Judaica and a keen interest in the moment just before an entire metaphysical framework was steamrolled by the progression of Panzer tanks that followed the same general course as Döblin, although they came as conquerors and not travelers.

[Billie · Rating 4 out of 5]

Den tar tid att läsa. Tack Döblin för att du skildrat denna värld, Polen och judiska Polen 1924 som bara 10 år senare utplånats. Vetskapen om detta ger läsningen en ännu sorgligare ton än den som redan finns där av armodet hos många av människorna i boken.

[Nina · Rating 5 out of 5]

Jest to niezwykła książka. Podobnie zresztą jak moja droga dotarcia do niej, o czym więcej, dla zainteresowanych, w Postscriptum.

W roku 1924 Alfred Döblin, (1878-1957) niemiecki lekarz psychiatra, pisarz związany z nurtem ekspresjonizmu - autor m.in. jednej z pierwszych tzw. miejskich powieści „Berlin Alexanderplatz: Die Geschichte vom Franz Biberkopf” - dość znany ówcześnie działacz o niezwykle ciekawym życiorysie, podróżuje przez dwa miesiące po Polsce i ponad rok później ukazuje się jego „Reise in Polen”.

Urodził się w niemieckim Szczecinie, jego rodzice pochodzili ze środowisk żydowskich, z Poznania - ojciec, z Szamotuł - matka. Ale tych miejscowości podczas swojej wizyty w Polsce Döblin nie odwiedza. Trasa podróży to: Warszawa-Wilno-Lublin-Lwów-Zagłębie naftowe-Kraków-Zakopane-Łódź-Gdańsk. Pewnie dlatego, że jeśli chodzi o polskich Żydów, interesowały go przede wszystkim tradycyjne, większe skupiska.

W znakomitym Posłowiu Henryka Grynberga do polskiego wydania książki - z zajrzeniem do którego, podobnie jak do interesujących Notatek tłumaczki, Anny Wołkowicz, nie trzeba moim zdaniem czekać na ukończenie lektury - Grynberg nazywa „Podróż po Polsce” reportażem. Ale jest to reportaż szczególny, odbiegający od obecnych wymogów wobec tego gatunku. W ekspresyjnej formie oddaje Döblin bardzo zróżnicowane wrażenia podróżnika z obserwacji odwiedzanych miejsc, podbudowane jego własnymi przemyśleniami nad istotą i znaczeniem tego, co widzi. A są to przemyślenia - sądzę, ze nie tylko w moim odczuciu - nie zawsze spójne ze sobą, ale zawsze fascynujące. Obok osobistych przekonań autora, czasami zresztą ulegających przemianom, ilustrują pewne trendy epoki, np. modne wśród zachodnich intelektualistów rozczarowanie ówczesną sytuacją społeczno-polityczną.

Przystępując do lektury myślałam, że głównym celem wizyty Döblina w Polsce było tropienie korzeni własnego żydostwa. Ale tak nie jest, książka zajmuje się tym, na co wskazuje tytuł, oraz skorelowaniem podróżniczych obserwacji nowej, trochę egzotycznej rzeczywistości z wcześniej nabytą teoretyczną wiedzą i własnym systemem przekonań. Czyż tak nie robi większość z nas podróżując po świecie?

Wspólnoty żydowskie różnią się między sobą w zależności od miasta - na przykład ciekawe różnice miedzy dworami poszczególnych cadyków mają pewien wpływ na życie codzienne ich wyznawców - ale oczywiście w pamięci czytelnika pozostają przede wszystkim wspólne charakterystyczne cechy nie istniejącego już świata, na czele z biedą i wszystkimi niezbyt przyjemnymi doznaniami zewnętrznego obserwatora, z jakimi ona się wiąże. Ciekawe są wrażenia autora z dwóch miast, które wywarły na mnie bodaj największe wrażenie. We Lwowie najbardziej dobitnie dochodzi do głosu jego niechęć wobec wszelkich nacjonalizmów. Choć wymienia wszystkie narodowości, z którymi ówczesne państwo polskie nie daje sobie rady, na pierwszym miejscu ilustrującym tę bezradność nie stawia antysemityzmu - mimo że wspomina o tzw. „Polskim procesie Dreyfusa”, opisywanym w niedawno wydanej książce Grzegorza Gaudena - ale stosunki polsko-ukraińskie. Z kolei jego obraz mojej rodzinnej Łodzi nie przypomina Reymontowsko-Wajdowskiej wizji miasta trzech kultur. W tworzeniu łódzkiego kapitalizmu, z różnymi jego wadami i zaletami, zafascynowany jest jedynie rolą czynnika niemieckiego.

Alfred Döblin miał w owym czasie obsesję na temat negatywnej roli państwa jako zwornika aspiracji narodowych, przekształcających je - jak należy domniemywać - w szkodliwe nacjonalizmy. W związku z tym nie tylko nie po drodze mu było z ruchami syjonistycznymi, ale swoją antypaństwową doktrynę traktuje jako regułę uniwersalną. Uważa, że spoiwem wspólnotowym, także narodowym, powinny być wartości duchowe, na przykład religia. Dlatego, mimo mieszanych odczuć podczas obserwacji, podziwia manifestowanie swojej religijności przez chasydów. Sam z kolei przeżywa swoistą epifanię na widok Ukrzyżowanego w krakowskim kościele mariackim, co zresztą mogło zaważyć na jego paru późniejszych życiowych decyzjach.

Wśród wielu innych obserwacji niemiecki podróżnik po Polsce trafnie punktuje różnice między byłym zaborem rosyjskim i austriackim. Jednak, ażeby w pełni docenić ciekawą osobowość niemiecko-żydowskiego intelektualisty i jego skomplikowany obraz międzywojennej Rzeczypospolitej najlepiej po prostu książkę przeczytać, co gorąco polecam, życząc sukcesów w polowaniu na nią. O czym słów kilka poniżej.

Postscriptum: Zaczęło się od rekomendacji książki, wydanej w przekładzie na norweski w roku 2023, przez przyjaciół mieszkających w Bergen. Okazało się, że po polsku została wydana w roku 2000 przez Wydawnictwo Literackie. Na stronie LC zebrała nawet parę, pozytywnych opinii, ale znanymi mi kanałami, kupna lub pożyczenia, nigdzie nie udało mi się na nią trafić. Dopóki nie zaczęłam przeglądać bazy Biblioteki Narodowej. Ucieszyłam się, gdy z katalogu BN dowiedziałam się, że istnieje także wydanie online. Jednak ze względu na obwarowania przez prawa autorskie ściągnąć go na swój czytnik nie będę mogła. Dostęp do pliku książki mogę mieć jedynie na tzw. dedykowanym terminalu. Na szczęście w mojej bibliotece gminnej (Tarnowo Podgórne) taki terminal posiadają. Tymczasem dzień, gdy przemiłe panie bibliotekarki (serdecznie dziękuję) powiadomiły mnie, że książka rzeczywiście u nich na terminalu jest dostępna, zbiegł się z nieoczekiwaną wiadomością od znajomego. Nie tylko potwierdziło się, że kiedyś książkę kupił, ale dzięki wydatnej pomocy bystrej wnuczki udało mu się w swoim przepastnym księgozbiorze ją znaleźć. Odetchnęłam z ulgą, bo książka, mimo pozornie niewielkiej objętości, 317 stron, jest kolokwialnie rzecz ujmując, gęsta. Zarówno pod względem zwartości treściowej, stylu autora, jak i sposobu drukowania, toteż na pewno znacznie wygodniej było mieć ją fizycznie dostępną w domu. Tye że podczas lektury zaczęła się rozklejać i obecnie jest u introligatora. O tym jak osobę oferującą takie usługi znalazłam, zresztą w zupełnie innej podpoznańskiej gminie, nie będę opisywać. W każdym razie książkę przeczytałam, czego, jak wspomniałam wyżej, wszystkim zainteresowanym także życzę. Bo warto!

[Liz Armstrong · Rating 2 out of 5]

so this is how eastern europe/poland is before WWII! how very different from my/our lives today here in the u.s. i can't even imagine being so poor, having so little, life being so terribly harsh.

the writing itself was difficult for me to read. every sentence seems to be short and choppy; i felt like i was constantly stopping and starting. also, it was filled with so many negative images and thoughts, it became exhausting to read.

[Drozniczka · Rating 5 out of 5]

"Berlin Alexanderplatz" to jedna z moich ulubionych książek na świecie. Dlatego trochę obawiałam się siegnąć po eseje Doblina, napisane podczas podróży po Polsce. Niepotrzebnie. To książka porażająca w bardzo wielu aspektach. Językowym: wg mnie jest po prostu piękna, przejmująca, Doblin stosuje kolaże jak w swojej prozie, miesza wysokie z niskim, niezwykle plastycznie maluje Warszawę, Lublin, Łódź i inne miejsca. Emocjonalnym: to zapis, niemal fotograficzny (nie w sensie dokumentalnym, tylko plastyki właśnie), świata którego nie ma, do którego nie mamy dostępu, a na temat którego mamy wiele wyobrażeń: Polski dwudziestolecia międzywojennego, ale w słowach kogoś kto nie jest emocjonalnie zaangażowany w żadną polsko-polską walkę. Jest przejmująca, szokująco współczesna, świetnie napisana, niemal niedostępna już, a tak bardzo warta przeczytania.

[Pedro · Rating 5 out of 5]

The protagonist, the Jewish German Dr Doblin, travels throughout Poland prior to the horrors of the Holocaust. He captures a world that would soon disappear under the Third Reich. Not only a travelogue but an ethnographic account of a lost European world.