Jump to ratings and reviews

Nowoczesność na haju. Kapitalizm, mieszczaństwo i użytek z narkotyków

Nowoczesność na haju to fascynująca podróż przez historię świata nowoczesnego, w której używanie substancji psychoaktywnych łączy się z przemianami ludzkiego sposobu życia. Michał Herer bada, jak używanie narkotyków splatało się z rozwojem kapitalizmu i jak tworzyło również podłoże dla buntów przeciwko wartościom i stylowi życia mieszczaństwa.

Książka oferuje wnikliwe analizy trzech kluczowych czasoprzestrzeni: dziewiętnastowiecznego Paryża, jako ośrodka bohemy i kapitalistycznego rozkwitu, Berlina pierwszej połowy XX wieku, jako areny modernizacyjnych eksperymentów, oraz Stanów Zjednoczonych ery kontrkultury. Michał Herer przygląda się klubowi wyrafinowanych haszyszystów, nazistom prowadzącym swoją wojnę błyskawiczną na chemicznym dopingu i psychodelicznym podróżom kontrkulturowych buntowników, pokazując, na jak różne sposoby użytek z narkotyków wpisywał się w losy człowieka nowoczesnego.

Ta książka to pozycja obowiązkowa dla wszystkich, których interesuje kulturowa historia narkotyków i to, jak substancje psychoaktywne wpływają, również współcześnie, na wyłanianie się nowych form podmiotowości.

280 pages, Paperback

First published March 12, 2025

Loading...
Loading...

About the author

Michał Herer

14 books2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
5 (29%)
4 stars
6 (35%)
3 stars
3 (17%)
2 stars
3 (17%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
Profile Image for Aleksandra Gratka.
824 reviews73 followers
April 15, 2025
Czy poprzez historię używania substancji psychoaktywnych można opisać historię świata nowoczesnego? Można.

Trzy odsłony, trzy opowieści o świecie, w którym bunt przeciwko mieszczaństwu różne ma twarze, w którym odwagę trzeba czasem podkręcić, by zdobywać szczyty.

Paryż XIX wieku. Marzenie Wokulskiego, kolebka artystów i wynalazców. Bohema i klub haszyszystów, który oferował po kolei śmiech, spokój, koszmar, czasem bolesne zejście. Trójca nieświęta - flâneur, dandys, haszyszysta, wszyscy w opozycji do znienawidzonego filistra. Wśród nich gwiazda - Charles Baudelaire, który mocno namieszał swoimi "Kwiatami zła", ciągotami do satanizmu i opium, miłośnik doświadczeń zmysłowych.

Nazistowskie Niemcy. Z jednej strony nark0tyki to zło, ale euforia, którą dają opioidy świetnie przydaje się na froncie czy gdziekolwiek aryjski mężczyzna ma zwyciężać. Euforia, ale i uśmierzanie lęku i bólu, które nieobce nawet "nadludziom". Adolf, uzależniony od całego wachlarza leków, dawał przykład jak na wodza przystało.

Amerykańscy bitnicy. Henry Miller, dwa halucynogenne autorytety - Huxley i Leary, heroinista Burroughs, Próby Kwasu i cała ta pogoń za wolnością, otwarcie twórczego umysłu, które okupione bywało śmiercią. Wysoki koszt za życie na własnych warunkach, świetne dzieła pozostawione ludzkości w spadku.

Używki, o których pisze autor, to zupełnie nie moja bajka. Historia tych używek - wspaniały, nieoczywisty temat, dość trudny, o czym świadczą rozbudowane przypisy i bibliografia.
Zmieniona przez substancje świadomość, zmieniające się społeczeństwo - sporo między tymi dwiema kwestiami zależności. Nie zdawałam sobie z tego wcześniej sprawy. Zachęcając do lektury zostawię Was z ulubioną sentencją bitników: "nic nie jest prawdziwe, wszystko jest dozwolone".
Profile Image for Entropia Kontrolowana.
125 reviews2 followers
May 9, 2025
Bookstagram: Entropia Kontrolowana

Mam wrażenie, że istnieją książki, które są naprawdę fajne, ale trafiają na niedopasowanego do siebie czytelnika. I ja tak miałam właśnie z Nowoczesnością na haju.

Autor wychodzi z bardzo ciekawego punktu – przedstawia nowoczesność w pewnym oddzieleniu od współczesności i obiecuje przeprawę przez Paryż, Berlin i Stany Zjednoczone w momentach przełomowych zmian społecznych, w kontekście substancji psychoaktywnych.

Książka naprawdę wpisywała się w to, co lubię, a do tego dotyczyła mojej mikrofiksacji ostatniego czasu. Co mogło pójść nie tak?

No i… sama nie wiem, ale coś poszło. Wszystko właściwie zostało uwikłane w gęstą prozę i wiele trudnych zdań. Wiadomo – nie spodziewałam się tu skupienia na biologicznym czy chemicznym aspekcie substancji (nie to obiecywała zapowiedź), ale nie dostałam też oczekiwanego społecznego odbicia kwestii dostępności tych substancji współcześnie.

Po prostu nie zrozumiałam tej książki – mimo wszelkich starań. I chyba jestem już na tyle dojrzała, żeby przyznać to sama przed sobą (chociaż potrzebowałam dłuższej chwili na przetrawienie tej informacji, więc możemy wspólnie zakwestionować moją dojrzałość).

Książka ma świetną strukturę, ale niestety – upakowanie w niej treści pełnej dygresji, figur retorycznych i szerokich kontekstów sprawiło, że mój dyslektyczny umysł nie podołał. Tytułowy haj również okazuje się mocno kontekstowy. Kolokwialnie mówiąc: czułam się, jakby jakiś kolega na weselu znajomych próbował mi opowiadać o książkach, których nie czytałam – i robił to w sposób dla mnie pozbawiony logicznego ciągu.

Czy to jest książka po którą warto sięgnąć? Myślę, że tak, choćby po to, żeby ją zrozumieć i utrzeć mi nosa.
Profile Image for Marcin.
3 reviews
May 14, 2026
Niestety przed zakupem książki nie sprawdziłem, że autor jest filozofem.

Opis oraz recenzje książki na jej tylnej okładce sugerowały wnikliwą analizę historii i warunków, w których rozwijał się kapitalizm, jaką formę przyjmował, jak zmieniał się dominujący styl życia oraz jaką w tym wszystkim rolę odgrywały używki. Obszerny i skomplikowany temat, ale niemniej fascynujący.

Rozczarowałem się jednak lekturą. Autor zakłada wszechwiedzę czytelnika. Przywołuje on mnóstwo pojęć, tytułów, wydarzeń, nazwisk, natomiast prawie w ogóle nie tłumaczy ich kontekstu. Kim jest ten pisarz? Dlaczego jest ważny? O czym pisał? Tego Herer nie powie, po prostu napisze, że dany wniosek odnośnie jakiegoś abstrakcyjnego zjawiska można wyczytać z jego dzieła - to nic, że czytelnik nie ma w ogóle pojęcia o czym jest dany tekst.
Moim zdaniem autor położył zbyt silny nacisk na filozoficzną warstwę zagadnienia, przez co książka zdecydowanie nie jest przystępna dla osób, które nie mają za sobą wielu godzin studiowania literatury na temat kapitalizmu. Czytelnik nie dowie się z tej książki jakie były obiektywne socjogeograficzne czynniki wpływające na formę kapitalizmu i co takiego się w nim działo, że akurat takie wartości zostawały przez żyjące w nim jednostki uznawane za ważne. A to właśnie poznanie kontekstu funkcjonowania danych wartości w społeczeństwie pozwala na zrozumienie czego jednostki poszukiwały w narkotykach lub od czego próbowały uciec. Wypadałoby też przybliżyć czytelnikowi jakie zmiany w percepcji i fizjologii powodują dane używki, żeby zrozumieć, dlaczego akurat te substancje potrafiły na te potrzeby odpowiedzieć.

Nie podobało mi się powoływanie na pojedynczych autorów literackich z danych okresów i na podstawie zachowań fikcyjnych postaci wysnuwanie wniosków na temat całych społeczeństw w prawdziwym świecie.

Trudno mi powiedzieć dla kogo jest ta książka - bo gdybym posiadał na tyle obszerną wiedzę, żeby rozumieć referencje, do których odnosi się autor, to nie potrzebowałbym w ogóle czytać tej publikacji, bo całą wymaganą wiedzę już miałbym w głowie.

Ewentualnie jestem głupi i nie zrozumiałem książki - może wrócę do niej za parę lat.
Profile Image for natnanananannasai.
19 reviews2 followers
May 13, 2025
wspaniała książka, od której chce się czytać dalej i dalej i szerzej i wszystko jawi się jako potencjalnie interesujące. zrodziła we mnie fantazję po pierwsze o jeździe przez tego typu filozoficzną historię polskiego użytku z narkotyków, po drugie – o feministycznej reinterpretacji tego tematu przy użyciu tych samych metod. i jeszcze uważam, że ilekroć się pisze o Burroughsie, to powinno się w pierwszym zdaniu pisać o tym, że zabił swoją żonę, tu jest wzmiankowana jego "mizgonia" i męski pogląd "filozoficzny" dot. tego, że kobiety to błąd, standard, po prostu dobrze pamiętać, że konsekwencją pewnych "poglądów typowych dla epoki" jest kobietobójstwo
4 reviews
July 5, 2026
Wciągające opracowanie tematu używania narkotyków w nowoczesności
Displaying 1 - 6 of 6 reviews