Aziz

by Yavuz Ekinci

İnsanın bir konunun haklılığına gönülden inanmasından daha güçlü bir duygu yoktur. İnanıyorsanız sizi ne ahlak değerleri ne dinin yasakları ne de yasalar durdurabilir. İnanan birini ancak ölüm, yolundan alıkoyabilir. Önce yavaşça, sonra üstüne basa basa, “Timur’un İlahi Komedya eseri benim hakkım,” dedim kendi kendime.

Yetenek tutkunu, hırslı bir koleksiyoner olan Aziz Mirzade, en büyük keşfi olarak gördüğü ressam Timur’un intiharının onuncu yılında kendisini en az bu intihar kadar trajik bir arayışın içinde bulur. Timur’un, ölümünden iki sene önce Dante’nin İlahi Komedya eserini yeniden yorumlayıp meydana getirdiği üç eseri kayıptır; üstelik bu eserler tuvale resmedilmiş değil, üç ayrı insanın sırtına nakşedilmiştir. Cennet, Cehennem ve Araf üçgeninde Aziz’in vermesi gereken üç karanlık karar vardır. Nihayetinde, yanıtı eylemle olacaktır. Ne de olsa haklı bir isteğin karşılığı yalnızca söz olmamalı.

Sınırların ne kadar zorlanabileceğinin hikâyesi Aziz, Yavuz Ekinci’nin mahir kaleminden sıradışı bir roman.

“Yavuz Ekinci, çağdaş Türk edebiyatı evreninde müstesna bir yazar. Hikâyeleri derin, ama son derece yalın.”
Brigitte Neumann

200 pages, Paperback

Published February 25, 2025

About the author

Yavuz Ekinci (d. 1979, Batman) Kürt asıllı Türk yazar.

Bir Kürt köylü ailesinin ikinci çocuğu olarak dünyaya gelen Yavuz Ekinci, sırasıyla Yedibölük Köyü İlkokulu (1990), Siirt İmam Hatip Lisesi Orta Kısmı (1993), Batman Endüstri Meslek Lisesi Tesviye Bölümü (1997) ve Dicle Üniversitesi Siirt Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü'nü (2001) bitirdi. 2001 yılında Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri'nde "Dikkate Değer" öykü ödülünü aldı. 2003 yılında Kafatası, 2005 yılında Eşikteki Hayatalar,- öykülerinin yayınladı. Yazar, hâlen Batman'da öğretmenlik yapmakta ve Van'da Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde Türk Dili ve Edebiyatı alanında yüksek lisans eğitimine devam etmektedir. Eylül 2009'da Doğan Yayın Grubu tarafından 2. Bakısı yapılan Meyaserin Uçuşu isimli kitabı, Pakize Barışta'nın bu eserindeki öykülerinden dolayı Ekinci'yi Türk Edebiyatındaki gerçek ve sessiz bir devrimci olarak nitelemesini sağladı.

Ödülleri
2001 - Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri, Dikkate Değer Öykü Ödülü
2005 - Milliyet Haldun Taner Öykü Ödülü
2005 - İnsan Hakları Derneği Öykü Ödülü
2005 - Gila Kohen Öykü Ödülü
2008 - Yunus Nadi Öykü Ödülü
2012 - Cennetin Kayıp Toprakları kitabında yer alan İncir adlı öyküsü Tayfur Aydın tarafından İz / Reç (2011) adıyla sinemaya uyarlandı. Film 31. Uluslararası İstanbul Film Festivali 'nde Onat Kutlar anısına verilen Jüri Özel Ödülü’nü kazandı.

Reviews

[Eylül Görmüş · Rating 2 out of 5]

Yavuz Ekinci'nin Aziz'ini sonunda okumayı başardım. Kitabın konusu epey ilginç: Timur isimli ünlü bir sanatçının intiharının 10. yılında, ardında daha önce bilinmeyen bir eser bıraktığı ortaya çıkıyor. Kim oldukları belirsiz üç insanın sırtına nakşedilmiş, Mardinli babaannesinin dövmelerinden esinlenen ve İlahi Komedya'yı yeniden yorumlayan üç devasa dövme. Haberin duyulmasıyla herkes bu üç kişinin peşine düşüyor, düşenlerden biri de Timur'u zamanında ilk keşfeden insan olan sanat koleksiyoneri Aziz. Aziz'in her şeyi ama her şeyi göze almış şekilde bu "eser"leri bulmaya çalışmasının öyküsünü okuyoruz.

Metin sürükleyici, ancak bence fazla sürükleyici. Bu kadar sürüklenmek yerine durmak ve durdurulmak isterdim bir okur olarak. Arka kapakta "Gitgide absürde yaklaşan grotesk bir atmosferde sınırların ne kadar zorlanabileceğinin hikâyesi" diye yazılmış - sınırların ne kadar zorlanabileceğini görüyoruz evet ve gerçekten bir yerden sonra çok absürdleşiyor hikaye ancak sınırların neden zorlanabileceği kısmı bence ziyadesiyle havada kalıyor. Romanın girişindeki kısa pasaj dışında Aziz'in motivasyonunu, kendi tabiriyle "tutku"sunu bize yeterince anlatmıyor maalesef Ekinci. Anlatıcımız Aziz metnin bir yerinde "Dünyaya katlanabilmek için insanın kendini adayabileceği bir işi, bir tutkusu, bir sevdiği olmalı. Her şey insanın kendinden vazgeçip bir şeye adanmasıyla başlar" diyor ama kitapta okuduğumuz hikaye bence bundan çok daha detaylı bir izahata muhtaç. Ben Aziz'in içtiği içkilerin, kullandığı eşyaların markaları yerine o büyük, kuşatıcı "tutku"yu okumayı, onu nasıl ele geçirdiğini, dönüştürdüğünü, delirttiğini okumayı tercih ederdim.

Evet, o markalar orada boşuna durmuyor, bu metnin derdi mülkiyet; bir şeylere sahip olma konusundaki saplantımızın aslında nasıl bizi bir şeylerin kölesi haline getirdiğini anlatıyor hikaye, metayla ilişkimize dair bir öykü bu, anlıyorum bunu ama maalesef beni ikna edemedi. Keşke bu kadar arka arkaya olayları anlatmak yerine yazar bizi karakterin zihnine, o karanlığa sokup tutkunun önce bağımlılığa sonra saplantıya dönüşmesini daha uzun anlatsaymış. Ne bileyim, bir 200 sayfa daha olsaymış mesela, o zaman enfes olurmuş. Keşke.

[Zana · Rating 3 out of 5]

Yavuz Ekinci’nin edebi külliyatını yakından takip eden bir okur olarak, Aziz romanı ne yazık ki yazarın önceki eserlerinde kurduğu dilsel ve anlatısal derinliği sürdürememiş görünüyor. “Günün Birinde”, “Tene Yazılan Ayetler” ve “Cennetin Kayıp Toprakları” gibi romanlarda karşımıza çıkan şiirsel dil, kültürel katmanlara sinmiş alegorik anlatım ve güçlü kurgu yetkinliği, bu kitapta yerini hayli sıradan ve öngörülebilir bir anlatıya bırakmış.
Aziz, güçlü bir fikirle yola çıkmasına rağmen, ne karakter inşasında ne de olay örgüsünde o fikri taşıyabilecek bir kurgu mimarisi kurabiliyor. Anlatı, zaman zaman iç tutarlılığını yitiren, mantıksal kopukluklarla örülü bölümlerle sarsılıyor. Bu durum, kitabın inandırıcılığını ve edebi yoğunluğunu zedeliyor. Hatta zaman zaman, bu metnin gerçekten Ekinci'nin kaleminden çıkıp çıkmadığına dair içsel bir sorgulama doğuruyor.
Elbette her yazar kendi üretim serüveninde inişler ve yön değişimleri yaşayabilir; ancak bu denli gerileyen bir üslup ve derinlik kaybı, özellikle sadık okurlar açısından ciddi bir hayal kırıklığı yaratıyor. Ekinci’nin edebi serüveninde bu kitabın nasıl konumlanacağını ve gelecekteki eserlerine nasıl yansıyacağını merakla ama temkinli bir beklentiyle izliyorum.
Rüyası bölünenler hatrına 3 puan veriyorum.

[Bahadır Eren · Rating 5 out of 5]

Yavuz Ekinci'den yine düşündüren; üslubu ile yine sohbet tadında bir roman...

[Selin Arslan · Rating 5 out of 5]

Çokk iyiydi yazarın okuduğum ilk kitabıydı fakat başka kitaplarına da mutlaka bakacağım, harika bir anlatım tarzı, yaratıcı bir konuydu.