What do you think?
Rate this book
«Η της πολιτείας δόξα»: Στέμμα και πολιτική στην Ελλάδα
Η ανά χείρας μελέτη αναλύει βασικές παραμέτρους της βασιλείας στην Ελλάδα. Η πεντηκονταετηρίδα από τη Μεταπολίτευση του ’74 αποτελεί έξοχη αφορμή για νέα «επίσκεψη» αυτών των σημαντικότατων θεμάτων. Ο θεσμός της βασιλείας είναι άμεσα συνυφασμένος με την ιστορία του ελληνικού κράτους. Το 1830 η βασιλεία, στην απολυταρχική μορφή της, δόθηκε στην Ελλάδα ως αντίδοτο στην «αναρχία» του εμφύλιου πολέμου, που ξέσπασε μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια. Τον 19ο αιώνα, εκτός από σύμβολο εθνικής ενότητας, ο βασιλιάς των Ελλήνων λειτουργούσε επίσης ως σύνδεσμος με τα ισχυρά κράτη της Ευρώπης και διασφάλιζε την ικανότητα της χώρας να δανείζεται κεφάλαια από το εξωτερικό.
Το κουβάρι των αλλεπάλληλων πολιτειακών μεταβολών ξετυλίγεται μέσα από το Αρχείο Βασιλικών Ανακτόρων, το Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών, τα έγγραφα του Foreign Office, τις ανταποκρίσεις του ελληνικού και ξένου Τύπου καθώς και μια πλειάδα από προσωπικές μαρτυρίες. Οι πηγές αναδεικνύουν το ειδικό βάρος της Αγγλίας και των ΗΠΑ στις πολιτειακές εξελίξεις στη Νεότερη και Σύγχρονη Ελλάδα.
Το 1935 χρειάστηκε να συμβούν ένα στρατιωτικό πραξικόπημα και η διπλωματική μεσολάβηση της Αγγλίας στον Ελευθέριο Βενιζέλο, προκειμένου να γίνει αποδεκτή η επάνοδος του Γεωργίου Β´ στον θρόνο. Ο αντικοινοβουλευτικός τρόπος που έγινε η παλινόρθωση κατέστησε τον βασιλιά ανασφαλή και δέσμιο όσων τον επανέφεραν στην Ελλάδα. Αυτή η ανασφάλεια συνέχισε να διακατέχει τους διαδόχους του Γεωργίου Β´ μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα (1946). Ο Ανένδοτος Αγώνας (1961-63) και οι αντιμοναρχικές δηλώσεις της ΕΔΑ (1964) ενέτειναν τις αγωνίες του Στέμματος. Το 1965 ο φόβος για την απώλεια του θρόνου οδήγησε τον Κωνσταντίνο Β´ σε μια αψυχολόγητη σύγκρουση με τον Γεώργιο Παπανδρέου και δημιούργησε το κατάλληλο κλίμα για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
Το κουβάρι των αλλεπάλληλων πολιτειακών μεταβολών ξετυλίγεται μέσα από το Αρχείο Βασιλικών Ανακτόρων, το Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών, τα έγγραφα του Foreign Office, τις ανταποκρίσεις του ελληνικού και ξένου Τύπου καθώς και μια πλειάδα από προσωπικές μαρτυρίες. Οι πηγές αναδεικνύουν το ειδικό βάρος της Αγγλίας και των ΗΠΑ στις πολιτειακές εξελίξεις στη Νεότερη και Σύγχρονη Ελλάδα.
Το 1935 χρειάστηκε να συμβούν ένα στρατιωτικό πραξικόπημα και η διπλωματική μεσολάβηση της Αγγλίας στον Ελευθέριο Βενιζέλο, προκειμένου να γίνει αποδεκτή η επάνοδος του Γεωργίου Β´ στον θρόνο. Ο αντικοινοβουλευτικός τρόπος που έγινε η παλινόρθωση κατέστησε τον βασιλιά ανασφαλή και δέσμιο όσων τον επανέφεραν στην Ελλάδα. Αυτή η ανασφάλεια συνέχισε να διακατέχει τους διαδόχους του Γεωργίου Β´ μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα (1946). Ο Ανένδοτος Αγώνας (1961-63) και οι αντιμοναρχικές δηλώσεις της ΕΔΑ (1964) ενέτειναν τις αγωνίες του Στέμματος. Το 1965 ο φόβος για την απώλεια του θρόνου οδήγησε τον Κωνσταντίνο Β´ σε μια αψυχολόγητη σύγκρουση με τον Γεώργιο Παπανδρέου και δημιούργησε το κατάλληλο κλίμα για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
392 pages, Paperback
First published January 1, 2025
1 person is currently reading
6 people want to read
About the author
Σπυρίδων Γ. Πλουμίδης
10 books3 followersΟ Σπυρίδων Πλουμίδης γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1974. Το 1996 αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το 2004 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια της Δυτικής Μακεδονίας, των Ιωαννίνων και του Ιονίου. Σήμερα υπηρετεί ως Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
April 17, 2025
Περίμενα κάτι πολύ παραπάνω από τρεις μήνες που βγήκε αυτό το βιβλίο για να γράψω κριτική στο goodreads.
Γιατί ενώ για τον μέσο αναγνώστη που θα το δει σωρηδόν--προς μεγάλη μου έκπληξη--στις προθήκες των βιβλιοπωλείων είναι ένα τυπικό βιβλίο για την ιστορία της μοναρχίας στην Ελλάδα, εγώ όποτε το βλέπω σκέφτομαι το δούλεμα που έφαγα απ' τον καθηγητή μου όταν το συζητούσαμε πέρσι, τέτοιο μήνα, όταν δεν είχε καν εκδοθεί:
"Θα σε κάνω φιλοβασιλική με το νέο μου βιβλίο, αν δεν είσαι ήδη!"
Γιατί newsflash, ο συγγραφέας είναι καθηγτής μου στο Πανεπιστήμιο.
Και το ερώτημα, που είχα θέσει και σε προηγούμενη κριτική, είναι το εξής:
Πώς γράφω κριτική για το βιβλίο ενός ανθρώπου που γνωρίζω στάνταρ δύο χρόνια, μας συνδέει μια θεοπάλαβη συνεργασία σε σεμιναριακές εργασίες και ένα βαθύ lore που συνεχίζεται στο διηνεκές; Η απάντηση είναι δεν ξέρω. Εξάλλου, οι κριτικές είναι υποκειμενικές, έτσι δεν είναι;
Σε κάθε περίπτωση, επειδή εγώ τον συγγραφέα τον πήρα με πολύ στραβό μάτι στην αρχή της συνεργασίας μας, δεν είχα και πολλές ελπίδες για το συγκεκριμένο βιβλίο. Εξάλλου, γιατί να γράψει κανείς ένα βιβλίο για την ιστορία της μοναρχίας στην Ελλάδα; Είναι ένα μάλλον τετριμμένο θέμα. Ποσώς δε μάλλον, να αφιερώσει 4 χρόνια για να διαβάσει ένα σκασμό έγγραφα από τρομακτικά πολλούς αρχειακούς φορείς, Τύπο, κλπ.
Ωστόσο το βιβλίο το βούτηξα με το που βγήκε στην αγορά, μόνο και μόνο γιατί ήμουν πολύ περίεργη να δω πώς είναι και τι λέει μέσα. Το εξώφυλλο είναι αρκετά suggestive και θα έλεγα ότι δίνει και την εντύπωση φιλομοναρχικού πονήματος, οπότε περίμενα κάτι σε αυτές τις γραμμές. Και μάλιστα, παραλίγο να πάθω ανεύρυσμα στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, με κάτι φράσεις του στυλ:
Εδώ βλέπουμε ξεκάθαρο σχήμα Παπαρρηγόπουλου, για το οποίο είχαμε στήσει ολόκληρο debate πέρσι τέτοιο καιρό.
Όταν εκνευρίζομαι με κάτι που διαβάζω, με πιάνει αμέσως όπου κι αν βρεθώ, οπότε στο μετρό--όπου και διάβασα το εν λόγω απόσπασμα--παραλίγο να αρχίσω να φωνάζω "Θα τον σφάξω ζωντανό!", λες και αναφερόμουν σε πρώην.
Αλλά δυστυχώς για αυτή την περίπτωση, δεν έχω πρώην, ή γενικότερα ερωτική ζωή.
Οπότε με αυτό στο μυαλό, περίμενα με πολλή επιφύλαξη πως κάπως έτσι θα κυλούσε και το υπόλοιπο βιβλίο. Ωστόσο, όσοι έχουν ζήσει τον συγγραφέα ως καθηγητή στη Φιλοσοφική, γνωρίζουν από πρώτο χέρι πως μιλάμε για έναν άνθρωπο που όσο κι αν νομίζεις πως τον γνωρίζεις, είναι γεμάτος εκπλήξεις.
Αυτό το βιβλίο ήταν μια απ' αυτές.
(Η ειλικρινής μου αντίδραση στο υπόλοιπο του βιβλίου)
Λοιπόν αυτό το βιβλίο είναι, πράγματι, μία ιστορία της πορείας του μοναρχικού θεσμού στην Ελλάδα, από την έλευση του Όθωνα (1832) έως το 1974. Ωστόσο, δεν είναι επ' ουδενί λόγω φιλομοναρχικό, προς μεγάλη μου έκπληξη. Κι όχι μονάχα αυτό, απεναντίας! Δεν αφήνει κανέναν απ' τους μονάρχες (ή και τους συγγενείς τους) σε χλωρό κλαρί. Με τον τρόπο του (δηλαδή με γελοιωδώς πολλές παραπομπές σε τεκμήρια, slay queen) καταρρίπτει ένα προς ένα όλα τα επιχειρήματα των μέσων ημιμαθών Ελλήνων εθνικοφρόνων και νοσταλγών της μοναρχίας, ότι "θα έπρεπε να είχαμε ακόμη Βασιλιά", ή ότι "θα έπρεπε να γυρίσει πίσω ο Βασιλιάς".
Όχι.
Οι Γκλύξμπουργκ ήταν οι ίδιοι οπαδοί πραξικοπηματικών ενεργειών (γκούχου γκούχου, δικτατορία, ανελεύθερη διακυβέρνηση) προκειμένου να κρατηθούν σταθερά στην εξουσία. Ασκούσαν προσωπική πολιτική ως βασιλείς-κομματάρχες, όταν δύο (2) φορές τους δόθηκε η ευκαιρία να κόψουν τις ηλιθιότητες και να σώσουν το τομάρι τους. Φυσικά και δε το κόψανε, και το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός (βασιλέως, λολ) σοφού. Ένας θεσμός με "υπερτροφική" λειτουργία (σ. 57).
Το μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον κατ' εμέ δεν είναι το "κράξιμο" των βασιλέων (αναμενόμενο και δίκαιο, tbh), αλλά η κατάρριψη (και άλλων) διαφόρων μύθων, όπως λ.χ. η φημολογία με μάλλον έμφυλα συμφραζόμενα πως ο Καραμανλής παραιτήθηκε το 1963 λόγω των ραδιουργιών της Φρειδερίκης, μεγάλου κόκκινου πανιού της εποχής, λόγω των παιδουπόλεων:
(Μπορώ από τώρα να φανταστώ το ξύλο που μπορεί να πέσει γι' αυτό το απόσπασμα.)
Φυσικά δε της χαρίζεται καθόλου παρακάτω (σελ. 291), όπου αναφέρει πως η ίδια δεν θα είχε κανένα θέμα να καταφύγει στην επιβολή δικτατορίας ως "έσχατη λύση" για την σταθεροποίηση του μοναρχικού θεσμού.
Βασικά δε χαρίζεται σε κανέναν. Τονίζει με τον τρόπο του πως οι μονάρχες καπηλεύτηκαν το πολιτικό σύστημα προκειμένου να ασκήσουν πολιτική, αλλά και πώς οι πολιτικοί (και ο Βενιζέλος, αμέ!) εκμεταλλεύτηκαν επίσης το θεσμό για να στηρίξουν την πολιτική τους ατζέντα και να αναρριχηθούν στην εξουσία, με αποκορύφωμα τη περίοδο 1960 ως το 1974, στην οποία αφιερώνει κυριολεκτικά το μισό βιβλίο και γίνεται το έλα να δεις, από τις προσπάθειες του Κωνσταντίνου Β' να στήσει όντως δικτατορία, μέχρι τη γνωστοποίηση της ύπαρξης της γνωστής μας Απριλιανής Χούντας, κάτι που ξέρανε όλοι ήδη από το 1965, προς δικό μου σοκ (γιατί είμαι άσχετη με τη μεταπολεμική περίοδο).
+1 επίσης για τα όσα σχόλια που έχουν να κάνουν με αναγωγή στον ευρύτερο βαλκανικό χώρο, ή σχόλια του στυλ "ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες", σχόλια πολύ χαρακτηριστικά του συγγραφέα(σε αντίθεση με αυτή τη φωτογραφία στο βιογραφικό. I don't claim that thing, ο πραγματικός Σπυρίδων Πλουμίδης φοράει τετράγωνα γυαλιά και καζάκες.).
Σε γενικές γραμμές είναι ένα βιβλίο ευανάγνωστο, τεκμηριωμένο μέχρι αηδίας, που πιστεύω πως βοηθάει στην διάλυση των δεξιών ρομαντικοποιήσεων και νοσταλγιών περί Βασιλιά (αλλά και Χούντας). Και είναι πράγματι επίκαιρο, δεδομένου της στροφής που έχουμε προς τα (ακρο)δεξιά, λόγω της οικονομικής δυσχέρειας. Παρόλο που αμφιβάλλω για το πόσο πρωτότυπο βιβλίο είναι σαν θεματική, νιώθω πως θα βοηθούσε πολύ τον μέσο Έλληνα άσχετο με την Νεοελληνική Ιστορία για την κατάρριψη των όσων συντηρητικών ονειρώξεων επικρατούν ακόμη και στις μέρες μας εν έτει 2025, μπας και σταματήσει ο μέσος κοσμάκης να επιζητά την μάταιη και παρασιτική αίγλη ενός χοντροειδώς ωραιοποιημένου παρελθόντος.
(όρθιοι).
Γιατί ενώ για τον μέσο αναγνώστη που θα το δει σωρηδόν--προς μεγάλη μου έκπληξη--στις προθήκες των βιβλιοπωλείων είναι ένα τυπικό βιβλίο για την ιστορία της μοναρχίας στην Ελλάδα, εγώ όποτε το βλέπω σκέφτομαι το δούλεμα που έφαγα απ' τον καθηγητή μου όταν το συζητούσαμε πέρσι, τέτοιο μήνα, όταν δεν είχε καν εκδοθεί:
"Θα σε κάνω φιλοβασιλική με το νέο μου βιβλίο, αν δεν είσαι ήδη!"
Γιατί newsflash, ο συγγραφέας είναι καθηγτής μου στο Πανεπιστήμιο.
Και το ερώτημα, που είχα θέσει και σε προηγούμενη κριτική, είναι το εξής:
Πώς γράφω κριτική για το βιβλίο ενός ανθρώπου που γνωρίζω στάνταρ δύο χρόνια, μας συνδέει μια θεοπάλαβη συνεργασία σε σεμιναριακές εργασίες και ένα βαθύ lore που συνεχίζεται στο διηνεκές; Η απάντηση είναι δεν ξέρω. Εξάλλου, οι κριτικές είναι υποκειμενικές, έτσι δεν είναι;
Σε κάθε περίπτωση, επειδή εγώ τον συγγραφέα τον πήρα με πολύ στραβό μάτι στην αρχή της συνεργασίας μας, δεν είχα και πολλές ελπίδες για το συγκεκριμένο βιβλίο. Εξάλλου, γιατί να γράψει κανείς ένα βιβλίο για την ιστορία της μοναρχίας στην Ελλάδα; Είναι ένα μάλλον τετριμμένο θέμα. Ποσώς δε μάλλον, να αφιερώσει 4 χρόνια για να διαβάσει ένα σκασμό έγγραφα από τρομακτικά πολλούς αρχειακούς φορείς, Τύπο, κλπ.
Ωστόσο το βιβλίο το βούτηξα με το που βγήκε στην αγορά, μόνο και μόνο γιατί ήμουν πολύ περίεργη να δω πώς είναι και τι λέει μέσα. Το εξώφυλλο είναι αρκετά suggestive και θα έλεγα ότι δίνει και την εντύπωση φιλομοναρχικού πονήματος, οπότε περίμενα κάτι σε αυτές τις γραμμές. Και μάλιστα, παραλίγο να πάθω ανεύρυσμα στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, με κάτι φράσεις του στυλ:
(σ. 21)[...] Βεβαίως, η βασιλεία δεν ήταν κάτι άγνωστο και ξενόφερτο στην Ελλάδα. Οι Έλληνες βρίσκονταν υπό καθεστώς απόλυτης μοναρχίας επί δύο χιλιετηρίδες, από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου έως τα ύστερα οθωμανικά χρόνια, και ήταν κληρονόμοι των "βυζαντινών παραδόσεων", όπως επισημαίνει ο Παναγιώτης Πιπινέλης στην απολογητική του υπέρ του Στέμματος το 1960.
Εδώ βλέπουμε ξεκάθαρο σχήμα Παπαρρηγόπουλου, για το οποίο είχαμε στήσει ολόκληρο debate πέρσι τέτοιο καιρό.
Όταν εκνευρίζομαι με κάτι που διαβάζω, με πιάνει αμέσως όπου κι αν βρεθώ, οπότε στο μετρό--όπου και διάβασα το εν λόγω απόσπασμα--παραλίγο να αρχίσω να φωνάζω "Θα τον σφάξω ζωντανό!", λες και αναφερόμουν σε πρώην.
Αλλά δυστυχώς για αυτή την περίπτωση, δεν έχω πρώην, ή γενικότερα ερωτική ζωή.
Οπότε με αυτό στο μυαλό, περίμενα με πολλή επιφύλαξη πως κάπως έτσι θα κυλούσε και το υπόλοιπο βιβλίο. Ωστόσο, όσοι έχουν ζήσει τον συγγραφέα ως καθηγητή στη Φιλοσοφική, γνωρίζουν από πρώτο χέρι πως μιλάμε για έναν άνθρωπο που όσο κι αν νομίζεις πως τον γνωρίζεις, είναι γεμάτος εκπλήξεις.
Αυτό το βιβλίο ήταν μια απ' αυτές.
(Η ειλικρινής μου αντίδραση στο υπόλοιπο του βιβλίου)
Λοιπόν αυτό το βιβλίο είναι, πράγματι, μία ιστορία της πορείας του μοναρχικού θεσμού στην Ελλάδα, από την έλευση του Όθωνα (1832) έως το 1974. Ωστόσο, δεν είναι επ' ουδενί λόγω φιλομοναρχικό, προς μεγάλη μου έκπληξη. Κι όχι μονάχα αυτό, απεναντίας! Δεν αφήνει κανέναν απ' τους μονάρχες (ή και τους συγγενείς τους) σε χλωρό κλαρί. Με τον τρόπο του (δηλαδή με γελοιωδώς πολλές παραπομπές σε τεκμήρια, slay queen) καταρρίπτει ένα προς ένα όλα τα επιχειρήματα των μέσων ημιμαθών Ελλήνων εθνικοφρόνων και νοσταλγών της μοναρχίας, ότι "θα έπρεπε να είχαμε ακόμη Βασιλιά", ή ότι "θα έπρεπε να γυρίσει πίσω ο Βασιλιάς".
Όχι.
Οι Γκλύξμπουργκ ήταν οι ίδιοι οπαδοί πραξικοπηματικών ενεργειών (γκούχου γκούχου, δικτατορία, ανελεύθερη διακυβέρνηση) προκειμένου να κρατηθούν σταθερά στην εξουσία. Ασκούσαν προσωπική πολιτική ως βασιλείς-κομματάρχες, όταν δύο (2) φορές τους δόθηκε η ευκαιρία να κόψουν τις ηλιθιότητες και να σώσουν το τομάρι τους. Φυσικά και δε το κόψανε, και το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός (βασιλέως, λολ) σοφού. Ένας θεσμός με "υπερτροφική" λειτουργία (σ. 57).
Το μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον κατ' εμέ δεν είναι το "κράξιμο" των βασιλέων (αναμενόμενο και δίκαιο, tbh), αλλά η κατάρριψη (και άλλων) διαφόρων μύθων, όπως λ.χ. η φημολογία με μάλλον έμφυλα συμφραζόμενα πως ο Καραμανλής παραιτήθηκε το 1963 λόγω των ραδιουργιών της Φρειδερίκης, μεγάλου κόκκινου πανιού της εποχής, λόγω των παιδουπόλεων:
(σ. 207)[...] Το σενάριο, πάντως, της "αποπομπής", όπου ο μονάρχης αποπέμπει τον πρωθυπουργό του όπως ένα αφεντικό απολύει τον υφιστάμενό του που διέπραξε σφάλματα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του δεν ευσταθεί πραγματολογικά ούτε στη μία ούτε στην άλλη περίπτωση. Παρομοίως, η απόδοση της παραίτησης Καραμανλή σε μηχανορραφίες της βασίλισσας Φρειδερίκης, όπως έκανε τότε η βρετανική "λαϊκή Συντηρητική" εφημερίδα Daily Express, μόνο τη θυμηδία του ιστορικού μπορεί να προκαλέσει. Τέτοιες σοβαρές αποφάσεις σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο δεν λαμβάνονται με κριτήριο τα καπρίτσια μιας βασίλισσας, όσο "σιδηρά" και αν τυχόν είναι αυτή.
(Μπορώ από τώρα να φανταστώ το ξύλο που μπορεί να πέσει γι' αυτό το απόσπασμα.)
Φυσικά δε της χαρίζεται καθόλου παρακάτω (σελ. 291), όπου αναφέρει πως η ίδια δεν θα είχε κανένα θέμα να καταφύγει στην επιβολή δικτατορίας ως "έσχατη λύση" για την σταθεροποίηση του μοναρχικού θεσμού.
Βασικά δε χαρίζεται σε κανέναν. Τονίζει με τον τρόπο του πως οι μονάρχες καπηλεύτηκαν το πολιτικό σύστημα προκειμένου να ασκήσουν πολιτική, αλλά και πώς οι πολιτικοί (και ο Βενιζέλος, αμέ!) εκμεταλλεύτηκαν επίσης το θεσμό για να στηρίξουν την πολιτική τους ατζέντα και να αναρριχηθούν στην εξουσία, με αποκορύφωμα τη περίοδο 1960 ως το 1974, στην οποία αφιερώνει κυριολεκτικά το μισό βιβλίο και γίνεται το έλα να δεις, από τις προσπάθειες του Κωνσταντίνου Β' να στήσει όντως δικτατορία, μέχρι τη γνωστοποίηση της ύπαρξης της γνωστής μας Απριλιανής Χούντας, κάτι που ξέρανε όλοι ήδη από το 1965, προς δικό μου σοκ (γιατί είμαι άσχετη με τη μεταπολεμική περίοδο).
+1 επίσης για τα όσα σχόλια που έχουν να κάνουν με αναγωγή στον ευρύτερο βαλκανικό χώρο, ή σχόλια του στυλ "ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες", σχόλια πολύ χαρακτηριστικά του συγγραφέα
Σε γενικές γραμμές είναι ένα βιβλίο ευανάγνωστο, τεκμηριωμένο μέχρι αηδίας, που πιστεύω πως βοηθάει στην διάλυση των δεξιών ρομαντικοποιήσεων και νοσταλγιών περί Βασιλιά (αλλά και Χούντας). Και είναι πράγματι επίκαιρο, δεδομένου της στροφής που έχουμε προς τα (ακρο)δεξιά, λόγω της οικονομικής δυσχέρειας. Παρόλο που αμφιβάλλω για το πόσο πρωτότυπο βιβλίο είναι σαν θεματική, νιώθω πως θα βοηθούσε πολύ τον μέσο Έλληνα άσχετο με την Νεοελληνική Ιστορία για την κατάρριψη των όσων συντηρητικών ονειρώξεων επικρατούν ακόμη και στις μέρες μας εν έτει 2025, μπας και σταματήσει ο μέσος κοσμάκης να επιζητά την μάταιη και παρασιτική αίγλη ενός χοντροειδώς ωραιοποιημένου παρελθόντος.
(σελ. 344)[...] Το πώς θα εξελισσόταν η βασιλευομένη δημοκρατία στην Ελλάδα εάν επικρατούσε στο δημοψήφισμα του 1974 δε μπορούμε να το ξέρουμε.[...] Οι υποθέσεις αντιβαίνουν τους κανόνες της ιστορικής επιστήμης και ανήκουν στο χώρο της φαντασίας και της πολιτικής συζήτησης. Το έργο του ιστορικού σταματά εδώ και η σκυτάλη προχωρά σε άλλους.
(όρθιοι).
Displaying 1 of 1 review