مرگنامه‌ها و پنج آواز برای ذوالجناح

by هوشنگ آزادی‌ور

مجموعه شعری از هوشنگ آزادی‌ور، که کتاب‌های تاریخ تئاتر جهان (براکت) و تاریخ سینما(کوک) ترجمه‌ی وی می‌باشد.

Unknown Binding

First published January 1, 1970

Reviews

[Narjes Dorzade · Rating 4 out of 5]

‏با یک قلب
و دو پلک دور پرواز
کنار سایه ات می نشینی و
اندوه تکه تکه ات می کند
.

.
.
صداش را نمی تواند بردارد
بی که
قلبش را بگذارد .
.
.
.
به ناگهان دریافتم
که بر یال هوا می رانم
و در کلمه ذوب می شوم .
.
.
.

.
چنین تو می توانی بپری و باز شوی
بر فضای آبی ی کلمات ....
.
.
هوشنگ آزادی ور
به اولین روز نبودن .......

[Nafiseh]

پروانه ای که رگها را می شکافد
 
«من اینجا
ایستاده ام
با بلوط سینه ی ماه
و باریکترین ریسمان بر حلقومم
گره ای ست سخت تر از عشق
 
 
گفتند چگونه ای
نشستم و برخاستم و از کتفم
سیاره ای زوزه کشید
که منم

راه این همه راهب سنگ
جزای عابد از چشم
و نیش این همه ماتم
که دچارم می کند به خم
آنکه میراست در خندق
و زنده در منقار بلند شعر
آنکه میراست - آه
به ناگهان دریافتم
که بر یال هوا می رانم
و در کلمه ذوب میشوم
و پا بر رکاب تو دارم
و این سنگ
آن صدای عظیم است
که از قلبم
در ابتدای کلمه از قلبم فوران کرده است
و من خود سنگم
یا
هو
هی
هوشنگ
عذابتر
با هاله رستگاری و بال
ارغوان بر منقار
آمده
-بدرود
به دلجوییم
پشتم را
تکانی از گردن سبزش
تا می زند
چندانکه در نگین چشم
الماس ترک بردارد
سوگلی ی سوگوار شب
گردنت را بر هاله ی من بپیچ
تا بندبند رگهام
بر حریر پشتت
رودی بسازد به جانب ماه»

[Ehsan · Rating 4 out of 5]

«صدای بازو
در نقب پیچید و
رهگذر به خاک افتاد» که سفر از گیسوش آمده__
تنگ.

[شادی‌آفَرین · Rating 4 out of 5]

*هوشنگ آزادی‌ور؛ پنج آواز برای ذوالجناح*
.
شعر
از پنجه در نمی‌زند
وقتی که می‌آید
شعر
در پنجه فرو می‌شود
و خون به در می‌زند ●
.
گرامی‌تر
باز آمده از گور
بی‌سوار شهیدش
بپا شد خون بر ماه ●
.
- چیست این سوره‌ی سوسوزن
والعصر !
.
چه می‌تواند اسب
شیهه اگر نکشد
چه می‌گوید
وقتی که شیهه می‌کشد اسب
- ذوالجناح !
خونست این نه دریاچه ●
.
آمده تار
از تارهای گلو
.
ذوالجنا زخمهای فراوان دارد
و مرگِ هزار افعی
در یالش
.
بگیر خم ابرویم و بالا شو
بگیر گوشم و بالا بر ●
.
رویای من
شانه بر دوزخ می‌تکاند
.
چارستون
انزوای تاریک قلب را
و انگشت
نه که بازیابد که
بشکند
چه
محضِ مرگ انزوای تن است
.
موریانه اینجاست
که استخوانها را می‌شناسد
.
سرد – مثل یخ
اینک کبوتر
که از چاک پیشانی
پرواز میکند
و تو تن می‌نهی ●
.
اما هنوز
نخاع مچاله‌ی مغز
بال می‌گشاید و اندوه
نقطه می‌شود
.
برای دهانی که به خنده تجهیز می‌کنی
ماه زخمه‌ی تنگی است
که عشق را میان دو عقرب
می‌نشاند
.
اگر بازو به خشم بجنبانی
آفتاب از گونه‌هات می‌پرد
و تو باز می‌شوی بر سطح آب
مثل همین قایق وارونه‌ی کاغذی ●
.
با یک قلب
و دو پلک دور پرواز
کنار سایه‌ات
می‌نشینی و
اندوه
تکه‌تکه‌ات میکند ●
.
گفتم
از پاره‌سنگها که پراندم
پاره‌سنگی دل من بود
پاره‌سنگی دل او بود
و پاره‌سنگی پاره‌سنگی بود
که پراندم بر یک دل
شقایق سرخ ●
.
چهار رکعت برای مژه‌های نمناکت
.
آنکه جاری
دریاچه‌ای نبود
خط خونی از گلوی یک ستاره‌ی تنها بود
.
تنت را به آهی طولانی می‌بندم
فصل‌فصل
شعله‌ی بی‌مفصل
دراز می‌شود بر عطر
و نور در لهجه‌ی دوم می‌شکند
.
ای –
ذوبِ پنجه‌ی آبی‌ام
بر شکوفه‌ی آبی‌ی مژه‌هات
ای – آهو
به گردنم بیاویز و
آرامم کن
به شکل همین زخم شکفته‌ی بوسه‌هات
که می-نگذارَدَم و
باز
دوستش می‌دارم ●
.
ظهر باطل در ثانیه‌ها –
بر جراحت آینه‌ات
و داغ این همه سرب –
بر تاول ناباوریت
.
اما من خسته‌تر از آنم
کا-تش بر چادرت بندم
و داغدارتر –
که اشکهایت شستشویم می‌دهد
پیله‌ات را بر شانه‌ی من بتاب
و بخواب
تا که تاریک شوم
در رویات
.
باز – اما – در گور
داغدارتر از من
کرمی اگر دیدی
پوستم را ببخش ●
.
لبانت با دوسکته‌ی بسمل
و پنج پاره‌ی تنت
عیادت ویرانم را –
که صدایم کنی
از این کوبه‌تر
از این تاریکتر
.
هجوم صد چشمه از پل آهم
و صد مژده از ته پلکت
می‌نشیند به عذاب
.
در مجالی که پنجه مشت می‌گردد
و پلک خنجر فرود آرد
فرسنگها گذشته‌ام از هاله‌هات
میگذرم از هاله‌هات
با سبزترین پیراهنم
و کلاه از سر می‌گیرم
برای مژه‌های نمناکت ●
.
تیک و تاک _ماه دی
چکه‌های خون
بر دانه‌های انار
.
طرحی انگار
ایستاده
به نماز ●
.
اکنون ستاره‌ای زرد
در پوستم می‌تپد
و پیراهنی می‌سازد
الگوی تنم را
.
گفتند چگونه‌ای
نشستم و برخاستم و از کتفم
سیاره‌ای زوزه کشید
که منم ●
.
سوگلی‌ی سوگوار شب
گردنت را بر هاله‌ی من بپیچ
تا بندبند رگهام
بر حریر پشتت
رودی بسازد به جانب ماه
.
هی . . .
شهشهه‌ی تاریک مژه
فراختر از این صخره مبال
.
چگونه از یک دریچه نگاه می‌کنی
و پوست تو از مرگ نمی‌شکافد
.
آه رعشه نیست
این ترنم خون است
در عذاب معطر
.
نامم را بدان خواهم سپرد
که هیچگاه مرا نخواست

[Mana Ravanbod · Rating 3 out of 5]

کاش این کتاب و برخی دیگر بازنشر شود
باید دم دست باشد
کتاب حیفی بوده و هست