In de jaren tachtig, een tijd waarin duurzaamheid en klimaatverandering nog nauwelijks een rol speelden, bouwt Mariët Meester met haar vriend een ‘overdekt bed op wielen’ van materialen van de vuilnisbelt. Wanneer ze met een paard als trekdier rondreizen in hun tiny house avant la lettre, ontdekken ze dat hun goede bedoelingen niet door iedereen worden gewaardeerd.
In Een vrij leven blikt Meester terug op deze intense, soms roekeloze jaren waarin ze radicale keuzes maakte. Deze ervaringen brachten inzichten die de rest van haar leven haar leidraad zouden worden.
Mariët Meester is een Nederlands schrijfster. Ze groeide op in het Drentse gevangenisdorp Veenhuizen. Haar man is de fotograaf en videokunstenaar Jaap de Ruig.
Meester schrijft zowel fictie als non-fictie. Een belangrijk thema in haar eerste romans is de tegenstelling tussen cultuur en natuur, dood en leven, man en vrouw. Haar latere romans draaien om de dilemma’s die de mens ondervindt wanneer hij in moeilijke omstandigheden zijn medemenselijkheid probeert te bewaren.
Uit de non-fictie van de schrijfster blijkt dat ze veel gereisd heeft. Haar boek Sla een spijker in mijn hart is een verzameling van haar ervaringen sinds 1990 met Roma in Roemenië. En voor haar in 2012 uitgekomen boek De mythische oom verbleef ze in de Nederlands georiënteerde plaats Lynden in de VS, op zoek naar het levensverhaal van haar geëmigreerde oom Peter.
Kun je een vrij leven hebben? Jawel, maar het is hard werken zoals de schrijfster hier laat lezen? Ze kiest voor dit leven zonder uitkering, spullen en impact op alles om haar heen. Ze bouwen een mini-pipo-wagen uit afval en trekken daarmee door Frankrijk. Lijkt idyllisch maar in de praktijk valt dat best wel tegen. Ook in het latere leven kiezen ze voor minimaal. Nog minimaler dan met fiets en tent door Europa zoals wij wel doen. Ik heb respect voor de keuzes die ze maken. Als iedereen dat zo zou doen dan zou de planeet er een stuk beter voor staan. Ook mooi om te zien dat het geen dogma’s worden. Dan maak je het jezelf wel erg moeilijk. Kortom, leest als een feel-good reisboek met een benijdenswaardige insteek.
Vrij leven is nog zo makkelijk niet. En is het dan wel echt vrij? Dit boek, dit leven, stemt tot nadenken en zelfreflectie. En dan ook nog in een prettige schrijfstijl geschreven!
Ik moest erg aan dit boek wennen. Op de een of andere manier verstaat Mariët de kunst om heel verhalend en anekdotisch te schrijven, waardoor het soms wat te beschouwend wordt. Ik miste af en toe haar gevoel bij wat ze schrijft, en ook de beschrijving van de natuur en de omgeving vond ik erg minimaal. Maar misschien vergeleek ik het teveel met boeken als Het zoutpad. Uiteindelijk geef ik het boek wel vier sterren, omdat het het belang van 'niet bezitten, maar zijn' heel mooi laat zien. Met als hoogtepunt wat mij betreft de beschrijving van de ontmoeting met de vader van J.
Omdat ik eerder, over het algemeen lang voordat ik in 2020 toetrad tot de Goodreads-gemeenschap, veel genoegen heb beleefd aan fictie zowel als non-fictie van de hand van Mariët Meester, wilde ik na de bittere teleurstelling die haar roman “Pingping” me bezorgde het laatste boek van deze schrijfster niet ongelezen laten: “Een vrij leven”, met als ondertitel ‘Een radicale zoektocht naar een onafhankelijk bestaan – zonder de aarde te belasten’. Die zoektocht onderneemt Meester in de jaren tachtig, vanuit, vanaf of naast de ‘aanspanning’ (nieuw woord geleerd!) waarmee zij en haar vriend J. door Frankrijk trekken: een door henzelf uit afvalmateriaal gefabriceerd onderkomen op wielen, getrokken door een paard. Diezelfde tocht heeft ze overigens vroeger al eens beschreven in “Een spoor van Paardemest”, in 1986 uitgegeven door duurzaamheidsorganisatie De Kleine Aarde. “Een vrij leven” behelst in feite een terugblik hierop na bijna veertig jaar – met de nodige verdieping en actualisering in het laatste hoofdstuk, en bovendien aanzienlijk beter geschreven. Pluspunten van het nieuw gepubliceerde reisverhaal worden, naast vanzelfsprekend het idealisme dat de schrijfster etaleert, gevormd door de prettige leesbaarheid van het verslag dat ze van een en ander doet en door de herkenbaarheid van het Franse platteland met alles wat daarbij komt kijken – van de weggetjes en paden waarover het stel zich verplaatst tot de boerderijen, gehuchten en dorpjes die het passeert en van de mensen die ze onderweg tegenkomen tot de vuilnisbelten waarop zo veel nog bruikbare spullen worden gedumpt. Duurzaamheid en kleinschaligheid in optima forma. Minder gecharmeerd ben ik overigens van de royale aandacht, in tekst alsook in (foto)beeld, voor de vele kunstuitingen die Mariët Meester en haar partner tijdens hun trektocht hebben geconcipieerd en gerealiseerd.
Wat een avonturen, al die reizen op zoek naar vrijheid, natuur, cultuur en goed doen voor mens en wereld. Ik vond de schrijfstijl helaas wat te veel beschrijvend en minder beschouwend, ik kreeg een beetje het "en toen, en toen" gevoel. Daarom 3 sterren. Wel mooi en goed om te zien dat je voor vrijheidsdrang ook veel dingen moet doen en laten. En dat het romantische beeld van rondtrekken met paard en wagen (tegenwoordig: "vanlife") ook best hard werken kan zijn!