Поезд в Павловск и Остфоорне

by Toon Tellegen, Тоон Тэллехен

«В Голландии ты русский, в России - голландец. Ты находишься во власти двух культур, которые сосуществуют, не сливаясь в единый поток, а подобно двум параллельным течениям сопровождают тебя всю жизнь». Так много лет назад размышлял дед автора Тоона Тэллехена, рассказывая внуку грустные, страшные, иногда наивные истории о своей жизни в России, в которых реальность причудливым образом соединяется с вымыслом.

Genres: Russia, Fiction

192 pages, Hardcover

First published January 1, 2000

Reviews

[Marco · Rating 3 out of 5]

Magische verhalen over zijn vaderland vertelt door een grootvader aan zijn kleinzoon. “In Rusland was alles anders. Dingen die hier klein waren, waren daar groot en dingen die hier onmogelijk waren, waren daar de gewoonste zaak van de wereld” (pg 165). “Eerlijk liegen aan de ene kant, de Russische kant en oneerlijk de waarheid zeggen aan de andere kant, de kant van de rest van de wereld. Soms begreep ik niets, maar dan ook niets van wat hij zei” (pg 169). Eerbetoon aan een rasechte verteller die het kan laten lijken of ze vliegen.

[Melaine · Rating 2 out of 5]

Не могу отделаться от ощущения, что дед рассказчика был, как бы так сказать без мата, большой любитель пошутить. А внук воспринял его слова всерьёз, добавил поэтичности там, где её не было, и написал эту книгу.
Наверное, это должно быть её фишкой, фичей, а не багом, но у меня не получается воспринимать её всерьёз, потому что знаний о предреволюционной России и русском языке у меня побольше, чем у 10-летнего голландца (и у переводчика этой книги, но это уже детали).

[Robert Lambregts · Rating 3 out of 5]

Als luisterboek is dit niet helemaal goed uit de verf gekomen. De verhaaltjes zijn wel geinig en daarom 3 sterren, maar het geluid is wisselend van volume en de bijgekozen muziek soms zo hysterisch dat het amper plezierig luisteren is. Misschien als leesboekje meer sterren waard, maar ik ga op 2,5 zitten en rond het af naar boven.

[Paul Groos · Rating 2 out of 5]

Laat ik er dan maar voor uitkomen: ik hou niet van Toon Tellegen. Van zijn dierenverhalen vind ik een kwart prachtige pareltjes (onder andere de Verjaardag van de Eekhoorn), de rest vind ik vaag en saai.
Vage mooischrijverij. Tellegen schrijft gedichten in prozavorm. Verhalen vol onduidelijke of open eindes, waar nooit een punt wordt gemaakt. Waarschijnlijk is dat nu juist het punt. Het zijn beeldende miniaturen, maar stellen als verhalen weinig voor, vooral omdat er vaak geen duidelijk einde is. Ik houd daar niet van.
Bovendien bevat dit boek wel erg veel donkergrijze Russische melancholie. In haast elk verhaal gaat er iemand dood, meestal op zinloze manier. Of er wordt iemand ziek, alcoholist of gek of allemaal tegelijk. En de Tsaar is de baas. En alles gebeurt aan de Nevski Prospekt.
Tellegen laat zijn grootvader telkens de verhalen vertellen aan hemzelf toen hij een jongetje was en maakt ieder tweede verhaal duidelijk dat hij het verhaal van zijn grootvader (die een grote Russische baard heeft, ja, Toon, dat weten we nu wel) niet begreep en er kinderlijk naïef naar luisterde. Het is waarschijnlijk de bedoeling dat wij als lezers er grote verhalen met diepe gronden in lezen, maar ik heb die gronden niet kunnen vinden. Het water was me te modderig.
Dat de grootvader in van alles in zijn leven niet slaagt maakt de toon er ook niet zonniger op. Het boek was gebaat geweest bij wat (desnoods pikzwarte) humor of een echt rond avontuurlijk verhaal tussen alle kunstige sfeer- en menstekeningen.
De foto op de achterflap is het hoogtepunt van het boek...

[Jonne · Rating 4 out of 5]

Pov: je leest een hoofdstuk uit dit boek:

Mijn grootvader vertelde me dat hij een neef had, hij heette Vladimir.
Vladimir was artiest. Een keer mocht hij een show geven voor een tsaar.
De tsaar haatte hem en Vladimir moest voor zijn leven rennen en zijn hele familie werd vermoord.
Vladimir overleefde, ging ergens anders wonen en werd rijk en was super gelukkig.
Toen struikelde hij over een stoeprand en verslikte hij zich in een druif en een neushoorn stampte uit het niks op hem en zijn huis ontplofte.
Vladimir was dood.
R.I.P Vladimir.







4.25/5 echt prachtig en pakkend, banger.

[Katrien Herlitska · Rating 4 out of 5]

Mooi boekje gebundelde kortverhalen over het mystieke Rusland. Altijd fijn om eens iets anders te ontdekken van schrijvers die je ervoor enkel kende als jeugdschrijver.

[Rinus · Rating 3 out of 5]

Een grootvader vertelt aan zijn kleinzoon van 13 jaar oud verhalen met een sterk melancholieke inslag over het Rusland in de tijd van voor de Russische revolutie. Hij moest met zijn vrouw en 6 kinderen uit Sint Petersburg vluchten voor het geweld van de communisten. Uit de vertelde verhalen blijkt dat grootvader lijdt aan heimwee naar zijn leven in Rusland in de tsaristishe tijd.
De schrijver weet de Russische ziel treffend weer te geven.

[Ann-sofie Verbrugge · Rating 5 out of 5]

Ik hou van de schrijfstijl en van Russische verhalen
Ik hou van dit boek.

[weaverannie · Rating 4 out of 5]

De bedoeling was, dat ik af een toe een paar verhalen uit dit boek zou lezen, maar dat lukte niet: ik las ze allemaal achter elkaar uit.
Je ziet het voor je: de kleine jongen, die aan de lippen van zijn grootvader hangt, wanneer hij prachtige verhalen vertelt. Hij heeft goed geluisterd, want hij was nog klein toen hij de verhalen hoorde van de oude man, die in Rusland opgroeide en met vrouw en kinderen na de Russische revolutie naar Nederland ging. Nu vertelt hij ze na, als een eerbetoon aan zijn grootvader, die hem niet alleen liet vliegen met zijn verhalen, maar die hem tot voorbeeld was als verhalenverteller. Ik hield altijd al van de verhalen van Toon Tellegen, maar deze verzameling vond ik ontroerend, fantasierijk en prachtig.

[Araik · Rating 4 out of 5]

Dit is gewoon een heel erg mooi boekje en ik wist helemaal niet van Toon Tellegens Russische roots

[Mariya Frantseva · Rating 5 out of 5]

Ik ben absoluut verliefd op dit boek en blijf het zo traag mogelijk lezen en herlezen om het moment van het aflezen uit te stellen. Toon Tellegen, behalve andere dingen, bewijst dat je een Russische schrijver vanuit de 19de eeuw kan zijn zonder de taal te kunnen en in de 21ste eeuw als schrijver actief zijn. En dit is dankzij de verhalen van zijn Russische grootvader die de portaal naar de transcendentale wereld voor hem opengedaan had toen de auteur nog 6 was. 'Ik dacht toen dat fantasie een soort kamer was, waarin goud en geld werd bewaard, en dat die kamer van mijn grootvader dus vol moest zijn daarmee'. Die rijke fantasie heeft Toon Tellegen geërfd en vermenigvuldigd.

'Mijn grootvader was oud. Hij had een grote witte baard en hij rook naar tabak. Hij liep met een stok, hij droeg altijd zwarte kleren en hij morste met eten.
Maar hij kon vliegen.
Op een plank van een kast stond een kartonnen doos. Daar zaten twee vleugels in, netjes opgevouwen.
Soms, als ik op zijn schoot zat, zei hij: 'Zullen we gaan vliegen?'
Dan zei ik altijd: 'Ja.'
Niemand wist van de vleugels in die doos, behalve mijn grootvader, mijn grootmoeder en ik. Ik mocht er ook nooit iets aan mijn moeder vertellen. 'Die vindt het vast niet goed, dat vliegen', zei mijn grootvader. 'Die houdt meer van lopen, van doorstappen.'
Mijn grootmoeder haalt de doos tevoorschijn en maakte de vleugels vast aan de rug van mijn grootvader. Als ze klaar was ging ik op zijn knieën staan en klom op zijn schouders.
'Hoe komt u aan die vleugels?' vroeg ik op een keer.
'Van mijn grootvader', zei hij, 'en die weer van zijn grootvader, en zo verder tot het jaar nul. Het zijn heel oude vleugels. Een soort eeuwige vleugels.'

[Arnoud De Meyer · Rating 4 out of 5]

Een boeiende collectie van verhalen verteld door een oudere man die na de revolutie in Rusland gevlucht was naar Nederland, en zoals die geinterpreteerd worden door een kleinzoon. De verhalen zijn een combinatie van een paar feiten en heel veel verbeelding over een Rusland 'dat altijd anders is, waar veel slecht afloopt'.
Ik heb het boekje in een ruk uitgelezen. Ik vond de dualiteit tussen de oudere man die met zijn herinneringen en verhalen leeft, en de kleine kerel die ietwat ongelovig en niet altijd begrijpend maar altijd met veel liefde voor zijn grootvader luistert en soms interpreteert, een heel interessant thema. En heel veel van de (soms surrealistische) verhalen zijn boeiend om lezen.

[Natalia Waaijer · Rating 5 out of 5]

Prachtige bundel met korte verhalen (en één gedicht) waarin Toon Tellegen zijn herinneringen aan de verhalen van zijn opa, die uit Rusland was gevlucht, beschrijft. Tellegen schrijft simpel, maar heel invoelend en geeft perfect de be- en verwondering van een jongetje voor zijn mysterieuze opa weer. Ik zag dat jongetje, zijn opa én zijn oma die weer eens uit de keuken komt aanlopen helemaal voor me. Echt prachtig, net als bijvoorbeeld "Het vertrek van de mier".

[Sergei Drozdov · Rating 5 out of 5]

Het is (bijna) eerste boek dat ik in Nederlands lies. Tellegen schrift over zijn grootvader, end over sprookjes van zijn grootvader. Donker, raar, grotesk sprookjes over Sint-Petersburg voor de Revolutie. En ook over de fietsende beren.

[Aletta · Rating 3 out of 5]

Typisch een boek om vaker te lezen want geheid dat je het de eerste keer gewoon als boek uitleest. Maar dat verdient het niet. Gewoon één verhaal. Zoals grootvader

[Nadezhda · Rating 3 out of 5]

Погружает в атмосферу таски по утраченному детству и утраченной родине, даже если ты ее никогда не знал

[Eline · Rating 5 out of 5]

Fenomenaal.

[Mette Oorthuys · Rating 5 out of 5]

Heel ontroerend. Ik baalde echt toen ik het uit had.

[Pien Louwe · Rating 5 out of 5]

Een van mijn lievelingsboeken! Betoverende verhalen vol fantasie; ik ben verliefd <3

[Berber · Rating 4 out of 5]

Leuk in luisterboek!

[Mechelien Adam · Rating 5 out of 5]

Hele bijzondere, mooie verhalen. En supertof om een muziekproject hiermee te gaan uitvoeren met Toon himself, Corry van Binsbergen en het Nijmeegs Strijkersgilde😀

[Ellen IJzerman (Prowisorio) · Rating 4 out of 5]

Mijn dagelijkse 'daar-hoef-ik-niet-bij-na-te-denken' klussen, zoals het opruimen van de mest van de paarden en de wachttijden op het perron, het lopen naar kantoor en meer van dat soort 'loze' momenten vul ik al jarenlang in met het luisteren naar podcasts van Nooit meer slapen (voorheen De Avonden) en de radioversie van Kunststof.
Ik heb wel wat luisterboeken geprobeerd, maar in de meeste gevallen geef ik dat op omdat ik te vaak afdwaal met mijn gedachten. Dat ligt vast ook aan het verhaal dat ik afluister, want er zijn er die ik wel heb afgeluisterd en die me blijkbaar zo boeiden dat ik bij de les bleef. The Plot Against America van Philip Roth was er zo een, en ook Orlando van Victoria Woolf. Maar echte liefde is het nooit geworden.

Tijdens het afluisteren van een van de podcasts van Nooit meer slapen werd ik door Corrie van Binsbergen nieuwsgierig gemaakt naar de luister'boeken' die zij produceert in samenwerking met o.a. Toon Tellegen, Remco Campert en Kees van Kooten. Een van de luisterboeken die zij, Corrie van Binsbergen, heeft gemaakt is dit boek: De trein van Pavlovsk naar Oostvoorne en andere verhalen, waarin Toon Tellegen diverse verhalen voorleest en de band van van Binsbergen de vertellingen muzikaal ondersteunt. De meeste verhalen die Tellegen voorleest/voordraagt zijn verhalen over het Rusland van zijn grootvader. Ze zijn tamelijk somber, maar wat wil je? Arme Russen aan het begin van de twintigste eeuw hadden ook niet zoveel te lachen. Op de site van Storytel is een fragment te beluisteren uit het eerste verhaal Atlas. Jammer, want het tweede verhaal is mooier. Net als het laatste Grootvader-verhaal: De trein van Pavlovsk naar Oostvoorne, het titelverhaal. Daarna volgen nog een paar dierenverhalen, waarvan De muur het mooist is.

Het is - helaas - maar een kort luisterboek: 1 uur en 15 minuten, maar de moeite waard meer dan waard om het af te luisteren. De muziek overheerst hier en daar wat te veel misschien; aan de andere kant was dat soms best prettig, omdat ik een deel van het boek heb afgeluisterd op de cross trainer. Dan is een ritmisch muziekje best plezierig.

Van dit soort luisterboeken houd ik wel: meer graag!

[Paulus Voerman · Rating 3 out of 5]

De trein naar Pavlovsk en Oostvoorne- Toon Tellegen (1941) - Rainbow/Querido 2018

Verhalen die Tellegens witbebaarde Russische grootvader aan hem vertelde in zijn jonge jaren: Ik was toen nog klein en wist niet wat weemoed en verlangen waren. Een leven later door hem met gevoel voor Russisch drama opgeschreven, over de steppe vliegend met de vleugels die zijn grootvader hem heeft nagelaten. Zelfs inclusief de verhalen die zijn grootvader 'had kunnen vertellen'.
Enkele vier-sterren-verhalen, zoals Circus Dvizjenie en Een sprookje over een beer en De begrafenis, soms verhalen waarbij ik niet verder kom dan twee sterren, en veel verhalen waar de suggestie wordt gewekt van een diepere betekenis die ik maar niet vond (maar dat kan aan mij liggen).
Maar het is nu duidelijk waar Tellegen zijn dichterlijke verteltrant van heeft. Van die mistroostige opa natuurlijk, die over de tijd als eeuwigheid raadselt: Maar ik wist precies wie wie was. De minuten waren rood, als klaprozen. De uren blauw, als korenbloemen. De jaren droegen dikke zwarte jassen en reden op ons af, haalden ons in, bleven bij ons achter en haalden ons weer in, op modderige motorfietsen. En ook zijn filosofische buien heeft hij dus niet van een vreemde: 'Als je je middenin het verdriet bevindt', zei hij, 'kun je je niet voorstellen dat je ooit niet verdrietig zult zijn. Maar als je je middenin het geluk bevindt besef je altijd dat het zo weer voorbij zal zijn'.

[Anna Kravchuk · Rating 1 out of 5]

Проблема с детьми иммигрантов в том, что этим детям всегда сложно разделить, где в их родителях заканчивается личное, а где начинается национальное. Мне кажется, автор очень сильно не угадал с проведением этой границы в своём деде, и из этого создал очень мрачный, сюрреалистичный, но не слишком близкий к реальности образ России. Книга вышла местами красивая, лично для автора несомненно важная, но для случайного читателя смысл существования этой книги несколько сомнителен.

[Jeroen van den Dorpel · Rating 4 out of 5]

Dit boekje bestaat uit herinneringen aan verhalen die zijn Russische opa vertelde. Rusland is daarin een bijna mythische wereld waarin alles anders en alles mogelijk is. Vaak weemoedig, altijd vol liefde voor de taal. Mooie brug naar en achtergrond bij de bekende dierenverhalen.