این کتاب یکی از جذابترین و شاید با ارزش ترین نوشته های دوران قاجار در زمینه ادبیات فارسی باشه که تاحالا خوندم. البته درست تر بخوام بگم یه جور تذکره شاعرهاست اما نکته مهمش اینه که رضاقلی خان هدایت اینجا نیومده فقط از شُعرای مهم و معروف بگه، بلکه از خرده شاعرا هم حرف زده. بخصوص در ارتباط با شاعرای همعصر خودش که خیلی اشخاص زیادتری رو آورده و در قسمت معرفیشون از چیزایی گفته که شاید هیچ جای دیگه نشه پیدا کرد.
کلا کتاب به این صورت بود که اول اسم شخص مورد نظر رو آورده بود بعد گرفته بود یه زندگی نامه و گاها یه نکته مهم راجع به شخص میگفت که اینجا اگه شخص ربطی به شاهان یا اشخاص معروف دیگه داشت یکمم از شجرهنامهاش میگفت. اگه شعری میداشتند که توشرایط خاصی گفته شده بوده یا برای چیز خاصی تو زندگیشون معروف شده بودند هم به اون داستان اشاره ای میکرد. و درنهایت هم چند شعر و یا بیت از آثار اون شخص میآورد.
نکته دیگه اینه که هدایت برای نوشتن این کتابش فقط به منابع قدیمی مثل تاریخها و تذکرههای قبلی اکتفا نکرده و اومده خودش مستقیم از شاعرای همدورهاش شعر جمع کرده واون وسطش گاهی هم نقدهای شخصی خودش رو نوشته؛ یعنی یه جور کار پژوهشی و میدانی انجام داده. اصلا اینکه بعضی جاها نظر خودش رو درباره شعرها گفته و ارزش ادبی اونها رو تحلیل کرده برام جالب بود. در ارتباط با یه سریشون که دستش بسته بود چون مثلا راجع به ناصرالدین شاه که نمیتونسته بد بگه اما برا به سریشون خیلی راحت گفته شعرای ضعیفی میگفته و فلان.
راجع به نوشتار کتاب بخوام بگم به نسبت دوره قاجار بودنش و مقایسه با یه سری کتاب دیگه که نسخه خطی از اون دوره اشون رو خونده بودم خیلی متن مرتب تر و ادبیتر و رسمی ای داشت.
این کتاب یه نسخه خطی داشت که شروع خوانش خودم از ورژن خطیش بود که به نسبت باقی نسخه خطیهایی که خونده ام، خطش خوانا بود؛ فقط مشکلش این بود زیادی فشرده نوشته بود.
اما از یه جایی به بعد متوجه شدم مظاهر مصفا گرفته کتاب رو جمع آوری کرده و ورژن تایپی و مرتب کتاب وجود داره. که خیلی دیگه خوانشش راحت تر شد. نسخه خطی دو جلد بود اما نسخه جمع آوری شده و تایپی شش جلدیه(هر جلد رو تو سه بخش مجلد کرده.)
باید بگم که همه جلدهای این کتاب رو نخوندم و از اونجایی که فعلا فقط همین بخش اول جلد اول رو داشتم، همین رو لطف کردند اضافه کردند تا بتونم اینجا هم راجع بهش بنویسم.
تو این جلد(یعنی همین بخش اولش) راجع به دویست و ده شاعر حرف زده که اکثرا شاهان و امیران و خاندان اینها بودهاند، اما از جلدهای بعدی که بخش هایی خونده ام به شاعران از قرن های قدیمی تر تا معاصر دیگر هم حرف زده.
قسمت جذاب تر این کتاب اما همون قسمتاییه که داره راجع به شاعرای هم دوره خودش میگه. اینقدر داستان های بامزه ای از یه سریشون تعریف میکنه که نگو؛ حالا هر وقت جلدهای دیگهاش رو خوندم راجع بهشون مینویسم و حرف میزنم.
در ارتباط با شعرها هم کلی از شعرهای شاعرایی که گفته بود رو علامت زدم به مرور مرتب و تایپ میکنم تو کانالم میذارم.