Βλέποντας κανείς την Αθήνα από ψηλά, απολαμβάνει την πιο χαρακτηριστική της θέα: μια «θάλασσα» από πολυκατοικίες. Σημαντικό συστατικό της σύγχρονης ιστορίας της, αλλά και της σημερινής της δομής, η πολυκατοικία είναι αποτέλεσμα της μεταπολεμικής αστικοποίησης. Ενός μοντέλου που έδωσε τη δυνατότητα σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα να ξαναχτίσουν την πόλη κτίριο προς κτίριο. Οι παραπάνω διαδικασίες έχουν υπάρξει αντικείμενο δημόσιας συζήτησης εδώ και αρκετές δεκαετίες. Καλά εδραιωμένοι μύθοι σχετικά με αυτούς που «κατέστρεψαν την Αθήνα» θέτουν σε απόσταση τους δρώντες της αντιπαροχής και της πολυκατοικίας από τους σημερινούς κατοίκους της πόλης. Σε μια προσπάθεια σύνδεσης των δύο αυτών κόσμων, το βιβλίο αφενός καταγράφει ιστορίες «εκ των έσω» -αφηγήσεις που αποτυπώνουν το τι συνέβη ή συμβαίνει στο εσωτερικό των πολυκατοικιών της Αθήνας- και αφετέρου παρουσιάζει ιστορίες της πόλης «από τα κάτω», δηλαδή διηγήσεις σχετικά με τους ανθρώπους που έχτισαν, πέρασαν, κατοίκησαν και κατοικούν την πόλη. Οι ιστορίες και τα θεωρητικά κείμενα που παρεμβάλλονται δεν διαβάζονται απαραίτητα με τη σειρά που έχουν τοποθετηθεί στο βιβλίο, αλλά και με μια πιο ελεύθερη «περιήγηση» της αναγνώστριας ή του αναγνώστη. Αφηγήσεις, μνήμες, προσωπικά βιώματα, φωτογραφίες, διαγράμματα, οικοδομικοί κανονισμοί, συμβόλαια και κανονισμοί λειτουργίας αποτυπώνουν ιστορίες ανθρώπων και κτιρίων, ενώ παράλληλα χαρτογραφούν σύνθετες διαδικασίες που συντελούνται στο επίπεδο της γειτονιάς, αλλά και συνολικά της αθηναϊκής κοινωνίας.
Αυτό που πιάνεις διστακτικά ένα βιβλίο, γιατί περιμένεις ότι θα είναι οπτικά εντυπωσιακό αλλά κάπως ψυχρό, και τελικά οι αμφιβολίες σου διαλύονται γρήγορα, γιατί είναι οικείο και κάπως ζεστό; Ε αυτό.
Οι "37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών" είναι αυτό ακριβώς που λέει ο τίτλος: ιστορίες. Ιστορίες που καταγράφουν -με απλό τρόπο- άνθρωποι των επιστημών όπως κοινωνικοί γεωγράφοι και αρχιτέκτονες/ισσες, έχοντας μιλήσει με ανθρώπους που ζουν ή έζησαν στις πολυκατοικίες που παρουσιάζονται στον τόμο, εκ των οποίων οι περισσότερες έχουν κατασκευαστεί με το σύστημα της αντιπαροχής. Ιστορίες που δείχνουν, μεταξύ άλλων, πώς κινούνται οι άνθρωποι, πώς διαμορφώνουν οι κοινωνικοί και εθνοτικοί διαχωρισμοί (ή η απουσία τους) την πόλη, πώς οι ίδιοι οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται διαφορετικά τη ζωή στην πολυκατοικία. Τελικά, ιστορίες που δείχνουν πώς οι διεργασίες σε επίπεδο γειτονιάς, προφανώς και ο τουρισμός και η κρίση, έχουν αλλάξει -και συνεχίζουν να αλλάζουν- την Αθήνα, με ό,τι θετικό ή αρνητικό συνεπάγεται αυτό.
ΥΓ. 1: Πολύ ωραία διαγράμματα που δίνουν με ωραίο και εύληπτο τρόπο όλη την πληροφορία, ενώ συνολικά η γραφιστική επιμέλεια του τόμου είναι εξαιρετική.
ΥΓ.2: Βλέπεις το όνομα του Θωμά Μαλούτα ανάμεσα στις επιμελήτριες και του επιμελητές του τόμου, (το βιβλίο) είναι καλό. Η ανάλυσή του σε συνοδευτικά κείμενα (πέρα από κάποιες ιστορίες που έγραψε), πολύτιμη.