What do you think?
Rate this book
De gezichtslozen
In 2019 brengt Mona enkele weken door in Beiroet om daar te werken aan een nieuwe reportage. Op zoek naar beelden die haar sterken in haar roeping als kunstfotografe vindt ze onverwachts vriendschap bij Ruba, Juhaina en de Palestijnse Suhaila. Wanneer Suhaila Mona meeneemt naar de plek van haar geboorte – het vluchtelingenkamp waar haar moeder nog steeds woont – zal niets nog hetzelfde zijn. In de vriendschap die zich ontvouwt leert Mona anders te kijken naar de wereld en zichzelf, en naar dat wat de vier vrouwen bindt: het diepe verlangen om hun eigen leven te leiden.
- GenresFictionCollections
112 pages, Hardcover
First published February 20, 2025
About the author
Alicja Gescinska
25 books107 followersAlicja Gescinska (Warschau, 1981) is schrijver en filosoof. Haar filosofische debuut De verovering van de vrijheid (2011) oogstte alom lof. Met haar debuutroman Een soort van liefde (2016) won ze de Debuutprijs 2017 en werd ze genomineerd voor de Confituur Boekhandelsprijs. Haar essay Thuis in muziek. Een oefening in menselijkheid (2018) stond op de shortlist voor de Socratesbeker. Intussen komen mensen om (2019) werd bekroond met de Liberales-boekenprijs 2019. In 2020 schreef ze het essay voor de Maand van de Filosofie: Kinderen van Apate. Over leugens en waarachtigheid . In 2021 debuteerde ze als dichter met de bundel Trojaanse gedachten. Haar theatermonoloog Apate spreekt verscheen in het voorjaar van 2022, waarin zij spreekt over de leugen als deugd.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 81 reviews
March 26, 2025
"The right to have rights, or the right of every individual to belong to humanity, should be guaranteed by humanity itself."
- Hannah Arendt
Het was me al duidelijk geworden dat mens-zijn een privilege was dat niet voor de hele mensheid weggelegd was.
Aan het woord is Mona, een fotografe die naar Beiroet reist met het doel om een fotoreportage te maken, met in haar hoofd het beeld van Libanon als de bakermat van de beschaving en Beiroet dat ooit als het Parijs van het Midden-Oosten bekend stond, een exemplarisch oord van tolerantie en diversiteit. Weg van huis wil ze zich ook bezinnen over wat ze wil in het leven, een eventuele professionele toekomst als fotografe, haar kinderwens. Tijdens de zoektocht naar zichzelf kantelt haar blik naar buiten door haar ontmoetingen met twee Libanese vrouwen waarvan ze een appartement huurt en met een zwangere Palestijnse verpleegkundige die haar meeneemt naar het Palestijnse vluchtelingenkamp waar zij geboren werd en waar haar moeder nog altijd woont. Niet alleen ziet Mona Beiroet door deze ervaringen door een andere bril, de vrouwen confronteren haar ook met de balk in het eigen Europese oog wanneer het gaat om de mensenrechten, hoe Europa toelaat dat de Middellandse Zee een massagraf is geworden. Vanuit schaamte en schuldgevoel gooit Mona haar leven over een andere boeg wanneer ze thuiskomt, gesterkt in de kracht van beelden, niettegenstaande haar besef van de machteloosheid van kunst.
Het is niet omdat het slechter kan, dat het niet beter moet.
Onder de indruk van het Palestijnse vluchtelingenkamp Shatila dat ze in Beiroet bezocht in 2017, getuigt filosofe Alicja Gescinska in deze aangrijpende en indringende ideeënnovelle over het leven van verschillende generaties vluchtelingen in de kampen, hoe zij omgaan met de eindeloze tijdelijkheid, het precaire bestaan, hun dromen van terugkeer. De kampen zijn openluchtgevangenissen, ontsnappen naar is Europa levensgevaarlijk, de toestand uitzichtloos, de levensomstandigheden in ballingschap schrijnend, maar de wil om te leven, de veerkracht zijn daarom niet minder.
(Juliana Séraphim (1934 -2005))
Wat was het verschil tussen mij en de mensen in de vluchtelingenkampen? Dat ik het recht had op zo’n document, met een paar stempels, data, nummers en bladzijden te veel, trots in meerdere talen declameert dat ik bij de Europese Unie hoor, die generositeit. Dat ik het recht had op een loper die de deuren van de wereld opent, de toegangspoort tot het leven zelf, en zij niet. Het recht op recht.
Via het veranderende perspectief en bewustwordingsproces van Mona stelt Gescinska de dubbelzinnigheden in het Europese vluchtelingenbeleid op scherp. Als dochter van Poolse vluchtelingen die op haar zevende met haar familie uit Warschau naar België verhuisde, weet Alicja Gescinska waarover ze spreekt. Ook al lijkt de verhalende vorm wat tekort te schieten om haar ideeën daadkrachtig te dragen en helemaal op te gaan in de persoonlijke evolutie van Mona, toch overtuigen de zorgvuldige opbouw, de kristalheldere stijl, en vooral de ingetogen, diepmenselijke toon en beschouwingen.
Warm aanbevolen in deze tijden waarin ontluisterend, zelfs ontmenselijkend taalgebruik over staatlozen en vluchtelingen bon ton lijkt te zijn geworden, onze democratische meerderheid doelbewust vluchtelingen opvang ontzegt en er zelfs prat op gaat mensen op straat te laten slapen als ‘ontrading’, meer dan tienduizend gerechtelijke veroordelingen van dit beleid ten spijt.
(**** ½)
- Hannah Arendt
Het was me al duidelijk geworden dat mens-zijn een privilege was dat niet voor de hele mensheid weggelegd was.
Aan het woord is Mona, een fotografe die naar Beiroet reist met het doel om een fotoreportage te maken, met in haar hoofd het beeld van Libanon als de bakermat van de beschaving en Beiroet dat ooit als het Parijs van het Midden-Oosten bekend stond, een exemplarisch oord van tolerantie en diversiteit. Weg van huis wil ze zich ook bezinnen over wat ze wil in het leven, een eventuele professionele toekomst als fotografe, haar kinderwens. Tijdens de zoektocht naar zichzelf kantelt haar blik naar buiten door haar ontmoetingen met twee Libanese vrouwen waarvan ze een appartement huurt en met een zwangere Palestijnse verpleegkundige die haar meeneemt naar het Palestijnse vluchtelingenkamp waar zij geboren werd en waar haar moeder nog altijd woont. Niet alleen ziet Mona Beiroet door deze ervaringen door een andere bril, de vrouwen confronteren haar ook met de balk in het eigen Europese oog wanneer het gaat om de mensenrechten, hoe Europa toelaat dat de Middellandse Zee een massagraf is geworden. Vanuit schaamte en schuldgevoel gooit Mona haar leven over een andere boeg wanneer ze thuiskomt, gesterkt in de kracht van beelden, niettegenstaande haar besef van de machteloosheid van kunst.
Het is niet omdat het slechter kan, dat het niet beter moet.
Onder de indruk van het Palestijnse vluchtelingenkamp Shatila dat ze in Beiroet bezocht in 2017, getuigt filosofe Alicja Gescinska in deze aangrijpende en indringende ideeënnovelle over het leven van verschillende generaties vluchtelingen in de kampen, hoe zij omgaan met de eindeloze tijdelijkheid, het precaire bestaan, hun dromen van terugkeer. De kampen zijn openluchtgevangenissen, ontsnappen naar is Europa levensgevaarlijk, de toestand uitzichtloos, de levensomstandigheden in ballingschap schrijnend, maar de wil om te leven, de veerkracht zijn daarom niet minder.
(Juliana Séraphim (1934 -2005))
Wat was het verschil tussen mij en de mensen in de vluchtelingenkampen? Dat ik het recht had op zo’n document, met een paar stempels, data, nummers en bladzijden te veel, trots in meerdere talen declameert dat ik bij de Europese Unie hoor, die generositeit. Dat ik het recht had op een loper die de deuren van de wereld opent, de toegangspoort tot het leven zelf, en zij niet. Het recht op recht.
Via het veranderende perspectief en bewustwordingsproces van Mona stelt Gescinska de dubbelzinnigheden in het Europese vluchtelingenbeleid op scherp. Als dochter van Poolse vluchtelingen die op haar zevende met haar familie uit Warschau naar België verhuisde, weet Alicja Gescinska waarover ze spreekt. Ook al lijkt de verhalende vorm wat tekort te schieten om haar ideeën daadkrachtig te dragen en helemaal op te gaan in de persoonlijke evolutie van Mona, toch overtuigen de zorgvuldige opbouw, de kristalheldere stijl, en vooral de ingetogen, diepmenselijke toon en beschouwingen.
Warm aanbevolen in deze tijden waarin ontluisterend, zelfs ontmenselijkend taalgebruik over staatlozen en vluchtelingen bon ton lijkt te zijn geworden, onze democratische meerderheid doelbewust vluchtelingen opvang ontzegt en er zelfs prat op gaat mensen op straat te laten slapen als ‘ontrading’, meer dan tienduizend gerechtelijke veroordelingen van dit beleid ten spijt.
(**** ½)
March 27, 2025
"Later, na vele omzwervingen door de stad, drong het tot me door dat God in Beiroet tegelijk met de namen van de wijken van gedaante veranderde. Het geloof was deels af te lezen aan de kledij die iemand droeg, maar vooral aan de plek waar iemand sliep, aan wat hij graag at en dronk of juist niet. Maronieten, Griekse katholieken en orthodoxen, soennieten, sjiieten, en druzen leefden hier, misschien toch vooral, naast elkaar." (p. 13)
Rake novelle over Libanon, het lot van de Palestijnen en het leven in de kampen in het zuiden van het land, door het oog van de lens van Nona, een kunstfotografe die de 'gezichtslozen' uit de titel een gezicht probeert te geven. Met de impliciete boodschap dat het niet is "omdat het slechter kán, dat het daarom niet beter moet".
Rake novelle over Libanon, het lot van de Palestijnen en het leven in de kampen in het zuiden van het land, door het oog van de lens van Nona, een kunstfotografe die de 'gezichtslozen' uit de titel een gezicht probeert te geven. Met de impliciete boodschap dat het niet is "omdat het slechter kán, dat het daarom niet beter moet".
March 3, 2025
Een parel.
March 8, 2025
3.5
Knappe novelle die kritisch kijkt naar hoe we met vluchtelingen omgaan. Het mocht van mij echter nog wat kritischer en nog wat menselijker, wat dieper graven in bepaalde verhalen.
“Geen twee verhalen waren hetzelfde; niet in het verleden, niet vandaag, en toch vielen al die mensen op de vlucht onder datzelfde verontmenselijkende, generieke containerbegrip van 'vluchteling’, van zijn menselijke individualiteit ontdaan, altijd onzichtbaar. De vluchteling is dit, de vluchteling is dat, de vluchteling is altijd iets wat wij niet willen, nooit is hij zichzelf, een mens, zelden krijgt hij een gezicht.”
Knappe novelle die kritisch kijkt naar hoe we met vluchtelingen omgaan. Het mocht van mij echter nog wat kritischer en nog wat menselijker, wat dieper graven in bepaalde verhalen.
“Geen twee verhalen waren hetzelfde; niet in het verleden, niet vandaag, en toch vielen al die mensen op de vlucht onder datzelfde verontmenselijkende, generieke containerbegrip van 'vluchteling’, van zijn menselijke individualiteit ontdaan, altijd onzichtbaar. De vluchteling is dit, de vluchteling is dat, de vluchteling is altijd iets wat wij niet willen, nooit is hij zichzelf, een mens, zelden krijgt hij een gezicht.”
May 1, 2026
De Gezichtslozen, enkele tijd terug gekocht op het Festival van de Gelijkheid.
Een dun boekje dat de hypocrisie van Europa (en andere landen) ten aanzien van vluchtelingen aan de kaak stelt.
Het verhaal gaat over een journaliste die beslist een fotoreportage te maken over de Palestijnse vluchtelingenkampen in Beiroet, Libanon. We krijgen te lezen hoe Palestijnen overal worden verdreven, hoe hun bestaansrecht in twijfel wordt getrokken…
Traditiegetrouw - enkele pakkende citaten:
- ‘… diegenen wier toekomst hun ontzegd werd vanwege hun pech op de verkeerde plek geboren te zijn.’
- ‘Ik voelde me haast bevuild door mijn bevoorrechtheid.’
- ‘De man sprak hard, en had het over zichzelf als over een kakkerlak die bestreden moest worden. Hij was zo lang als ongedierte behandeld dat hij zelf niet meer geloofde mens te zijn.’
Een dun boekje dat de hypocrisie van Europa (en andere landen) ten aanzien van vluchtelingen aan de kaak stelt.
Het verhaal gaat over een journaliste die beslist een fotoreportage te maken over de Palestijnse vluchtelingenkampen in Beiroet, Libanon. We krijgen te lezen hoe Palestijnen overal worden verdreven, hoe hun bestaansrecht in twijfel wordt getrokken…
Traditiegetrouw - enkele pakkende citaten:
- ‘… diegenen wier toekomst hun ontzegd werd vanwege hun pech op de verkeerde plek geboren te zijn.’
- ‘Ik voelde me haast bevuild door mijn bevoorrechtheid.’
- ‘De man sprak hard, en had het over zichzelf als over een kakkerlak die bestreden moest worden. Hij was zo lang als ongedierte behandeld dat hij zelf niet meer geloofde mens te zijn.’
June 13, 2025
Een mooie novelle. Brandend actueel ook. Het eenvoudige, maar prangende relaas van fotografe Mona, die geconfronteerd wordt met de harde realiteit van vluchtelingenkampen in Libanon.
"De vluchteling is dit, de vluchteling is dat, de vluchteling is altijd iets wat wij niet willen, nooit is hij zichzelf, een mens, zelden krijgt hij een gezicht. En zo, me lezend verdiepend in hun lot, wist ik wat er in me keerde; de opstandigheid boog de onmacht, die altijd verlammend is, om tot een idee. Opeens stond het me helder voor de geest wat ik bij mijn terugkeer zou doen: die mensen een gezicht geven. Een kwestie van hen te kunnen zien."
(p. 79)
Dit boekje zouden wij, burgers van de Europese unie, allemaal moeten lezen. En dan worden wij misschien ook wakker.
"De vluchteling is dit, de vluchteling is dat, de vluchteling is altijd iets wat wij niet willen, nooit is hij zichzelf, een mens, zelden krijgt hij een gezicht. En zo, me lezend verdiepend in hun lot, wist ik wat er in me keerde; de opstandigheid boog de onmacht, die altijd verlammend is, om tot een idee. Opeens stond het me helder voor de geest wat ik bij mijn terugkeer zou doen: die mensen een gezicht geven. Een kwestie van hen te kunnen zien."
(p. 79)
Dit boekje zouden wij, burgers van de Europese unie, allemaal moeten lezen. En dan worden wij misschien ook wakker.
November 2, 2025
Prachtig en ontroerend geschreven. Boekentip @GeertWilders
March 14, 2025
4,5 sterren
Ondanks de confronterende problematiek, in één keer uitgelezen. Prachtig geschreven novelle over de schaduwkant van de mensheid: hoe gaan wij om met vluchtelingen, hoe komt het dat wij enkel de glitterkant van wat wij beschaving noemen willen zien?
"The right to have rights, or the right of every individual to belong to humanity, should be guaranteed by humanity itself."
- Hannah Arendt
Ondanks de confronterende problematiek, in één keer uitgelezen. Prachtig geschreven novelle over de schaduwkant van de mensheid: hoe gaan wij om met vluchtelingen, hoe komt het dat wij enkel de glitterkant van wat wij beschaving noemen willen zien?
"The right to have rights, or the right of every individual to belong to humanity, should be guaranteed by humanity itself."
- Hannah Arendt
March 3, 2025
In één keer uitgelezen: grote fan van de schrijfstijl.
July 1, 2026
Thema’s: Beiroet / Libanon, vluchtelingen in Europa, staatlozen, vluchtelingenkampen in Libanon, kan kunst de wereld redden, je lot in eigen handen nemen …
Opgehangen aan een -toegegeven, redelijk dun- verhaal wat voor mij wel nodig is om deze thema’s te behappen. Bovendien doet het net wat dit boek aanklaagt: het geeft een gezicht aan mensen die anders enkel tot bij ons geraken als “de vluchtelingenproblematiek” en onder de vorm van cijfers.
Kortom: zware problematiek in een heel leesbaar en invoelbaar formaat gegoten - aanrader.
Opgehangen aan een -toegegeven, redelijk dun- verhaal wat voor mij wel nodig is om deze thema’s te behappen. Bovendien doet het net wat dit boek aanklaagt: het geeft een gezicht aan mensen die anders enkel tot bij ons geraken als “de vluchtelingenproblematiek” en onder de vorm van cijfers.
Kortom: zware problematiek in een heel leesbaar en invoelbaar formaat gegoten - aanrader.
April 26, 2025
Heel sterke boodschap, schrijfstijl voelde soms wat geforceerd voor mij - straks leesclub, mss kom ik tot nieuwe inzichten
June 25, 2026
Mooi en belangrijk! Over menselijkheid en ontmenselijking, de ervaring van het onzichtbaar gemaakt worden, het absurde van vastgezet worden op een plek en in de tijd (een vluchtelingenkamp) en het desondanks leven met hoop. Interessant om de ontwikkeling van de hoofdpersonage, de vertegenwoordiging van de Westerse blik, te zien. En ook haar eigen existentiële vragen te zien die parallel lopen.
“Die vogels zijn vrij, zij nemen kruimels van onze gedachten mee over de muren van het kamp, over de grenzen van dit land, de wijde wereld in.”
“Je hoeft je vaderland niet te kennen, zelfs je ouders hoeven het niet te hebben gezien, om het te missen.“
“Wij zijn gevangenen van de uitzichtloosheid. Er is niets dat een mens zo gevangen houdt als een gebrek aan perspectief.”
“Verontwaardigd zijn over een gebrek aan menselijkheid bij anderen is makkelijker dan dat gebrek bij jezelf te bespeuren.”
“Die vogels zijn vrij, zij nemen kruimels van onze gedachten mee over de muren van het kamp, over de grenzen van dit land, de wijde wereld in.”
“Je hoeft je vaderland niet te kennen, zelfs je ouders hoeven het niet te hebben gezien, om het te missen.“
“Wij zijn gevangenen van de uitzichtloosheid. Er is niets dat een mens zo gevangen houdt als een gebrek aan perspectief.”
“Verontwaardigd zijn over een gebrek aan menselijkheid bij anderen is makkelijker dan dat gebrek bij jezelf te bespeuren.”
February 27, 2026
Dit boek moet je niet alleen lezen, dit moet je voelen en begrijpen. Dit moet je opnieuw lezen wanneer je nog meer hebt geleefd en wanneer je jezelf en de wereld verder hebt ontdekt. Er zijn pagina's waarvan ik niet wou dat ze eindigden. Vanaf het punt dat Shuhaila in het verhaal komt, heb ik pagina's lang kippenvel gehad, tot het laatste woord van het boek lang.
"dat we niemand zijn. niks. stof dat iedereen het liefst onder de mat van de geschiedenis wil vegen." (Shuhaila over de Palestijnen)
"dat we niemand zijn. niks. stof dat iedereen het liefst onder de mat van de geschiedenis wil vegen." (Shuhaila over de Palestijnen)
February 22, 2025
A must read
December 6, 2025
Ending made me tear up
January 11, 2026
Geen volk bestaat uit enkel goede mensen (Jamal) [76]
Die vogels zijn vrij, zij nemen kruimels van onze gedachten mee over de muren van het kamp, over de grenzen van dit land, de wijde wereld in.(Suhaila) [83]
Het is niet omdat het slechter kan, dat het niet beter moet. (Mona) [104]
Die vogels zijn vrij, zij nemen kruimels van onze gedachten mee over de muren van het kamp, over de grenzen van dit land, de wijde wereld in.(Suhaila) [83]
Het is niet omdat het slechter kan, dat het niet beter moet. (Mona) [104]
March 31, 2026
Holding back tears in a public library
April 19, 2026
Ik ben zo blij dat dit boek in de lijst zat van mijn zoekopdracht 'Nederlandse Literatuur 100 bladzijden".
March 2, 2025
Wat een mooi, zorgvuldig boekje. Een must-read!
March 22, 2025
heel aangrijpend boekje over Beiroet en vluchtelingen. ‘Aan iedereen kleeft bloed, niemand gaat vrijuit, zelfs de goddelozen niet, ieder mens is een mens is een mens.’
November 27, 2025
Na een lezing van de auteur meteen aan het lezen geslagen. De beelden uit haar presentatie herken ik feilloos beschreven in haar boek. Het verhaal, kort en krachtig, raakt diep. En ook na de laatste letter gaat het leven weer door, ploeteren we verder, of blijft er toch iets hangen?
March 11, 2025
De 31-jarige kunstfotografe Mona reist naar Beiroet om er aan het project Triumph of Tolerance te werken, waarin ze wil tonen hoe mensen met verschillende culturele en religieuze achtergronden met elkaar hebben leren samenleven. Alleen merkt ze al snel dat er in Libanon vooral naast elkaar geleefd wordt en dat de Palestijnse vluchtelingenkampen van 1948 er nog steeds zijn. ‘Rattenholen’ worden ze genoemd en wie erin zit heeft geen toegang tot het land. Vertrekkend vanuit een reis die ze zelf maakte, schreef filosofe en essayiste Alicja Gescinska een novelle die tot denken wil aanzetten, over hoe wij naar de rest van de wereld kijken en de vluchtelingen op ons eigen continent liever niet zien, en hoe je als Palestijn het vaderland kunt missen dat zelfs je ouders nooit hebben gekend.
March 3, 2025
LEZEN! IEDEREEN!
March 30, 2025
Beirut och Beirut - wat zou je betoverend kunnen zijn zonder die jarenlange aanslagrn. De setting v dit boek, Beirut, voelt dichtbij omdat ik het ken en de spanning op straat heb gevoeld. De schizofrenie van decadente discotheken met westerse jongeren afgewisseld met de agessief gillende en met vlaggen wapperende Herzbolah aanhangers die plots door de straten rijden. De zinderende spanning naarmate je naar de Syrische grens komt waar het strenger en conservatiever is. De openlijke halve oorlogssituatie met haltes waar soldaten je paspoort controleren in het zuidrn, tegen Israel aan.
Toch kwam dit alles niet heel duidelijk naar voren in dit boek. Het was een vrij dunne verhaallijn over n fotografe die ook naar de Palestijnse vluchtelingenksmpen ging en werd wat belerend door te wijzen dat ook wij in het westen mensonterend met vluchtelingen omgaan. Hoe sterk dat ook klopt - ik had gehoopt een nieuwe kijk op het lev er n in zo’n kamp of een diepere connectie te voelen. Het bleef erg oppervlakkig.
Toch kwam dit alles niet heel duidelijk naar voren in dit boek. Het was een vrij dunne verhaallijn over n fotografe die ook naar de Palestijnse vluchtelingenksmpen ging en werd wat belerend door te wijzen dat ook wij in het westen mensonterend met vluchtelingen omgaan. Hoe sterk dat ook klopt - ik had gehoopt een nieuwe kijk op het lev er n in zo’n kamp of een diepere connectie te voelen. Het bleef erg oppervlakkig.
February 17, 2025
Top dit! Lezen allen!
Displaying 1 - 30 of 81 reviews