Creo que todos sentímonos perdidos nalgún momento da nosa vida, senón vivimos perdidos a vida enteira. Ás veces, a realidade é tan caótica que buscamos camuflar o noso verdadeiro ser co fin de protexernos ou protexer. Este poemario fala da busca de un mesmo, da busca da nosa identidade, da busca do noso lugar no mundo. Son poemas tan íntimos, tan persoais, que a súa lectura foi como respirar unha bocanada de aire que entra na casa cando abres unha fiestra de par en par nun día de temporal.
Esperaba máis desde poemario depois de que "Claustro, corda, comensal" me deixara abaneando. Esta camuflaxe non me chegou, non me interpelou. Coido que agardaba, xustamente, menos camuflaxe.
Samuel Merino (@pompa_e_boato) en "Manual de camuflaxe", su libro más personal, y el que, según el propio autor, el que contiene más madurez y del que está más satisfecho.
Una serie de poemas introspectivos, sobre su mundo interior y sus sentimentos, cuyo buen botón de muestra es el poema que destaco.
Leer a Merino siempre es abocarse al abismo, especialmente, cuando escribe en gallego (desde el punto de vista de un no parlante gallego, como yo). Es muy interesante observar cómo el idioma gallego, "que se parece tanto al español", en poesía cobra una sutileza, una profundidad y una diversa gama de matices que la que, como yo, solo conozca el tosco idioma de Cervantes, le va a ser difícil descifrar. Es por eso que las no gallego parlantes necesitamos un esfuerzo suplementario para apreciar estos poemas, que no ofrecen fácilmente su misterio.
Frases y palabras que conectan con mi acervo canario (por eso me baña el mismo océano que al poeta gallego): "As lapas aluman non en van" (que no es lo que parece). Verbos como "alongar", con un sentido distinto al que le damos en Canarias. "Para que o meu amor sexa ecoitado/entre un millón de amores iguais". "Non me desculpo no entanto/ non me é dado desaparecer/aínda non son quen/de consumar a tarefa inmensurable de vivir". Citas a una pata atrapada por un cebo, que vertebra todo el libro: "O cervo azorra a pata tronzada polo cepo". Referencias a Angelica Lidell y a nada menos que a Jacques Derrida.
En definitiva, "Manual de camuflaxe", de Samuel Merino, Manual/Samuel (en curioso cuasi anagrama no intencionado) es una buena manera de introducirse en el peculiar universo del autor de Mos, Pontevedra, y de bucear en su obra anterior. Y esto no está hecho por IA.
Samuel Merino continúa evolucionando con una voz poética muy personal y muy bien construida. Siguiendo la estela de Con esta hoz nos sumerge en un lenguaje prácticamente coreográfico, en el que la seducción se produce no en lo literal, si no en todo el conjunto de la obra poética.
[3,5-3,75] sinto que vai perdendo un pouco de forza, os primeiros poemas foron moi bos e tiñan moita potencia, despois non tanto, ó mellor a culpa é miña por lelos moi rápido
En Manual de camuflaxe, Samuel Merino tece unha tea con diferentes reflexións sobre como ser un mesmo no mundo, sobre a necesidade de ser diferente (ou non), de resaltar a individualidade ou camuflarse na corrente.
A estrutura circular (comeza o libro co "poema final" e remata co "poema primeiro") anticípanos a perpetuidade desta reflexión que nos acompañará sempre mentres buscamos o noso ser e o noso lugar no mundo.
Comezamos vendo como a poesía xorde da necesidade: Aquí no medio e medio da noite nesta vontade animal hai un poema. O poema ten tal necesidade de aquí tal ansia de aquí que queda.
A camuflaxe tamén xorde da necesidade: Mestúrase co que ve porque mostrarse así é ser así porque é un estar como un estar case pero sen estar e por saber que nada hai fóra que non se poida levar dentro.
Tamén vemos a diferenza entre a paisaxe e a nosa idea e percepción do mundo.
Na parte I o poeta pare dun desacougo, dun non saber como estar e vaise facendo palpable coa axuda dos demais. A propia forma vén delimitada pola relación cos demais, co contorno. Hai que querer vivir. Resiste.
Na parte II vemos unha autoafirmación en contraposición ao que non se é e ao que non se foi: Continúo hoxe persevero na andadura na caminada lenta e imparable na idea perversa de ser o que sempre me foi prohibido. A infancia e a vida anterior son o ensaio que leva ao presente e ao futuro.
Na parte II aparece a conformación do poeta fronte á paisaxe. Confecciono un glosario que me defina
Chama a atención a importancia do logos, da palabra como elemento conformador da realidade de cada un, así como do interlocutor que escoite.
Finalmente rematamos co "poema primeiro" que nos recorda que se parte "coa camuflaxe da presa" e que todo corpo persevera na mesma dirección e velocidade.
Fondo poemario, cunha moi interesante introdución de Oriana Méndez, que nos fai reflexionar sobre a nosa importancia como seres diferentes e do difícil e interminable proceso de reafirmarnos e buscar a nosa identidade, algo para o que son imprescindibles os demais.
A nota que lle poño explícase polo lector, non polo libro. Non son lector de poesía: non sei lela, non son quen de que me chegue. Non é exclusivo deste libro, senón de todo o xénero. Lino nun club de lectura, de aí terlle dado unha oportunidade. Unha vez máis, non conseguín sacarlle nada... ao libro, porque logo no club tivemos a fortuna de contar con Samuel e desa reunión si tirei partido. Fun para escoitar e aprender e recoñezo que el como autor si que me cativou; aprendín moito e a posta en común resultoume de moito interese.