Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem

by Sylwia Czubkowska

WITAJCIE W CYFROWYM WIĘZIENIU

Dobrowolnie oddajemy im część siebie przy każdym kliknięciu przycisku „zaloguj”.
A one same siebie stawiają się na piedestale, czym nadają sobie niemal boski charakter.

Sylwia Czubkowska odkrywa, jak mocno big techy manipulują politykami i opiniotwórcami, a także jak podporządkowują sobie prawo tak, by działało na ich korzyść.

Po co prezes Google’a spotyka się z premierem Polski?
Jak Microsoft i Amazon przejmują polskie szkoły?
Dlaczego nie mamy szans w starciu z Facebookiem?

Sylwia Czubkowska odsłania skrupulatnie zaplanowane strategie podbicia rynków przez wielkie firmy technologiczne. Ceniona autorka bestsellera Chińczycy trzymają nas mocno i ekspertka w dziedzinie nowych technologii pokonała setki kilometrów, aby zobaczyć, na czym polega zawłaszczanie świata przez big techy. W tej przełomowej książce ujawnia wzorzec, dzięki któremu wielkie korporacje coraz bardziej się wzbogacają i powiększają swoją władzę – a my, jako jednostki, stajemy się coraz bardziej bezbronni.

Genres: Nonfiction, Audiobook, Polish Literature, Reportage, Technology, Politics, Business

528 pages, Paperback

First published May 21, 2025

About the author

– uznana dziennikarka, która od lat bada chińskie wpływy w Europie – prowadzi pierwsze takie śledztwo dotyczące sposobu, w jaki Chiny przejmują naszą część świata, w tym Polskę. Ujawnia nieznane fakty, analizuje metody działań Państwa Środka, obnaża korupcję i demaskuje olbrzymią machinę dezinformacyjną.

Reviews

[Jakub]

Rzetelna i dobrze udokumentowana książka, ale nie do końca podzielam entuzjazm, z jakim jest przyjmowana przez większość czytelników. Pracując w branży technologicznej i realizując projekty IT, patrzę na poruszane tematy z nieco innej perspektywy – mniej sensacyjnej, bardziej praktycznej.

Autorka przyjmuje bardzo jednoznaczny ton – big tech przedstawiany jest niemal jako zło wcielone, co momentami bywa męczące. Szczególnie rozdział dotyczący edukacji i wykorzystywania narzędzi Google czy Microsoftu wydaje się oderwany od rzeczywistości – problem nie leży przecież w samym oprogramowaniu i robieniu z ludzi uzależnionych od niego produktów, ale przede wszystkim w braku przygotowania nauczycieli i umiejętnego wdrażania tych rozwiązań.

W epilogu autorka deklaruje rezygnację z niektórych technologii w ramach cyfrowego „postu”, wybierając często przestarzałe, mniej wygodne narzędzia – na zaledwie kilka dni. Ciężko uznać to za mocny eksperyment, tym bardziej że cała książka powstała… w Google Docs.

Mimo to, książka ma wartość. Pokazuje, jak ogromną rolę w sukcesie produktów cyfrowych odgrywa nie tylko dobry pomysł i wykonanie, ale też polityka, lobbying i odpowiednie kontakty. Uczy ostrożności wobec wpływów korporacji i dobrze, że mimo wszystko skłania czytelników do świadomego wyboru.

[Maćkowy]

Bigtechy a sprawa polska.

Sylwia Czubkowska wykonała kawał dobrej roboty rekonstruując i przystępnie opisując drogę jaką przeszły wielkie firmy technologiczne: od niosących światło postępu do kolonizatorów, zagarniających dla siebie ile się da z nowego cyfrowego świata. Warto przeczytać, żeby zdać sobie sprawę jak bardzo jesteśmy w garści wielkich korporacji technologicznych i zastanowić się co tak naprawdę oddajemy jako kraj za cyfrowe paciorki, rzucane nam przez Google, Microsoft czy Amazon.

[Marika_reads]

Bardzo polecam!

ogromnym plusem tej książki jest wpływ big techu na zwykłych ludzi, a w dodatku najbliżej nam, polskiej perspektywie

uwaga! to książka do wkurzania się i irytacji

[Anna Wilczyńska]

Bardzo, bardzo długo próbowałam te książkę skończyć. Jest ważna i potrzebna, ale czytało mi się ją ciężko, zwłaszcza przebicie się przez opis procesów sądowych szło mi bardzo wolno.

[kurp]

Lewicująca wrażliwość czyni ją czasem naiwną lub nielogiczną (jak choćby w pretensjach, że Amazon stawia magazyny w rejonach o wysokim bezrobociu, bo tam jego warunki zatrudnienia uchodzą za względnie atrakcyjne), ale to dobra książka jest :) Byłem sceptyczny (co jakaś dziewczyna z Polski może nowego powiedzieć o globalnych gigantach?), ale, jak się okazuje, jest to kawał solidnej dziennikarskiej roboty, odsłaniającej ciekawe, różnorodne, nieoczywiste mechanizmy działania big techów. Życie dopisuje do tej opowieści nowe rozdziały, bo wyścig na ogromne modele językowe i zasoby potrzebne do ich budowy zaczynają zahaczać o skalę kosmiczną. Książka nie daje żadnych sensownych rozwiązań, ale świetnie pokazuje kilka realnych, nowych problemów społeczeństw, gospodarek i systemów prawnych.

[Michał]

„Bóg Techy” to książka, która wciąga od pierwszych stron i boleśnie uświadamia, że nie wszystko złoto, co się świeci. Za fasadą innowacji i nowoczesności wielkie spółki technologiczne działają niczym mityczny Kronos – pożerają własne dzieci w strachu, że ktoś odbierze im władzę. Pochłaniają konkurencję, betonują swoją dominację i budują oligopol, który skutecznie dusi niezależny rozwój oraz wolną konkurencję.

To jednak nie tylko opowieść o korporacjach. To także zaproszenie do refleksji nad naszym codziennym stosunkiem do technologii – nad tym, jak korzystamy z cyfrowych narzędzi i jak łatwo oddajemy im władzę nad własnym życiem, stając się cyfrową biomasą. Książkę czyta się więc nie tylko jako diagnozę rynku, ale również jako lustro, w którym każdy z nas może (i powinien) się przejrzeć.

[Karolina Rogaska]

Bardzo dobre kompendium wiedzy o big techach i zasadach ich nieczystej gry, w której odbiorcy są sprowadzeni do roli mięsa, którym karmi się algorytmy i na których się zarabia. Momentami niektóre wątki się powtarzają lub są w mojej ocenie zbyt rozwleczone, ale generalnie świetnie się to czyta.

[Gabriela (bookgem)]

Kawał dobrej, obfitej w treść książki. Nie czyta jej się po to, by wszcząć bunt przeciwko big techom (a przynajmniej jest to zadanie niezwykle trudne jednostkowo, niemal niewykonalne grupowo, jak mówi autorka), ale żeby być świadomym, co tak naprawdę się dzieje. Zostawia z lekkim poczuciem beznadziei.

PS Wysłano z iPhone’a ;)

[Sabina]

Podcastu autorki słucham od pewnego czasu ale poruszanie jednego tematu raz w tygodniu nie zostawia z takim kacem moralnym jak wszystkie te informacje zebrane w jednym miejscu. Z racji wykonywane go zawodu nie ma styczności ze światem na styku biznesu i polityki I bardzo się cieszę z tego powodu ale czytając o tych niejasnych powiązaniach poczułam, że człowiek jest bezradnycb wobec wielkich korporacji.
Myślę, że warto przeczytać niezależnie od tego czy będzie chęć zrobienia sobie cyfrowego detoksu Czy nie - warto przynajmniej wiedzieć gdzie lądują nasze dane.

[Marek]

mocna strona tej książki są na pewno: oparcie na olbrzymim wolumenie wywiadów z osobami badającymi i próbującymi regulować platformowy kapitalizm; oraz osadzenie jej na serio w polskiej perspektywie, a nie tylko powtarzanie po anglojęzycznych krytykach pisanych w innym kontekście prawnym i kulturowym.
jednocześnie sprawy nie rozwiązuje tutaj buzzword półperyferyjności - u czubkowskiej wszyscy żyjemy na peryferii królestwa cyfrowych feudałów, a poddańczość i układność naszych rządów wobec platform nie jest niczym unikatowym ani na skalę europejską ani światową. nasze lokalne deregulacyjne zapędy, globalne faszyzmy, wszystko jest tutaj elementem światowej kampanii lobbyingowej firm, które po prostu nie chcą i nie muszą przestrzegać prawa.
być może książce przydałoby się jeszcze odrobinę miłości w fazie redakcyjnego dopinania - drobne nieścisłości w tych kwestiach, na których się znam, prowokują zwątpienie co do precyzji w pozostałych obszarach.
na pewno jest to jednak wartościowa i potrzebna, a zarazem turbo wciągająca pozycja. kupcie znajomym technooptymistom albo rodzicom.

[Mal]

rzetelne podsumowanie tego, jak omotani jesteśmy przez technologię i dlaczego jako ludzkość powinniśmy się może zastanowić nad ceną, jaką płacimy za postęp. ironically, mimo że książka jest dość świeża, to już w pewnym stopniu nieaktualna - ostatnimi czasy chyba każdy kolejny tydzień przynosi ze sobą coraz bardziej niepokojące propozycje (lub realizacje) wykorzystania technologii do inwigilacji, naruszania prywatności i wręcz działania na szkodę społeczeństw.

w paru miejscach korekta zaspała, wyłapałam kilkanaście literówek i różnych innych pozostałości po przepisywaniu / przeformatowywaniu tekstu.

[Markadiusz]

"Bóg Techy"to bardzo dobre źródło wiedzy na temat korporacji, ich działań i tego jaki mają wpływ. Czuję że dużo się dowiedziałem a i tak mam wrażenie że to tylko czubek góry lodowej i nie pogardziłbym kolejną częścią zwłaszcza pod względem rozwoju bańki AI. Szkoda, że książka nie podaje przykładów rozwiązań na przedstawione problemy, ale nie można mieć wszystkiego, zwłaszcza że w starciu big techy vs państwa, państwa przegrywają, (na czym tracimy wszyscy) więc jest też tak że być może tych rozwiązań poprostu nie ma.

[Oliwia]

3.5

[Patrycja]

To książka, po której można nabrać ochoty, żeby wyrzucić telefon i zniknąć z internetu. Autorka pokazuje jak wielkie firmy technologiczne – m.in. Uber, Google, Microsoft, Facebook, Netflix i inni giganci – wykorzystują swoją pozycję, naginają prawo, obchodzą różne regulacje i wpływają na politykę, edukację, naukę, środowisko i generalnie codzienne życie.

Autorka przywołuje historie osób i organizacji, które próbowały przeciwstawić się tym gigantom: taksówkarzy, urzędników, naukowców, niewielkich organizacji. Ale też powołuje się na słowa osób, które sprzyjają działalności big techów na świecie i w Polsce. Książka pokazuje też rolę lobbystów, politycznych kontaktów i strategii mających odwlekać / utrudniać pociągnięcie firm do odpowiedzialności. Nie brakuje tu też tematów wpływu big techów na środowisko (!), edukację i badania naukowe 🤡

Momentami lektura może otwierać oczy, jeśli wcześniej nie interesowało się tym tematem. Autorka stara się przybliżyć szczegóły spraw, które przywołuje jako dowód na momentami bezsilność jednostek / małych organizacji w walce z panującym systemem. To pozycja, po której na aplikacje i technologicznych gigantów możemy spoglądać zdecydowanie mniej przychylnym okiem.

Duży plus za liczne polecenia innych książek i materiałów dla osób, które chcą dalej zgłębiać temat. No i dodatkowy plus za mega przystępny język 🙌🏽

[Malryc]

dobrze napisana i bardzo potrzebna książka

[Caise]

Otwierająca oczy szczególnie dla osób, które nie mają nic wspólnego z big techą.

[PJ]

Świetna reporterska robota. Niby wiele z poruszanych tematów znałem, ale nie miałem pojęcia, że big techy działają na taką skalę. Szczególnie pierwszy i ostatni rozdział poruszający - historia rozpychania się Ubera oraz skala lobbingu wielkich korporacji.

[Agata Kozlowska]

Bardzo ważna i potrzebna książka. Rekomendacja przed lekturą: dzbanek meliski na uspokojenie pod ręką, gdyż opisywana materia czasami gwałtownie podnosi ciśnienie i skłania do fantazjowania, jak wyglądałby współczesny odpowiednik Jakuba Szeli z lekkim luddystycznym zacięciem…

[Girlinthebooks]

To szeroka reporterska opowieść o tym, jak wielkie firmy technologiczne stały się nowymi centrami władzy.

Autorka zagląda do chmur i centrów danych, opisuje polskie ambicje budowania własnej chmury, kulisy kampusu Google w Warszawie.

Pokazuje jak użytkownicy wchodzą z nimi na ścieżkę sądową, opisuje prace nad AI Act i nierówną walkę twórców z gigantami. Jest o ed‑techu, patentach pracowników, lobbystach, planowanym postarzaniu produktów i o tym, dlaczego Europa technologicznie zostaje w tyle.

Poznałam ją w wersji audio i bardzo dobrze mi się jej słuchało. Przede wszystkim z dużym zainteresowaniem, bo narracja jest prowadzona jest w sposób, który silnie zaciekawił.

Jest przystępna, jednak ze względu na ogrom danych, faktów i analiz warto podczas lektury mieć odpowiednią przestrzeń i zasoby na skupienie i wyciągnięcie z niej dzięki temu dużo wartości.

Myślę, że płynniej będzie się ją czytało tym, którzy na co dzień obracają się w tematyce technologii jednak pozostali nie powinni być nadmiernie przytłoczeni gdyż autorka dba o prostotę narracji i języka, a wszelkie zawiłości tłumaczy z odpowiednim stopniem szczegółowości.

Wartościowa lektura, uwrażliwiającą i uświadamiająca na szeroki zakres tematów wokół świata technologii, mediów społecznościowych, danych i prawa.

Zdecydowanie polecam, myślę, że zostanie mi w głowie na długo.

[Asia]

Plus za szczegółowość i risercz, ale ciężko się tych dokładnych szczegółów słuchało. Książka nieco pogłębiła moją wiedzę dotyczącą działania big techów i lobbyingu, natomiast nie miałam chyba żadnego momentu, żebym w trakcie słuchania natknęła się na jakiś fragment, który zmienił moje postrzeganie kapitalistycznej rzeczywistości, co trochę przykre, bo przy książce powyżej 500 stron liczyłabym na jakieś nowe wnioski. Zostaję tylko z wrażeniem pogłębienia smutku związanego z tym, jak duży, nieunikniony i nieodwracalny jest wpływ big techów na rzeczywistość.

[Barbara Berny]

Polecam! Książka otwiera oczy, a czyta się bardzo dobrze!

[Anna]

3,5

[Filip]

Pamiętam, gdy chłopak starszej o kilka lat kuzynki pokazał mi iPhone’a jednej z pierwszych generacji i tłumaczył mi, ledwie nastolatkowi, koncept aplikacji ściąganych ze specjalnego sklepu.

Pamiętam, jak jako dziecko uczyłem się instalować gry z płyt CD i zaczynałem rozumieć, czym się różni dysk C od dysku D.

Pamiętam też, że jako jeden z pierwszych dzieciaków w szkole, w której rządziła z resztą Nasza Klasa, miałem Facebooka, bo na wymianie szkolnej zostałem do założenia namówiony przez starszych o kilka lat włoskich uczniów, żeby wymienić kontakt. Kontaktu oczywiście nigdy nie mieliśmy, ale dzięki Facebookowi wiem, że dość szybko pozakładali rodziny.

Bardzo dobra książka. Obala mit, który podskórnie już przeczuwałem, że jest fałszywy, ale nigdy nie widziałem tak wprost wyłożonych dowodów.

[Jan]

Myślę, że każdemu przyda się przemyślenie i być może otrzeźwienie po przeczytaniu tej książki. Autorka trafnie i często bardzo dogłębnie analizuje i opisuje sieci połączeń między big techami, politykami, instytucjami i NGOsami, doszukując się w tym coraz śmielszym lobbingu powodu dla słabego egzekwowania przepisów, a często nawet problemy w ich wprowadzeniu. Choć książka wydana już jakiś czas temu, części zwłaszcza o AI a także ponownych i coraz to bardziej chamskich próbach big techów wymigania się z odpowiedzialności prawnej, finansowej i każdej innej, nadal jak najbardziej aktualne, może teraz nawet bardziej.

[Anna Anks]

Podobnie podnosi cisnienie jak Patopanstwo Spiewaka, ale o ile w przypadku Spiewaka rzecz dotyczy naszego grajdolka, na ktorym jednak w kupie mamy wplyw, to w przypadku technicznych feudalow juz nie, ba, cale panstwa juz nie maja.
Jako fanka podcastu Czubkowskiej, wiele z poruszanych tematow juz znalam, ale jednak nie wszystko, wiec na plus. Czyta sie szybko, czasami jak thriller, a sprawy wygladaja jak z conspiracy board meme.
Odjeta gwiazdka za braki w korekcie.

[Grzegorz Skowron]

Bardzo dobrze opisana i udokumentowana pozycja. I (w przeciwieństwie do poprzedniej pozycji autorki) na temat. Polecam.

[Karolina Mazur]

Garść wiedzy o firmach technologicznych, które z moralnością mają kontakt tylko wtedy, gdy ją omijają.

[Justyna Szwajcowska]

Przygnębiająca, ale pouczająca. Coś za coś.

[Agata]

Daje do myślenia.

[Maria]

4.5