What do you think?
Rate this book
Капелюх Сікорського
Через затримку авіарейсів у засніженому аеропорту "Бориспіль" зустрічаються двоє незнайомих чоловіків. Чекаючи, коли дозволять польоти, один із них розповідає неймовірну історію, як на успіх видатного авіаконструктора вплинули жінка і капелюх. Насичений реальними фактами, що розкривають біографію видатної особистості і характер епохи, роман "Капелюх Сікорського" – це історія кохання, яке переросло у захоплення повітряною технікою. Саме цій невідомій сторінці потаємного життя майбутнього конструктора з жінкою має завдячувати світ появою гелікоптера. Роман про дивовижне кохання юного Ігоря Сікорського та Кароліни Гулій, почуття до якої він проніс через усе життя, про витікання одержимих людей з України, малоросійські комплекси та успішних українців, які віддали свій талант чужим країнам.
290 pages, Hardcover
First published January 1, 2014
8 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
December 25, 2021
Παραθέτω την ομιλία μου στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου, που πραγματοποιήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2021 στον φιλόξενο χώρο της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών:
"Πρώτα από όλα, θα ήθελα να πω δυο λόγια γενικά για το βιβλίο του κυρίου Ντανιλένκο. Πολύ συνοπτικά, “Το καπέλο του Σικόρσκι” είναι ένα ευχάριστο κι ευανάγνωστο μυθιστόρημα, με ιδιαίτερο και ενδιαφέρον θέμα, που περιστρέφεται γύρω από τη ζωή του Ίγκορ Σικόρσκι και του απόλυτου έρωτά του για την Καρολίνα Γκουλί. Είναι ένα βιβλίο που κυλά γρήγορα και απροβλημάτιστα και που ταξιδεύει τον αναγνώστη, παρέα με τον κεντρικό ήρωα, στον χώρο και στον χρόνο. Ειδικότερα, θα βρεθούμε στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στη Γαλλία, στην Αγγλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κι όλα αυτά εν μέσω των κοσμοϊστορικών γεγονότων που συντάραξαν τον κόσμο στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα.
Ας επικεντρωθούμε τώρα στον τίτλο, ο οποίος είναι ευφυέστατος και αντικατοπτρίζει απολύτως το περιεχόμενο του βιβλίου: “Το Καπέλο του Σικόρσκι”. Θα επιχειρήσω μέσα από αυτές τις 4 λέξεις, να σας μεταφέρω τη δική μου εμπειρία ως αναγνώστη και τη γεύση που μου άφησε το βιβλίο.
Ως ανάποδος άνθρωπος, θα αρχίσω από το τέλος, από το επώνυμο. Γνωρίζετε ποιος είναι ο Σικόρσκι; Αν όχι, σας ευχαριστώ πολύ! Με κάνετε να ντρέπομαι λίγο λιγότερο· διότι ομολογώ ότι ούτε εγώ τον γνώριζα. Ο Ιγκόρ Σικόρκσι λοιπόν, είναι όχι μόνο υπαρκτό πρόσωπο, αλλά και διάσημος σε παγκόσμιο επίπεδο. Γεννήθηκε το 1889 και απεβίωσε το 1972, καταγόταν από την Ουκρανία και ήταν πρωτοπόρος στον τομέα της αεροναυπηγικής. Αρχικά στον χώρο των αεροπλάνων κι εν συνεχεία των ελικοπτέρων. Ναι, αντίθετα με ό,τι ίσως θα περίμενε κάποιος, πρώτα αναπτύχθηκαν τα αεροπλάνα και πολύ αργότερα τα ελικόπτερα. Αν το καλοσκεφτείτε, οι κινήσεις του ελικοπτέρου είναι πολύ πιο περίπλοκες και πιο απαιτητικές. Ο Σικόρσκι λοιπόν, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται προς το τέλος του βιβλίου, ήταν ο Μπετόβεν της αεροναυπηγικής.
Ας υποκριθούμε τώρα ότι είμαστε φυσιολογικοί κι ας πάμε στην αρχή του τίτλου: “το καπέλο”. Δεν πρόκειται φυσικά για ένα οποιοδήποτε καπέλο, ένα καθημερινό, συνηθισμένο αντικείμενο, αλλά για “Το καπέλο”, ένα πανίσχυρο σύμβολο: το σύμβολο του αθεράπευτου έρωτα του Ιγκόρ Σικόρσκι για την Καρολίνα Γκουλί. Είναι το καπέλο που φορά η 17χρονη Καρολίνα στον 14χρονο Ίγκορ, πριν την πρώτη του ερωτική συνεύρεση, για να μοιάζει, όπως του λέει, μεγαλύτερος.
Ο Ίγκoρ είναι έφηβος, η Καρολίνα είναι ήδη γυναίκα και η χαώδης διάφορα ωριμότητας αυτών των 2,5 ετών στη συγκεκριμένη ηλικία, ανάμεσα στα δύο φύλα, γεφυρώνεται μόνο από τον έρωτα. Έναν έρωτα αγνό, ιδανικό και ασυγκράτητο, αμάλγαμα πάθους, δέους και μυστηρίου, που θα καθορίσει τον ήρωα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο Ίγκορ φορά το καπέλο συνέχεια, ακόμη και στις ερωτικές του περιπτύξεις με άλλες συντρόφους. Συνειδητά ή ασυνείδητα, αναζητά να βιώσει τα ίδια εκείνα μοναδικά συναισθήματα της πρώτης φοράς. Μάταια όμως. Δεν υπάρχει και δε θα υπάρξει άλλη Καρολίνα γι’ αυτόν.
«Αν φτιάξεις ένα πραγματικό ελικόπτερο, θα είμαι δική σου» του λέει η Καρολίνα κι ο Ίγκορ δε θα το ξεχάσει ποτέ. Είναι ακριβώς αυτή η απόλυτη υπόσχεση κι ο μεγαλεπήβολος στόχος που γίνονται το επίκεντρο της ζωής του και που τον οδηγούν να επεκτείνει τις γνώσεις του στην αεροναυπηγική και να γίνει πρωτοπόρος, τόσο στον χώρο των αεροπλάνων, όσο στη συνέχεια και των ελικοπτέρων.
Προσοχή όμως! Ακόμη κι όταν ο έρωτας με την Καρολίνα κάποια στιγμή μοιάζει πρακτικά ανέφικτος, εξαιτίας των ανυπέρβλητων εμποδίων που θέτει η ίδια η πραγματικότητα, η ενασχόληση του Σικόρσκι με τα αεροσκάφη δε θα σταματήσει ποτέ. Διότι η υπόσχεση της εκπλήρωσης αυτού του ιδανικού έρωτα είναι τόσο ισχυρή, ώστε ενεργοποιεί όλο του το είναι, ακόμη κι όταν καταλήγει να τον καλεί από ένα φαντασιακό επίπεδο.
Στο βιβλίο υπάρχουν πολλές αναφορές σε τεχνικά στοιχεία, όμως δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός, για να καταλάβει πώς ακριβώς εξελίχθηκαν τα αεροσκάφη σε αυτό που όλοι μας γνωρίζουμε σήμερα. Πιθανότατα δεν θα μάθω ποτέ τι είναι το σασί του ελικοπτέρου, θα θυμάμαι όμως με πάσα βεβαιότητα τις δοκιμές, τις πτώσεις, τις καταστροφές, τις βελτιώσεις, τις νέες δοκιμές, τις συχνές αποτυχίες και τις σπανιότερες, αλλά τόσο λαμπρές επιτυχίες. Ο αναγνώστης δεν αισθάνεται ποτέ κορεσμένος από την εξειδικευμένη ορολογία κι αυτό είναι πραγματικό επίτευγμα. Όλα μας δίνονται στις ιδανικές δόσεις. Διότι πέρα από το ειδικό ενδιαφέρον το οποίο καταφέρνει να μας ξυπνάει, στον πυρήνα του βιβλίου υπάρχει ο έρωτας.
Και μια που μιλάμε για Έρωτα, ας θυμηθούμε τι λέει για αυτόν ο Πλάτωνας στο περίφημο “Συμπόσιο”: “... και όντας στη μέση και των δύο (Θεών τε και ανθρώπων), να συμπληρώνει το κενό, ώστε το σύμπαν να συνδέεται με τον εαυτό του”.
Ο έρωτας πετάει από τη γη ως τον νεφελοστεμμένο Όλυμπο κι επιστρέφει στη γη, όπως ακριβώς τα αεροσκάφη του Σικόρσκι. “Ο άνθρωπος δεν μπορεί να πετάει, είναι αφύσικο. Ο άνθρωπος είναι γήινο πλάσμα” του λέει κάποια στιγμή ο συντηρητικός πατέρας του, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Βολοντίμιρ. Κι όμως, αυτό εν τέλει είναι η γοητεία τόσο της πτήσης, όσο και του επίσης φτερωτού Έρωτα, το ότι μας βγάζουν από το πεπερασμένο και μας παραδίδουν στο ιδανικό και στο αιώνιο.
Θα ήθελα επισης να αναφερθώ στον ρυθμό του βιβλίου που πρέπει να πω ότι μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Φαινομενικά, την ιστορία του Σικόρσκι την εξιστορεί ένας ταξιδιώτης σε έναν άλλο, κατά την καθυστέρηση της πτήσης τους στο αεροδρόμιο “Μπορίσπιλ” (και μη γελιέστε αυτοί οι ταξιδιώτες είμαστε εμείς, οι αναγνώστες).
Στην πραγματικότητα όμως είναι ο ίδιος ο Σικόρσκι που διηγείται την ιστορία της ζωής του και μάλιστα όταν αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί. Το βιβλίο είναι το σύνολο των αναμνήσεών του και μάλιστα σε κάθε φάση της ζωής του δίνεται διαφορετική έκταση και σπουδαιότητα, ανάλογα με την επίδραση που είχε στον ίδιο, αλλά και στην ένταση των συναισθημάτων του. Έτσι περιγράφονται με κάθε λεπτομέρεια και καταλαμβάνουν ολόκληρα κεφάλαια οι συναντήσεις του με την Καρολίνα ή οι σημαντικές επιτυχίες του Σικόρσκι που άλλαξαν την ιστορία της αεροναυπηγικής. Αντιθέτως, ολόκληρος ο δεύτερος χλιαρός γάμος του Σικόρσκι για παράδειγμα, περνά μέσα σε λίγες σελίδες. Κι αυτό είναι κάτι το εξαιρετικό. Διότι, με τον τρόπο αυτόν, καθώς διαβάζεις, την ίδια στιγμή αντιλαμβάνεσαι και τη βαρύτητα ή ελαφρότητα της κάθε στιγμής - ανάμνησης.
Μία μόνο λέξη έχει μείνει να σχολιάσουμε από τον τίτλο: “Το Καπέλο του Σικόρσκι”. Αυτό το “του”. Κι ίσως, αν αντικαταστήσουμε το “καπέλο” με τον “ιδανικό έρωτα” ή το “όνειρο”, τότε θα καταλάβουμε καλύτερα και σε όλη της τη διάσταση αυτή τη γενική κτητική. Διότι δεν υπάρχει τίποτα πιο προσωπικά κι αδιαπραγμάτευτα δικό μας από τον αληθινό μας έρωτα και το άπιαστο όνειρό μας. Μας ανήκουν περισσότερα κι από την ίδια μας τη ζωή. Ο Σικόρσκι είναι το καπέλο και το καπέλο ο Σικόρσκι. Η κτήση είναι τόσο μεγάλη που γίνεται ενσωμάτωση και εν τέλει ταύτιση.
Τέλος, θα ήθελα να πω ότι, όσο διάβαζα το βιβλίο, κάπου στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου άκουγα τη φωνή του James Brown να τραγουδά το “This is a Man's world”. Τι λέει το τραγούδι;
Ο άνδρας έφτιαξε το αυτοκίνητο, το τρένο, ανακάλυψε τον ηλεκτρισμό, ανακάλυψε το ελικόπτερο (στη δική μας περίπτωση) κ.λπ... Ο κόσμος ανήκει στον άντρα, όμως τίποτε, τίποτε από όλα αυτά δε θα γινόταν, αν δεν υπήρχε μια γυναίκα ή ένα κορίτσι».
"Πρώτα από όλα, θα ήθελα να πω δυο λόγια γενικά για το βιβλίο του κυρίου Ντανιλένκο. Πολύ συνοπτικά, “Το καπέλο του Σικόρσκι” είναι ένα ευχάριστο κι ευανάγνωστο μυθιστόρημα, με ιδιαίτερο και ενδιαφέρον θέμα, που περιστρέφεται γύρω από τη ζωή του Ίγκορ Σικόρσκι και του απόλυτου έρωτά του για την Καρολίνα Γκουλί. Είναι ένα βιβλίο που κυλά γρήγορα και απροβλημάτιστα και που ταξιδεύει τον αναγνώστη, παρέα με τον κεντρικό ήρωα, στον χώρο και στον χρόνο. Ειδικότερα, θα βρεθούμε στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στη Γαλλία, στην Αγγλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κι όλα αυτά εν μέσω των κοσμοϊστορικών γεγονότων που συντάραξαν τον κόσμο στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα.
Ας επικεντρωθούμε τώρα στον τίτλο, ο οποίος είναι ευφυέστατος και αντικατοπτρίζει απολύτως το περιεχόμενο του βιβλίου: “Το Καπέλο του Σικόρσκι”. Θα επιχειρήσω μέσα από αυτές τις 4 λέξεις, να σας μεταφέρω τη δική μου εμπειρία ως αναγνώστη και τη γεύση που μου άφησε το βιβλίο.
Ως ανάποδος άνθρωπος, θα αρχίσω από το τέλος, από το επώνυμο. Γνωρίζετε ποιος είναι ο Σικόρσκι; Αν όχι, σας ευχαριστώ πολύ! Με κάνετε να ντρέπομαι λίγο λιγότερο· διότι ομολογώ ότι ούτε εγώ τον γνώριζα. Ο Ιγκόρ Σικόρκσι λοιπόν, είναι όχι μόνο υπαρκτό πρόσωπο, αλλά και διάσημος σε παγκόσμιο επίπεδο. Γεννήθηκε το 1889 και απεβίωσε το 1972, καταγόταν από την Ουκρανία και ήταν πρωτοπόρος στον τομέα της αεροναυπηγικής. Αρχικά στον χώρο των αεροπλάνων κι εν συνεχεία των ελικοπτέρων. Ναι, αντίθετα με ό,τι ίσως θα περίμενε κάποιος, πρώτα αναπτύχθηκαν τα αεροπλάνα και πολύ αργότερα τα ελικόπτερα. Αν το καλοσκεφτείτε, οι κινήσεις του ελικοπτέρου είναι πολύ πιο περίπλοκες και πιο απαιτητικές. Ο Σικόρσκι λοιπόν, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται προς το τέλος του βιβλίου, ήταν ο Μπετόβεν της αεροναυπηγικής.
Ας υποκριθούμε τώρα ότι είμαστε φυσιολογικοί κι ας πάμε στην αρχή του τίτλου: “το καπέλο”. Δεν πρόκειται φυσικά για ένα οποιοδήποτε καπέλο, ένα καθημερινό, συνηθισμένο αντικείμενο, αλλά για “Το καπέλο”, ένα πανίσχυρο σύμβολο: το σύμβολο του αθεράπευτου έρωτα του Ιγκόρ Σικόρσκι για την Καρολίνα Γκουλί. Είναι το καπέλο που φορά η 17χρονη Καρολίνα στον 14χρονο Ίγκορ, πριν την πρώτη του ερωτική συνεύρεση, για να μοιάζει, όπως του λέει, μεγαλύτερος.
Ο Ίγκoρ είναι έφηβος, η Καρολίνα είναι ήδη γυναίκα και η χαώδης διάφορα ωριμότητας αυτών των 2,5 ετών στη συγκεκριμένη ηλικία, ανάμεσα στα δύο φύλα, γεφυρώνεται μόνο από τον έρωτα. Έναν έρωτα αγνό, ιδανικό και ασυγκράτητο, αμάλγαμα πάθους, δέους και μυστηρίου, που θα καθορίσει τον ήρωα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο Ίγκορ φορά το καπέλο συνέχεια, ακόμη και στις ερωτικές του περιπτύξεις με άλλες συντρόφους. Συνειδητά ή ασυνείδητα, αναζητά να βιώσει τα ίδια εκείνα μοναδικά συναισθήματα της πρώτης φοράς. Μάταια όμως. Δεν υπάρχει και δε θα υπάρξει άλλη Καρολίνα γι’ αυτόν.
«Αν φτιάξεις ένα πραγματικό ελικόπτερο, θα είμαι δική σου» του λέει η Καρολίνα κι ο Ίγκορ δε θα το ξεχάσει ποτέ. Είναι ακριβώς αυτή η απόλυτη υπόσχεση κι ο μεγαλεπήβολος στόχος που γίνονται το επίκεντρο της ζωής του και που τον οδηγούν να επεκτείνει τις γνώσεις του στην αεροναυπηγική και να γίνει πρωτοπόρος, τόσο στον χώρο των αεροπλάνων, όσο στη συνέχεια και των ελικοπτέρων.
Προσοχή όμως! Ακόμη κι όταν ο έρωτας με την Καρολίνα κάποια στιγμή μοιάζει πρακτικά ανέφικτος, εξαιτίας των ανυπέρβλητων εμποδίων που θέτει η ίδια η πραγματικότητα, η ενασχόληση του Σικόρσκι με τα αεροσκάφη δε θα σταματήσει ποτέ. Διότι η υπόσχεση της εκπλήρωσης αυτού του ιδανικού έρωτα είναι τόσο ισχυρή, ώστε ενεργοποιεί όλο του το είναι, ακόμη κι όταν καταλήγει να τον καλεί από ένα φαντασιακό επίπεδο.
Στο βιβλίο υπάρχουν πολλές αναφορές σε τεχνικά στοιχεία, όμως δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός, για να καταλάβει πώς ακριβώς εξελίχθηκαν τα αεροσκάφη σε αυτό που όλοι μας γνωρίζουμε σήμερα. Πιθανότατα δεν θα μάθω ποτέ τι είναι το σασί του ελικοπτέρου, θα θυμάμαι όμως με πάσα βεβαιότητα τις δοκιμές, τις πτώσεις, τις καταστροφές, τις βελτιώσεις, τις νέες δοκιμές, τις συχνές αποτυχίες και τις σπανιότερες, αλλά τόσο λαμπρές επιτυχίες. Ο αναγνώστης δεν αισθάνεται ποτέ κορεσμένος από την εξειδικευμένη ορολογία κι αυτό είναι πραγματικό επίτευγμα. Όλα μας δίνονται στις ιδανικές δόσεις. Διότι πέρα από το ειδικό ενδιαφέρον το οποίο καταφέρνει να μας ξυπνάει, στον πυρήνα του βιβλίου υπάρχει ο έρωτας.
Και μια που μιλάμε για Έρωτα, ας θυμηθούμε τι λέει για αυτόν ο Πλάτωνας στο περίφημο “Συμπόσιο”: “... και όντας στη μέση και των δύο (Θεών τε και ανθρώπων), να συμπληρώνει το κενό, ώστε το σύμπαν να συνδέεται με τον εαυτό του”.
Ο έρωτας πετάει από τη γη ως τον νεφελοστεμμένο Όλυμπο κι επιστρέφει στη γη, όπως ακριβώς τα αεροσκάφη του Σικόρσκι. “Ο άνθρωπος δεν μπορεί να πετάει, είναι αφύσικο. Ο άνθρωπος είναι γήινο πλάσμα” του λέει κάποια στιγμή ο συντηρητικός πατέρας του, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Βολοντίμιρ. Κι όμως, αυτό εν τέλει είναι η γοητεία τόσο της πτήσης, όσο και του επίσης φτερωτού Έρωτα, το ότι μας βγάζουν από το πεπερασμένο και μας παραδίδουν στο ιδανικό και στο αιώνιο.
Θα ήθελα επισης να αναφερθώ στον ρυθμό του βιβλίου που πρέπει να πω ότι μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Φαινομενικά, την ιστορία του Σικόρσκι την εξιστορεί ένας ταξιδιώτης σε έναν άλλο, κατά την καθυστέρηση της πτήσης τους στο αεροδρόμιο “Μπορίσπιλ” (και μη γελιέστε αυτοί οι ταξιδιώτες είμαστε εμείς, οι αναγνώστες).
Στην πραγματικότητα όμως είναι ο ίδιος ο Σικόρσκι που διηγείται την ιστορία της ζωής του και μάλιστα όταν αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί. Το βιβλίο είναι το σύνολο των αναμνήσεών του και μάλιστα σε κάθε φάση της ζωής του δίνεται διαφορετική έκταση και σπουδαιότητα, ανάλογα με την επίδραση που είχε στον ίδιο, αλλά και στην ένταση των συναισθημάτων του. Έτσι περιγράφονται με κάθε λεπτομέρεια και καταλαμβάνουν ολόκληρα κεφάλαια οι συναντήσεις του με την Καρολίνα ή οι σημαντικές επιτυχίες του Σικόρσκι που άλλαξαν την ιστορία της αεροναυπηγικής. Αντιθέτως, ολόκληρος ο δεύτερος χλιαρός γάμος του Σικόρσκι για παράδειγμα, περνά μέσα σε λίγες σελίδες. Κι αυτό είναι κάτι το εξαιρετικό. Διότι, με τον τρόπο αυτόν, καθώς διαβάζεις, την ίδια στιγμή αντιλαμβάνεσαι και τη βαρύτητα ή ελαφρότητα της κάθε στιγμής - ανάμνησης.
Μία μόνο λέξη έχει μείνει να σχολιάσουμε από τον τίτλο: “Το Καπέλο του Σικόρσκι”. Αυτό το “του”. Κι ίσως, αν αντικαταστήσουμε το “καπέλο” με τον “ιδανικό έρωτα” ή το “όνειρο”, τότε θα καταλάβουμε καλύτερα και σε όλη της τη διάσταση αυτή τη γενική κτητική. Διότι δεν υπάρχει τίποτα πιο προσωπικά κι αδιαπραγμάτευτα δικό μας από τον αληθινό μας έρωτα και το άπιαστο όνειρό μας. Μας ανήκουν περισσότερα κι από την ίδια μας τη ζωή. Ο Σικόρσκι είναι το καπέλο και το καπέλο ο Σικόρσκι. Η κτήση είναι τόσο μεγάλη που γίνεται ενσωμάτωση και εν τέλει ταύτιση.
Τέλος, θα ήθελα να πω ότι, όσο διάβαζα το βιβλίο, κάπου στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου άκουγα τη φωνή του James Brown να τραγουδά το “This is a Man's world”. Τι λέει το τραγούδι;
Ο άνδρας έφτιαξε το αυτοκίνητο, το τρένο, ανακάλυψε τον ηλεκτρισμό, ανακάλυψε το ελικόπτερο (στη δική μας περίπτωση) κ.λπ... Ο κόσμος ανήκει στον άντρα, όμως τίποτε, τίποτε από όλα αυτά δε θα γινόταν, αν δεν υπήρχε μια γυναίκα ή ένα κορίτσι».
January 12, 2025
Ο Ιγκόρ Σικόρσκι, ο εφευρέτης του ελικοπτέρου, γεννήθηκε στο Κίεβο το 1889 και άλλαξε τη μοίρα της αεροπορίας, κατασκευάζοντας διαφόρων τύπων αεροσκάφη. Αφοσιώθηκε στην αεροναυπηγική και τα αεροπλάνα που κατασκεύαζε γνώριζαν μεγάλη επιτυχία στον στρατό και όχι μόνο. Πέθανε το 1972, με τα ελικόπτερά του να έχουν συνεισφέρει σημαντικό ρόλο στον πόλεμο αλλά και στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Το μυθιστόρημα του Βολοντίμιρ Ντανιλένκο περιγράφει με γλαφυρότητα αυτήν ακριβώς την προσωπικότητα και εστιάζει στον έρωτα του εφευρέτη για την Καρολίνα Γκουλί, μέσα από τον οποίο διαφαίνεται η τύχη των Ουκρανών που εγκατέλειπαν την κατεχόμενη πατρίδα τους για ένα καλύτερο αύριο και προσέφεραν το ταλέντο και τις γνώσεις τους όπου κι αν εγκαταστάθηκαν.
Το μυθιστόρημα είναι πολυδιάστατο και κινείται σε διάφορους θεματικούς άξονες, με την κεντρική ιδέα να αφορά τις προσπάθειες και το πείσμα του Ιγκόρ Σικόρσκι να πετύχει ώστε να τον εγκρίνει η γυναίκα που αγάπησε βαθιά και να την παντρευτεί. Καταγράφονται ο βίος και τα επιτεύγματα του σημαντικού αυτού Ουκρανού μηχανικού, η νοοτροπία του, οι προσδοκίες του, οι ελπίδες του, οι απογοητεύσεις του, το ταλέντο του με τέτοιο τρόπο που δεν κουράστηκα στιγμή, άλλωστε δεν είναι μυθιστορηματική βιογραφία αλλά ένα καλογραμμένο, με απρόσμενη ��λοκή και διαχρονικές ιδέες, μυθιστόρημα. Αρχίζει με την τυχαία γνωριμία δύο άγνωστων αντρών στο αεροδρόμιο του Κιέβου το 2009, η οποία δίνει το έναυσμα της καθαυτής ιστορίας και μέσα από γλαφυρές περιγραφές και συναρπαστική αφήγηση ξεδιπλώνονται τα όνειρα και τα σχέδια ενός ανθρώπου που εμπλούτισε τον κόσμο της αεροναυπηγικής. Πώς άλλαξαν ένα καπέλο και μια γυναίκα τη ζωή του; Γιατί εξαιτίας της Καρολίνα Γκουλί αποφάσισε να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή της Αγίας Πετρούπολης πρώτα και στη συνέχεια αεροναυπηγική στο Παρίσι; Τι τον έκανε να ακολουθήσει διαφορετική πορεία και ν’ αφοσιωθεί στον στρατό μόλις τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του και γιατί πάλι τα παράτησε μετά από μόλις τρία χρόνια; Πώς μπορεί ένα σπουργίτι κι ένας γάτος να εμπνεύσουν μια πτητική μηχανή; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο ιδιαίτερο αυτό βιβλίο.
Τα πρώτα βήματα στην ενήλικη ζωή του Σικόρσκι γίνονται σε μια εποχή που η Ρωσική Αυτοκρατορία κυριαρχεί στην ασιατική ήπειρο και η σημερινή Ουκρανία είναι προσαρτημένη σ’ αυτήν, με αποτέλεσμα να μυρίζει μπαρούτι, μιας και η καθημερινότητα των Ουκρανών είναι δύσκολη: η γλώσσα τους, η κουλτούρα τους, η ίδια η ιστορία τους είναι υπό διωγμό. Διάχυτη είναι η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα στη χώρα με αναταραχές και διεκδικήσεις από την Αυτοκρατορία: «Ο Θρόνος ραγίζει, σ’ όλες τις επαρχίες συγκροτούνται ομάδες» (σελ. 54). Ο πατέρας του Σικόρσκι ήταν διευθυντής στο Τμήμα Ψυχικών και Νευρολογικών Νόσων στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Βολοντίμιρ, κάτι που εκπλήσσει την Καρολίνα: «Είναι δυνατόν σ’ αυτή τη σάπια αυτοκρατορία να διευθύνει πανεπιστημιακό τμήμα άτομο με προοδευτικές απόψεις;» (σελ. 41). Πράγματι, όπως παραδέχεται με διορατικότητα ο ίδιος ο πατέρας του πρωταγωνιστή, προς υπεράσπιση της επιλογής του να υπηρετεί πιστά τη Ρωσική Αυτοκρατορία: «Εδώ, αν η κυβέρνηση είναι στα χέρια των αληθινών πατριωτών, δεν θα παραμείνει και πολύ σ’ αυτούς, επειδή θα φάνε ο ένας τον άλλον.. και στη συνέχεια θα έρθουν οι αληθινοί νοικοκύρηδες και θα βάλουν τη δική τους τάξη» (σελ. 45). Μέσα από άκρως ρεαλιστικά στιγμιότυπα βλέπουμε πώς ήταν οι σχέσεις με τους Ρώσους, ποιες ήταν οι συνθήκες της καθημερινότητάς τους, τι καθεστώς υπήρχε, πόσο έντονη ήταν η αδικία της υποταγής της ουκρανικής κουλτούρας και ταυτότητας στη ρωσική, πώς το στέμμα των Ρομανόφ διαφέντευε τα πάντα κλπ. όχι με διδακτισμό αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εξιστόρησης, αφήνοντας έτσι τον κάθε αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Δεν είναι αντιπολεμικό μυθιστόρημα, απλώς ο ήρωας ζει σε μια εποχή γεμάτη ένταση και επαναστάσεις που αποτελούν κομμάτι της ζωής του. Δυστυχώς η πολεμική πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα ανάμεσα στις δύο χώρες είναι που κάνει το κείμενο τραγικά επίκαιρο σήμερα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοσή του.
Σύντομα το κέντρο βάρους της αφήγησης μεταφέρεται στο Παρίσι, σε μια εποχή που πιστεύεται ευρέως πως είναι αφύσικο να πετάει ο άνθρωπος! Κι όμως, ο Σικόρσκι ζει στην Πόλη του Φωτός την εποχή που ο Αλμπέρτος Σάντους-Ντουμό κάνει επιδείξεις με το αερόπλοιό του εκεί και οι αδελφοί Ράιτ στην άλλη μεριά του Ατλαντικού κατασκευάζουν το δικό τους αεροπλάνο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διαβλέπουν οι χώρες πως το αεροπλάνο θα είναι το νέο όπλο κατά των εκάστοτε εχθρών τους και η αεροναυπηγική ανεβαίνει σε ζήτηση και σχεδιασμό. Νέες μηχανές και νέοι σχεδιαστές έβγαιναν κάθε μήνα! Η ιστορία της αεροπλοΐας αναμιγνύεται ιδανικά με τη ζωή, τις φιλοδοξίες και τα σχέδια του Σικόρσκι, ο οποίος δεν παύει να σκέφτεται την Καρολίνα και να πραγματοποιεί ό,τι μπορεί έχοντας εκείνη ως αφορμή και λόγο ώστε σύντομα να γυρίσει κοντά της, θα τον περιμένει όμως; Μου άρεσε αυτό το θεματικό δίπολο, που παρακολουθούσαμε δηλαδή ταυτόχρονα τις απανωτές επιτυχίες και αποτυχίες του ενός από τη μια και τα βήματα στη ζωή της άλλης, κάτι που με συγκίνησε κι αναρωτιόμουν πότε επιτέλους θα διασταυρωθούν οριστικά οι δρόμοι τους, αφού ο Σικόρσκι για κείνη αγωνίζεται να φτιάξει το ελικόπτερο ώστε να κερδίσει χρήματα και να την παντρευτεί!
Να όμως που και πάλι το κείμενο αλλάζει θεματικό άξονα όταν ο Σικόρσκι επιτέλους φτάνει στη Νέα Υόρκη, οπότε αρχίζουν απανωτές αλλαγές στη ζωή του: κατασκευές και πειραματισμοί, εξαγορές από τον στρατό, συμφωνίες μεταξύ εταιρειών και συγχωνεύσεις, κερδοφορίες και ήττες κ. ά. Ο εφευρέτης αρχίζει έναν αγώνα δρόμου για την καταξίωση και την καθημερινή επιβίωση, οπότε και ο συγγραφέας καταγράφει τι σημαίνει να παλεύεις για το αμερικανικό όνειρο και πώς προσπαθεί ο εφευρέτης από εμπόδιο σε επιτυχία και το ανάποδο να φτιάχνει αμφίβια αεροσκάφη, αεροπλάνα και ελικόπτερα. Ακόμη και οι μηχανολογικοί όροι δε μου φάνηκαν καθόλου κουραστικοί, ούτε οι υπολογισμοί, ούτε οι προϋποθέσεις για το κάθε σκάφος, ούτε οι συζητήσεις μηχανολογικής φύσεως με σχεδιαστές και χρηματοδότες. Όλα αυτά είναι μικρά στιγμιότυπα που κολλάνε αρμονικά σ’ έναν ενιαίο καμβά με μια αφήγηση αρραγή, που φωτίζει κάθε πλευρά του πρωταγωνιστή, ακόμη και τα προβλήματα που απέκτησε με την κόρη του από τον πρώτο του γάμο.
«Το καπέλο του Σικόρσκι» είναι ένα συναρπαστικό, διαφορετικό μυθιστόρημα, άκρως ανθρώπινο και σε πολλά σημεία συγκινητικό, ρεαλιστικό, με υποδειγματική μίξη φαντασίας και πραγματικότητας, με πολλά στοιχεία και πληροφορίες για την ιστορία της αεροπορίας και φέρνει στο φως την ενδιαφέρουσα ζωή ενός ανθρώπου που κατάφερε να ανθίσει μακριά από τις δυσκολίες της κατεχόμενης χώρας όπου γεννήθηκε. Το βιβλίο δεν «κάθεται ήσυχο» αναγνωστικά και θεματικά και μου σύστησε έναν άνθρωπο που δεν το έβαλε κάτω, αφού, έχοντας έναν στόχο κι ένα όραμα, εκείνη, έβαλε τα δυνατά του για να φανεί αντάξιος στα μάτια της, μόνο που η ζωή τον έφερε σε άλλους δρόμους, γεμάτους καταξίωση και απογοητεύσεις. Και πού κολλάει το καπέλο σε όλα αυτά; Αυτό θα αφήσω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει!
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%cf%84...
Το μυθιστόρημα είναι πολυδιάστατο και κινείται σε διάφορους θεματικούς άξονες, με την κεντρική ιδέα να αφορά τις προσπάθειες και το πείσμα του Ιγκόρ Σικόρσκι να πετύχει ώστε να τον εγκρίνει η γυναίκα που αγάπησε βαθιά και να την παντρευτεί. Καταγράφονται ο βίος και τα επιτεύγματα του σημαντικού αυτού Ουκρανού μηχανικού, η νοοτροπία του, οι προσδοκίες του, οι ελπίδες του, οι απογοητεύσεις του, το ταλέντο του με τέτοιο τρόπο που δεν κουράστηκα στιγμή, άλλωστε δεν είναι μυθιστορηματική βιογραφία αλλά ένα καλογραμμένο, με απρόσμενη ��λοκή και διαχρονικές ιδέες, μυθιστόρημα. Αρχίζει με την τυχαία γνωριμία δύο άγνωστων αντρών στο αεροδρόμιο του Κιέβου το 2009, η οποία δίνει το έναυσμα της καθαυτής ιστορίας και μέσα από γλαφυρές περιγραφές και συναρπαστική αφήγηση ξεδιπλώνονται τα όνειρα και τα σχέδια ενός ανθρώπου που εμπλούτισε τον κόσμο της αεροναυπηγικής. Πώς άλλαξαν ένα καπέλο και μια γυναίκα τη ζωή του; Γιατί εξαιτίας της Καρολίνα Γκουλί αποφάσισε να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή της Αγίας Πετρούπολης πρώτα και στη συνέχεια αεροναυπηγική στο Παρίσι; Τι τον έκανε να ακολουθήσει διαφορετική πορεία και ν’ αφοσιωθεί στον στρατό μόλις τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του και γιατί πάλι τα παράτησε μετά από μόλις τρία χρόνια; Πώς μπορεί ένα σπουργίτι κι ένας γάτος να εμπνεύσουν μια πτητική μηχανή; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο ιδιαίτερο αυτό βιβλίο.
Τα πρώτα βήματα στην ενήλικη ζωή του Σικόρσκι γίνονται σε μια εποχή που η Ρωσική Αυτοκρατορία κυριαρχεί στην ασιατική ήπειρο και η σημερινή Ουκρανία είναι προσαρτημένη σ’ αυτήν, με αποτέλεσμα να μυρίζει μπαρούτι, μιας και η καθημερινότητα των Ουκρανών είναι δύσκολη: η γλώσσα τους, η κουλτούρα τους, η ίδια η ιστορία τους είναι υπό διωγμό. Διάχυτη είναι η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα στη χώρα με αναταραχές και διεκδικήσεις από την Αυτοκρατορία: «Ο Θρόνος ραγίζει, σ’ όλες τις επαρχίες συγκροτούνται ομάδες» (σελ. 54). Ο πατέρας του Σικόρσκι ήταν διευθυντής στο Τμήμα Ψυχικών και Νευρολογικών Νόσων στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Βολοντίμιρ, κάτι που εκπλήσσει την Καρολίνα: «Είναι δυνατόν σ’ αυτή τη σάπια αυτοκρατορία να διευθύνει πανεπιστημιακό τμήμα άτομο με προοδευτικές απόψεις;» (σελ. 41). Πράγματι, όπως παραδέχεται με διορατικότητα ο ίδιος ο πατέρας του πρωταγωνιστή, προς υπεράσπιση της επιλογής του να υπηρετεί πιστά τη Ρωσική Αυτοκρατορία: «Εδώ, αν η κυβέρνηση είναι στα χέρια των αληθινών πατριωτών, δεν θα παραμείνει και πολύ σ’ αυτούς, επειδή θα φάνε ο ένας τον άλλον.. και στη συνέχεια θα έρθουν οι αληθινοί νοικοκύρηδες και θα βάλουν τη δική τους τάξη» (σελ. 45). Μέσα από άκρως ρεαλιστικά στιγμιότυπα βλέπουμε πώς ήταν οι σχέσεις με τους Ρώσους, ποιες ήταν οι συνθήκες της καθημερινότητάς τους, τι καθεστώς υπήρχε, πόσο έντονη ήταν η αδικία της υποταγής της ουκρανικής κουλτούρας και ταυτότητας στη ρωσική, πώς το στέμμα των Ρομανόφ διαφέντευε τα πάντα κλπ. όχι με διδακτισμό αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εξιστόρησης, αφήνοντας έτσι τον κάθε αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Δεν είναι αντιπολεμικό μυθιστόρημα, απλώς ο ήρωας ζει σε μια εποχή γεμάτη ένταση και επαναστάσεις που αποτελούν κομμάτι της ζωής του. Δυστυχώς η πολεμική πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα ανάμεσα στις δύο χώρες είναι που κάνει το κείμενο τραγικά επίκαιρο σήμερα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοσή του.
Σύντομα το κέντρο βάρους της αφήγησης μεταφέρεται στο Παρίσι, σε μια εποχή που πιστεύεται ευρέως πως είναι αφύσικο να πετάει ο άνθρωπος! Κι όμως, ο Σικόρσκι ζει στην Πόλη του Φωτός την εποχή που ο Αλμπέρτος Σάντους-Ντουμό κάνει επιδείξεις με το αερόπλοιό του εκεί και οι αδελφοί Ράιτ στην άλλη μεριά του Ατλαντικού κατασκευάζουν το δικό τους αεροπλάνο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διαβλέπουν οι χώρες πως το αεροπλάνο θα είναι το νέο όπλο κατά των εκάστοτε εχθρών τους και η αεροναυπηγική ανεβαίνει σε ζήτηση και σχεδιασμό. Νέες μηχανές και νέοι σχεδιαστές έβγαιναν κάθε μήνα! Η ιστορία της αεροπλοΐας αναμιγνύεται ιδανικά με τη ζωή, τις φιλοδοξίες και τα σχέδια του Σικόρσκι, ο οποίος δεν παύει να σκέφτεται την Καρολίνα και να πραγματοποιεί ό,τι μπορεί έχοντας εκείνη ως αφορμή και λόγο ώστε σύντομα να γυρίσει κοντά της, θα τον περιμένει όμως; Μου άρεσε αυτό το θεματικό δίπολο, που παρακολουθούσαμε δηλαδή ταυτόχρονα τις απανωτές επιτυχίες και αποτυχίες του ενός από τη μια και τα βήματα στη ζωή της άλλης, κάτι που με συγκίνησε κι αναρωτιόμουν πότε επιτέλους θα διασταυρωθούν οριστικά οι δρόμοι τους, αφού ο Σικόρσκι για κείνη αγωνίζεται να φτιάξει το ελικόπτερο ώστε να κερδίσει χρήματα και να την παντρευτεί!
Να όμως που και πάλι το κείμενο αλλάζει θεματικό άξονα όταν ο Σικόρσκι επιτέλους φτάνει στη Νέα Υόρκη, οπότε αρχίζουν απανωτές αλλαγές στη ζωή του: κατασκευές και πειραματισμοί, εξαγορές από τον στρατό, συμφωνίες μεταξύ εταιρειών και συγχωνεύσεις, κερδοφορίες και ήττες κ. ά. Ο εφευρέτης αρχίζει έναν αγώνα δρόμου για την καταξίωση και την καθημερινή επιβίωση, οπότε και ο συγγραφέας καταγράφει τι σημαίνει να παλεύεις για το αμερικανικό όνειρο και πώς προσπαθεί ο εφευρέτης από εμπόδιο σε επιτυχία και το ανάποδο να φτιάχνει αμφίβια αεροσκάφη, αεροπλάνα και ελικόπτερα. Ακόμη και οι μηχανολογικοί όροι δε μου φάνηκαν καθόλου κουραστικοί, ούτε οι υπολογισμοί, ούτε οι προϋποθέσεις για το κάθε σκάφος, ούτε οι συζητήσεις μηχανολογικής φύσεως με σχεδιαστές και χρηματοδότες. Όλα αυτά είναι μικρά στιγμιότυπα που κολλάνε αρμονικά σ’ έναν ενιαίο καμβά με μια αφήγηση αρραγή, που φωτίζει κάθε πλευρά του πρωταγωνιστή, ακόμη και τα προβλήματα που απέκτησε με την κόρη του από τον πρώτο του γάμο.
«Το καπέλο του Σικόρσκι» είναι ένα συναρπαστικό, διαφορετικό μυθιστόρημα, άκρως ανθρώπινο και σε πολλά σημεία συγκινητικό, ρεαλιστικό, με υποδειγματική μίξη φαντασίας και πραγματικότητας, με πολλά στοιχεία και πληροφορίες για την ιστορία της αεροπορίας και φέρνει στο φως την ενδιαφέρουσα ζωή ενός ανθρώπου που κατάφερε να ανθίσει μακριά από τις δυσκολίες της κατεχόμενης χώρας όπου γεννήθηκε. Το βιβλίο δεν «κάθεται ήσυχο» αναγνωστικά και θεματικά και μου σύστησε έναν άνθρωπο που δεν το έβαλε κάτω, αφού, έχοντας έναν στόχο κι ένα όραμα, εκείνη, έβαλε τα δυνατά του για να φανεί αντάξιος στα μάτια της, μόνο που η ζωή τον έφερε σε άλλους δρόμους, γεμάτους καταξίωση και απογοητεύσεις. Και πού κολλάει το καπέλο σε όλα αυτά; Αυτό θα αφήσω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει!
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%cf%84...
September 9, 2022
Спочатку у Сікорського ще в гімназії був карколомний секс, потім ще пару разів, а потім його не стало, і романтику довелося сублімувати у літаки. Принцип зворотньої пропорційності в цьому бачу я, а ще інфодампи про літаки у стилі вікіпедії, до останньої гайки. Буває, але нудно.
March 25, 2020
Що розповідає Вікіпедія про творця гелікоптера містера Сікорського (та й про будь-кого іншого, загалом)? Народився-вчився-жив-творив-помер, мав n дружин, n дітей, n книг/фільмів/винаходів. Вікіпедія це чудово, але після такого набору фактів уявити собі ту людину абсолютно нереально.
Інша справа - це якщо оточити всі ті факти у красиву історію життя, нехай навіть десь вигадану. Наче ювелір вставляє коштовний камінь у золоту оправу. Така історія читається легко, і запам'ятається надовго.
Вважаю, що роман чудовий. Я не знаю, яке співвідношення правди і вигадки і чи реальна була Кароліна Гулій, та капелюх начебто справжній :) Книга про талант, ідею дитинства, яку Сікорський проніс крізь життя, про буремний злам епохи та життя в еміграції. От тільки остання сторінка надто депресивна (або, я ще надто молода, і хочу вірити у краще).
Моя оцінка 5/5, щиро рекомендую
Інша справа - це якщо оточити всі ті факти у красиву історію життя, нехай навіть десь вигадану. Наче ювелір вставляє коштовний камінь у золоту оправу. Така історія читається легко, і запам'ятається надовго.
Вважаю, що роман чудовий. Я не знаю, яке співвідношення правди і вигадки і чи реальна була Кароліна Гулій, та капелюх начебто справжній :) Книга про талант, ідею дитинства, яку Сікорський проніс крізь життя, про буремний злам епохи та життя в еміграції. От тільки остання сторінка надто депресивна (або, я ще надто молода, і хочу вірити у краще).
Моя оцінка 5/5, щиро рекомендую
August 12, 2022
"Сікорський — це Бетховен в історії гвинтокрилів". І цей роман присвячений саме йому: людині, яка мала Велику мрію, на вівтар якої поклала все своє життя.
⠀
Є книжки, після яких уже не бути тим самим. Це саме таке.
⠀
Можливо, на уроках історії в школі нам і говорили про авіаконструктора з Києва, який емігрував до Америки, який змінив світ, але все це точно пройшло повз. Тому цей роман так вразив.
⠀
Довге життя талановитої людини пройшло перед моїми очима, і це було дивовижно.
⠀
Маленький хлопчик, який одного разу побачив ескізи Леонардо да Вінчі, став генієм і втілив мрію легендарного італійця.
⠀
Так, він не став мільйонером, йому довелося подарувати свій талант конструктора чужій країні, щодня проходив у боротьбі з конкуренцією, але свій слід в історії Ігор Сікорський залишив, а значить, все було недаремно.
⠀
Приємним бонусом стала чудова, хоч і вигадана, любовна лінія, якою автор розбавив біографічність своєї книги, що зробила розповідь яскравішою та смачнішою.
⠀
Багато чого нас навчають вчителі на різних етапах життя, щось ми навіть запам'ятовуємо, але саме такі книги дарують знання, які не забуваються.
⠀
Відтепер із першими польотами людини в небо у мене асоціюються не лише брати Райт та Ліндберг, а й Ігор Іванович Сікорський.
⠀
Є книжки, після яких уже не бути тим самим. Це саме таке.
⠀
Можливо, на уроках історії в школі нам і говорили про авіаконструктора з Києва, який емігрував до Америки, який змінив світ, але все це точно пройшло повз. Тому цей роман так вразив.
⠀
Довге життя талановитої людини пройшло перед моїми очима, і це було дивовижно.
⠀
Маленький хлопчик, який одного разу побачив ескізи Леонардо да Вінчі, став генієм і втілив мрію легендарного італійця.
⠀
Так, він не став мільйонером, йому довелося подарувати свій талант конструктора чужій країні, щодня проходив у боротьбі з конкуренцією, але свій слід в історії Ігор Сікорський залишив, а значить, все було недаремно.
⠀
Приємним бонусом стала чудова, хоч і вигадана, любовна лінія, якою автор розбавив біографічність своєї книги, що зробила розповідь яскравішою та смачнішою.
⠀
Багато чого нас навчають вчителі на різних етапах життя, щось ми навіть запам'ятовуємо, але саме такі книги дарують знання, які не забуваються.
⠀
Відтепер із першими польотами людини в небо у мене асоціюються не лише брати Райт та Ліндберг, а й Ігор Іванович Сікорський.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews