What do you think?
Rate this book
Marzenie o Oriencie
Drömmen om Österlandet (Marzenie o Oriencie w polskim przekładzie Justyny Czechowskiej) to powieść szwedzkiej pisarki, Sophie Elkan, opublikowana w 1901 r. Inspiracją dla tego dzieła była podróż autorki, wspólnie z jej przyjaciółką Selmą Lagerlöf, na Wschód. Książka opowiada o niemożliwej miłości pomiędzy ludźmi, wywodzącymi się z odmiennych kultur, i o podróżach, które miałyby zbliżyć do siebie parę głównych bohaterów — Egipcjanina Saida i Szwedkę Stinę — dając im szansę na wzajemne poznanie swoich korzeni i przezwyciężenie różnic mentalnych oraz cywilizacyjnych. Czy tej dwójce uda się uciec od stereotypów i zrealizować „marzenie o Oriencie” — tak odmienne dla każdego z nich?
Akcja powieści toczy się w Egipcie, Londynie i szwedzkiej szkole slojdu (oryginalna szwedzka metoda nauczania rękodzieła) w Nääs, w końcówce XIX stulecia. Egipski nauczyciel, Said ben Ali, wyrusza do Europy, by nauczyć się tego, co pomoże mu w pokojowy sposób wyzwolić Egipt spod władzy Anglików. W trakcie tej edukacyjnej wędrówki trafia do słynnej szwedzkiej szkoły rzemieślniczej w Nääs. Tutaj poznaje Stinę Brenner, młodą Szwedkę pochodzącą z zamożnej rodziny, która jest osobą wyjątkowo otwartą i ciekawą innych kultur. Mimo oporów natury obyczajowej ze strony Egipcjanina (głównie w kwestii towarzystwa kobiet),oboje szybko się zaprzyjaźniają, spędzając czas na pracy w warsztatach i długich rozmowach. Stina planuje podróż do Egiptu ze swą rodziną, a Said staje się jej przewodnikiem po drogach marzeń. Oboje zbliżają się do siebie coraz bardziej i ostatecznie zakochany Said prosi dziewczynę, by za niego wyszła — ta jednak odmawia. Po zakończeniu kursu młody nauczyciel wraca do swojego kraju, gdzie jakiś czas potem przybywa Stina ze swymi krewnymi, by odbyć długą podróż po Nilu, w trakcie której poznają odmienną kulturę i podziwiają egipskie zabytki. Po powrocie do Kairu następuje upragnione przez Stinę spotkanie z Saidem. Czy teraz, gdy rozumie lepiej jego świat, Szwedka zgodzi się zostać żoną Egipcjanina?
Powieść Sophie Elkan, poza intrygującym wątkiem fabularnym, pełna jest refleksji natury obyczajowej, etycznej, antropologicznej, a nawet politycznej. W tle głównych wydarzeń przewijają się wątki kolonializmu i pączkującego feminizmu. Szwedzka pisarka świadoma jest różnic kulturowych; stara się je objaśniać i łagodzić, czyniąc swych bohaterów postaciami swoistego „dialogu o Inności”— Autorka jest także wyraźnie zafascynowana odmiennością i pięknem Orientu – w powieści widoczne są liczne reminiscencje z jej podróży na Wschód. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że mimo szczerych chęci i zaangażowania próby porozumienia międzykulturowego nie zostają zwieńczone sukcesem, a poziom rozumienia Innego nie jest w tej książce dostatecznie pogłębiony. Tekst nie jest całkowicie wolny od pewnych uproszczonych konstatacji — pamiętajmy jednak, że wymaganie od XIX-wiecznej pisarki pełniejszego, przyjętego dzisiaj wglądu byłoby życzeniem dość anachronicznym. Należy zaznaczyć, że są to zaledwie początki nowej epoki, pierwociny innego myślenia o obcości, czasy raczkującej antropologii kultury i rodzącego się dopiero świadomego, uważnego spojrzenia na Innego. Dlatego, wybaczając autorce niedostateczne może pogłębienie problemu, zachęcamy czytelników do lektury Marzenia o Oriencie jako jednego z pierwszych świadectw zmian cywilizacyjnych, charakteryzujących dzisiaj nasz poszerzony geograficznie i mentalnie świat.
Powieść zawiera także elementy osobiste, nawiązując — nie zawsze wprost — do biografii Sophie Elkan. Nie tylko orientalna podróż pisarki jest tego przykładem. Założycielem słynnej i naprawdę istniejącej szkoły slojdu w Nääs był bardzo bliski krewny autorki — August Abrahamson, a do rozwoju tej instytucji znacząco przyczynił się brat pisarki, Otto Salomon.
Tekst autorstwa Sophie Elkan ukazuje się po raz pierwszy w polskim przekładzie, a tłumaczką jest Justyna Czechowska.
Akcja powieści toczy się w Egipcie, Londynie i szwedzkiej szkole slojdu (oryginalna szwedzka metoda nauczania rękodzieła) w Nääs, w końcówce XIX stulecia. Egipski nauczyciel, Said ben Ali, wyrusza do Europy, by nauczyć się tego, co pomoże mu w pokojowy sposób wyzwolić Egipt spod władzy Anglików. W trakcie tej edukacyjnej wędrówki trafia do słynnej szwedzkiej szkoły rzemieślniczej w Nääs. Tutaj poznaje Stinę Brenner, młodą Szwedkę pochodzącą z zamożnej rodziny, która jest osobą wyjątkowo otwartą i ciekawą innych kultur. Mimo oporów natury obyczajowej ze strony Egipcjanina (głównie w kwestii towarzystwa kobiet),oboje szybko się zaprzyjaźniają, spędzając czas na pracy w warsztatach i długich rozmowach. Stina planuje podróż do Egiptu ze swą rodziną, a Said staje się jej przewodnikiem po drogach marzeń. Oboje zbliżają się do siebie coraz bardziej i ostatecznie zakochany Said prosi dziewczynę, by za niego wyszła — ta jednak odmawia. Po zakończeniu kursu młody nauczyciel wraca do swojego kraju, gdzie jakiś czas potem przybywa Stina ze swymi krewnymi, by odbyć długą podróż po Nilu, w trakcie której poznają odmienną kulturę i podziwiają egipskie zabytki. Po powrocie do Kairu następuje upragnione przez Stinę spotkanie z Saidem. Czy teraz, gdy rozumie lepiej jego świat, Szwedka zgodzi się zostać żoną Egipcjanina?
Powieść Sophie Elkan, poza intrygującym wątkiem fabularnym, pełna jest refleksji natury obyczajowej, etycznej, antropologicznej, a nawet politycznej. W tle głównych wydarzeń przewijają się wątki kolonializmu i pączkującego feminizmu. Szwedzka pisarka świadoma jest różnic kulturowych; stara się je objaśniać i łagodzić, czyniąc swych bohaterów postaciami swoistego „dialogu o Inności”— Autorka jest także wyraźnie zafascynowana odmiennością i pięknem Orientu – w powieści widoczne są liczne reminiscencje z jej podróży na Wschód. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że mimo szczerych chęci i zaangażowania próby porozumienia międzykulturowego nie zostają zwieńczone sukcesem, a poziom rozumienia Innego nie jest w tej książce dostatecznie pogłębiony. Tekst nie jest całkowicie wolny od pewnych uproszczonych konstatacji — pamiętajmy jednak, że wymaganie od XIX-wiecznej pisarki pełniejszego, przyjętego dzisiaj wglądu byłoby życzeniem dość anachronicznym. Należy zaznaczyć, że są to zaledwie początki nowej epoki, pierwociny innego myślenia o obcości, czasy raczkującej antropologii kultury i rodzącego się dopiero świadomego, uważnego spojrzenia na Innego. Dlatego, wybaczając autorce niedostateczne może pogłębienie problemu, zachęcamy czytelników do lektury Marzenia o Oriencie jako jednego z pierwszych świadectw zmian cywilizacyjnych, charakteryzujących dzisiaj nasz poszerzony geograficznie i mentalnie świat.
Powieść zawiera także elementy osobiste, nawiązując — nie zawsze wprost — do biografii Sophie Elkan. Nie tylko orientalna podróż pisarki jest tego przykładem. Założycielem słynnej i naprawdę istniejącej szkoły slojdu w Nääs był bardzo bliski krewny autorki — August Abrahamson, a do rozwoju tej instytucji znacząco przyczynił się brat pisarki, Otto Salomon.
Tekst autorstwa Sophie Elkan ukazuje się po raz pierwszy w polskim przekładzie, a tłumaczką jest Justyna Czechowska.
53 pages, ebook
First published January 1, 1901
10 people want to read
About the author
Sophie Elkan
22 books1 followerSophie Elkan, född Salomon 3 januari 1853 i Göteborg, död där 5 april 1921, var en svensk författare och översättare. Elkan är i våra dagar mest bekant som Selma Lagerlöfs väninna. Men kring sekelskiftet 1900 var hon en framgångsrik och populär författare, känd främst för sina historiska romaner. Hon debuterade, under pseudonymen Rust Roest, med novellsamlingen Dur och moll, 1889.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
September 21, 2025
Kraj: Szwecja
Nic nowego.
Jestem zawiedziona.
Nic nowego.
Jestem zawiedziona.
Displaying 1 of 1 review