De Stalenburg: Een antroposofische erfenis

by Paulien Bom

Ruim een halve eeuw later keert Paulien met haar broers terug naar hun ouderlijk huis, De Stalenburg, een ruime hoeve in de buurt van Zeist. Hoewel het pand grondig is verbouwd, hangt de geur van vroeger nog in alle vertrekken. Dwalend door de grote kamers haalt ze herinneringen op aan haar jeugd. Aan de extreem sobere, anti-materialistische levenswijze van haar ouders. Aan hun spirituele groei en hun werk voor de goede zaak. Aan de biologisch-dynamische maaltijden en de Vrije School. En aan het idee dat de wereld was verdeeld in ‘wij’ en ‘zij’.

In De Stalenburg maakt Paulien Bom de balans op van een jeugd vol idealen. Welke zijn het waard om door te geven aan haar kinderen en kleinkinderen? Maar zeker ook: welke heeft ze als belastend of zelfs schadelijk ervaren? Dat ze uiteindelijk besluit om zich los te maken van de antroposofie is geen afrekening – eerder een bevrijding, of minstens het opgeluchte besef dat de wereld groter is dan die van Steiner.

De ramen van De Stalenburg kunnen na jaren eindelijk open.

240 pages, Paperback

Published January 7, 2025

Reviews

[N V · Rating 3 out of 5]

Als geboren en getogen Zeistenaar, heb ik als kind zijdelings mee gekregen wat antroposofie inhoudt, doordat onze buren en kinderen dat waren. De kinderen kwamen bij ons voor de TV en de lego.
Daarom veel herkenbaars in het boek, en fijn om nu ook meer achtergrond te hebben.
Het gedeelte met alle familieleden vond ik lastig om te volgen, een stamboom zou fijn zijn geweest.

[Dineke Van Den Brink Fraanje · Rating 4 out of 5]

Interessant, soms een beetje zeurderig, maar met een mooie conclusie.
Leuk om gelijktijdig te lezen met de Biblebelt.
Interessant om te reflecteren op hoe het is om op te groeien met "De waarheid" en welke impact dat heeft.

[Sasha Baan · Rating 3 out of 5]

"en of het nou om mensen, dieren of klusjes ging, ze hield van kreukelgevalllen" lievelingszin uit het boek

[Sarah · Rating 3 out of 5]

Ik wip op en neer tussen twee en drie. Ik mis zoveel duiding en achtergrondinformatie. Ik ben geen vreemde in de materie want ik werk op de vrijeschool, in Zeist ook nog. Zelfs ik had moeite met bepaalde termen (wat was dat ook alweer met Ahriman en Lucifer bijvoorbeeld). Een leek wordt wel erg in het diepe gegooid. Ook mis ik structuur in het vertelde, het kwam over als een gedachtenstroom. Dat vind ik zelf niet lekker lezen, maar dat is persoonlijk. Meer achtergrondinformatie aan de ene kant en aan de andere kant meer structuur/helderheid hadden dit boek naar een hoger niveau gebracht. Dan had het meer gezegd over de antroposofie, en/of was het herkenbaarder geweest voor opgroeien in een idealistisch/gelovig gezin (miste ik nu).

[Anne Bergsma · Rating 3 out of 5]

Een aardig boek. Wat ik niet zo goed begrijp is de ambivalentie jegens de antroposofie, die tot het einde toe de schrijfster bijblijft. Ze heeft afstand genomen, is geen antroposofe meer, maar nadat ik me wat nader had geïnformeerd over de leer, over Steiner, inclusief diens antisemitisme, de bespottelijke medische theorieën van de antroposofie, de zo mogelijk nog idioter ideeën over kinderen, het leven in het algemeen etc. is het bijna onvoorstelbaar dat Paulien Blom met zoveel mildheid over deze onzin schrijft. Temeer daar het geen geloof (wat nog acceptabel zou zijn), maar een op feiten gebaseerde leer pretendeert te zijn. Wonderlijk.

[Hanny Ouden · Rating 2 out of 5]

Een moeizaam boek. Het begint best veelbelovend als de schrijfster haar verhaal -origineel bedacht- ophangt aan de plattegrond van het huis waar ze is opgegroeid in het antroposofische gezin en dat ze op oudere leeftijd (60? 70?) bezoekt met haar twee broers. Je zou denken dat de situering in plaats (locaties op de plattegrond) en tijd (terugkijkend vanaf een vast punt in de tijd) tot een heldere structurering van jeugd en invloed daarvan in het volwassen leven zou leiden, maar al snel en in toenemende mate ontspoort het verhaal en kun je als lezer niet goed meer volgen wat de schrijfster nu eigenlijk wil zeggen. Ze is bezig haar jeugd van zich af te schrijven, maar de precieze pijn wordt mij als niet-antroposofisch ingevoerde niet duidelijk. Op mij komt het over als een ego-document dat waardevol is voor degene die het schrijft, maar dat nog niet toe is aan de blik van lezers, in elk geval niet zonder een liefdevolle eindredactie.

[Marjet]

In De Stalenburg onderzoekt auteur Paulien Bom (1954) haar antroposofische jeugd, die werd bepaald door haar ouders, beiden strikte aanhangers van de antroposofie. Wie waren zij eigenlijk? Wat heeft de antroposofie haar als kind gebracht – en wat betekent het nu voor haar als volwassene?

De Stalenburg, haar ouderlijk huis in Den Dolder, fungeerde als een vesting waar het leven van Paulien en haar broers zich grotendeels binnen de vier muren afspeelde. In de nalatenschap van haar ouders vond ze een plattegrond van het huis uit 1953. Het wordt de aanleiding voor haar onderzoek. Samen met haar broers keert ze na vijftig jaar terug naar De Stalenburg waar ze gastvrij worden ontvangen door de huidige bewoners, die het huis ingrijpend hebben verbouwd. link: lees hier verder

[Hugo Van Zoest · Rating 3 out of 5]

Interessant en leesbaar verslag van een antroposofische familie erfenis

[Douwe Van · Rating 3 out of 5]

Poe.... het begin is best taai. De familie beschrijving is zeker mooi. Maar de Antroposofie interesseerde me niet genoeg om echt energie te steken in het doorgronden ervan

[Eline · Rating 2 out of 5]

2,5 ... Interessant verhaal en boeiende familie maar qua uitwerking nogal breedsprakig en zonder echte lijn.

[Saskia van Rumt · Rating 3 out of 5]

Meer geleerd over antroposofie, dat is leuk. Maar kwam wat traag op gang en ik had gesprekken met haar broers interessant gevonden om te lezen.