What do you think?
Rate this book
Gooi God niet weg
Joël De Ceulaer voert al vele jaren gesprekken die ergens over gaan met mensen die iets te vertellen hebben. Over wetenschap, filosofie, zingeving, religie. Over de grote vragen, de vragen die er echt toe doen in dit leven.
Tijdens een interview met Godfried Danneels viel het hem op dat de kardinaal niet helemaal begrijpt wat de evolutietheorie eigenlijk inhoudt. Een gesprek met Richard Dawkins leerde hem dan weer dat de beroemde bioloog niet snapt waar het bij religie precies om gaat. Dat zette hem aan het denken over de kloof tussen godsdienst en wetenschap. Zijn ratio en religie wel met elkaar te verzoenen?
Tijdens een interview met Godfried Danneels viel het hem op dat de kardinaal niet helemaal begrijpt wat de evolutietheorie eigenlijk inhoudt. Een gesprek met Richard Dawkins leerde hem dan weer dat de beroemde bioloog niet snapt waar het bij religie precies om gaat. Dat zette hem aan het denken over de kloof tussen godsdienst en wetenschap. Zijn ratio en religie wel met elkaar te verzoenen?
223 pages, Paperback
First published May 28, 2014
30 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
January 1, 2021
I read quite a few books on science and religion these last few months (de Botton, Dawkins, Dennett, Gray and McGrath), but this was the least appealing. It barely touches the subject, in the negative only focussing on forms of superstition (Freudianism, alternative medicine), in the positive only on darwinism. The author, an atheist, sees some usefulness in religion, though in a very superficial way (as an empirically proven way to happiness). His last sentence about God possibly being an emergent property, intrigues but then he just ends. There's only a Dutch edition of this book, so a more elaborate review in Dutch below.
Ik las de voorbije maanden tal van boeken over de relatie tussen wetenschap en geloof (de Botton, Dawkins, Dennett, Boudry, Gray, and McGrath), maar dit is zonder meer het meest oppervlakkige over die problematiek. Bovendien, de titel van dit boek dekt absoluut niet de lading. Je verwacht je aan een robuuste uiteenzetting over waarom religie in de ogen van een atheïst toch nog enige waarde kan hebben. Helaas, journalist Joël De Ceulaer komt daar pas in de laatste twee hoofdstukken aan toe, en dan nog eerder in een opsomming van wat anderen daarover denken, en hij besluit dan maar dat je religie beter niet onderschat. Nou moe. Maar in een epiloog staat daar plots, als laatste regel: “God is niet transcendent, niet immanent, maar emergent. God bestaat niet, of in elk geval nog niet, hij komt langzaamaan tevoorschijn”. Een schoolvoorbeeld van een boek dat net als het interessant wordt, ophoudt.
Let wel, dit boek is goed geschreven en vlot leesbaar. En ik volg De Ceulaer in zijn lange rekwisitoren tegen vormen van bijgeloof (vooral zijn stokpaardjes alternatieve geneeskunde en Freudiaanse psychoanalyse krijgen er van langs) en in zijn waardering voor de evolutietheorie. Maar die laatste wordt bij hem eigenlijk verabsoluteerd tot een evolutionair materialisme: er is geen betekenis, er is geen doelgerichtheid in het evolutionair gebeuren, punt uit. Daarmee sluit hij zich duidelijk aan bij het legioen sciëntisten met een verengd beeld op wat ‘waarheid’ kan zijn, en een manifest gebrek aan beredeneerde verbeelding om de complexe werkelijkheid te doorzien. Alleen in die laatste zin van het boek laat hij dus een glimp zien van een mogelijk nieuwe kijk op de zaak. Spijtig.
Ik las de voorbije maanden tal van boeken over de relatie tussen wetenschap en geloof (de Botton, Dawkins, Dennett, Boudry, Gray, and McGrath), maar dit is zonder meer het meest oppervlakkige over die problematiek. Bovendien, de titel van dit boek dekt absoluut niet de lading. Je verwacht je aan een robuuste uiteenzetting over waarom religie in de ogen van een atheïst toch nog enige waarde kan hebben. Helaas, journalist Joël De Ceulaer komt daar pas in de laatste twee hoofdstukken aan toe, en dan nog eerder in een opsomming van wat anderen daarover denken, en hij besluit dan maar dat je religie beter niet onderschat. Nou moe. Maar in een epiloog staat daar plots, als laatste regel: “God is niet transcendent, niet immanent, maar emergent. God bestaat niet, of in elk geval nog niet, hij komt langzaamaan tevoorschijn”. Een schoolvoorbeeld van een boek dat net als het interessant wordt, ophoudt.
Let wel, dit boek is goed geschreven en vlot leesbaar. En ik volg De Ceulaer in zijn lange rekwisitoren tegen vormen van bijgeloof (vooral zijn stokpaardjes alternatieve geneeskunde en Freudiaanse psychoanalyse krijgen er van langs) en in zijn waardering voor de evolutietheorie. Maar die laatste wordt bij hem eigenlijk verabsoluteerd tot een evolutionair materialisme: er is geen betekenis, er is geen doelgerichtheid in het evolutionair gebeuren, punt uit. Daarmee sluit hij zich duidelijk aan bij het legioen sciëntisten met een verengd beeld op wat ‘waarheid’ kan zijn, en een manifest gebrek aan beredeneerde verbeelding om de complexe werkelijkheid te doorzien. Alleen in die laatste zin van het boek laat hij dus een glimp zien van een mogelijk nieuwe kijk op de zaak. Spijtig.
January 7, 2015
Joël De Ceulaer is in België een bekende journalist die o.a. voor Knack werkt. Hij is ook een atheïst die dus niet in God gelooft. Toch spreekt hij in zijn boek Gooi God niet weg zijn waardering uit voor godsgeloof en stelt hij zelfs expliciet dat hij God niet helemaal kwijt wil, want “het lijkt mij een verdedigbare stelling om te beweren dat godsdienst al meer goed dan kwaad heeft aangericht in deze wereld” (194). Is De Ceulaer nu eigenlijk een gelovige? Wat bedoelt hij met dat hij God niet kwijt wil?
De Ceulaer is dus enerzijds een atheïst, maar
"Tegelijkertijd ben ik gevoelig voor spiritualiteit, voor het mysterie. Ik ben mij ervan bewust dat dit immense universum de mens overstijgt. En ik heb het grootste respect voor wie zich vanuit een religieuze inspiratie inzet voor de medemens. Er is iets in die godsdienst dat nuttig is, en indrukwekkend." (9)
Een aantal thema’s worden door De Ceulaer in dit boek behandeld. Uitgangspunt van De Ceulaers wetenschappelijke levensbeschouwing is Darwins evolutietheorie, die uitvoerig wordt beschreven. Het boek behandelt ook de onzin van wonderen; de botsing tussen kunst en wetenschap; de onzin van het postmodernisme; en de dwaling van parapsychologie, alternatieve geneeskunst en Freudiaanse psychoanalyse. Interessant is de polemiek die De Ceulaer in het boek voert met Dawkins’ opvatting van religie die door De Ceulaer (met Karen Armstrong) “primitief” wordt genoemd.
We moeten helemaal niet van godsdienst af. Godsdienst is gezond, zo laat De Ceulaer zien: godsgeloof zorgt voor het vrijkomen van stofjes in de hersenen die voor rust en gevoelens van geluk zorgen. Maar gelovigen moeten niet kennis met hun geloof verwarren en geloofsuitspraken voor kennisclaims houden. Godsdienst is volgens De Ceulaer uiteindelijk vooral nuttig wanneer het een “doen alsof”-religie is: gelovigen die wéten dat God niet bestaan, maar toch leven ze alsóf God bestaat. Probleem hierbij is natuurlijk dat een dergelijke functionalistische opvatting van godsgeloof niet overtuigend is en niemand tot geloof zal brengen.
Een leuk boek voor wie de tijd ervoor heeft, het is bijzonder goed geschreven, ofschoon bij tijd en wijle ook wat irritant polemisch en simplificerend. Het boek gaat grotendeels terug op tijdschriftartikelen die De Ceulaer voor o.a. Knack schreef (een verantwoording staat achterin). Dat laatste verklaart ook het grote manco van het boek, namelijk dat het amusant maar ook erg oppervlakkig is. Je leest het zo uit, en daarna leg je het opzij. Of je doet natuurlijk alsof De Ceulaer iets belangwekkends heeft geschreven.
(Deze bespreking is oorspronkelijk hier verschenen: http://tasmedes.wordpress.com/2015/01....)
De Ceulaer is dus enerzijds een atheïst, maar
"Tegelijkertijd ben ik gevoelig voor spiritualiteit, voor het mysterie. Ik ben mij ervan bewust dat dit immense universum de mens overstijgt. En ik heb het grootste respect voor wie zich vanuit een religieuze inspiratie inzet voor de medemens. Er is iets in die godsdienst dat nuttig is, en indrukwekkend." (9)
Een aantal thema’s worden door De Ceulaer in dit boek behandeld. Uitgangspunt van De Ceulaers wetenschappelijke levensbeschouwing is Darwins evolutietheorie, die uitvoerig wordt beschreven. Het boek behandelt ook de onzin van wonderen; de botsing tussen kunst en wetenschap; de onzin van het postmodernisme; en de dwaling van parapsychologie, alternatieve geneeskunst en Freudiaanse psychoanalyse. Interessant is de polemiek die De Ceulaer in het boek voert met Dawkins’ opvatting van religie die door De Ceulaer (met Karen Armstrong) “primitief” wordt genoemd.
We moeten helemaal niet van godsdienst af. Godsdienst is gezond, zo laat De Ceulaer zien: godsgeloof zorgt voor het vrijkomen van stofjes in de hersenen die voor rust en gevoelens van geluk zorgen. Maar gelovigen moeten niet kennis met hun geloof verwarren en geloofsuitspraken voor kennisclaims houden. Godsdienst is volgens De Ceulaer uiteindelijk vooral nuttig wanneer het een “doen alsof”-religie is: gelovigen die wéten dat God niet bestaan, maar toch leven ze alsóf God bestaat. Probleem hierbij is natuurlijk dat een dergelijke functionalistische opvatting van godsgeloof niet overtuigend is en niemand tot geloof zal brengen.
Een leuk boek voor wie de tijd ervoor heeft, het is bijzonder goed geschreven, ofschoon bij tijd en wijle ook wat irritant polemisch en simplificerend. Het boek gaat grotendeels terug op tijdschriftartikelen die De Ceulaer voor o.a. Knack schreef (een verantwoording staat achterin). Dat laatste verklaart ook het grote manco van het boek, namelijk dat het amusant maar ook erg oppervlakkig is. Je leest het zo uit, en daarna leg je het opzij. Of je doet natuurlijk alsof De Ceulaer iets belangwekkends heeft geschreven.
(Deze bespreking is oorspronkelijk hier verschenen: http://tasmedes.wordpress.com/2015/01....)
July 29, 2015
Ik lees het journalistieke werk van De Ceulaer graag, als hij over filosofie schrijft tenminste en niet over Belgische politiek want dan vind ik hem niet te pruimen. Maar goed, het gaat hier over "Gooi God niet weg". Een ideaal boek voor wie graag in een paar uur tijd wil kennis nemen van de stand van zaken in de verhouding tussen religie, wetenschap, kunst en maatschappij. Klare taal, heldere redeneringen. Wie zich al eens afvraagt hoe al die vreemde gedragingen van de mensensoort zoal kunnen verklaard worden, verwijst De Ceulaer resoluut naar de wetenschap en in het bijzonder naar de evolutionaire biologie: Darwin dus. De neurochirurgen die ons brein in kaart brengen mogen ook een woordje meespreken. Shakespeare, hoewel prachtig, heeft ons niet meer te verklaren dan een TV soap. Jaloezie in Othello is dezelfde als die in "Thuis". Postmodernisten zitten er ook gedeeltelijk naast. Psychoanalisten hebben helemaal de boter gefret: hun verklaringsmodel slaat nergens op. Kwakzalvers en charlatans. Net zoals de religies helemaal niets verklaren, maar die kunnen dan weer wel op clementie rekenen omdat zij troost brengen en goede werken. Er valt wat te recupereren uit die godsdiensten al is het niet een almachtige God die voor een goede afloop zorgt. Het onverschillige universum blijft overeind maar in tussentijd kunnen we doen alsof en God als een soort placebo voor de ziel (die we overigens ook niet hebben)gebruiken. Wie een beetje schrijvers volgt als Richard Dawkins, Daniel Dennett of Sam Harris, zal hier niet veel leren tenzij dan de positie van De Ceulaer, maar voor wie dat niet doet is dit boekje een uitstekend overzicht.
December 13, 2014
Dit boek is voornamelijk een nogal herkenbaar relaas van de ontsnapping uit een wereld van geloof en aanname naar kritisch inzicht en methodisch verworven kennis.
Vooral het evolutionair perspectief is de sleutel tot inzicht. Daar geeft het boek ook een goed overzicht van de inzichten van de evolutiebiologie zoals die eigenlijk algemeen goed zouden moeten zijn.
Een aantal mens-'wetenschappen' zijn dan ook volkomen door de mand gevallen omdat ze helemaal niet voldoen aan de eisen van de wetenschappelijke methode. Het boek mocht mijns inziens wel iets kritischer geweest zijn voor de paradigma-switch in de psychologie waar de bijeen verzonnen verhaaltjes van de psychoanalyse werden ingeruild voor evolutionair klinkende 'verklaringen' voor menselijk gedrag zonder dat daar streng methodisch wetenschappelijk onderzoek tegenover staat. Het is niet voldoende om de bril van Darwin op te zetten, men moet best ook de strenge kritische methodiek van Darwin hanteren voor men evolutionaire 'verklaringen' rond strooit.
De zin van het hoofdstuk waaraan het boek zijn titel ontleent is me een beetje ontgaan. Zelf kijk ik ook een beetje meewarig naar de verbeten strijd van Dawkins, Harris en wijlen Hitchens maar dan meer omdat die contraproductief is. Helder je eigen inzichten formuleren en denkfouten aantonen lijkt me efficiënter. Maar om daarom God niet weg te gooien is me een brug te ver.
De ode die het boek lijkt te brengen aan het systematisch en wetenschappelijk denken lijkt me ook niet helemaal oprecht omdat de auteur eerder iemand is die shopt in de wetenschappen: het is allemaal goed zolang zijn vooroordelen niet worden weerlegt. Als de wetenschap in conflict komt met zijn vooroordelen bv rond klimaat dan zet hij de wetenschap weg als een religie van 'klimaatalarmisten'.
Het boek blijft wel een aanrader, alleen al omdat het een opstapje kan zijn om de oude garde R. Dawkins, EO Wilson SJ Gould te gaan lezen. En laat ons hopen dan ook de nieuwe generatie evolutiebiologen.
Vooral het evolutionair perspectief is de sleutel tot inzicht. Daar geeft het boek ook een goed overzicht van de inzichten van de evolutiebiologie zoals die eigenlijk algemeen goed zouden moeten zijn.
Een aantal mens-'wetenschappen' zijn dan ook volkomen door de mand gevallen omdat ze helemaal niet voldoen aan de eisen van de wetenschappelijke methode. Het boek mocht mijns inziens wel iets kritischer geweest zijn voor de paradigma-switch in de psychologie waar de bijeen verzonnen verhaaltjes van de psychoanalyse werden ingeruild voor evolutionair klinkende 'verklaringen' voor menselijk gedrag zonder dat daar streng methodisch wetenschappelijk onderzoek tegenover staat. Het is niet voldoende om de bril van Darwin op te zetten, men moet best ook de strenge kritische methodiek van Darwin hanteren voor men evolutionaire 'verklaringen' rond strooit.
De zin van het hoofdstuk waaraan het boek zijn titel ontleent is me een beetje ontgaan. Zelf kijk ik ook een beetje meewarig naar de verbeten strijd van Dawkins, Harris en wijlen Hitchens maar dan meer omdat die contraproductief is. Helder je eigen inzichten formuleren en denkfouten aantonen lijkt me efficiënter. Maar om daarom God niet weg te gooien is me een brug te ver.
De ode die het boek lijkt te brengen aan het systematisch en wetenschappelijk denken lijkt me ook niet helemaal oprecht omdat de auteur eerder iemand is die shopt in de wetenschappen: het is allemaal goed zolang zijn vooroordelen niet worden weerlegt. Als de wetenschap in conflict komt met zijn vooroordelen bv rond klimaat dan zet hij de wetenschap weg als een religie van 'klimaatalarmisten'.
Het boek blijft wel een aanrader, alleen al omdat het een opstapje kan zijn om de oude garde R. Dawkins, EO Wilson SJ Gould te gaan lezen. En laat ons hopen dan ook de nieuwe generatie evolutiebiologen.
April 25, 2016
persoonlijk vond ik dit aangenaam leesvoer dat erg vlot leest. Het haalt thema's aan die zeker de moeite zijn om eens over na te denken. Echter is er 1 grote tekortkomming en dat is dat Joël de Ceulaer zijn Eigen gids niet volgt en erg selectief is in wat we volgens hem best kunnen behouden en wat niet. Homeopathie en Frued mogen we volgens hem regelrecht richting vuilbak verwijzen maar het bestaan van god mogen we rustig behouden met als enige reden dat het ook wel iets gezelligs cultureel heeft en ons misschien kan helpen ons geweten een beetje op het goede pad te houden. Na het lezen van heel dit relaas snap ik niet waarom we godsdienst dit speciale plekje zouden geven, en Joël de Ceulaer geeft mij in dit boek ook geen enkele fatsoenlijk reden buiten dat hij het ook wel gezellig vindt en het geen kwaad kan...
December 22, 2014
Heel goed en gemakkelijk leesbaar essay over geloof en wetenschap, en hoe ze allebei een plaats kunnen hebben in de maatschappij. Dikke aanrader
October 6, 2017
Voor alle twijfelaars ivm de hoofdpersoon.
January 20, 2016
Bedenkingen van een rationele atheïst die gevoelig is voor spiritualiteit en het mysterie.Helder en boeiend.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews