What do you think?
Rate this book
Τρεις αιώνες μια ζωή: Γιαγιά Φιλιώ η Μικρασιάτισσα
«Δυο μέρες και δυο νύχτες μείναμε όρθιοι στην παραλία περιμένοντας να μπούμε σε κάποιο πλοίο. Χιλιάδες κόσμος, απελπισμένος και εξαθλιωμένος, με μάτια άδεια απ' τα όσα είχαμε δει και την ψυχή ματωμένη απ' τον πόνο της απώλειας των αγαπημένων μας. Κάρα άδειαζαν πεθαμένους δίπλα μας, όπου έβρισκαν. Το βράδυ, όταν οι Τούρκοι άρχιζαν να βιάζουν και να κακοποιούν όποια γυναίκα έβρισκαν, οι Αμερικανοί άναψαν τους προβολείς των πλοίων και τους έριξαν πάνω μας, για να σταματήσουν κάπως το κακό. Φωνές ακούγονταν: "Τα γυναικόπαιδα να μπαρκάρουν πρώτα!" -θαρρείς και υπήρχε και κανένας άντρας ανάμεσά μας...»
«Την ώρα που ανέβαινα τη σκάλα για να επιβιβαστώ στο πλοίο, ρίχνω μια ματιά πίσω μου, στα Βουρλά, την πατρίδα μου. Την εικόνα αυτή, την τελευταία εικόνα της αγαπημένης μου πατρίδας, την κουβαλάω μέσα μου μέχρι σήμερα και θα την κουβαλάω μέχρι να πεθάνω. Καπνοί, φωνές, ρημαγμένο τοπίο, σκηνές Κόλασης καίνε τα μάτια μου, και τ' αφτιά μου ακόμα βουίζουν απ' τις σπαρακτικές κραυγές που γεμίζουν το δειλινό. Οι ακτίνες του ήλιου που δύει πέφτουν πάνω σ' αυτόν τον κρανίου τόπο, που μέχρι τότε ήταν η αγαπημένη και όμορφη γη μου. Τόση αγάπη, τόσα γέλια, τόση ευτυχία που έζησα μέχρι τότε στα αγαπημένα μου Βουρλά, χάθηκαν για πάντα. Δεν θα ξαναδώ τον τόπο μου, αλλά δεν θα τον ξεχάσω ποτέ!»
«Την ώρα που ανέβαινα τη σκάλα για να επιβιβαστώ στο πλοίο, ρίχνω μια ματιά πίσω μου, στα Βουρλά, την πατρίδα μου. Την εικόνα αυτή, την τελευταία εικόνα της αγαπημένης μου πατρίδας, την κουβαλάω μέσα μου μέχρι σήμερα και θα την κουβαλάω μέχρι να πεθάνω. Καπνοί, φωνές, ρημαγμένο τοπίο, σκηνές Κόλασης καίνε τα μάτια μου, και τ' αφτιά μου ακόμα βουίζουν απ' τις σπαρακτικές κραυγές που γεμίζουν το δειλινό. Οι ακτίνες του ήλιου που δύει πέφτουν πάνω σ' αυτόν τον κρανίου τόπο, που μέχρι τότε ήταν η αγαπημένη και όμορφη γη μου. Τόση αγάπη, τόσα γέλια, τόση ευτυχία που έζησα μέχρι τότε στα αγαπημένα μου Βουρλά, χάθηκαν για πάντα. Δεν θα ξαναδώ τον τόπο μου, αλλά δεν θα τον ξεχάσω ποτέ!»
- GenresHistorical
220 pages, Paperback
First published March 1, 2005
4 people are currently reading
114 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
December 15, 2016
Άλλο ένα βιβλίο με προσωπική αφήγηση ζωής. Προφανώς όταν μιλάμε για καταγραφή- προσωπική μαρτυρία σημαντικών ιστορικών στιγμών δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία η δομή του βιβλίου, αλλά το βάρος δίνεται στο τί έχει να σου πει το βιβλίο και η εξιστόρηση του γράφοντος. Οπότε στο δια ταύτα: 5 αστέρια.
Το βιβλίο ξεκινάει με τις αναμνήσεις της Φιλιώς από τη ζωή στη Μικρά Ασία μέχρι τα νεανικά της χρόνια και αυτό το πρώτο μέρος είναι γεμάτο από αρώματα μιας απλής και όμορφης ζωής σε χωριό, από τις πιο όμορφες περιγραφές που έχω διαβάσει για τον παλιό αγροτικό τρόπο ζωής όπου όλα περνούσαν από το χέρι της νοικοκυράς.
Στο δεύτερο μέρος... συγκλονιστική περιγραφή του τρόπου που γλίτωσε από τους Τούρκους. Όπως καταφέρνει να βάλει σε λέξεις τις φριχτές μνήμες εκείνων των ημερών σε παρασέρνει, σαν να σου μιλάει. Διάβασα πρώτα πολύ γρήγορα το κεφάλαιο, μετά άλλη μια φορά πιο σιγά, και άλλη μια κλαίγοντας σχεδόν. Έχω διαβάσει πολλά βιβλία για τη Σμύρνη και τους διωγμούς, οι περιγραφές σε αυτό είναι από τις πιο συγκλονιστικές. Βλέπετε, υπάρχει διαφορά όταν περιγράφεις κάτι που έχεις ζήσει, είναι πιο έντονο και δεν προσπάθησε να το "μαλακώσει", τα λέει όπως τα έζησε. Και όπως απορεί και η ίδια μέσα στο βιβλίο κάνοντας την απορία της και δικιά μου (με δικά μου λόγια) : πώς μπορεί η αγάπη για το χρήμα να σε κάνει να σκοτώνεις μωρά και να προκαλείς τόσο πόνο στον συνάνθρωπο.
Και μετά η άφιξη στην Ελλάδα και τα πρώτα χρόνια εδώ. Νομίζω ότι αυτό το κομμάτι του βιβλίου είναι λίγο περιληπτικό, θα ήθελα να μάθω πιο πολλά για τη ζωή της εκείνα τα χρόνια.
Και ο Δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Περίοδος για την οποία επίσης είχα διαβάσει πάρα πολλά. Και παρόλα αυτά κάποια πράγματα για το πώς κυλούσε η καθημερινότητα στα χρόνια της κατοχής δεν τα ήξερα και δεν τα είχα σκεφτεί. Μόνο από τη γιαγιά μου είχα ακούσει κάτι, αλλά πάλι σκεφτόμουν ότι οι διαφορές που έβρισκα ανάμεσα στα (δεκάδες) βιβλία που είχα διαβάσει και στις διηγήσεις της γιαγιάς μου οφειλόταν στο ότι εδώ (στον Έβρο) είναι πολλά τα χωριά, επίσης η κατοχή ήταν από τους Βούλγαρους κατά κύριο λόγο και όχι από τους Γερμανούς (έκπληξη, τι εννοείτε δεν το ξέρατε; Ε, και εγώ μετά τα τριάντα μου το έμαθα, σπουδαία ιστορία της Ελλάδας μας μαθαίνουν στο σχολείο- όπως λέει και η γιαγιά Φιλιώ του βιβλίου).
Σε γενικές γραμμές είναι πάααρα πολύ ωραίο το βιβλίο. Περίμενα ότι θα είναι στενάχωρο, δεν περίμενα όμως με τίποτα να με βάλει σε τόσες σκέψεις. Μπράβο στη γιαγιά Φιλιώ, μπράβο και στην εγκονή της που απομαγνητοφώνησε το βιβλίο.
Για περισσότερα βιβλία αν θέλετε επισκεφτείτε και το blog μου
http://kiallovivlio.blogspot.gr/
Το βιβλίο ξεκινάει με τις αναμνήσεις της Φιλιώς από τη ζωή στη Μικρά Ασία μέχρι τα νεανικά της χρόνια και αυτό το πρώτο μέρος είναι γεμάτο από αρώματα μιας απλής και όμορφης ζωής σε χωριό, από τις πιο όμορφες περιγραφές που έχω διαβάσει για τον παλιό αγροτικό τρόπο ζωής όπου όλα περνούσαν από το χέρι της νοικοκυράς.
Στο δεύτερο μέρος... συγκλονιστική περιγραφή του τρόπου που γλίτωσε από τους Τούρκους. Όπως καταφέρνει να βάλει σε λέξεις τις φριχτές μνήμες εκείνων των ημερών σε παρασέρνει, σαν να σου μιλάει. Διάβασα πρώτα πολύ γρήγορα το κεφάλαιο, μετά άλλη μια φορά πιο σιγά, και άλλη μια κλαίγοντας σχεδόν. Έχω διαβάσει πολλά βιβλία για τη Σμύρνη και τους διωγμούς, οι περιγραφές σε αυτό είναι από τις πιο συγκλονιστικές. Βλέπετε, υπάρχει διαφορά όταν περιγράφεις κάτι που έχεις ζήσει, είναι πιο έντονο και δεν προσπάθησε να το "μαλακώσει", τα λέει όπως τα έζησε. Και όπως απορεί και η ίδια μέσα στο βιβλίο κάνοντας την απορία της και δικιά μου (με δικά μου λόγια) : πώς μπορεί η αγάπη για το χρήμα να σε κάνει να σκοτώνεις μωρά και να προκαλείς τόσο πόνο στον συνάνθρωπο.
Και μετά η άφιξη στην Ελλάδα και τα πρώτα χρόνια εδώ. Νομίζω ότι αυτό το κομμάτι του βιβλίου είναι λίγο περιληπτικό, θα ήθελα να μάθω πιο πολλά για τη ζωή της εκείνα τα χρόνια.
Και ο Δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Περίοδος για την οποία επίσης είχα διαβάσει πάρα πολλά. Και παρόλα αυτά κάποια πράγματα για το πώς κυλούσε η καθημερινότητα στα χρόνια της κατοχής δεν τα ήξερα και δεν τα είχα σκεφτεί. Μόνο από τη γιαγιά μου είχα ακούσει κάτι, αλλά πάλι σκεφτόμουν ότι οι διαφορές που έβρισκα ανάμεσα στα (δεκάδες) βιβλία που είχα διαβάσει και στις διηγήσεις της γιαγιάς μου οφειλόταν στο ότι εδώ (στον Έβρο) είναι πολλά τα χωριά, επίσης η κατοχή ήταν από τους Βούλγαρους κατά κύριο λόγο και όχι από τους Γερμανούς (έκπληξη, τι εννοείτε δεν το ξέρατε; Ε, και εγώ μετά τα τριάντα μου το έμαθα, σπουδαία ιστορία της Ελλάδας μας μαθαίνουν στο σχολείο- όπως λέει και η γιαγιά Φιλιώ του βιβλίου).
Σε γενικές γραμμές είναι πάααρα πολύ ωραίο το βιβλίο. Περίμενα ότι θα είναι στενάχωρο, δεν περίμενα όμως με τίποτα να με βάλει σε τόσες σκέψεις. Μπράβο στη γιαγιά Φιλιώ, μπράβο και στην εγκονή της που απομαγνητοφώνησε το βιβλίο.
Για περισσότερα βιβλία αν θέλετε επισκεφτείτε και το blog μου
http://kiallovivlio.blogspot.gr/
December 30, 2022
100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή φέτος και ήθελα πριν αλλάξει ο χρόνος να διαβάσω ένα ντοκουμέντο ανθρώπου που έζησε ο ίδιος τις τραγικότερες στιγμές του Ελληνισμού.
ΟΚ, η λογοτεχνική αξία ήταν προφανώς πολύ χαμηλή, η γιαγιά Φιλιώ είχε πάει μέχρι τετάρτη δημοτικού και όλες αυτές τις αναμνήσεις της τις διηγήθηκε προφορικά στην εγγονή της 80 χρόνια μετά τα γεγονότα, στα 99 της. Το βιβλίο το βρήκα πολύ «άνισο» με το πρώτο μέρος ειδυλλιακότατο, σχεδόν λαογραφικό/ηθογραφικό, περιγράφοντας έναν επίγειο Παράδεισο με περισσή αφέλεια και ξαφνικά από τη μέση και πέρα έρχεται ο τρομερός Αύγουστος του 1922, οι Τούρκοι μαγικά εμφανίζονται από το πουθενά κι αρχίζει χωρίς λόγο η σφαγή.
Ακολουθεί κι ένα τρίτο μέρος, εντελώς άσχετο με την Μικρά Ασία, στο οποίο η κα. Φιλιώ περιγράφει τα βάσανά της στην καθ΄ημάς Ελλάδα πλέον 20 χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια της τρομερής Γερμανικής Κατοχής. Παραδόξως αυτό το κομμάτι με συγκλόνισε περισσότερο από το σμυναίικο, το βρήκα πιο σωστά δομημένο και πιο σφαιρικό, πιο ειλικρινές.
Τι πέρασε αυτή η γενιά ανθρώπων... κι όμως δεν το έβαλαν κάτω. Ένα μάθημα για όλους εμάς.
ΟΚ, η λογοτεχνική αξία ήταν προφανώς πολύ χαμηλή, η γιαγιά Φιλιώ είχε πάει μέχρι τετάρτη δημοτικού και όλες αυτές τις αναμνήσεις της τις διηγήθηκε προφορικά στην εγγονή της 80 χρόνια μετά τα γεγονότα, στα 99 της. Το βιβλίο το βρήκα πολύ «άνισο» με το πρώτο μέρος ειδυλλιακότατο, σχεδόν λαογραφικό/ηθογραφικό, περιγράφοντας έναν επίγειο Παράδεισο με περισσή αφέλεια και ξαφνικά από τη μέση και πέρα έρχεται ο τρομερός Αύγουστος του 1922, οι Τούρκοι μαγικά εμφανίζονται από το πουθενά κι αρχίζει χωρίς λόγο η σφαγή.
Ακολουθεί κι ένα τρίτο μέρος, εντελώς άσχετο με την Μικρά Ασία, στο οποίο η κα. Φιλιώ περιγράφει τα βάσανά της στην καθ΄ημάς Ελλάδα πλέον 20 χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια της τρομερής Γερμανικής Κατοχής. Παραδόξως αυτό το κομμάτι με συγκλόνισε περισσότερο από το σμυναίικο, το βρήκα πιο σωστά δομημένο και πιο σφαιρικό, πιο ειλικρινές.
Τι πέρασε αυτή η γενιά ανθρώπων... κι όμως δεν το έβαλαν κάτω. Ένα μάθημα για όλους εμάς.
July 22, 2014
Μπα έβγαλε ο Λιβάνης τέτοιο σοβαρό βιβλίο;Εκπλήσσομαι...Θα μου πεις δεν είναι μυθιστόρημα οπότε....Βουρλιώτης ων είχα ακούσει την ιστορία της Φιλιώς Χαϊδεμένου και των περιπετειών που έζησε και χάρηκα που περιήλθε το βιβλίο στα χέρια μου. Βιογραφία λοιπόν, αναμνήσεις πικρές και χαρούμενες, άσχημες και όμορφες στιγμές, τα Βουρλά πριν και μετά (πόσο τις μισώ αυτές τις λέξεις), ποιοι βοήθησαν και ποιοι έσφαξαν.
Πώς ήρθε στην Ελλάδα, πώς ενώθηκε με τα εναπομείναντα μέλη της οικογένειάς της και ξεκίνησε την περιπέτεια του ριζωμού στην Ελλάδα. Πάντα με πείσμα, με αγάπη για όσα έχασε και μια στάλα καρτερίας. Δυνατή, γερή, τραυματισμένη ψυχικά αλλά χωρίς αυτό να την καταβάλλει, δημιούργησε σύλλογο Βουρλιωτών και μουσείο στη Νέα Φιλαδέλφεια για τις μνήμες και τη διάσωση της ιστορίας μας.
Λόγια απλά, κουβέντες καθημερινές, χωρίς βαρύγδουπες έννοιες. Προφορική αφήγηση, δοσμένη με φιλολογική επιμέλεια, πολύτιμο τεκμήριο της Μικρασιατικής καταστροφής αλλά και της έντονης ελληνικής παρουσίας στα μικρασιατικά παράλια. Κρίμα που δεν πρόλαβα να τη γνωρίσω (1899-2007).
Πώς ήρθε στην Ελλάδα, πώς ενώθηκε με τα εναπομείναντα μέλη της οικογένειάς της και ξεκίνησε την περιπέτεια του ριζωμού στην Ελλάδα. Πάντα με πείσμα, με αγάπη για όσα έχασε και μια στάλα καρτερίας. Δυνατή, γερή, τραυματισμένη ψυχικά αλλά χωρίς αυτό να την καταβάλλει, δημιούργησε σύλλογο Βουρλιωτών και μουσείο στη Νέα Φιλαδέλφεια για τις μνήμες και τη διάσωση της ιστορίας μας.
Λόγια απλά, κουβέντες καθημερινές, χωρίς βαρύγδουπες έννοιες. Προφορική αφήγηση, δοσμένη με φιλολογική επιμέλεια, πολύτιμο τεκμήριο της Μικρασιατικής καταστροφής αλλά και της έντονης ελληνικής παρουσίας στα μικρασιατικά παράλια. Κρίμα που δεν πρόλαβα να τη γνωρίσω (1899-2007).
March 29, 2023
Δεν βάζω 4 αστέρια γιατί έχουμε να κάνουμε με ένα λογοτεχνικό αριστούργημα. Σίγουρα όχι. Έχουμε να κάνουμε με τις απομαγνητοφωνημένες ιστορίες μιας γιαγιάς που η ζωή της απλώνεται σε τρεις διαφορετικούς αιώνες. Δεν είναι όμως μια απλή γιαγιά, είναι μια Μικρασιάτισσα γιαγιά. Όσα βιβλία κι αν διαβάσω λοιπόν για την μικρασιατική καταστροφή δεν μπορώ να μην αναστατωθώ ή να μην βουρκώσω διαβάζοντας τις γραμμές που περιγράφουν την προσπάθεια ανθρώπων που δεν έφταιξαν σε τίποτα να σωθούν. Σάμπως η προσφυγιά μετά ήταν καλύτερη; Το να νιώθεις ανεπιθύμητος παντού; Δεν ξέρω αν είναι οι ρίζες μου που με κάνουν τόσο ευάλωτη σε αυτή τη θεματολογία ή απλώς η συνειδητοποίηση του πόσο βάναυσοι και αναίσθητοι μπορούν να γίνουν οι άνθρωποι, αλλά και του πώς η πολιτική και τα συμφέροντα των λίγων καταστρέφουν τις ζωές αθώων και απλών ανθρώπων. Μαθαίνουμε από τα λάθη μας τελικά;
This entire review has been hidden because of spoilers.
June 19, 2014
Ένα εξαιρετικό διήγημα…. Μια κοπέλα από την Σμύρνη γεμάτη ελπίδα & αγάπη για ζωή, ξεπερνάει – νικάει όλες τις δυσκολίες - Όχι απλές δυσκολίες…. Καταστροφή της Σμύρνης, κατοχή, πείνα, σκοτωμοί, χάνει τους αγαπημένους τους ανθρώπους, χάνει τα πάντα … δεν χάνει τον εαυτό της συνεχίζει να αγωνίζεται για την ζωή . Δεν ξεχνά όμως και ότι πέρασε όμορφες στιγμές και τραγικές…. Αυτή είναι η ζωή συνεχίζεις με τις αναμνήσεις και τις νέες εμπειρίες αλλά δεν θα ξεχάσεις ότι όμορφο & ιδιαίτερο έζησες γιατί κάπου αργά το βράδυ η συνείδηση σου και όχι οι φίλοι σου θα σου θυμίζουν κάποιες στιγμές και θα νοσταλγείς ξανά αυτές τις όμορφές στιγμές που έζησες στην πατρίδα σου.
Και δύο στίχοι από το βιβλίο:
Όλη αυτή η φροντίδα για τον πλούτο, όλη αυτή η αδιαφορία για τους γύρω μας…. Τόση κακία? Που είναι η καλοσύνη? Πρέπει να έχουμε λόγο για να είμαστε συμπονετικοί με τους συνανθρώπους μας ?......μόνο την καλοσύνη της ψυχής μας παίρνουμε μαζί μας.
Σκεφτόμενος αυτά
Κοιτάμε λάθος τις πληγές που μας προκάλεσαν………….. αντί να προσέχουμε να μην πληγώνουμε τους ανθρώπους γύρω μας . δπ
Και δύο στίχοι από το βιβλίο:
Όλη αυτή η φροντίδα για τον πλούτο, όλη αυτή η αδιαφορία για τους γύρω μας…. Τόση κακία? Που είναι η καλοσύνη? Πρέπει να έχουμε λόγο για να είμαστε συμπονετικοί με τους συνανθρώπους μας ?......μόνο την καλοσύνη της ψυχής μας παίρνουμε μαζί μας.
Σκεφτόμενος αυτά
Κοιτάμε λάθος τις πληγές που μας προκάλεσαν………….. αντί να προσέχουμε να μην πληγώνουμε τους ανθρώπους γύρω μας . δπ
August 23, 2025
«Μην κλαις, Μικρά Ασία, για την καταστροφή σου! Εμείς, τα παιδιά σου, δε θα σε ξεχάσουμε ποτέ! Θα είσαι πάντα μέσα στην καρδιά μας. Άσε να κλάψουμε εμείς για σένα… Μπορεί να φεύγουμε μακριά σου, αλλά πάντα θα είμαστε μαζί σου!» (σελίδα 138)
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου γνωρίζουμε, μέσα από τις αφηγήσεις της νεαρής τότε Φιλιώς, τον τρόπο ζωής των Βουρλιωτών, τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις τους, τα οποία ακολουθούσαν πιστά. Άνθρωποι χαρούμενοι, αγαπημένοι μεταξύ τους, μόνο γέλια και χαρές ακούγονταν από τα σπιτικά τους. Υπήρχε σεβασμός και αλληλεγγύη, όλοι μαζί στις χαρές, αλλά και στις λύπες ή τις στεναχώριες, έτρεχαν για να συντρέξουν όποιον είχε ανάγκη. Όλοι μαζί ενωμένοι, σαν μια γροθιά, μια οικογένεια. Ευτυχισμένα παιδικά χρόνια έζησε η Φιλιώ, γεμάτα από γλυκιές αναμνήσεις και υπέροχες μυρωδιές.
Ώσπου ήρθε ο Σεπτέμβρης του 1922, η Μικρασιατική Καταστροφή, η μεγαλύτερη συμφορά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, όπου τα πάντα καταστράφηκαν από την μια στιγμή στην άλλη. Σκηνές φρίκης και απόλυτου πόνου. Οι Τούρκοι μανιασμένοι έκαιγαν τα πάντα στο διάβα τους. Σκότωναν, λεηλατούσαν σπίτια. Βίαζαν γυναίκες, αποκεφάλιζαν παιδιά, δίχως έλεος. Μυρωδιά από αίμα και καμένη σάρκα. Τα πτώματα στη θάλασσα έφταναν μέχρι το ύψος του μόλου.
Όσοι κατάφεραν να γλιτώσουν από την εκδικητική μανία των Τούρκων, αλλόφρονες έτρεχαν, προσπερνούσαν ή ποδοπατούσαν χιλιάδες νεκρούς που κείτονταν στους δρόμους. Απελπισμένοι και εξαθλιωμένοι, με μάτια άδεια απ’τα όσα είχαν δει και την ψυχή ματωμένη από τον πόνο της απώλειας των δικών τους ανθρώπων, έτρεχαν να κρυφτούν, να σώσουν τη ζωή τους, να μπουν σ’ένα καράβι και να φύγουν μακριά από τα Βουρλά, από τον τόπο που αγάπησαν και έζησαν τις ομορφότερες στιγμές της ζωής τους.
«Την εικόνα που είδα την κουβαλάω μέσα μου μέχρι σήμερα και θα την κουβαλάω μέχρι να πεθάνω Καπνοί, φωτιές, ρημαγμένο τοπίο, σκηνές Κόλασης καίνε τα μάτια μου και τ’αφτιά μου ακόμα βουίζουν απ’τις σπαρακτικές κραυγές που γεμίζουν το δειλινό.» (σελίδα 138)
Στο τρίτο μέρος του βιβλίου, η Φιλιώ μάς αφηγείται τη ζωή μετά την Καταστροφή, τις δύσκολες καταστάσεις και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης με τον ερχομό της στην Ελλάδα, ξεκινώντας από το μηδέν, από το απόλυτο τίποτα. Πόνεσε, έκλαψε, όμως ποτέ δεν παραιτήθηκε. Ατρόμητη, δυναμική, αποφασιστική, εργατική, δραστήρια, παρά τα αλλεπάλληλα χτυπήματα της ζωής, καθώς και την Γερμανική Κατοχή, η γιαγιά Φιλιώ δεν λιγοψύχησε, δεν το έβαλε κάτω. Πάλεψε, τόλμησε, ρίσκαρε, όχι για ένα καλύτερο αύριο, αλλά για να κρατηθούν, αυτή και η οικογένειά της, ζωντανοί.
«Τρεις αιώνες, μια ζωή» είναι η βιογραφία της Φιλιώς Χαϊδεμένου, την οποία διηγήθηκε η ίδια στο μαγνητόφωνό της και απομαγνητοφώνησε η εγγονή της. Λόγια και διάλογοι απλοί μεν, καθηλωτικοί δε, καθώς αποτυπώνουν όλη την μαγεία αλλά και την φρίκη της εποχής εκείνης. Όσα βιβλία και να διαβάσουμε για την αιματοβαμμένη εκείνη εποχή, θα νιώθουμε τον ίδιο πόνο και το ίδιο σφίξιμο στην καρδιά.
8 / 10!!
Η Φιλιώ Χαϊδεμένου γεννήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1899 στα Βουρλά της Μικράς Ασίας και έφυγε από τη ζωή το 2007, σε ηλικία 108 ετών! Υπήρξε επί σειρά ετών μέλος στα προσφυγικά σωματεία. Τα τελευταία χρόνια έκανε πραγματικότητα το μεγάλο της όνειρο, να μη χαθεί ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε στη Μικρά Ασία από τους εκεί κατοικούντες Έλληνες, συμβάλλοντας στην ανέγερση του Μνημείου Μικρασιατών, στο οποίο κουβάλησε χώμα και πέτρα από την Αναξαγόρειο Σχολή, σ’ένα ταξίδι που έκανε στα Βουρλά. Στην Νέα Φιλαδέλφεια υπάρχει το Μουσείο, που φέρει το όνομά της και μέσα βρίσκονται πάνω από 500 εκθέματα: φορεσιές, ενδύματα, στολές, κειμήλια, έγγραφα, έπιπλα και βιβλία.
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου γνωρίζουμε, μέσα από τις αφηγήσεις της νεαρής τότε Φιλιώς, τον τρόπο ζωής των Βουρλιωτών, τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις τους, τα οποία ακολουθούσαν πιστά. Άνθρωποι χαρούμενοι, αγαπημένοι μεταξύ τους, μόνο γέλια και χαρές ακούγονταν από τα σπιτικά τους. Υπήρχε σεβασμός και αλληλεγγύη, όλοι μαζί στις χαρές, αλλά και στις λύπες ή τις στεναχώριες, έτρεχαν για να συντρέξουν όποιον είχε ανάγκη. Όλοι μαζί ενωμένοι, σαν μια γροθιά, μια οικογένεια. Ευτυχισμένα παιδικά χρόνια έζησε η Φιλιώ, γεμάτα από γλυκιές αναμνήσεις και υπέροχες μυρωδιές.
Ώσπου ήρθε ο Σεπτέμβρης του 1922, η Μικρασιατική Καταστροφή, η μεγαλύτερη συμφορά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, όπου τα πάντα καταστράφηκαν από την μια στιγμή στην άλλη. Σκηνές φρίκης και απόλυτου πόνου. Οι Τούρκοι μανιασμένοι έκαιγαν τα πάντα στο διάβα τους. Σκότωναν, λεηλατούσαν σπίτια. Βίαζαν γυναίκες, αποκεφάλιζαν παιδιά, δίχως έλεος. Μυρωδιά από αίμα και καμένη σάρκα. Τα πτώματα στη θάλασσα έφταναν μέχρι το ύψος του μόλου.
Όσοι κατάφεραν να γλιτώσουν από την εκδικητική μανία των Τούρκων, αλλόφρονες έτρεχαν, προσπερνούσαν ή ποδοπατούσαν χιλιάδες νεκρούς που κείτονταν στους δρόμους. Απελπισμένοι και εξαθλιωμένοι, με μάτια άδεια απ’τα όσα είχαν δει και την ψυχή ματωμένη από τον πόνο της απώλειας των δικών τους ανθρώπων, έτρεχαν να κρυφτούν, να σώσουν τη ζωή τους, να μπουν σ’ένα καράβι και να φύγουν μακριά από τα Βουρλά, από τον τόπο που αγάπησαν και έζησαν τις ομορφότερες στιγμές της ζωής τους.
«Την εικόνα που είδα την κουβαλάω μέσα μου μέχρι σήμερα και θα την κουβαλάω μέχρι να πεθάνω Καπνοί, φωτιές, ρημαγμένο τοπίο, σκηνές Κόλασης καίνε τα μάτια μου και τ’αφτιά μου ακόμα βουίζουν απ’τις σπαρακτικές κραυγές που γεμίζουν το δειλινό.» (σελίδα 138)
Στο τρίτο μέρος του βιβλίου, η Φιλιώ μάς αφηγείται τη ζωή μετά την Καταστροφή, τις δύσκολες καταστάσεις και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης με τον ερχομό της στην Ελλάδα, ξεκινώντας από το μηδέν, από το απόλυτο τίποτα. Πόνεσε, έκλαψε, όμως ποτέ δεν παραιτήθηκε. Ατρόμητη, δυναμική, αποφασιστική, εργατική, δραστήρια, παρά τα αλλεπάλληλα χτυπήματα της ζωής, καθώς και την Γερμανική Κατοχή, η γιαγιά Φιλιώ δεν λιγοψύχησε, δεν το έβαλε κάτω. Πάλεψε, τόλμησε, ρίσκαρε, όχι για ένα καλύτερο αύριο, αλλά για να κρατηθούν, αυτή και η οικογένειά της, ζωντανοί.
«Τρεις αιώνες, μια ζωή» είναι η βιογραφία της Φιλιώς Χαϊδεμένου, την οποία διηγήθηκε η ίδια στο μαγνητόφωνό της και απομαγνητοφώνησε η εγγονή της. Λόγια και διάλογοι απλοί μεν, καθηλωτικοί δε, καθώς αποτυπώνουν όλη την μαγεία αλλά και την φρίκη της εποχής εκείνης. Όσα βιβλία και να διαβάσουμε για την αιματοβαμμένη εκείνη εποχή, θα νιώθουμε τον ίδιο πόνο και το ίδιο σφίξιμο στην καρδιά.
8 / 10!!
Η Φιλιώ Χαϊδεμένου γεννήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1899 στα Βουρλά της Μικράς Ασίας και έφυγε από τη ζωή το 2007, σε ηλικία 108 ετών! Υπήρξε επί σειρά ετών μέλος στα προσφυγικά σωματεία. Τα τελευταία χρόνια έκανε πραγματικότητα το μεγάλο της όνειρο, να μη χαθεί ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε στη Μικρά Ασία από τους εκεί κατοικούντες Έλληνες, συμβάλλοντας στην ανέγερση του Μνημείου Μικρασιατών, στο οποίο κουβάλησε χώμα και πέτρα από την Αναξαγόρειο Σχολή, σ’ένα ταξίδι που έκανε στα Βουρλά. Στην Νέα Φιλαδέλφεια υπάρχει το Μουσείο, που φέρει το όνομά της και μέσα βρίσκονται πάνω από 500 εκθέματα: φορεσιές, ενδύματα, στολές, κειμήλια, έγγραφα, έπιπλα και βιβλία.
Read
December 27, 2022Πάντα μου άρεσαν οι ιστορίες.
Μπορεί να είμαι ακοινώνητο ον, να μην θέλω να με ενοχλούν, αλλά όταν πρόκειται για ιστορία, είμαι το καλύτερο ακροατήριο.
Έτσι και με αυτό το βιβλίο.
Είναι σαν να έχεις πάει σε κάποιο χωριό και μετά τα τίνος είσαι εσύ και τα μπουκώματα - που φεύ! αν τολμήσεις να πεις όχι - της εκάστοτε γιαγιάς, σε καθίζει σε μια γωνιά και αρχίζει να σου εξιστορεί τα περαζμένα-μεγαλεία-διηγώντας-τα-να-κλαίς.
Κυριολεκτικά.
Όπως με όλες τις ιστορίες από την κατοχή και - καλή (?) ώρα - την μικρασιατική καταστροφή.
Αυτό που μου άρεσε περισσότερο, είναι το γεγονός ότι η γιαγιά Φιλιώ δεν μάσησε τα λόγια της. Εξιστόρησε τα αρνητικά και των μεν και των δε.
Μπορεί να είμαι ακοινώνητο ον, να μην θέλω να με ενοχλούν, αλλά όταν πρόκειται για ιστορία, είμαι το καλύτερο ακροατήριο.
Έτσι και με αυτό το βιβλίο.
Είναι σαν να έχεις πάει σε κάποιο χωριό και μετά τα τίνος είσαι εσύ και τα μπουκώματα - που φεύ! αν τολμήσεις να πεις όχι - της εκάστοτε γιαγιάς, σε καθίζει σε μια γωνιά και αρχίζει να σου εξιστορεί τα περαζμένα-μεγαλεία-διηγώντας-τα-να-κλαίς.
Κυριολεκτικά.
Όπως με όλες τις ιστορίες από την κατοχή και - καλή (?) ώρα - την μικρασιατική καταστροφή.
Αυτό που μου άρεσε περισσότερο, είναι το γεγονός ότι η γιαγιά Φιλιώ δεν μάσησε τα λόγια της. Εξιστόρησε τα αρνητικά και των μεν και των δε.
October 27, 2019
Μου άρεσε ιδιαίτερα το αρχικό τμήμα του βιβλίου με την αφήγηση για τις συνήθειες της καθημερινότητας στα Βουρλά (πριν την καταστροφή), μέσα από την οποία φαίνεται πόσο ενωμένοι και χαρούμενοι ήταν οι άνθρωποι εκείνης της περιόδου.
May 1, 2020
Εξαιρετική διήγηση μιας αληθινής ιστορίας, μιας κοπέλας, γυναίκας και μετέπειτα γιαγιάς που ποτέ δεν σταμάτησε να έχει σκοπό και μεράκι, ό,τι και αν πέρασε σε μία τόσο δύσκολη εποχή. Ζήλεψα την αρχοντιά και την δύναμή της που φαίνεται τόσο έντονα στα λίγα αλλά τόσο γεμάτα λόγια της.
November 30, 2017
Ζωντανη μαρτυρια που σπαει κοκκαλα
April 23, 2022
Αφήγηση που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον και σε πολλά σημεία είναι ανατριχιαστική.
Η δύναμη της ψυχής του ανθρώπου κυριαρχεί και περνάει ωραία μηνύματα.
Η δύναμη της ψυχής του ανθρώπου κυριαρχεί και περνάει ωραία μηνύματα.
July 30, 2015
Πλούσιο σε στοιχεία και γεγονότα της ζωής των Ελλήνων της Μικράς Ασίας την περίοδο του διωγμού και της προσφυγιάς. Περιέχει πολλά λαογραφικά στοιχεία καθώς και αληθινές μαρτυρίες για τις ιστορικές στιγμές. Όποιος/α προσδοκά μυθιστόρημα θα απογοητευθεί, το βιβλίο δεν είναι μυθιστόρημα αλλά καταγράφει τις αναμνήσεις της γιαγιάς Φιλιώς για τις παραδόσεις, τον πολιτισμό και την καθημερινή ζωή των Ελλήνων πριν και μετά την καταστροφή.
September 17, 2019
Μια εξαιρετική και συγκινητική αφήγηση από μια απλή γυναίκα που έζησε τα γεγονότα. Αισθάνθηκα σαν να άκουγα τη γιαγιά μου ξανά να μου εξιστορεί τα γεγονότα.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews