Πώς να κρίνεις σοβαρά ένα βιβλίο που λέει ότι "Η ύπαρξη είναι δική μας επινόηση, και γι' αυτό εξαρτάται μόνο από εμάς." (σ.80). Ή ότι "Οι δάσκαλοι που μισήσαμε περισσότερο είναι εκείνοι που μας πρόσφεραν τα περισσότερα πράγματα"; Είναι από τις σπάνιες φορές στη ζωή μου που ένιωσα μία έντονη επιθυμία να πετάξω ένα βιβλίο στον κάδο ανακύκλωσης.
Ιδεοληψίες, αποστροφές, εμμονές, διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας σε ένα βιβλίο με έντονα στοιχεία (ιδέες έως και αντιγραφή) από Castaneda και Don Miguel Ruiz που προσπαθεί να κάνει τι;
Τι να πρωτοεπισημάνω; Την ακραία αποστροφή του συγγραφέα προς τα αρνητικά συναισθήματα και προσπάθεια να πείσει τον αναγνώστη ότι είναι εντελώς άχρηστα; Την απόλυτη πίστη του στην, παρηγορητική βεβαίως, ψευδαίσθηση-κλισέ ότι τα πάντα έχουν ένα σκοπό, και μάλιστα για καλό μας; Την αποστροφή για την εξαρτημένη εργασία;
Το βιβλίο αναλώνεται κυρίως σε επικίνδυνες ψευδαισθήσεις της ανθρώπινης παντοδυναμίας και της άρνησης του θανάτου, που όμως πολλοί άνθρωποι πιστεύουν χωρίς δεύτερη σκέψη διότι αυτό ακριβώς χρειάζονται για να μειώσουν το άγχος και το φόβο τους, για αυτό και το βιβλίο αυτό έχει βρει ένθερμους υποστηρικτές που ασπάζονται τις ιδέες του με πίστη σχεδόν θρησκευτική.
Βρίσκουμε και εδώ την ιδέα ότι τα πάντα που μας συμβαίνουν τα έχουμε προκαλέσει οι ίδιοι και μάλιστα λόγω αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων. Ας δούμε τι λέει ο "σοφός" Dreamer στον συγγραφέα:
"Η αμφιβολία και ο φόβος αποφάσισαν τα γεγονότα της ζωής σου μέχρι σήμερα." (σ.306)
"Ο κόσμος είναι μία δική σου επινόηση." (σ. 306)
"Μία δύστυχη ζωή, που μαστιγώνεται από δυσκολία και προβλήματα, δεν οφείλεται στο τυχαίο, αλλά στην έλλειψη επαγρύπνησης, στην απουσία της προσήλωσης για όλα όσα συμβαίνουν μέσα μας." (σ.311)
"Το τυχαίο δεν υπάρχει...." (σ.303)
"Κανένα γεγονός δεν μπορεί να συμβεί εξωτερικά σε έναν άνθρωπο χωρίς την, έστω ασυνείδητη, συγκατάθεσή του. Τίποτα δεν μπορεί να του τύχει χωρίς να περάσει πρώτα μέσα από την ψυχολογία του".
Ας το πει αυτό κατάμουτρα σε ένα παιδί 5 χρονών που πάσχει από καρκίνο, σε ένα παιδί με σύνδρομο Down, στους πλημμυροπαθείς και σεισμοπαθείς, στα θύματα πολέμου και δυστυχημάτων, στα παιδιά που πεθαίνουν από πείνα στην Αφρική. Όλοι αυτοί επέλεξαν αυτό που τους συμβαίνει, σωστά;
Φανερή επίσης μία εμμονή με την ιδέα της σωματικής αθανασίας, που με κάνει να υποψιάζομαι ότι ο συγγραφέας έχει βαθύ και απέραντο τρόμο απέναντι στο θάνατο και την ανυπαρξία, σε βαθμό που να γράψει ολόκληρο βιβλίο για να πείσει τους άλλους και τον εαυτό του!
"Τα γηρατειά, οι ασθένειες και ο θάνατος είναι μέρος της περιγραφής του κόσμου... Έγιναν αποδεκτά σαν φυσικά και αναπόφευκτα γεγονότα χωρίς να εξεγερθεί ποτέ κανένας άνθρωπος. Είναι το αποτέλεσμα ενός συστήματος πεποιθήσεων και προσδοκιών που έγινε οικουμενικό." και
"Αυτό που αναμένουμε, συμβαίνει! Το να αρρωσταίνεις, να γερνάς και να πεθαίνεις είναι κακές διανοητικές συνήθειες!" (σ.332)
Ακραία διανοητική διατρέβλωση της πραγματικότητας, που φυσικά βρίσκει εύκολα οπαδούς ανάμεσα σε όσους τρέμουν την ιδέα του θανάτου και προσπαθούν να την εξαφανίσουν από τη συνειδητότητα με οποιοδήποτε τρόπο.
Μπαίνω στον πειρασμό να ψυχαναλύσω το συγγραφέα και σκέφτομαι ότι ο Dreamer, ο σοφός που συμβουλεύει τακτικά το συγγραφέα στο βιβλίο και λέει όλες αυτές τις εξυπνάδες, λειτουργεί ως πατρική φιγούρα για το συγγραφέα. Ο τρόπος που λέει κάποια πράγματα, ο τρόπος που εμφανίζεται και η "σκηνική παρουσία του", η "αυστηρή γλυκύτητα" (sic) με την οποία του μιλάει, όλα συνηγορούν στο ότι είναι ένας "απο μηχανής πατέρας" για το συγγραφέα, αν και δεν γνωρίζω την προσωπική ιστορία του και τη σχέση με τον πραγματικό πατέρα του.
Το ένα αστεράκι στα πέντε που του δίνω είναι και πολύ, για ένα ιδεοληπτικό έργο με θρησκευτικές αποχρώσεις που λειτουργεί ως προσπάθεια αυτοθεραπείας του συγγραφέα και ταυτόχρονα παρασέρνει εύκολα έναν ανίδεο και εύπιστο αναγνώστη που θέλει να ξεφύγει από την πραγματικότητα με έναν γνωσιακό τρόπο.
Καληνύχτα κύριε Elio D' Anna και όνειρα γλυκά. Οι υπόλοιποι ας προφυλαχθούν από τις ιδεοληψίες του.