‘Als Damian zijn moeder ergens mee associeert, dan is het wel met harde wind, gure wind, wind die nooit zal luwen en voor altijd door hem heen zal blijven gieren alsof hij uit niets dan kieren en gaten bestaat. O ja, ze is er dus eigenlijk al, ze kondigt zichzelf daar buiten aan, ze wordt voorafgegaan door de wind die ze zelf is, maar wat kan hij anders doen dan haar binnenlaten als Tess haar komt afzetten?’
Jongerenwerker Damian krijgt zijn oude moeder door zijn zus thuis afgeleverd omdat ze een gevaar voor zichzelf zou vormen. Maar is ze wel dementerend? En waarom neemt hij haar in huis en gaat hij voor haar zorgen? Wat is dat eigenlijk, goeddoen, en is dat überhaupt mogelijk?
Edzard Mik (1960) werd geboren in Groningen, waar hij rechten studeerde. In Maastricht was hij vervolgens werkzaam als advocaat, in Utrecht doceerde hij aan de School voor Journalistiek, en thans woont hij met vrouw en kinderen in Amsterdam. Voor Vrij Nederland en NRC Handelsblad schrijft hij beschouwingen over beeldende kunst, architectuur, literatuur en theater. Daarnaast is hij redacteur voor De Gids. Mik schreef korte verhalen, filmscenario’s voor de VPRO en libretto’s. Goede tijden is zijn zevende roman.
De roman Damian van Edzard Mik gaat over Damian, een jongerenwerker die onverwacht met een moeilijke familiesituatie wordt geconfronteerd. Op een dag belt zijn zus Tess hem met de mededeling dat hun moeder niet langer voor zichzelf kan zorgen. Zonder veel overleg besluit Tess om hun moeder naar Damian te brengen, zodat hij voor haar kan zorgen. Zelf heeft ze daar geen tijd voor, omdat ze druk bezig is met het opstarten van haar eigen bedrijf.
Voor Damian betekent dit dat zijn leven plotseling op zijn kop komt te staan. Hij probeert zijn werk, zijn relatie met zijn vriendin en de zorg voor zijn moeder te combineren. Tegelijkertijd vraagt hij zich af of zijn moeder wel echt dementerend is. Ook speelt hun broer Tom een rol in het verhaal. Hij leeft een chaotisch leven en is in het ouderlijk huis ingetrokken, waar hij zich gedraagt alsof het helemaal van hem is.
Het boek laat zien hoe ingewikkeld familiebanden kunnen zijn en hoe moeilijk het soms is om de juiste keuzes te maken. Damian probeert iedereen tevreden te houden, maar merkt dat dat niet altijd mogelijk is.
Hoewel het onderwerp interessant is, vond ik het verhaal persoonlijk niet heel intrigerend. De nadruk ligt vooral op de moeder en de familieproblemen, waardoor de spanning soms wat beperkt blijft. Toch geeft het boek een realistisch beeld van de druk die familieverantwoordelijkheden met zich mee kunnen brengen.
Op een bepaalde dag krijgt Damian, een straathoekwerker, telefoon van zijn zus Tess. Hun moeder kan niet meer alleen wonen: zij komt haar bij Damian thuis brengen. Plots verandert het leven van Damian: hij staat nu frontaal tegenover zijn nogal kordate, bazige moeder. Hierdoor gaat zijn relatie met zijn vriendin op de achtergrond te staan. Damian beseft dat hij keuzes moet maken. Hij kan niet anders dan voor zijn moeder kiezen, zij is als "harde wind, gure wind die nooit zal luwen en voor altijd door hem heen zal blijven gieren alsof hij uit niets dan kieren en gaten bestaat." Damian werkt met probleemjongeren en doet zijn job met overgave en toewijding. Hij is een spons die alles in zich opneemt, maar zijn empathisch vermogen speelt hem ook parten: is hij ook tot handelen, tot daden bereid? Kan hij keuzes maken? De keuze voor zijn moeder? Of voor zijn vriendin? Voor zijn broer Tom, de kunstenaar die als junkie leeft? Wie is hij eigenlijk, welke persoon schuilt er écht in hem?
"Al dat goeddoen, al dat medeleven dat hij weet op te brengen, altijd maar weer, wat is dat waard als hij onder het dons van dat begrip harder is dan wie minder scrupules heeft om voor zichzelf op te komen? Zijn de sociale inborst en empathie als het erop aankomt niets dan leugens waarmee hij anderen maar het meest nog zichzelf voor de gek houdt? " (p. 256/257)
Een heel mooi, wijs geschreven roman. Over de liefde (en soms haat) voor een moeder. Over hoe ver je kan gaan in je engageren voor de anderen. Over de vraag wie je eigenlijk écht wel bent en welk masker je draagt in je omgang met anderen. Ook een mooie en vlotte taal, heel knap ook met die wind die altijd maar waait. Een verrassend en emotioneel einde. Ook soms gebruik van "slang", maar geeft het een meer realistisch beeld, ik vind dat oké. Soms ook wat echte "Hollands" woordgebruik, waar je als Vlaamse lezer wat vreemd van opkijkt. Maar ik lees zeker nog wel een roman van deze auteur, het heeft me bekoord!
Het verhaal kabbelt voort, er gebeurd eigenlijk helemaal niets in het hele boek. En Edzard maakt bizar lange zinnen met heel veel komma's. Sommige zinnen zijn bijna niet te volgen en wel een halve pagina lang..
Het verhaal is niet bijzonder spannend, maar ik had wel het gevoel het graag af te willen lezen. Edzard Mik bezit een mooie schrijfstijl, beeldend en vaak ook grappig en creatief.