Μνήμες χαμένες στην άμμο

by Ιφιγένεια Τέκου

Το απόγευμα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, δύο αδελφές χωρίζονται εξαιτίας συνταρακτικών γεγονότων που σημαδεύουν τη ζωή τους αλλά και τη ζωή των περισσότερων Ελλήνων της Πόλης.
Η μία αδελφή, η Άννα, έτοιμη να κάνει το ντεμπούτο της στην όπερα, καταδιώκεται από μια ομάδα Τούρκων και στη συνέχεια βρίσκεται τραυματισμένη σ’ ένα πλοίο με προορισμό τον Πειραιά.
Από το σοκ δεν μπορεί να θυμηθεί τίποτα σχετικά με το παρελθόν της. Μοναδικό της στήριγμα η Ελίζ, μια Aρμένισσα εγκυμονούσα που αναζητά μια καλύτερη τύχη στην ελληνική πρωτεύουσα. Μια νέα ζωή με νέα ταυτότητα αρχίζει για την ηρωίδα στη μεταπολεμική Αθήνα. Η Άννα στα επόμενα χρόνια θα βιώσει απώλειες, θα γνωρίσει τον έρωτα και την καταξίωση.
Η άλλη αδελφή, η Μαρίκα, λόγω των οδυνηρών εμπειριών που είχε εκείνο το απόγευμα, παίρνει αποφάσεις που θα καθορίσουν τη ζωή της. Παντρεύεται έναν Τούρκο, ενώ η καρδιά της είναι δοσμένη σε άλλον άντρα, μόνο και μόνο για να βοηθήσει την οικογένειά της. Στην πορεία αποδεικνύεται ότι αγνοεί τον πραγματικό χαρακτήρα του συζύγου της και την επικίνδυνη, σκοτεινή πλευρά του.

336 pages, Paperback

First published January 1, 2014

About the author

Η Ιφιγένεια Τέκου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε γαλλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και πήρε μεταπτυχιακό τίτλο από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εργάστηκε ως διοικητική υπάλληλος για αρκετά χρόνια σε πολυεθνικές εταιρείες, ενώ πλέον κάνει μεταφράσεις και παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα σε παιδιά.

Reviews

[Lena Papanikolaou · Rating 5 out of 5]

Με κράτησε από την πρωτη μέχρι την τελευταία του σελίδα!Κινηματογραφικό, ήρωες που πείθουν, υπέροχη πλοκή χωρίς ανούσιες επαναληψεις.Γραμμένο σε μια άλλη εποχή χωρίς τις επαναλαμβανόμενες ιστορικές αναφορές που συναντώ πολύ συχνα στα βιβλία ! Ειναι αντιθετα όσες πρέπει για να μπορει να αναγνώστης να γίνει ένα με τους ήρωες να ζει μαζί τους και να αγωνια για την κατάληξη τους.

[Τζένη Μανάκη · Rating 4 out of 5]

ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ

Της ΙΦΙΓΕΝΕΙΑΣ ΤΕΚΟΥ

Την Ιφιγένεια Τέκου την γνώρισα μέσα απο μικρά πεζά κείμενα της , γραμμένα μ΄ενα φλογερό πάθος που αποκάλυπτε την ποιητική της στόφα , αλλά και την δυνατότητά της να δημιουργεί ζωντανές θεατρικές σκηνές μόνο με τον λόγο της.

Είχα σχηματίσει την εντύπωση ότι θα την κέρδιζε η Ποίηση , πράγμα που και τώρα δεν αποκλειω , όταν εμφανίστηκε στην ελληνική λογοτεχνία με το πρώτο της μυθιστόρημα που πατάει πάνω στο θέμα του ξεριζωμού των Ελλήνων της Πόλης και τις τραγικές συνέπειες που δημιούργησε στις ζωές των ανθρώπων που τον υπέστησαν .

Ενα θέμα που αναπτύχθηκε από συγγραφείς παγκόσμιας αναγνώρισης, και θ΄αναφέρω ενδεικτικά τον Ορχάν Παμούκ . Επίσης, σε μία αφήγηση με πάθος , μας περιέγραψε τα γεγονότα και ο Θωμάς Κοροβίνης , στο '' 55'' του, αλλά και τόσοι άλλοι με σχετικά κείμενα και κινηματογραφικές ταινίες . Ηταν επομένως στοίχημα με τον εαυτό της , να προσπαθήσει η Ιφιγένεια Τέκου να συναρπάσει ένα αναγνωστικό κοινό που δεν την γνώριζε, με μία αφήγηση που βασιζόταν πάνω σ΄ένα κορεσμένο ,αλλά πάντα ενδιαφέρον θέμα .

Τα συστατικά της μελέτης της γύρω από την τραγική αυτή περιπέτεια των Ελλήνων , η λεπτομερειακή γνώση και αναφορά των τόπων που δρούν οι ήρωές της , η μίξη μέσα στό κείμενό της των τουρκικών λέξεων που χρησιμοποιούσαν οι συμπατριώτες μας της Πόλης και το πάθος της για την γραφή , δημιουργούν σκηνές κινηματογραφικής αναπαράστασης ενός εναλασσόμενου σκηνικού , που δένει περίτεχνα με τον μύθο της . Εναν μύθο που αποκαλύπτει τις δυνατότητες της φαντασίας της και αφήνει να διαφανεί η ικανότητά της να συναρπάσει τον αναγνώστη ακόμη και με μη αναμενόμη πλοκή και στοιχεία έκπληξης .

Με την γλαφυρή της αφήγηση μεταφέρεται κανείς στην Κωνσταντινούπολη της εποχής πρό των τραγικών γεγονότων , στίς όμορφες συνοικίες και τα ''γυαλιά'' γύρω από τον Βόσπορο έτσι , που αφήνεται νοερά, να μετράει τα καράβια και τα φορτηγά που διαβαίνουν το θαλάσσιο αυτό πέρασμα που κόβει στα δύο την πανέμορφη πόλη , μαζί με τις κεντρικές ηρωίδες της , δύο αγαπημένες αδελφές την Αννα και την Μαρίκα , τότε που νεαρές ακόμη έδωσαν όρκο να μη χωριστούν ποτέ μέχρι, που την αποφράδα εκείνη 6η του Μάη του 1955 , η μοίρα τις χώρισε και τέμνει την αφήγηση της Ιφιγένειας σε δύο παράλληλες ιστορίες .

'' Μας άρεσε να χανόμαστε στούς δρόμους αυτούς που ένωναν τόσο διαφορετικούς μεταξύ τους πολιτισμούς, αποπνέοντας ταυτόχρονα αίσθημα ασφάλειας. Μολονότι δεν είχαμε γεννηθεί ,όταν έγινε ο μεγάλος ξεριζωμός της Σμύρνης , η μάνα μας ποτέ δε σταμάτησε να μας υπενθυμίζει πόσο τυχερές είμαστε που μεγαλώναμε σε τόσο ειρηνικό κλίμα '' , αφηγείται η συγγραφέας για τον χρόνο πριν το μεγάλο κακό . Κι αλλού : '' Εδώ και τώρα, ενώπιον αυτής της θάλασσας, των αστεριών και των ψαροκάικων εμείς οι δύο θα δώσουμε μια υπόσχεση '', '' Θα υποσχεθούμε πως, όπου κι αν μας οδηγήσει η ζωή, εμείς πάντα θα έχουμε η μία την άλλη. Δεν θα χωρίσουμε ποτέ για κανένα ασίκη, για καμιά φιλοδοξία και πάντα θα βρίσκουμε χρόνο να ερχόμαστε εδώ , σ΄αυτό το μέρος ''.

Η ζωή όμως είχε άλλα σχέδια για τις δύο αδελφές . Η Αννα καταδιώχθηκε από μία ομάδα εξαγριωμένων Τούρκων προτού να προλάβει να πραγματοποιήσει το όνειρό της , να κάνει το ντεμπούτο της στην όπερα , βρέθηκε πληγωμένη και με χαμένη την μνήμη της ,σ΄ένα καράβι με προορισμό τον Πειραιά .Με την βοήθεια μιας αρμένισσας και με νέα ταυτότητα βίωσε , έρωτα, απώλειες , καλλιτεχνική καταξίωση στην μεταπολεμική Αθήνα . Η Μαρίκα μετά τις καταστροφικές συνέπειες εκείνης της 6ης του Μάη του 55 , για την οικογενειακή επιχείρηση , αναγκάζεται ν΄απαρνηθεί έναν έρωτα και να παντρευτεί έναν πλούσιο Τούρκο και στην συνέχεια γεύεται την σκοτεινή πλευρά του χαρακτήρα του .

Σας αφήνω με το ερώτημα αν η Πόλη και η υπόσχεση θα τις ενώσει ξανά ...... αν οι δύο παράλληλες ιστορίες θα βρούν τον τρόπο να ξαναγίνουν μία .

[Giouli Tsakalou · Rating 3 out of 5]

Ενα μυθιστόρημα που σε κάνει να μην μπορείς να σταματήσεις από τις ανατροπές, νομίζοντας ότι ο ίδιος ο αναγνώστης είναι ο ήρωας!! Θαυμασμός, ηρωισμός, μοιραίος πόνος, κτηνωδία, έρωτας, πάθος για εκδίκηση είναι μερικές μόνο λέξεις που μπορούν να το περιγράψουν.Πολύ ωραίες περιγραφές και τόσο ζωντανές εικόνες. Η απόδοση των συναισθημάτων στους ήρωες, είναι τόσο ρεαλιστική, που ένοιωσα ότι μπορούσα να μπω στη θέση της της Μαρίκας και της Αννας, ακόμα και να τις αγγίξω. Ρούφηξα την ιστορία της Ιφιγένειας Τέκου σε λίγες ώρες. Θύμωσα και εξοργίστηκα, θαύμασα τις ηρωίδες της που κατάφεραν ορθοποδήσουν να κάνουν ειρήνη μέσα τους με όλα αυτά που τους συνέβησαν, τόσο βάρβαρα και απανωτά !!! μοιάζει με τις ηρωίδες αρχαίας τραγωδίας που κάποια στιγμή βρίσκουν, έστω και με πολλή υπομονή και καρτερικότητα τη λύση για την λύτρωση του δικού τους δράματος. Επιπλέον, η ιστορική διάσταση του βιβλίου με την ταραχώδη συνύπαρξη Ελλήνων και Τούρκων είναι πολύ γλαφυρή και σου ξυπνάει τη συγκίνηση. Όταν το τελείωσα ένιωσα ανακούφιση για πράγματα που βάραιναν την δική μου ψυχή . Τελικά η ζωή σε πηγαίνει εκεί που θέλει αυτή και όχι εκεί που βηματίζεις Συγχαρητήρια στη συγγραφέα μας !! εύχομαι να συνεχίσει να γράφει γιατί το να μπορείς να μεταφέρεις στο χαρτί αυτό που σκέφτεσαι και να βρίσκει ανταπόκριση είναι θείο δώρο!

[Lia Panagiotidou · Rating 5 out of 5]

Ένα πολύ καλογραμμένο βιβλίο, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος!

[Ioanna Xristodoyloy · Rating 2 out of 5]

Στην αρχη σκεφτομουν οτι αν το βιβλιο αυτο το διαβαζα καποια χρονια πριν να το βαθμολογουσα διαφορετικα...εχω διαβασει δεκαδες βιβλια που το θεμα τουη ηταν γυρω απο το ελληνισμο της κωνσταντινουπολης και της κτηνωδιες που εγιναν εκει και τα περισοτερα απο αυτα τα αγαπησα..στη πορεια το βιβλιο μου απεξειξε οτι δεν φταιει το δικο μου στραβο κεφαλι αλλα το οτι η ιστορια του εμπαζε απο παντου.φυσικα μιλαω με βαση το δικο μου γουστο και εννοειτε οτι καποιος θα το εχει αγαπησει.Για αρχη μα σας πως πως ειναι ο ορισμος της συμπτωσεις σε σημειο που αναφωνεις καποια στιγμη 'ελεος"..ποσες συμπτωσεις να υπαρξουν σε ενα βιβλιο?κατα δευτερον η ηρωες δεν ειχαν βαθος...η ιστορια μπορουσε ξανφνικα να σε παρει 2 χρονια μετα και να σου ανακοινωσει ενα τελεσιδικο γεγονος στη ζωη των ηρωων...ρηχο βιβλιο που συνδιασε τον ανθρωπινο πονο τους μανιακους δολοφονους με της συμπτωσεις και ενα τσουρμο παιδια...διασπαρτες γλυκαναλατες εκφρασεις του τυπου ***μην φοβασαι δεν θα αρρωστησω με προστατευει η αγαπη μας*** δεν με επεισε πουθενα

[Spyridoula · Rating 3 out of 5]

Αξιόλογη η πρώτη συγγραφική προσπάθεια της Ιφιγένειας Τέκου! Μια ιστορία που σε κρατά σε εγρήγορση από την αρχή ως το τέλος! Η ανάγνωση κυλά απρόσκοπτα, χωρίς προβλήματα και περιττές αναφορές που κουράζουν. Εκτίμησα την απουσία του μελοδραματισμού, στον οποίο θα μπορούσε πολύ εύκολα να εκτραπεί η συγγραφέας λόγω της φύσης της ιστορίας της.
Αναφερόμενη στα αρνητικά του βιβλίου, δεν μπορώ να παραβλέψω όμως, πόσο επιδερμικά πέρασαν τα γεγονότα της 6ης Σεπτεμβρίου του 1955. Μου έδωσε την εντύπωση πως οι αναφορές της στα έκτροπα δεν εστίασαν σε όσα συνέβησαν τότε, αλλά απλώς συνδέθηκαν επιφανειακά, ώστε να εξυπηρετήσουν την πλοκή! Το ίδιο συμβαίνει και στο τέλος με την επίσης απλή αναφορά στα γεγονότα του 1965, κατά τα οποία εκδιώχθηκαν ολότελα οι Έλληνες της Πόλης και σφραγίστηκε με τα πιο μελανά χρώματα η ιστορία των Ρωμιών της Πόλης και της μακραίωνης παρουσίας τους εκεί!
Ίσως να μου έλειψε το ιστορικό στοιχείο, γιατί αγαπώ το ιστορικό μυθιστόρημα και πίστευα πως τα γεγονότα θα πλαισιώσουν αρμονικά την πλοκή και δεν θα υπερκεράσει η πλοκή τα γεγονότα. Ίσως να ήθελα κι άλλο άρωμα Πόλης και όχι να λειτουργήσει απλά ως ο τόπος όπου εκτυλίσσεται η υπόθεση!

3,5 γεμάτα αστεράκια

[Mariakok · Rating 2 out of 5]

ωραία ιδέα σαν ιστορία, αλλά η γραφή ήταν αρκετά επίπεδη και έμοιαζε περισσότερο με σενάριο (τούρκικης σαπουνόπερας) παρά με μυθιστόρημα.

[Πάνος Τουρλής · Rating 3 out of 5]

Μνήμες χαμένες στην άμμο, άνθρωποι χαμένοι στα γρανάζια της μοίρας. Ένα καλό βιβλίο, μια αξιοπρεπής πρώτη απόπειρα της συγγραφέως στον λογοτεχνικό μας κόσμο. Έχει ωραίους διαλόγους, αρκετά αληθοφανείς, μια λίγο τραβηγμένη πλοκή αλλά δοσμενη καλά, ωραίους χαρακτήρες και μια ενδελεχέστατη, τεκμηριωμένη μελέτη για το ιστορικό φόντο του μυθιστορήματος.

Η νύχτα της 6ης προς 7 Σεπτεμβρίου 1955 θα είναι εφιαλτική για τους Έλληνες της Πόλης. Το ξημέρωμα θα τους βρει πένητες, κάποιους άστεγους, η ζωή θα σταματήσει τον κύκλο της και θα τους πετάξει έξω από την τροχιά της. Εκείνο το βράδυ η οικογένεια Φωτεινού θα διαλυθεί οικονομικά και ψυχολογικά: η σοκολατερί τους θα καταστραφεί ολοσχερώς, η Μαρίκα θα βιαστεί και η Άννα, κυνηγημένη από τους Τούρκους, θα πέσει στον Βόσπορο και θα την περιμαζέψει ένα πλοίο με προορισμό τον Πειραιά, όπου θα αγωνιστεί να νικήσει την αμνησία που υπέστη και να θυμηθεί ποια είναι. Η Μαρίκα, από αγάπη προς τους γονείς της, θα παντρευτεί τον πλούσιο Χιλμί, ιδιοκτήτη εργοστασίου σοκολάτας, που την αγαπά βαθιά, ώστε να ξαναστήσει ο πατέρας της την επιχείρησή του. Θύμα αυτής της εξαγοράς, ο έρωτάς της με τον Αντρέα, τον άντρα που την έσωσε από τη φωτιά της σοκολατερί. Έντρομη στο γάμο της ανακαλύπτει ότι ο Αντρέας είναι ετεροθαλής αδελφός του Χιλμί. Παράλληλα, η Άννα ζει στην Αθήνα με τη φίλη της, Αρμένισσα Ελίζ, που τη βάφτισε Αρίν ώσπου να ξαναθυμηθεί την ταυτότητά της. Ο ξάδερφος της Ελίζ, Αλέξης, έχει αναψυκτήριο στη Σωκράτους κι έχει γίνει στέκι μουσικών παραγωγών και τραγουδιστών. Η Άννα-Αρίν εργάζεται εκεί και τυχαία ανακαλύπτουν την εντυπωσιακή φωνή της. Έτσι ξεκινάει η καινούργια της ζωή στην πρωτεύουσα. Θα καταφέρει η Άννα να θυμηθεί την οικογένειά της στην Πόλη; Τι της επιφυλάσσει η μοίρα στους δύσβατους δρόμους του καλλιτεχνικού στερεώματος; Τι θα γίνει με τον κρυφό έρωτα της Μαρίκας με τον Αντρέα και τι σκοτεινά μυστικά κρύβει ο Χιλμί; Ποια είναι η πραγματική ταυτότητα του κατά συρροήν βιαστή που κυκλοφορεί στις φτωχογειτονιές της Βασιλεύουσας;

Είπαμε, η πλοκή ίσως φανεί λίγο ακραία στον αναγνώστη, όμως η συγγραφέας την υπερασπίζεται με αγάπη, την ντύνει με ωραία, καλολογικά και πραγματολογικά στοιχεία, και όλο αυτό κορυφώνεται στα τελευταία κεφάλαια όπου η Μαρίκα βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο. Δεν μπορώ να το χαρακτηρίσω κακογραμμένο, γιατί διακρίνω ψήγματα καλαισθησίας και είμαι σίγουρος ότι στο δεύτερο βιβλίο της η συγγραφέας θα έχει βελτιωθεί σημαντικά. Έχει ψάξει για την εποχή και τους τόπους (μου έκανε εντύπωση η γνώση της για την Κυψέλη της δεκαετίας του 1950, όπου ζω κι εγώ και ξέρω πρόσωπα και καταστάσεις), έχει δέσει καλά την εξέλιξη του μύθου, τίποτα δε μου φάνηκε περιττό, ούτε καν μια εκτεταμένη ερωτική σκηνή για να γεμίσουν οι σελίδες. Επίσης υπάρχει και μια σεμνότητα κι ένας σεβασμός στον αναγνώστη, όταν (από φόβο; από τρακ;) δεν κατονομάζει τους γνωστούς τραγουδιστές της εποχής που συναναστρέφονται τη Μαρίκα αλλά τους δίνει «μασκαρεμένα» επώνυμα, π. χ. ο Στέλιος Καζαντζίδης είναι ο Στέλιος Κοζανίδης, ο Χριστάκης (;) είναι ο Λυράκης, η Μαρία Κάλλας είναι η Μαρία Κωλέττη κλπ. Αν τα κοιτάξει κανείς όλα αυτά με αυστηρή ματιά ίσως γελάσει και θεωρήσει την ανάγνωση του βιβλίου χαμένο χρόνο. Προσωπικά, λόγω της πρώτης απόπειρας της συγγραφέως, ούτε ένιωσα έτσι ούτε θέλησα να εκφραστώ έτσι. Ναι, θα μπορούσε η ιστορία των γονιών του Χιλμί να μην είναι επανάληψη του καταδικασμένου έρωτα της Μαρίκας με τον Αντρέα και να μην έζησε και η μάνα Έσρα τα ίδια. Ναι, θα μπορούσε η μάνα του Χιλμί να αντιδράσει διαφορετικά στις αποκαλύψεις του γιου της και τα κίνητρά του να έχουν καταβολές από άλλα αίτια. Ναι, μου φάνηκε πολύ περίεργο που η Μαρίκα ξεκίνησε ως λαϊκή τραγουδίστρια και στη συνέχεια στράφηκε στην όπερα (όπερα είχε σπουδάσει στην Πόλη, μη βιάζεστε). Ναι, θα μπορούσα να γελάσω και να πω «καλά, στον Βόσπορο ήταν το καράβι, δεν μπορούσε να σταματήσει σε καμιά προβλήτα πιο κάτω αντί να συνεχίσει για Πειραιά;», όμως, όπως έχω τονίσει πολλές φορές, ΠΕΙΘΟΜΑΙ γι’ αυτό που διαδραματίζεται στις σελίδες κι είναι τέχνη να καταφέρεις να πείσεις κι όχι να ξεγελάσεις τον αναγνώστη. Η συγγραφέας λοιπόν δεν ξεγελά τον αναγνώστη, δε στηρίζεται σε εύκολες λύσεις, χαράζει τον δικό της δρόμο και παραδίδει το έργο της με αγωνία και χαρά. Είμαι σίγουρος ότι σε μια δεύτερη προσπάθεια θα βελτιώσει κατά πολύ το ταλέντο της.