19-րդ դարի նշանավոր հայ գրող Մուրացանը (իսկական անունը՝ Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) ծնվել է 1854 թ. Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում Նրա ստեղծագործությունների շարքում յուրահատուկ տեղ են գրավում պատմական թեմաներով գրված գործերը Իբրև իր ժողովրդին ջերմորեն սիրող հեղինակ՝ նա ամեն մի գործ ստեղծելու ժամանակ աչքի առաջ ունեցել է հայ ժողովուրդը, նրա անցյալը, նրա պատմությունը, նրա տխուր ներկան Պատմական անցյալի իրադարձությունները դարձնելով գեղարվեստական երկերի նյութ, Մուրացանն արտահայտում է իր ջերմ սերը հայրենիքի նկատ֊մամբ և արձագանքում ժամանակի հուզող հարցերին, մասնավորաբար հայ ժողովրդի ազգային-ազտագրական պայքարին։ Հայտնի է, որ ժողովուրդը պատմության հերոսական դրվագների մեջ տեսնում է իր կենսունակության և ուժի ապացույցներ. հերոսական պատմությունը նրան մղում է նոր սխրագործություեների Մուրացանը գրական ճանաչման է արժանացել Ռուզան կամ Հայրենասեր օրիորդ (1881) պատմական դրամայով, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1900-ին, Թատրոն հանդեսում։ Սյուժեն ընտրելով XIII դ. թաթար-մոնղոլական արշավանքների շրջանի Արցախի պատմությունից, գրողը գլխավոր հերոսին օժտել է առաքինության, անձնազոհության ու հայրենասիրության բարձր գիտակցությամբ, հաստատել հայ ժողովրդի բարոյական արժանավորությունը։
Muratsan (orig. Grigor Ter-Hovanissian, December 1, 1854 , Shushi - September 12, 1908 , Tbilisi) was an Armenian writer, the author of "Gevorg Marzpetuni", an historical novel (1896) set in Armenia in the 10th century.
Muratsan studied at Shushi diocese school, then moved to Tiflis (Tbilisi), where he worked as a teacher and accountant and remained for the rest of his life. He became famous after the production of his historical drama "Ruzan" at a Tiflis theatre in 1882. He was the author of many short-stories and novels, including "The Apostle" (1902). An intensely nationalistic writer, Muratsan was a nineteenth-century romantic in style and an advocate of traditional cultural and religious values.
Ten years after his death, Muratsan's properties in Tiflis were expropriated in the Russian revolution. A collection of stereopticon pictures of ancient Armenian ruins, in the possession of an American great-grandson, is thought to be the only remnant of his personal library.