Als de rechtsstaat faalt - Wat onrecht met de burger doet

by Geert-Jan Knoops

De rechtsstaat beschermt de Nederlandse burger steeds minder goed en politieke krachten hebben meer en meer invloed op het functioneren van de rechtsstaat. Is dit verwijt terecht? Sinds 9/11 nemen wereldwijd het terrorisme
en de oorlogsdreigingen toe, wat een grote impact heeft op de waarborging van de rechten van burgers. In Nederland laat de recente toeslagenaffaire zien hoe burgers de dupe kunnen worden van het falen van de overheid. En de kwestie rond de Afghaanse tolken die de Nederlandse strijdkrachten hielpen in Afghanistan toont dat de overheid te weinig doet om de burgers te beschermen.
Wat zijn de gevolgen van het falen van de overheid? Hoe kunnen we misstappen bij de overheid voorkomen? Wat moeten we doen om de burger beter te beschermen?
In Als de rechtsstaat faalt gaat de bekende strafpleiter Geert-Jan Knoops, aan de hand van vele voorbeelden uit zijn nationale en internationale rechtspraktijk, in op deze vragen.

208 pages, Paperback

Published May 1, 2025

About the author

Gerardus Godefridus Johannes Alexander (Geert-Jan) Knoops (1960, Eindhoven) is a Dutch lawyer, criminal law expert and professor of international criminal law at the University of Utrecht. He gained national fame when he obtained an acquittal for the two alleged perpetrators in the Putten murder case and the Eric O. case, about which he wrote the book Het tweede schot.

Reviews

[Eva Van Lieshout · Rating 4 out of 5]

Interessant en belangrijk boek! Je hoort in de media zo nu en dan dat de rechtsstaat onder druk staat, maar dat klinkt nogal abstract. Dit boek maakt dat veel tastbaarder. Door het grote aantal voorbeelden ga je echt beseffen hoe belangrijk de rechtsstaat is. Het laat goed zien dat de rechtsstaat in de kern bedoeld is om burgers te beschermen tegen de overheid – en dat die bescherming niet zomaar opzijgeschoven mag worden, ook niet om politieke redenen of bij veiligheidsrisico’s.

Het boek laat onder meer zien hoe de onschuldpresumptie onder druk komt te staat (met schrijnende verhalen over onterecht veroordeelden), hoe de politiek democratie wil ondermijnen door zaken te bestempelen als ‘crisis’ (aka Asielnoodwet) en vage wetgeving die leidt tot rechtsonzekerheid en ruimte voor misbruik. Ook de verharding van het strafrecht in Nederland komt aan bod: we willen steeds harder straffen, terwijl ik het idee heb dat alleen de experts op dit gebied nog lijken te beseffen dat dit niet dé oplossing is voor criminaliteit.

Ik geef het boek 4 sterren, omdat het soms wat langdradig was – het punt van een stuk werd vaak herhaald en dat stoorde me soms net iets te veel. Maar als je geïnteresseerd bent in (straf)recht, dan is dit zeker een aanrader!

Ow en ik heb dit boek gelezen terwijl ik tegelijkertijd Patriot van Aleksej Navalny luisterde, dus dat plaats de noodzaak van dit boek nog meer in perspectief.

[Alani · Rating 4 out of 5]

Een belangrijk en zeer interessant boek, dat mijn interesse in internationaal en nationaal recht nog groter heeft gemaakt. Knoops laat in een aantal hoofdstukken, met talloze voorbeelden, zien wat voor een fouten het OM, de overheid en andere instanties maken. En hij benadrukt wat voor een heftige gevolgen dit heeft voor de levens van de (grote aantal) getroffen individuen. Met zijn ervaring en goed te lezen schrijfstijl maakt hij duidelijk hoe belangrijk het is om te vechten voor verbetering en verandering.

Het begrip rechtsstaat en het belang van de rechtsstaat zou verplichte leerstof in het onderwijs moeten worden. Ik raad het boek zeker aan.

[Wouter T. de Reus · Rating 5 out of 5]

Ontzettend belangrijk en relevant werk. Je proeft aan alles dat de rechtstaat onder druk staat.

Dit pleidooi zou door iedereen moeten worden gelezen

[Rosan Ter · Rating 4 out of 5]

Duidelijk en vlot geschreven en kaart belangrijke politieke en rechtsstatelijke problemen aan

[Linde Reus · Rating 5 out of 5]

Helemaal fantastisch

[Jan · Rating 4 out of 5]

Helder geschreven ook voor niet juristen. Uitdagingen en aanbevelingen voor een beter Nederland en een betere wereld.