Over de schreef

by Sofie Avery

In "Over de schreef" ontleedt Sofie Avery het complexe terrein van seksueel grensoverschrijdend gedrag aan universiteiten. Wanneer gaat een docent of student te ver? Wanneer gaat iemand ‘over de schreef’?

Hoewel de behoefte groot is om duidelijke grenzen te trekken, biedt het complexe sociaal leven aan universiteiten weerstand. Het is een omgeving waar machtsdynamieken en ongeschreven regels een stille invloed uitoefenen.

Avery’s werk is meer dan een aanklacht; het is een oproep tot begrip en herziening van de verhalen die onze maatschappelijke percepties kleuren. Ze onderzoekt diepgewortelde mythen en dominante narratieven. Dat gaat van het stereotype van het ‘ideale slachtoffer’ tot de grens tussen wederzijdse toestemming en machtsmisbruik.

Met behulp van concepten uit de filosofie ontrafelt Avery de mechanismen van ‘kennisonrecht’. Ze signaleert de gevolgen van ons beperkte begrippenkader rond grensoverschrijdend gedrag. Slachtoffers beschikken vaak niet over de juiste woorden om hun ervaringen te duiden. Bovendien trekken omstaanders en beleidsmakers hun getuigenissen snel in twijfel. Dat voedt institutionele stiltes.

"Over de schreef" biedt een krachtig tegenverhaal dat lezers uitnodigt om hun intuïties te bevragen en het zwijgen dat aan academische instellingen kleeft te doorbreken.

Sofie Avery is filosoof. Ze werkt als onderzoeker aan de Universiteit van Antwerpen en de Universiteit Gent.

Genres: Nonfiction

72 pages, Paperback

Published March 3, 2025

Reviews

[Leone Mattheus · Rating 5 out of 5]

Een helaas broodnodig, essayachtig werk. Vlijmscherp en ijzersterk beargumenteerd, bovendien vlot geschreven. Het kaart een probleem aan dat voor mij tot de grootste pijnpunten van de universiteiten behoort.

[Lien · Rating 5 out of 5]

Essential reading

In ‘Over de schreef’ ontmantelt Sofie Avery verschillende verhalen over grensoverschrijdend gedrag in de academische wereld en licht toe hoe deze verhalen bijdragen aan mythevorming en ons een fout beeld geven van wat grensoverschrijdend gedrag is of kan zijn.

Een cruciale analyse die de blik van ieder van ons kan verruimen.

Avery doet dit op een enorm toegankelijke manier, met herkenbare cases, en biedt ook praktische tips.

Termen zoals ‘kennisonrecht’, ‘institutioneel verraad’ en ‘institutionele moed’ worden toegelicht en er wordt gepleit voor een morele benadering van grensoverschrijdend gedrag. Daarnaast wordt ook duidelijk gemaakt wat de impact ben grensoverschrijdend gedrag is, niet alleen op het slachtoffer of the ‘survivor’ maar ook op het instituut.

Tenslotte wordt de ‘klager’ aangehaald als deel van de oplossing.

En ja, dat alles doet Sofie Avery in 61 pagina’s. Wat een krachtig essay! Aanrader!

#gekregen

[Sigrid · Rating 5 out of 5]

Zo goed dat ik er mijn cupcake van vergat op te eten

[Freek · Rating 5 out of 5]

Necessary to read this little book full of wisdom by icon Sofie Avery

[Bouke Van Balen · Rating 5 out of 5]

Must-read voor elk persoon dat werkt in de academische wereld. Kort en bondig geschreven, geen woord te veel maar ook niet te weinig (al valt en moet er nog veel te schrijven over dit onderwerp). Wat mij bijblijft: hoe interpretatief onrecht ervoor zorgt dat we soms geen woorden kunnen geven aan ervaringen die ons kwetsen, hoe belangrijk narratieven daarin zijn, hoe gevaarlijk een narratief wordt als het de complexiteit van de realiteit ontkent, dat klagen een vorm van zorg en bron van kennis kan zijn, dat er een bibliotheek is van ongeschreven boeken van iedereen die uit de toxische academische wereld is gestapt, en dat we relaties tussen docent en student kunnen afwijzen als pedagogisch falen (waarbij liefde verplaatst van object (kennis) naar subject (docent)).

[Lex · Rating 5 out of 5]

Een heldere en genuanceerde kijk op een gevoelig thema. Sofie Avery geeft niet enkel inzicht in hoe we als maatschappij omgaan met grensoverschrijdend gedrag, maar doet dit op een manier die toegankelijk, kritisch en ongelofelijk gevat is. Belangrijker nog: ‘Over de schreef’ biedt woorden en handvaten die verder gaan dan het dominante discours - broodnodig voor overlevers, bystanders én beleidsmakers. Bovendien plaatst Avery hun argumentatie in een bredere maatschappelijke context en rijkt die regelmatig kapstokken aan om de analyses en voorbeelden over te dragen naar andere perspectieven. Zo is het boek dus zeker niet enkel relevant voor de academische context, maar ook ver daarbuiten.

Een must-read voor iedereen en een essentiële toevoeging aan het maatschappelijke gesprek rond grensoverschrijdend gedrag.

[Yana Rosé · Rating 5 out of 5]

Zeer verhelderend en messcherp essay over grensoverschrijdend gedrag in universitaire context, dat de vele vooroordelen (of zoals Avery het noemt: slechte verhalen) rond het gebeuren in amper 70 pagina's ontkracht. Heb als studente spijt dat ik dit niet al veel eerder heb gelezen. Het is een boek dat je nieuwe perspectieven aanreikt, wat heel waardevol is. Zeker niet de laatste keer dat ik dit gelezen heb.

[Merel Lechene · Rating 5 out of 5]

Trots dat filosofie op deze manier het verschil kan maken.

[Lou Braibant · Rating 5 out of 5]

PREACH!

[Irena Depoortere · Rating 4 out of 5]

Pijnlijk actueel:
“Door iemand te cancelen draag je bij aan de ontmenselijking van die persoon. Daarnaast sluit je die persoon af van hun gemeenschap, terwijl die gemeenschap juist een belangrijke rol kan spelen in het herstel en de gedragsverandering die je van plegers verwacht.”

[Hanne Puype · Rating 5 out of 5]

4.5

Iedereen die werkt voor of verbonden is met een universiteit zou dit moeten lezen!

[Bruno · Rating 4 out of 5]

Seksueel grensoverschrijdend gedrag aan de universiteiten.
Het haalt af en toe de kranten, maar al te vaak komen er NDA's (geheimhoudingsovereenkomsten) aan te pas, zelfs door mensen van wie u het niet meteen verwacht. (Het probleem van credibility excess wordt duidelijk uitgelegd in dit korte boekje.)

Over de schreef is overigens heel evenwichtig geschreven, bijna op het objectieve af (alles is interpretatie, objectiviteit bestaat niet, blah-blah-blah). Sommige zaken kwamen mij iets te academisch (lees: theoretisch) over, zoals de lost library, een "verloren bibliotheek bestaat uit alle essays, artikelen en boeken die níét geschreven werden [...] doordat de mensen die ze hadden kunnen schrijven uit hun discipline werden weggejaagd door grensoverschrijdend gedrag."

Het mooie aan een eerder academisch schrijven, is dat het lezers van bij het begin een hoop kapstokken aanreikt door het format (ik ga het hebben over, ik ga dit aantonen, om vervolgens daar te belanden, etc).

Ook nog even vermelden dat er een duidelijk link te leggen valt tussen dit schrijven en het boekje van Sigrid Wallaert over Kwaad spreken (in dezelfde Questa-reeks van Letterwerk ) Het kan geen kwaad om beide in tandem te lezen.

[Firuze · Rating 5 out of 5]

Een ontzettend belangrijk boek rond grensoverschrijdend gedrag binnen het hoger onderwijs. Hoewel het boek zich vooral focust op universiteiten, zijn de mythen die het ontkracht relevant voor heel de samenleving. Het boek geeft op een bijzonder heldere, begrijpelijke en vlotte manier weer hoe ideologische en systemische factoren bijdragen tot een status quo dat grensoverschrijdend gedrag mogelijk maakt en verzwijgt.
Het boek geeft echter niet enkel (goed gegronde) kritiek, maar komt ook met verschillende stappen die zowel instellingen als individuen kunnen nemen om het probleem aan te kaarten. Wat er nog vergt, is institutionele moed langs de kant van universiteiten om effectief actie te ondernemen en dingen te veranderen.

Een boek waar de Vlaamse samenleving reeds lange tijd op zat te wachten.

[Mary Mamian · Rating 5 out of 5]

Elke zin is tot de essentie gepuurd! 👏🏼 Sofie!

[Caroline Goossens · Rating 4 out of 5]

4,5

[Annelies Rios · Rating 5 out of 5]

Uiterst interessant, relevante cases, duidelijk en vlot gebracht, goeie opbouw en een aanzet tot verandering. 5 sterren!