Wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen

by Koert Debeuf

Of het nu gaat over het conflict tussen Israël en Palestina, de spanningen tussen Iran en Saoedi-Arabië, de moeilijkheden rond het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie, of oorlogen in Syrië en het Midden-Oosten komt bijna dagelijks in het nieuws. De situatie in de regio lijkt dag in, dag uit complexer te worden. Waarom licht niemand eens toe hoe de vork in de steel zit?



Dat is precies wat Koert Debeuf in dit boek doet. Bondig en toegankelijk legt hij uit wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen.

Genres: Nonfiction

200 pages, Kindle Edition

First published February 1, 2025

Reviews

[Gabriël de Klerk · Rating 5 out of 5]

Gaaf boek. Had wel meer plaatjes en kaartjes gewild

[Tom Hendrikx · Rating 4 out of 5]

Een prima en goed geschreven samenvatting van de historische context van het Midden-Oosten. Koert Debeuf schetst heel goed de dramatische rol van Europa en de VS: slechte keuzes, gebroken beloftes en met twee maten meten. Ik blijf de schrijver volgen om de huidige ontwikkelingen in onder andere Iran voor mij te duiden en van context te voorzien.

[Sterre · Rating 4 out of 5]

Een zeer compacte samenvatting van de historische context van het midden oosten. Ik mis af en toe diepgang maar dat is begrijpelijk gezien het boek een samenvatting geeft van alle informatie die je nodig hebt om ‘het midden oosten te begrijpen’. Het nodigt daarom zeker uit om ook andere boeken te lezen. De persoonlijke verhalen tussendoor waren erg interessant.

Daarnaast is Debeuf kritisch op het westen en laat zien dat in de huidige politieke context Europa haar geloofwaardigheid verliest wat ik een erg sterk punt vind. We kunnen niet zeggen dat ‘wij’ voor mensenrechten staan maar tegelijkertijd een staat blijven steunen die mensenrechten en internationaal recht herhaaldelijk blijft schenden. Daarmee legt hij ook een belangrijke punt weer, namelijk de mogelijke invloed op conflicten in de toekomst.

[bram delen · Rating 5 out of 5]

Het boek doet wat het belooft. Koert Debeuf slaagt erin om op een bescheiden 200 pagina’s het Midden-Oosten inzichtelijk te maken. Hij neemt je kriskras mee door de regio - van Mohammed tot al-Sisi; hij legt de grote historische breuklijnen bloot; vertelt hoe ze vandaag nog doorwerken en hoe wij, in het Westen, ons daar vaak op miskijken.

Wat dit boek sterk maakt, is de balans tussen informatiedichtheid en toegankelijkheid. Je moet er (als leek) je hoofd goed bijhouden, maar Debeufs vlotte schrijfstijl houdt het leesbaar. De enkele herhalingen in het boek zijn dan ook niet storend, maar functioneel: ze helpen je om de belangrijkste hoogte- en dieptepunten vanuit de verschillende nationale perspectieven beter te begrijpen. De ene keer door Iraanse bril, dan weer door Egyptische, Israëlische of Turkse ogen.

Een echte aanrader voor wie een heldere en beknopte inleiding tot de politiek in het Midden-Oosten zoekt.

[Hugo Seriese · Rating 5 out of 5]

"Een van de doelstellingen en successen van de Europese Unie is het vergeten van delen van de geschiedenis.
[...]
Dat is in andere landen van de wereld niet het geval. Een van de redenen is dat de trauma's niet het gevolg zijn van acties van hun buurlanden, maar juist van Europa en later ook de Verenigde Staten.
[...]
Elk land in het Midden-Oosten heeft ervaren, in het verre en nabije verleden, hoe hun ambities door het Westen zijn gefnuikt. Vaak was het motief van de westerse interventie het voor zichzelf garanderen van de controle over de toevoer van olie en gas. Die bittere onmacht heeft de grond gelegd voor islamistische bewegingen en uiteindelijk geleid tot terroristische groeperingen. De strijd tegen deze bewegingen leidde steeds opnieuw tot de roep om sterk lei-derschap, wat meestal ontaardde in dictatuur.
[...]
In het Midden-Oosten is er begrip voor het feit dat die landen Israël steunen, maar ook verontwaardiging over het feit dat het Westen hierbij de ogen sluit voor de enorme onrechtvaardigheid en schendingen van het internationaal recht en de mensen-rechten ten aanzien van de Palestijnen. Het tast de geloofwaardigheid van de Europese Unie en de Verenigde Staten als voorvechters van democratie, mensenrechten en de rechtstaat enorm aan.
[...]
Het is mijns inziens niet nuttig voor Europa om zich in een groot historisch schuldbesef te wen telen voor alles wat het in het Midden-Oosten heeft fout gedaan.
[...]
Het Westen moet af van de combinatie van onwetendheid en arrogantie en dat kan enkel door een eerlijke poging te doen om te vatten wat men denkt aan de andere kant van de Middellandse Zee. Dit is niet alleen noodzakelijk in het kader van de internationale politiek, of in de Euro-pese relaties met het Midden-Oosten. Het is ook van groot belang voor de Europese samenleving zelf en de vele bevolkingsgroepen met een Midden-Oosterse achtergrond die er wonen.
[...]
Precies daarom is het erg jammer dat Europa nauwelijks nog interesse in het Midden-Oosten lijkt te hebben.
[...]
In het Midden-Oosten leidde dit gebrek aan Europees engagement tot grote ergernis, onbegrip en zelfs woede. Gezien Europa en het Midden-Oosten door geografie veroordeeld zijn tot nabuurschap is er echter maar één enkele weg vooruit: een weg naar meer dialoog en meer begrip."

[Aram Almaleke · Rating 5 out of 5]

Leest mega makkelijk weg. een super goed boek om ff wat context te krijgen over de dingen die je altijd langs ziet komen.

Ik als iemand die sowieso al intresse heeft in de regio, is dit een mooie springplank om wat dieper in een aantal onderwerpen te duiken. heb dus ook wat notities gemaakt om straks weer iets nieuws te lezen.

de Arabische renaissance prikkelt mij dan weer heel erg. en bijvoorbeeld het Nasserisme in Egypte en hoe dit de hele regio immens veel heeft beïnvloed.

mega interessant, aanrader voor iedereen.

[Janko · Rating 5 out of 5]

In het begin was ik sceptisch over de titel van het boek en de 200 pagina’s die eraan verbonden waren. Het Midden-Oosten is toch nauwelijks te begrijpen? Laat staan in slechts 200 pagina’s.
Toch heb ik door het lezen van dit boek veel meer begrip gekregen voor de verschillende dynamische krachten en oorzaken die invloed hebben op de gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Ik kreeg ook een beter beeld van waarom landen in het Midden-Oosten op een wantrouwende manier naar het Westen kijken. Daarnaast heb ik meer empathie ontwikkeld voor hoe zwaar en machteloos het leven kan voelen voor sommige inwoners van bepaalde landen in het Midden-Oosten.
Al met al een geweldig boek!

[Esmé Boom · Rating 5 out of 5]

Ik wist eigenlijk maar heel weinig van het Midden-Oosten, maar na dit boek te lezen (wat overigens in een dagdeel te doen is, door de vlotte pen van Debeuf), ben ik toch veel beter op de hoogte. Een start, en een aanmoediging om verder te lezen.

[Mariet Vrancken · Rating 5 out of 5]

de complexe geschiedenis van het Midden-Oosten op een eenvoudige en boeiende manier uitgelegd. Dit boek is een echte aanrader om onze huidige wereld beter te begrijpen!

[Evelien Janssen · Rating 5 out of 5]

Heel interessant boek over hoe zovelen het midden oosten verknoeid hebben tot de knoeiboel die het nu is. Zoveel schuldigen ook in de zgn beschaafde Westerse wereld...

[Tiemen Jongsma · Rating 4 out of 5]

Makkelijk leesbaar en een goede samenvatting. Titel is een beetje pretentieus, daarvoor zou ik toch eerder Edward Said lezen.

[Ruben · Rating 5 out of 5]

Voor iedereen die het gevoel heeft dat deze regio onbevattelijk is, is dit boek het ideale startpunt. Absolute aanrader

[Anton VDA · Rating 5 out of 5]

Beknopt maar zeer goed overzicht van de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten.

[Fons Mariën · Rating 4 out of 5]

De titel van dit boek verklaart al veel. De auteur, Koert Debeuf, is professor internationale politiek en Midden-Oosten aan de VUB. Hij woonde van 2011 tot 2016 in Egypte en bezocht het Midden-Oosten intensief. Met dit boek schreef hij een geschiedenis van het Midden-Oosten, die heel verhelderend is om de hedendaagse conflicten in de regio te begrijpen. De nadruk ligt op alles wat er gebeurd is na de invasie van Napoleon in Egypte (1798) De westerse inval maakte grote indruk in de landen van het Midden-Oosten omdat zo duidelijk werd dat ze een grote achterstand hadden op het Westen, niet het minst in militaire zin.

Ik kan hier niet alles samenvatten. Maar als je je geheugen wil opfrissen of voor het eerst wil kennis maken met de Balfour-verklaring, het Sykes-Picot-akkoord, het Ottomaanse rijk dat opgevolgd werd door het Turkije van Atatürk, het Egypte van Nasser, het ontstaan van Israël, de oorlogen tussen Israël en de Arabische buurlanden, de PLO enzoverder, dan moet je dit boek lezen. Uiteraard vertelt de auteur de geschiedenis tot op heden, dus met inbegrip van de Arabische lente in 2011 en de gevolgen sindsdien.

Dit is een historische werk dat niet alleen up-to-date is maar ook heel leesbaar en verhelderend. Een goed werk om de achtergronden van talrijke conflicten van vandaag (Syrië, Israël-Palestina, Hezbollah enzoverder) te doorgronden en dus beter te begrijpen. Kortom: zeer aan te bevelen!

[Pieter · Rating 3 out of 5]

I did not know that the flag of the 1916 Arab Revolt was designed by Mark Sykes. You know, the guy from the Anglo-French Sykes-Picot Agreement. This treaty transformed the Middle East into the conflict-ridden region it still is today. That most Arab nations, including Palestine, still carry flags reminiscent of Sykes' original design struck me with deep sadness. Even in performing banal nationalism, these nations continue to carry the trauma of colonialism every day.

I'm not sure anymore whether I learned about Sykes' flag from the book directly. I probably did a Wikipedia search while reading, only to discover that a colonial negotiator had also laid down the template for what is often a country's most visible signifier. But I did learn a lot more about the importance of the 1916 Arab Revolt and its aftermath from reading Koert Debeuf's book, which serves as a basic, yet solid introduction to the history of the region from the 1800s onwards.

The book is explicitly meant as an introduction, and as such raises many follow-up questions. Especially the later chapters tend to be a bit descriptive, leaving me wanting for more solid analyses of the conflicts and crises we've seen in Turkey, Egypt, Libya, Iraq, Syria and beyond. In that sense, the book fulfills its secondary function: to send me flying to the book store for follow-up reads.

[Saman · Rating 5 out of 5]

Zeer scherpe analyse over het Midden-Oosten en vooral onze relatie vanuit Europa met deze regio. Erg pijnlijk dat de meeste van de huidige conflicten zoals Israel-Palestina hun geschiedenis vinden in gerommel van de EU. De toegenomen migratiestroom valt in het niet bij wat er in de regio al wordt opgevangen, toch lijkt dit een speerpunt van elke verkiezing in Europa te zijn. Dit terwijl Europa en de VS hier zelf de basis voor hebben gelegd en de dialoog nu weigeren aan te gaan met het MO.

Wel een kleine opmerking over een paar gemiste uitweidingen in het boek (ook al geeft Koert aan dat hij nergens té diep op in kan gaan). De redenen voor de VS om in Afghanistan en Irak een oorlog uit te voeren is voornamelijk vanwege olie/gas/opium belangen, niet het uitroeien van terrorisme.
En dat de Saoedi’s met MBS nu een ‘goed’ en jong iemand aan de macht hebben, terwijl hij ook meedogenloos is wat betreft regime en mensenrechten.

[Niels Martens · Rating 5 out of 5]

Toegankelijk en verhelderend overzicht

Wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen van Koert Debeuf is een prima boek dat leest als een uitgebreid, goed geschreven krantenartikel. Het is toegankelijk geschreven en wordt nergens onnodig complex, wat het zeer geschikt maakt voor lezers die op zoek zijn naar een heldere inleiding in een ingewikkelde regio.

Debeuf schetst een duidelijk beeld van het Midden-Oosten, zowel historisch als actueel, en laat zien hoe de regio zich mogelijk verder zal ontwikkelen. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat veel onderliggende spanningen nog lang niet zijn opgelost het is daar nog allerminst ‘klaar’.

Een informatief en goed opgebouwd boek dat je in korte tijd veel inzicht geeft.

[Karl Verdickt · Rating 4 out of 5]

Helder historisch overzicht over de evoluties in regimes in het Midden-Oosten met bijzondere aandacht voor de revoluties van 2011... Het werk is vlot geschreven waardoor je niet de indruk hebt om enkel droge historische feiten en data te lezen. Een absolute aanrader voor al diegenen die meer wil begrijpen over de toestand in het Midden-Oosten en meer in het bijzonder over het Israëlisch-Palestijns conflict, de lange burgeroorlog in Syrië, de verdeeldheid in Libanon, de proxyoorlog in Jemen en Libië, de dictatuur in Egypte die gedoogd wordt, het islamitisch fundamentalisme, .... waarbij alles vanuit een historische context benaderd wordt!

[Fleur · Rating 5 out of 5]

Als je net zo als ik niet zo veel weet over het Midden-Oosten maar je wilt er meer over leren, dan zou ik dit boek zeker aanraden. Het is soms een beetje ingewikkeld met veel jaartallen en namen, maar de geschiedenis van het Midden-Oosten is ook heel ingewikkeld dus dat ligt niet aan het boek vind ik.

[Marnix Matthijsse · Rating 4 out of 5]

Wie het heden wilt begrijpen moet de geschiedenis kennen. Wat betreft de huidige gebeurtenissen in het Midden-Oosten is dit boek dan erg geschikt. Hoewel best beknopt geeft het een goed overzicht van belangrijke ontwikkelingen in deze regio, en de (niet zo’n mooie) rol die het westen hierbij speelden. Helaas biedt het niet veel hoop voor een stabiele regio op de korte termijn.

[Richard · Rating 5 out of 5]

Iedereen in het Westen heeft een mening over het Midden Oosten en over moslims. Maar is het allemaal echt zo zwart wit? Of ligt het allemaal wat genuanceerder en kijken we door een eenzijdige Westerse bril. Iedereen zou dit boek eens moeten lezen, om deze fascinerende regio beter te begrijpen. Een aanrader dus.

[Eveline Orlans · Rating 5 out of 5]

Een must read voor niet-historici die meer willen weten over de conflicten in het Midden-Oosten. In een zeer vlotte schrijfstijl beperkt hij zich tot de essentie wat volgens mij niet evident geweest is.
De problematiek in het Midden-Oosten is immers zo actueel dat een goede achtergrondinformatie erg belangrijk is. Daar is Koert Debeuf absoluut in geslaagd!

[Vincent · Rating 5 out of 5]

Behapbaar overzicht over de geschiedenis van het Midden Oosten en hoe dit invloed heeft op het heden. Daarnaast ook vlot leesbaar en bovendien bijzonder relevant.
Een echte aanrader voor iedereen die zich wil verdiepen in het Midden Oosten maar niet weet waar te beginnen.

[Guido Everaert · Rating 4 out of 5]

Compleet overzicht, maar erg compact geschreven.snelle opeenvolging van namen, data en feiten maken het soms lastig om overzicht te houden.

[Boris D · Rating 5 out of 5]

Een nederige stap richting het allemaal ietswat beter te kunnen begrijpen, via een kritisch Westers perspectief. Al blijft het slechts een pagina uit de Midden-Oosterse geschiedenis bibliotheek.

[Joeri Ryckaseys · Rating 5 out of 5]

Zeer heldere en genuanceerde inleiding tot de (recente) geschiedenis van het Midden-Oosten. Dit boek helpt je om een beter begrip te krijgen van huidige conflicten.

[Nathan · Rating 5 out of 5]

Dit zal snel verplichte lectuur worden in opleidingen politieke wetenschappen en daarbuiten.
Behandeld enorm veel aspecten van het Midden-Oosten. Vlot lezende schrijfstijl.

[Henny · Rating 3 out of 5]

Zeer interessant, complex, soms chaotisch. Matige schrijfstijl

[GJ · Rating 4 out of 5]

Verplicht leeswerk voor iedereen! Beknopt, begrijpelijk,.. (ondanks ik het helaas niet allemaal goed onthoud en nogal snel vergeet 😅), kortom ideaal om ´het Midden-Oosten te begrijpen´.

[Reinier Markus · Rating 4 out of 5]

Een lezenswaardig boek dat duiding geeft aan de situatie in het Midden Oosten, door onder andere verbanden te leggen tussen tijd en situaties. Op een prettige, leesbare manier geschreven.