Τρεις εκδοχές της Ηλέκτρας: Αισχύλου Χοηφόρες, Σοφοκλή Ηλέκτρα, Ευριπίδη Ηλέκτρα

by Aeschylus, Αισχύλος, Sophocles

«Η αντιμετώπιση του ίδιου μύθου με τρεις διαφορετικούς τρόπους από ισάριθμους κορυφαίους δημιουργούς αποτελεί εξ ορισμού πρόκληση… Επιδίωξα λοιπόν να αφομοιώσω τον λόγο τους παρεμβάλλοντας στίχους σύγχρονων ποιητών παρά να τον εμφανίσω κατά τεχνητό τρόπο διαφοροποιημένο από τη σημερινή γλώσσα» γράφει στην εισαγωγή του ο μεταφραστής ο οποίος, μετά τον «θηβαϊκό κύκλο» του Σοφοκλή (Ο Οιδίποδας τύραννος, Ο Οιδίποδας στον Κολωνό, Αντιγόνη), συνεχίζει τις τριαδικές προσεγγίσεις του στο αρχαίο δράμα, τη φορά αυτή με άξονα την εμβληματική μορφή της Ηλέκτρας.

Η Ηλέκτρα –κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμήστρας, μικρότερη αδελφή της Ιφιγένειας και μεγαλύτερη του Ορέστη– αρχικά ονομαζόταν Λαοδίκη και το όνομά της άλλαξε επειδή παρέμεινε (μέχρι τη στιγμή του δράματος) ανύπαντρη: ἄλεκτρος (αυτή που δε γνώρισε λέκτρον: νυφικό κρεβάτι). Σύμφωνα με άλλες μυθικές ροές, η Ηλέκτρα σχετίζεται με τη μυστηριακή λατρεία των Καβείρων: ήταν βασίλισσα της Σαμοθράκης και μητέρα της Αρμονίας, την οποία παντρεύτηκε ο Κάδμος (ιδρυτής της Θήβας και πιθανώς αδελφός της Ηλέκτρας), και έτσι το όνομά της συνδέεται και με τον θηβαϊκό κύκλο – μάλιστα μία από τις επτά πύλες των Θηβών λεγόταν Ηλέκτρα.

Για τη μεταφραστική εργασία του Δημήτρη Καλοκύρη έχουν γράψει:
«Διαβάζω τη μετάφραση του Θηβαϊκού κύκλου στα εύρωστα και πεντακάθαρα ελληνικά του Δ.Κ. Αποτελεί ιδανικό μέσο για να έρθουμε σε άμεση επαφή με τον αρχαιοελληνικό λόγο· συνιστά έναν τρόπο για να τον διαβάσουμε (και να τον απολαύσουμε) σαν να έχει αρθρωθεί σήμερα». Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, περ. Ο Αναγνώστης
«Ο Δ.Κ. μεταφράζει το αρχαίο κείμενο σαν εραστής του λόγου». Τάκης Γραμμένος, περ. Ποιητική
«Ο μεταφραστής ερεύνησε διεξοδικά ακόμα και μετρικούς υπαινιγμούς, ρυθμικές προσομοιώσεις, συνηχήσεις και υποδόριες ρίμες στα χορικά». Ανθούλα Δανιήλ, περ. Φρέαρ

256 pages, ebook

Published September 1, 2022

About the author

Greek Αισχύλος , Esquilo in Spanish, Eschyle in French, Èsquil in Catalan, Eschilo in Italian, Эсхил in Russian.

Aeschylus (c. 525/524 BC – c. 456 BC) was an ancient Greek tragedian often described as the father of tragedy. Academic knowledge of the genre begins with his work, and understanding of earlier Greek tragedy is largely based on inferences made from reading his surviving plays. According to Aristotle, he expanded the number of characters in the theatre and allowed conflict among them. Formerly, characters interacted only with the chorus.
Only seven of Aeschylus's estimated 70 to 90 plays have survived. There is a long-standing debate regarding the authorship of one of them, Prometheus Bound, with some scholars arguing that it may be the work of his son Euphorion. Fragments from other plays have survived in quotations, and more continue to be discovered on Egyptian papyri. These fragments often give further insights into Aeschylus' work. He was likely the first dramatist to present plays as a trilogy. His Oresteia is the only extant ancient example. At least one of his plays was influenced by the Persians' second invasion of Greece (480–479 BC). This work, The Persians, is one of very few classical Greek tragedies concerned with contemporary events, and the only one extant. The significance of the war with Persia was so great to Aeschylus and the Greeks that his epitaph commemorates his participation in the Greek victory at Marathon while making no mention of his success as a playwright.