Jump to ratings and reviews
Rate this book

Niebo bez ptaków

Rate this book
Jedno z najważniejszych świadectw losu więźniów i ofiar hitlerowskiego kombinatu śmierci na Majdanku i jeden z pierwszych książkowych głosów kobiet z tego miejsca.

Danuta Brzosko-Mędryk jako dwudziestodwulatka trafiła do obozu za działalność konspiracyjną. Najpierw pracowała jako sprzątaczka, a potem pielęgniarka w więźniarskim szpitalu obozowym. Już wtedy, ryzykując życie, próbuje notować prawdę o obozie, którą wysyła w świat przy pomocy robotników z zewnątrz. W ten sposób powstaje bezcenny dokument prawdy o człowieku.

Wydanie pod opieką merytoryczną i patronatem Państwowego Muzeum na Majdanku.

375 pages, Paperback

First published January 1, 1968

Loading...
Loading...

About the author

Danuta Brzosko-Mędryk (ur. 4 sierpnia 1921 w Pułtusku) - polska lekarka stomatolog, pisarka, autorka wspomnień z obozu koncentracyjnego pt. Niebo bez ptaków.

Na początku II wojny światowej została aresztowana za działania konspiracyjne przeciwko Rzeszy. Trafiła do Pawiaka, gdzie podczas więziennego spaceru zdała maturę. Później przewieziona do obozu w Majdanku. 19 kwietnia 1944 została przetransportowana z innymi kobietami do obozu w Ravensbrück.

Po wojnie książka pisarki, Niebo bez ptaków, była powodem, dla którego w 1971 powołał ją rząd USA na bezpośredniego świadka w procesie o deportację zbrodniarki wojennej Hermine Braunsteiner-Ryan. W swoich książkach przedstawia warunki bytowania w obozach, prześladowania, wyniszczającą pracę, wewnętrzną organizację więźniarek, samoobronę, samopomoc i kontakty z ludźmi zza drutów. Autorka scenariusza do filmu opartego na wydarzeniach z procesu z 1972 pt. Zagrożenie 1976.

W pięćdziesięciolecie wybuchu II wojny światowej otrzymała w Aachen nagrodę pokojową Aachener Friedenspreise.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
17 (53%)
4 stars
11 (34%)
3 stars
3 (9%)
2 stars
1 (3%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for mad.bookly.hallows.
74 reviews7 followers
September 10, 2022
„Los więźniów dla nas przestrogą…”

Dzięki uprzejmości @proszynski_wydawnictwo miałam możliwość poszerzenia swojej wiedzy o kolejne świadectwo nieludzkiego terroru z czasów II wojny światowej.

O Danucie Brzosko czytałam już w „Bezmiłości” - dlatego wiedziałam, że koniecznie muszę poznać jej punkt widzenia.
„Niebo bez ptaków” to wznowiona relacja autorki pokazująca życie więźniów na Majdanku. Pokazująca jej życie. Pokazująca piekło obozu, dramat każdego więźnia, a jednocześnie to jaką moc ma przyjaźń i wzajemna pomoc. To świadectwo udowadniające, że człowiekiem powinno się być, a nie bywać. To książka - jak większość książek o wojnie - pełna bólu, rozpaczy, tragedii a mimo to pełna nadziei. Nadziei, której młodziutkiej Danucie nie brakowało nawet w najgorszych momentach.

Wznowienie jest uzupełnione o niepublikowane listy, a także fotografie. Dodatkowo mamy też możliwość poznać fragmenty wywiadów z panią Danutą, która zarówno w obozie jak i w późniejszym życiu bardziej myślała o innych niż o sobie.

Danuta przekazywała swoje zapiski poza mury obozu, które niestety uległy zniszczeniu - jednak treść po wojnie została odtworzona i wydana. Ku przestrodze, ku pamięci. „Niebo bez ptaków” było także dowodem w procesie sądowym załogi Majdanka.

To moim zdaniem lektura obowiązkowa dla każdego pasjonata II wojny światowej.
Profile Image for Books_my_big_love.
188 reviews6 followers
October 9, 2022
„Chciałam złożyć hołd pomordowanym kobietom i dzieciom, w miarę swoich umiejętności wznieść pomnik tym, które tam zginęły, i tym, które przeżyły, a z których nadal czerpię siłę i wiarę”.

Autorka książki „Niebo bez ptaków” jako dwudziestodwulatka została uwięziona na Majdanku za działalność konspiracyjną. Podczas swojego pobytu tam robiła notatki na temat koszmarnej rzeczywistości, z którą stykała się każdego dnia. Niestety jej bruliony zostały zniszczone w czasie Powstania Warszawskiego. Mimo to, Danuta Brzosko – Mędryk starała się jak najszybciej odtworzyć ich treść. Jak wiadomo jednak ludzka pamięć jest ulotna, więc niektóre z faktów nie do końca zgadzają się z rzeczywistością, jednak absolutnie nie umniejsza to tragedii, jaka dokonywała się każdego dnia na Majdanku.

Autorka bardzo szczegółowo opisywała każdy dzień, każdą pełnioną funkcję, nie tylko swoją, ale również innych więźniów. Nie brakowało również mocnych opisów torturowania więźniów, czy ogólnego ich traktowania.

Książka poza szczegółowymi opisami zawiera również niepublikowane listy, które były wysyłane z więzienia czy też pamiątkowe fotografie.

Bardzo trudno oceniać mi wojenną rzeczywistość i autentyczne wspomnienia autorki, ale niestety, pomimo świadomości, czego dotyczą, nie potrafiłam całkowicie się oddać lekturze. Musiałam sobie ją dawkować fragmentami, żeby w ogóle doczytać do końca. Widocznie nie jest to forma, która do mnie przemawia. Niemniej jeśli kogoś interesuje historia, wojenne czasy i życie codzienne na Majdanku to oczywiście zachęcam do lektury.

Cieszę się, że mogłam poznać tę historię, ale jednak spodziewałam się troszkę innej formy i szczegółowość wszystkich opisów i przeżyć po prostu mnie pokonała.
Profile Image for Justyna (book_holiczka_).
255 reviews4 followers
July 31, 2022
Ciężko w ogóle coś napisać, wyrazić słowami to, co czuję po przeczytaniu wspomnień Pani Danuty. Wspomnień o niej samej jak i innych więźniarkach Majdanka.

Nie było to coś łatwego do czytania, trudno to wszystko ogarnąć myślami.
Ale postawa Pani Danusi jak i jej współtowarzyszek jest godna podziwu. Codzienna walka, by znaleźć kolejny powód do życia w piekle.
We wspomnieniach Pani Danuty pada mnóstwo nazwisk, m.in. Poli Braun - poetki, która poniosła śmierć na Majdanku.

Nowe wydanie "Nieba bez ptaków" wydawnictwa Prószyński we współpracy z Państwowym Muzeum na Majdanku wzbogacone jest o fragmenty pogrubione, które wcześniej nie znalazły się w rękopisie a zostały dodane przez autorkę w wersji publikowanej, jak również fragmenty skreślone usunięte przez autorkę przed drukiem.
Wydanie to jest także wzbogacone o grypsy jak i wiele fotografii.

Niezwykle poruszająca, niezwykle ciekawa.
Profile Image for Gdybym-wiedziała.
108 reviews1 follower
July 10, 2025
Danuta Brzosko-Mędryk w swojej przejmującej książce „Niebo bez ptaków” oddaje świadectwo niepojętego okrucieństwa wojny i niezwykłej siły ducha kobiety, która przeszła przez piekło niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku.

Zanim jednak trafiła za druty, była młodą dziewczyną, pełną ideałów i marzeń, którą wojna brutalnie wciągnęła w wir konspiracji. Aresztowana przez gestapo, trafiła najpierw na Pawiak, więzienie które już wtedy miało złą sławę, a potem do obozu KL Lublin, znanego światu jako Majdanek. Miała zaledwie dziewiętnaście lat.

Tytuł książki „Niebo bez ptaków” ma wymiar symboliczny. To nie tylko obraz realnego, jałowego nieba nad obozem, ale też metafora świata pozbawionego wolności, nadziei i radości. Świata, w którym życie sprowadzało się do fizycznego przetrwania i walki o zachowanie resztek człowieczeństwa.

To, co wyróżnia tę książkę spośród wielu relacji obozowych, to delikatność, z jaką autorka mówi o tym, co niewyobrażalne. Jest tu miejsce na refleksję, nie tylko grozę. Na miłość do życia, które choć okaleczone, nadal trwało.

Wstrząsające są opisy transportów, selekcji, codziennej pracy, upokorzeń. Ale najgłębiej porusza to, co dzieje się wewnątrz człowieka, w duszy wystawionej na próbę, która wydaje się ponad siły.

"Czekamy i ogarniają mnie sprzeczne uczucia. Przerażenie przed tak bliską śmiercią, ogrom bezradności i czyhająca gdzieś w głębi ulga, że to nie ja i nie moje najbliższe koleżanki. Wstydzę się tego, staram się stłumić w sobie te uczucia, ale chociaż spycham je na dno, wyłażą jak robaki, rozpełzając się po moich myślach, i zaczynają dominować."

Po wojnie Brzosko-Mędryk została lekarzem, jej doświadczenia z obozowego rewiru z pewnością zaważyły na tej decyzji. Ale nim zaczęła leczyć ciała, postanowiła uleczyć pamięć, własną i zbiorową pisząc książkę, która pozostaje jednym z najbardziej poruszających świadectw kobiecego losu w czasie II wojny światowej. "Niebo bez ptaków", była powodem dla którego w 1971 powołał ją rząd USA na świadka w procesie o deportację zbrodniarki wojennej Hermine Braunsteiner-Ryan.

„Niebo bez ptaków” to nie tylko literatura obozowa, to akt pamięci. Książka, obok której nie można przejść obojętnie. Trudna, ale konieczna. Szczera, bolesna, głęboko ludzka.
67 reviews1 follower
October 8, 2022
Niebo bez ptaków" to wydana po raz pierwszy w 1964 roku książka, która zawiera zapiski i wspomnienia z pobytu na Majdanku pani Danuty Brzosko-Mędryk.
Osobiście bardzo często i bardzo chętnie sięgam po literaturę obozową. Uważam, że bardzo ważne jest, aby nasze młode pokolenie poznawało historię przodków, okrucieństwo którego doświadczyli, abyśmy my dziś mogli żyć w wolnym kraju. Bardzo często sięgam po literaturę obozową, ale każda z poznanych historii jest inna, każda porusza i o każdej warto pamiętać.Każda z tych osób niesie swoją historię, swoje okrucieństwo i każda jest wyjątkowa.
Książka Pani Danuty została wydana już po raz trzeci, ale to wydanie jest wyjątkowe, nie tylko przez jego piękno zewnętrzne, ale zawiera także zapiski i poprawki, które nanosiła autorka przez lata. Są w niej umieszczone także zdjęcia i grypsy, które udało się zachować z obozów.
Majdanek, to niewyobrażalne okrucieństwo, to co ludzie tam przeżyli z pewnością słowami nie da się opisać i nie da się podejść dotego bez emocji, ale tą historię warto poznać dla Pani Danuty i dla wszystkich, którzy oddali tam swoje życie. A niestety tych osób nie brakuje. Podczas czytania niejednokrotnie zastanawiałam się jak tyle okrucieństwa mogło dziać się na świecie. Okrucieństwo, którym ludzie obdarowywali ludzi. Jest to wręcz niewyobrażalne, ale niestety nie jest to fikcja literacka, a historie które zostały napisane przez życie.
Cała opowieść to bardzo szczere i poruszające wyznania, które z pewnością musiały być już trudne dla Pani Danuty. Mi ciężko było to czytać bez łez, stąd jeszcze większy mój podziw i ukłon w kierunku łudzi, którzy to przeżyli, a szczególnie tych, których psychika na tym nie ucierpiała.
Dla mnie jest to książka, która na długo zostanie w mojej pamięci. Wywołała wiele skrajnych emocji, poruszyła do łez, ale i zezłościła.
Po tego typu książki szczególnie trudno sięgnąć jest teraz, podczas panującej za naszą wschodnią granicą wojny.
Bardzo serdecznie polecam i zachęcam do sięgania po takie historie, bo są tego warte.
28 reviews
November 15, 2022
Jak wygląda piekło za drutem kolczastym?

Niebo bez ptaków to niezwykła książka. Jej niezwykłość to niestety traumatyczne wspomnienia autorki z niemieckiego obozu na Majdanku. Wspomnienia autorki na kilkuset stronach wzbudzają niemałe przerażenie. Pierwszy raz ukazały się w 1968 roku, a teraz wznowiona wersja przez wydawnictwo Prószyński i S-ka poszerzona została o dodatkowe dokumenty i zdjęcia. Mamy w niej dobitne opisy kapo i to jak zachowywały się wobec więźniarek. Książka Pani Danuty to hołd dla ofiar ludobójstwa oraz dla wszystkich tych, których dotykają te wydarzenia. Autorka została pozbawiona najlepszych lat swojego młodego życia, kiedy to za działalność konspiracyjną trafiła na Pawiak, a zaraz później do obozu KL Lublin (Majdanek). Zamknięta za drutami, próbowała walczyć o normalność. Zarówno ona jak i wszyscy Ci, który zostali skazani na ten los chcieli żyć. Nie poddawali się ani na chwilę. Wola życia była tak silna, że Niemcom nie udało im się ich złamać. Nie sposób opisać książki w kilku zdaniach w tej recenzji. Bo nie ma takich słów, które oddadzą te spisane przez autorkę. Mając na uwadze wszelaką literaturę obozową jako nieodzowny element poznawania historii książka ta musi zagościć na półce każdego Polaka.
Profile Image for Ula.
23 reviews17 followers
September 4, 2022
„Niebo bez ptaków”… jakaż to trudna lektura! I jak ocenić? Co tu pisać, kiedy brakuje słów? Kiedy każda kolejna strona przynosi czytelnikowi z jednej strony kłucie bólu w sercu, a z drugiej dziwną ulgę, że to nie on urodził się w tak strasznych czasach…
Seweryna Szmaglewska porównała to świadectwo do „I boję się snów” Wandy Półtawskiej i jest to bardzo trafne porównanie. Książka Półtawskiej była równie szokująca, tyle że… dużo krótsza i pewnie z tego powodu mniej mnie dotknęła. W „Niebie…” przeżywałam z Danutą Brzosko-Mędryk wiele dni i wręcz czułam jej cierpienie. Autorka dużo uwagi poświęca współwięźniarkom, przyjaciółkom, towarzyszkom niedoli, siebie przesuwając na dalszy plan. Dokładnie opisuje codzienność tragicznego miejsca, jakim był obóz koncentracyjny.
Najnowsze wydanie wspomnień początkowo może zaskoczyć, bo pełne jest skreśleń i pogrubień, ale wydawca wyjaśnia, że to poprawki, których dokonywała autorka po pierwszych wydaniach. Czytelnika nachodzi więc refleksja – czemu takie zmiany? I czyta wszystko, nieważne czy skreślone czy nie.
Moim zdaniem jest to obowiązkowa lektura dla każdego… bo powoli zapominamy o tych strasznych czasach, a nigdy nie powinniśmy.
Profile Image for magdalena [pani nostalgia].
427 reviews66 followers
October 21, 2022
4,5
wspaniałe świadectwo. wiecie, to rodzaj tej lektury, o której po prostu nie wypada powiedzieć, że świetna, piękna i polecam. bo prawda jest taka, że ona przeraża, jest straszna, a najgorsze jest właśnie to, że to wszystko zdarzyło się naprawdę.

i znowu - mówić, że uwielbiam literaturę obozową nie wypada, nie to słowo, czy czyta mi się przyjemnie? też nie.

ale to jedna z tych książek, które dobrze znać. jak "dymy nad Birkenau", tutaj "niebo bez ptaków" - niebo wszędzie było takie samo, zbrodnie też. świadectwa inne, ale ból i strach niosą ten sam.
Profile Image for Antek.
171 reviews13 followers
November 11, 2024
Meh. Jak dla mnie za dużo moralnego oburzenia, ocen i podkreślania wyższości autorki i jej koleżanek nad innymi kobietami, które w inny sposób starają się przetrwać. Also, 1/4 książki to imiona i nazwiska, czytanie dwudziesty raz że do kibla poszła z Jasią, Basią i Stasią jest nużące. Rozumiem notatki na bieżąco, ocalić od zapomnienia, etc, ale drobiazgowe sprawozdanie a książka to trochę coś innego, już chociaż skrócić do inicjałów po pierwszym opisaniu.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews