Tot ver in de twintigste eeuw bepaalden mannen wat goede kunst was. Zij waren de geniale kunstenaars; vrouwen werden geacht zich met de kinderen bezig te houden. Vrouwelijke kunstenaars waren er wel, maar het combineren van moederschap en kunst was uit den boze. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw is dat, zij het schoksgewijs, veranderd. In Het moedermodel vertelt kunsthistoricus Joke de Wolf over de vele facetten van een onderbelicht onderwerp. Ze onderzoekt hoe kunstenaars in hun werk afrekenen met vooroordelen over moederschap, vrouwelijkheid en hun rol in de maatschappij en daarbij in de loop der tijd hebben bijgedragen aan het veranderen van deze denkbeelden, in de kunst en daarbuiten. Aan de hand van themas als Verwachting, Bevalling en Spijt belicht De Wolf werk van minder bekende kunstenaars evenals dat van grootheden als Louise Bourgeois, Maria Lassnig en Tracy Emin. Kunstenaars die met of zonder kinderen in hun leven kunst maken die tornt aan het plaatje van het perfecte moederschap. Het moedermodel is een schatkist aan verhalen en beelden over een essentieel onderwerp in ieder mensenleven.
Moederschap en alles wat daarbij komt kijken in de kunst. Elk hoofdstuk pakt de schrijfster er twee, maak vaak ook meer, vrouwelijke kunstenaars uit (van Louise Bourgeois tot Judy Chicago) en onderzoekt thema’s als zwangerschap, abortus, opvoeding, het zijn van een goede moeder, of er helemaal niet voor kiezen zoals bijna alle kunstenaars uit dit boek. Je zou het boek een rijke les kunstgeschiedenis vanuit een vrouwelijk perspectief kunnen noemen, waarin ook de rol van de vrouw in bredere zin onderzocht wordt.
Hoewel ik bewust kindvrij ben sprak het onderwerp van Het moedermodel me wel aan: kunst, vrouwen en moederschap.
Verwacht je niet aan een boek over moeders aan de haard met kinderen. De Wolf schrijft over vrouwelijke kunstenaars die het aandurfden om het gangbare perspectief open te trekken, elke kant van het vrouw zijn, al dan niet moeder (willen of kunnen) zijn onder de aandacht brachten.
Denk aan Bourgeois die worstelde met haar eigen moeder, zelfs na diens dood. Emin die werken maakte over haar abortussen, Woolf die een kamer voor zichzelf wou om te kunnen schrijven,…
Of je als kunstenaar nu wel of niet moeder wordt; als vrouw in deze wereld was en is het niet makkelijk. Geweldig dat er dan boeken verschijnen als Het moedermodel. Vol passie en vuur vertelt de Wolf de verhalen van deze kunstenaars; fijn!