Marksizme Sıra Dışı Bir Giriş

by Bertell Ollman, Ayşegül Kars (Translator)

Turkiyeli okurlarin ilgiyle karsiladigi Diyalektigin Dansi'nin yazari Bertell Ollman'in bu eseri, Marx'in kapitalizm analizine bir giris niteligi tasiyor. Ollman bir yandan konu hakkinda detayli bilgiye sahip olmayan okuyucuya yabancilasma, deger kurami ve proletarya diktatorlugu gibi Marx'in kuraminin ana kavramlarini tanitiyor, bu kavramlarin birbirleriyle iliskilerine ve genel kapitalizm kurami icindeki yerlerine vurgu yapiyor. Bir yandan da akademi icine sikisip kalan Marksizm ve sosyalizm tartismalarinin cikmazlarinin altini cizerek konuya daha asina okuyuculara ve egitmenlere sesleniyor. Bu acidan eser Marksizmin temel kavramlarinin farkli bir yorumu olmaktan oteye geciyor; bir Marksistin, akademisyen ve eylemci olarak kaygi ve umutlarini paylastigi icten bir sohbeti de iceriyor. Kapitalizmin krizlerle sarsildigi bir donemde sosyalizm bir hayal degil, yasadigimiz yoksulluk ve kaostan cok daha akilci, gercek dunyada temellenen somut bir alternatif olarak karsimizda durur. Ollman'i

Genres: Philosophy, Politics

160 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

Bertell Ollman is a professor of politics at New York University. He teaches both dialectical methodology and socialist theory. He is the author of several academic works relating to Marxist theory.
Ollman is also the creator of Class Struggle, a board game based around his Marxist beliefs, and from 1978-1983 was president of Class Struggle, Inc., the company that initially produced and marketed the game. The game was later released by a major board game company, Avalon Hill. It received publicity due to its unusual and controversial theme.

Reviews

[Tuncer Şengöz · Rating 3 out of 5]

Marksizmin ne olup olmadığını öğrenmek için en iyi kaynak değil; ancak iyi bir kaynak. Daha detaylı okuma için bölüm sonlarında verilen kaynakça kullanılabilir.

[Kaan · Rating 2 out of 5]

Marksizm 101 kitapları olarak önerildiğini gördüğümde okumam gerektiğini düşünmüştüm. Bir "giriş" kitabı olmaması gerektiği kanaatindeyim.

Okur, Ollman'ın Marx'ı okuyuşundan sebep, Marx'ı ütopyacı bir yere konumlayabilir, aynı zamanda çeşitli yorumları motamot kabullenirse Marx'ın sosyalist olduğundan çok, bir demokrat olduğu yorumuna katılabilir. Bu çaba, okuru avro-komünist bir hatta, hatta sosyal demokrat bir hatta itebilir.

Bu açıdan, ancak eleştirel bakabilecek birikim elde eden insanların okuyup ayıklama yöntemiyle fayda edinebileceği bir kitap olduğunu düşünüyorum.

Ollman'ın esas katkısı da zaten yabancılaşma ve diyalektik materyalizm kavramı üzerine.

[Senaullah Havrani]

Daha çok “Yabancılaşma” ve “Diyalektiğin Dansı” kitaplarıyla tanınan Bertell Ollman, yüz yaşına yaklaşmış ve neredeyse bir asırlık ömrünü Marksizm’e vermiş bir akademisyen. Adamı “Hocam, gomunüzm felan diyon da ne olacak goministler iktidara gelirse?” gibi sorularla artık ne kadar darladılarsa oturmuş böyle bir kitap yazmış.

Kitap üç bölümden oluşuyor:
“Marksizm Nedir? Kuşbakışı Bir Görünüş” başlıklı birinci bölümde “Marksizmin kökenleri”, “diyalektik materyalizm”, “yabancılaşma”, “değer kuramı” ile “kapitalizmin mebde ve meadı”na temas eden kısa başlıklar var. İkinci bölümde yapacağı “somutlama”lar için bu bölümü bir hazırlık olarak koyduğunu düşünüyorum.

İkinci ve en uzun bölüm “Marx’ın Komünizm Tahayyülü”nde on kısımda komünizmin altı temel özelliği üzerine somut tekliflerde bulunuyor Ollman. Bunu yaparken doğrudan “Marx ne düşünmüştü?”, “Bunları kaynaklarından doğrulayabilir miyiz?” ve “Bugün için ne anlam ifade eder?” şeklinde sıralayacağımız bir dizi sorudan hareket ettiğini görüyoruz. Metin Çulhaoğlu’nun “Marksizm somutlanmayı bekleyen bir düşünsel zenginliktir” vecizesine bir örnek/cevap olabileceği kanaatindeyim bu bölümün.

Reel sosyalizm tecrübesini tamamen dışarıda bırakılması Türkiye solu açısından eleştiri konusu edilebilir elbette. Yine bölümdeki “insana olan güven” tonu Marksist pratikleri yer yer alay konusu hâline getirebilir. Orada artık Marksist arkadaşlara mental sağlamlık diliyorum.

Kapanış ise “Marksizmi Öğretmek Üzerine”. Burada yıllar yılı teoriyi liberal demokrasinin kendi sahasında nasıl anlattığını kalem kalem anlatıyor. Hafta hafta işlemesi bakımından bir ön-syllabus gözüyle bakabiliriz.

Çeviri güzeldi. Ancak Türkçe edisyonun kaynakça gösterimi çok tutarsızdı. Yordam’ın kitaplarında böyle bir sorun var.

Kitap Marksizme giriş (introduction) mi? Asla değil. Sıradışı (uncommon) mı, kesinlikle öyle.

[İlkcan · Rating 4 out of 5]

Bertell Ollman iyi bir öğretmen, kitap da Marksizm'e giriş için diğer başlangıç kitaplarından daha nitelikli ve iyi. Fakat bir ufak eleştirim var: Muhtemelen Ollman'ın üniversitede Marksizm dersi vermesi sebebiyle fazla doktriner buldum bazı anlatım biçimlerini. Bir de fazla Ortodoks Marksist bir bakış açısı sezdim ki Ollman'ın komünist toplum tahayyülüne tam anlamıyla katıldığımı söyleyemem. Sovyet Rusya ve Çin yönetimlerini eleştirse de komünizmi salt bir çalışma toplumuyla özdeşleştirmek bana göre değil. Boş zamanı çok geri plana atmış Ollman. Fakat Marksizm'i bilmeyenler için iyi bir tasavvur.

[Ozge L. · Rating 3 out of 5]

Henüz girebilmiş sayılmam ya..