je staat in de lift met een van de leukste jongens van je school en dan valt de stroom uit
je hangt midden in een storm aan een helikopter om actie te voeren
je leeft in een wereld waarin vliegtuigen zwavel strooien om het zonlicht te dimmen
15 bekende jeugdboekenschrijvers maken zich zorgen over klimaatverandering en lieten hun fantasie erop los. Hun verhalen zijn spannend, grappig, ontroerend en inspirerend, en vaak gaan ze over moed. De moed om te zijn wie je wilt zijn, om risico’s te nemen voor iets wat je belangrijk vindt. Wedden dat je iets van jezelf in dit boek terugvindt?
In deze eerste verhalenbundel van Schrijvers voor Toekomst staan verhalen van: Fikry El Azzouzi, Mark Boode, Tom De Cock, Thijs Goverde, Marc ter Horst, Marco Kunst, Elin Meijnen, Milouska Meulens, Marloes Morshuis, Rima Orie, Mijke Pelgrim, Maria Postema, Esther Walraven, Anna Woltz en Zindzi Zevenbergen.
Ik mocht dit boek lezen voor de blogtour en heb dan ook op mijn Instagram en TikTok voor het verhaal van Marloes Morshuis een recensie geplaatst. De overige verhalen heb ik een korte recensie gegeven op deze app, onder ‘reader activity’ (op de app kan je op de recensie klikken en dan bovenaan switchen naar activiteit).
Ik vond het in ieder geval een erg leuke en goede bundel en ben heel tevreden over de inhoud.
Ik wil uitgeverij Ploegsma graag bedanken voor dit recensie exemplaar!
3.8* - 15 kortverhalen over de toekomst van onze aarde, soms hoopgevend, soms wat minder. 9 sterkte verhalen, 4 verhalen die wel oké zijn maar niet helemaal overtuigen (wat te zeemzoet, beetje ongeloofwaardige plottwist) en twee absolute stinkers (scifi gemixt met fantasy: ik lees nog liever een Zeven Zussen-deel dan dit kortverhaal ooit te moeten herlezen). Conclusie: meer dan geslaagd!
5 Februari 2025 mocht ik meedoen aan de blogtour van 'Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld'. De reden dat ik me opgaf, is omdat ik een voorliefde heb voor boeken met een dystopisch tintje. Dit soort boeken zetten je aan het denken over hoe het er in de toekomst uit zou kunnen zien, maar laten je ook stil staan bij hoe het nu al is op onze wereld en waar knelpunten zitten, war voor gevochten mag, of misschien wel moet worden. Daarnaast wilde ik deze bundel graag lezen omdat Tom de Cock er een verhaal in heeft mogen zetten, en sinds ik Lily 1 heb gelezen, ben ik helemaal fan van deze auteur, dus stiekem wil ik gewoon al zijn verhalen gelezen hebben. Tijdens de blogtour behandelde iedereen die meedeed 1 verhaal. Ik mocht 'De strijd om de Brent Spar' van Maria Postema lezen en bespreken op mijn Instagram, maar heb natuurlijk het hele boek gewoon gelezen, dus bij deze voor jullie ook nog een korte recensie over de hele verhalenbundel.
In deze mooie bundel zitten 15 verhalen. 15 verhalen met een boodschap. 15 verhalen over ons milieu en de toekomst waar he heen zouden kunnen gaan. 15 verhalen over moed, hoop, waanhoop, strijd en overwinningen. 15 verhalen van 15 verschillende auteurs. 15 verhalen met elk een hele eigen draai. 15 verhalen die allemaal goed bij elkaar passen, ondanks de verschillen, dankzij het overeenkomende thema.
Ik heb dit boekje in één keer uitgelezen en heb bij elk verhaal notities gemaakt. Nu kan ik niet voor elk verhaal apart een recensie maken, want dan zou de recensie waarschijnlijk langer zijn dan het boek zelf, met ook nog eens het risico dat ik enorme spoilers weg ga geven. Wat ik wel kan vertellen is dat bijna elk verhaal me heeft geraakt, allemaal op een andere manier. Elk verhaal heeft een vlotte en toegankelijke schrijfstijl en het zal je dus geen moeite kosten om door dit verhaal heen te vliegen.
Elk verhaal heeft een ander uitgangspunt gekozen. Sommige verhalen spelen zich af in het verleden, sommige verhalen in het heden en andere verhalen in de toekomst. De verhalen uit het verleden zijn de verhalen die mij het mij het meeste hoop gaven. 'De strijd om de Brent Spar' is het verhaal waar ik over praat. Dit verhaal is gedeeltelijk gebaseerd op de realiteit en laat zien dat er ook in het verleden al gevochten is om onze natuur, onze aarde te beschermen. Veel mensen denken dat het hopeloos is of nutteloos en dat wij toch niks kunnen veranderen, dat we niks kunnen beginnen tegen de grote bedrijven die ten koste van ons allemaal met hun afval doen wat ze willen. Dit verhaal liet zien dat langdurig actie voeren en de handen uit de mouwen steken wel degelijk zin kan hebben en stappen vooruit kan boeken.
De verhalen die zich in de toekomst afspelen gaven mij een enigszins wanhopig gevoel. Er komen kleine momentjes van hoop in voor, maar ik vind dat deze verhalen je vooral een spiegel voorhouden van hoe het in de toekomst zou kunnen zijn. Relaties aangaan met Robots, Robots die de wereld overnemen, totaal vliegverbod, flashen, Smog, de aarde afkoelen door ranzige stoffen de atmosfeer in te sturen.. Allemaal verhalen die je liever niet echt zou zien worden. Maar ook verhalen waarbij, zelfs als dit allemaal gebeurt, er nog altijd mensen zijn die opstaan en actie ondernemen. Die blijven vechten voor het lezen van de aarde, de dieren, maar ook voor de mensen die er nog leven.
De verhalen in het heden zijn verhalen die je nu ook vaker hoort. protestacties, sprekingen, flyeren.. Maar dan vanaf de kant die de meeste mensen van ons niet kennen. Lang niet iedereen doet natuurlijk mee aan deze acties, lang niet iedereen staat stil bij wat er om ons heen allemaal gebeurt en kapot zou kunnen gaan. Het verhaal lezen vanuit iemand die er wel mee bezig is, geeft een andere blik. Het is hoopgevend, verfrissend, confronterend en frustrerend.
Ik heb van begin tot einde genoten van deze bundel. Elk verhaal had zijn eigen charme, zijn eigen emotie. Natuurlijk was niet elk verhaal ook een favoriet en als ik moest kiezen was het voor mij toch het verhaal van Tom de Cock, omdat ik de reis van de hoofdpersoon ontzettend mooi vond. Het heftigste verhaal, raar of niet, is het verhaal over de buurtkeuken van Thijs Goverde. Deze bundel laat alle kanten van het verhaal zien. Ja, het is een beetje om je wakker te schudden, maar er is toch ook nog ruimte om je eigen mening te kunnen vormen, om je te kunnen frustreren over bepaalde keuzes of meningen van mensen. Het biedt ruimte om te denken. En zeker voor de jongeren onder ons, denk ik dat deze bundel heel mooi en interessant kan zijn. Ik ken mezelf als puber, ik was hier totaal niet mee bezig toen, maar dan nog vind ik het een mooie bundel voor de doelgroep. En.. ook voor ieder ander ander. Ik raadt hem denk ik zo'n beetje aan iedereen aan.
Voor mij was dit één van de beste boeken van het jaar, dus ik geef hem dan ook 5 sterren!
Dankjewel schrijvers voor toekomst voor deze mooie verhalen en de hoop die jullie geven. Benieuwd of er ook nog verhalen voor basisschoolkinderen komen.
Recensie verhalenbundel: ‘Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld’
Opkomen voor de toekomst
Carien Touwen
Over klimaatverandering wordt veel geschreven, kranten en nieuwswebsites staan er vol mee, maar er wordt misschien nog wel meer over gezegd. Zoveel mensen, zoveel meningen. Er zijn presidenten die de klimaatverandering ontkennen en er zijn mensen die hun hele leven wijden aan actievoeren. De meeste mensen zitten daar tussenin, willen misschien wel iets doen, maar moeten ook gewoon door met het drukke dagelijkse leven.
Voor de verhalenbundel ‘Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld’ kropen maar liefst vijftien jeugdboekenschrijvers in de pen om een verhaal te schrijven over klimaatverandering. De auteurs waren aanwezig bij de klimaatstaking van scholieren in Den Haag en kregen op de trein terug het idee om deze verhalenbundel te maken. Ze noemen zich samen Schrijvers voor Toekomst, en vinden dat verhalen een grote rol kunnen spelen in het leefbaar houden van onze planeet. In hun verhalen gaan ze in op concrete gevolgen, soms van de klimaatverandering zelf, soms over de gevolgen van actie ondernemen. Ze kozen elk een eigen invalshoek, variërend van klein verzet in onze huidige tijd tot grote mogelijke gevolgen in een fictieve toekomst.
Het boek opent met het verhaal van Marc ter Horst, waarin we zien dat Mats de autoband van een SUV laat leeglopen. De dialogen in het verhaal laten zien hoe verschillend er gedacht wordt over het doen van kleine aanpassingen om het klimaat te helpen.
In het verhaal van Marco Kunst wordt er een bacterie ontdekt die alle plastic opeet. Het lijkt een fantastisch idee, maar het verhaal laat ook meteen zien hoe afhankelijk we zijn geworden van plastic. Andere onderwerpen die bijvoorbeeld voorbij komen in de verhalen zijn het verspillen van voedsel, de afbraak van olieplatforms en het (onnodig) kappen van bomen.
Een van de meest bijzondere verhalen vond ik het verhaal van Marco Boode, waarin iedere puber drie jaar lang een robotmaatje krijgt om van te leren en hem/haar te beschermen tegen eenzaamheid. Meerdere verhalen spelen rond het eten van vlees; in het verhaal van Fikry El Azzouzi zien we bijvoorbeeld hoe een nieuwe vegetariër blijft dromen van vlees en in het verhaal van Thijs Goverde lezen we over ‘oermannen’ die willen barbecueën. Ook lezen we over een jonge boer die nadenkt over zijn toekomst en het anders wil gaan doen. In meerdere verhalen wordt uitgediept hoe sommige jongeren actievoeren en lezen we tegelijk over jongeren die daar het nut niet van inzien.
Het boek eindigt met een prachtig verhaal over een wereld waarin iedereen door te ‘flashen’ in een flits ergens anders kan zijn. Je hoeft je ogen maar te sluiten en te denken aan een bestemming en je bent er al. Mensen flashen zichzelf overal naartoe en reizen is nooit meer nodig, vervoersmiddelen bestaan niet meer. Tom De Cock laat zien dat te snel gaan, er ook voor zorgt dat je veel dingen mist. Een mooi fragment uit dit verhaal: ‘Op kale plekken in het kreupelhout was het asfalt van onze oude dorpsweg nog zichtbaar. Hier en daar zelfs een restje van een witte wegmarkering. De natuur had de miljarden vierkante kilometers die ooit verloren gingen aan transport genadeloos teruggenomen.’
Het boek werd gedrukt op papier gemaakt van lansbouwafval en de opbrengst zal worden gedoneerd aan de Jonge Klimaatbeweging. Via een QR code in het boek is een lesbrief te vinden om bijvoorbeeld op school te doen. Dat betekent zeker niet dat dit boek alleen voor jongeren is.
Hier en daar zijn de verhalen wat voorspelbaar, maar dat maakt deze bundel niet minder interessant. Want alle verhalen brengen concrete gevolgen naar boven, hetgeen zeker aan het denken zet. Een ander deel van de verhalen laat zien wat je zelf kan doen en wat er kan gebeuren als je opkomt voor een betere toekomst. Iedere lezer kan iets uit deze bundel halen. Wat dat betreft mag de uitvoering van de Schrijvers voor Toekomst geslaagd worden genoemd.
Deze recensie verscheen in maart 2025 op Het Korte Verhaal.
Aan deze eerste verhalenbundel werkten mee: Fikry El Azzouzi, Mark Boode, Tom De Cock, Thijs Goverde, Marc ter Horst, Marco Kunst, Elin Meijnen, Milouska Meulens, Marloes Morshuis, Rima Orie, Mijke Pelgrim, Maria Postema, Esther Walraven, Anna Woltz en Zindzi Zevenbergen.
Op mijn dag tijdens een blogtour op tiktok en bookstagram mocht ik lezers extra warm maken voor één verhaal uit deze bundel, nl. Doggybag van Zindzi Zevenbergen. Zij wil ons doen nadenken over voedselverspilling met een leuk verhaal in een sushirestaurant. Het verhaal vertelt over Mirjam op haar eerste werkdag - helemaal nerveus - die meteen op de proef gesteld wordt wanneer het schattige meisje Karoli met haar twee knotjes en haar broertje Teddy - met sproetjes en missende voortanden - het restaurant binnen komen. Mirjam wordt er alleen maar nerveuzer van. Maar voor ons - als lezer - wordt het leuk met één grote boodschap : een zaadje planten in ons hoofd zodat we ons bewust worden van voedselverspilling. En dat is net wat elk van de vijftien verhalen in het boek doen : ze planten een zaadje van bewustwording in het hoofd van onze jongeren over een bepaald thema van de toekomst. Wat met de plastic soep? Wat met de AI robots? Wat met reizen? Wat met voedselverspilling? Wat met .. Want bewustwording is de sleutel tot verandering. Tot vreedzaam protesteren. Tot bedenken hoe het anders kan. Of inzien hoe het zal worden als we niets doen. Tot je stem laten horen via kunst of woorden want die beide verbinden. Altijd. Sterker dan geweld. De sleutel tot kleine of grote veranderingen. Want elke verandering telt en niet alles hoeft groots en radicaal. Een leuke bundel die tieners en jongeren best cool zullen vinden denk ik. Korte verhalen zijn ook handig om zoveel mogelijk jongeren te bereiken in tijden waar ook de aandachtsspanne veranderingen doormaakt (iedereen wil flashen). Ik ben fan!
Vijftien mooie, spannende, ontroerende, grappige en soms angstaanjagende verhalen die gelukkig wel hoop uitstralen! Stuk voor stuk geweldig geschreven. De jeugd heeft de toekomst en dat zette deze 15 bezorgde auteurs aan het schrijven. Met deze verhalenbundel willen ze jongeren een belangrijke boodschap meegeven: zorg voor de wereld, en doe niet zo stom en eigenwijs als die grote groep volwassenen van nu! Een boek vol inspiratie om dappere en belangrijke keuzes te maken. Een boek over moed. Een boek dat niet alleen door jongeren - want ik ben er zeker van dat zij wél de juiste keuzes maken - maar vooral door volwassenen gelezen moet worden! Want die hadden gisteren al moeten beginnen om beter met de wereld om te gaan!
Zeg het voort: lees dit boek! En volg @schrijversvoortoekomst
Vijftien verhalen van vijftien verschillende jeugdboekenschrijvers over klimaatverandering in al zijn facetten en wat dat teweeg kan brengen in het leven van pubers. Maar zwaar wordt dat niet. De diversiteit van schrijvers en verhalen is de kracht van de bundel. Veel zijn ook geestig en spannend, slechts af en toe is de boodschap iets te nadrukkelijk.
Ik vind de verhalen niet echt hoopvol, eerder werd ik er droevig fijn. Ja, de boodschap is duidelijk, er moeten dingen veranderen maar ook de jeugd in het boek komt niet veel verder dan demonstraties en er komen weinig ideeën (hoe fantasierijk ook) met eventuele oplossingen..
Het ene verhaal is sterker dan het andere, maar een goed boek. Ik ga dit boek het komende schooljaar gebruiken in mijn lessen en ben heel benieuwd wat leerlingen van de verschillende verhalen vinden.
Verhalen van verschillende schrijvers rondom het thema klimaatverandering. De verhalen zijn zeker hoopvol, af en toe lekker scherp, soms ronduit hilarisch (hardop lachen op de fiets, met het luisterboek in mijn oor), bijna altijd verfrissend.