Hoe klein de wereld is van Carla de Jong en Walter Lucius is een aangrijpende roman over familiebanden, jaloezie, liefde, vergeving en vrijheid. Voor de lezers van Simone van der Vlugt en Susan Smit.
1939. Luna Lansman leeft op Texel met haar gesloten vader en haar grootmoeder. Haar moeder overleed toen ze nog een baby was. Als de Joodse Rifka in Luna's gezin onderduikt, en Luna haar lange vriendschap met nsber Thiemen moet verbreken, lopen de spanningen tussen Luna en haar vader hoog op.
De ontmoeting met de Indiase legerarts Chandar Kapoor, die namens de Wehrmacht in 1943 op Texel wordt gestationeerd, zet Luna's wereld verder op zijn kop. Aan welke kant staat hij eigenlijk? De levens van Luna en haar vader, de Joodse Rifka, de Indiase Chandar en Thiemen raken met elkaar verweven op een manier die zij niet voorzien.
Het boek dompelt je onder in het verleden, in een andere wereld, daar heb ik echt van genoten. Astrid Sy, historicus en auteur van Noem geen namen
Regelmatig organiseert Ilona van uitgeverij Luitingh-Sijthoff een hele leuke leesclub en ik had het geluk deze keer mee te mogen doen. We hebben het boek Hoe Klein De Wereld Is van Carla de Jong gelezen. Hartelijk dank voor dit boek en in ruil daarvoor deel ik mijn eerlijke recensie hieronder.
Hoe Klein De Wereld Is: “1939. Luna Lansman leeft op Texel met haar gesloten vader en haar grootmoeder. Haar moeder overleed toen ze nog een baby was. Als de Joodse Rifka in Luna's gezin onderduikt, en Luna haar lange vriendschap met nsber Thiemen moet verbreken, lopen de spanningen tussen Luna en haar vader hoog op. De ontmoeting met de Indiase legerarts Chandar Kapoor, die namens de Wehrmacht in 1943 op Texel wordt gestationeerd, zet Luna's wereld verder op zijn kop. Aan welke kant staat hij eigenlijk? De levens van Luna en haar vader, de Joodse Rifka, de Indiase Chandar en Thiemen raken met elkaar verweven op een manier die zij niet voorzien.”
De omschrijving van dit boek had meteen mijn interesse gewekt. En ik werd getrakteerd op een mooi historisch fictieboek. Hoe Klein De Wereld Is leerde mij meer over zowel de Britse overheersing van India, als Texel tijde de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast leerde ik over een voor mij nog onbekend stukje geschiedenis, namelijk de Legion Freies Indien. Deze interessante onderdelen van de geschiedenis zijn beeldend weergegeven door Carla de Jong. Als lezer merk je echt dat er uitgebreid onderzoek is gedaan voorafgaand en tijdens het schrijfproces. En door de fijne schrijfstijl van Carla zag ik het verhaal helemaal voor me. Daarnaast zit Hoe Klein De Wereld Is ook barstensvol mooie zinnen en quotes, waarvan ik een aantal in deze recensie deel.
‘De mist filter het vroege ochtendlicht en het is moeilijk voorstelbaar dat in deze wazige wereld een oorlog woedt.’
Het boek speelt zich af tussen 1938 en 1946 en gedurende het boek worden de nodige tijdsprongen gemaakt. In korte hoofdstukken lezen we zowel over Luna als Chandar. Hun perspectieven wisselen elkaar af. Ik hou van korte hoofdstukken dus dat hielp mij bij het lezen, maar ik had zeker zo’n 150 bladzijden nodig om echt in het boek te komen. Terugkijkend op dit boek, zie ik wel dat wat trage opbouw nodig was voor het verhaal en de personages. Daarnaast merkte ik ook dat ik hoe verder ik in het boek kwam, hoe meer ik werd gegrepen door het verhaal.
‘De wereld is raar en laat ons dingen doen die we niet overzien, omdat we door een sleutelgat turen.’
Wat ik erg sterk vind aan Hoe Klein De Wereld Is, is dat alle personages zo realistisch worden neergezet. We treffen hier geen perfecte personages, maar personages die fouten maken, die worstelen met emoties en keuzes. Carla de Jong gaf het zelf al aan tijdens de boekbespreking dat Hoe Klein De Wereld Is gaat om de anti-held.
‘Vergeet nooit dat je allereerst mens bent. Jij bent je eigen kompas in elk besluit dat je neemt.’
Hoe Klein De Wereld Is, is zeker een aanrader voor liefhebbers van historische fictie zeker historische fictie die zich afspeelt in de tijdspan van de Tweede Wereldoorlog. Lees je nu net als ik niet zoveel historische fictie, maar spreekt de beschrijving je aan, ga dan zeker dit boek lezen. Hoe Klein De Wereld Is zal je een verhaal brengen vol imperfecte personages en een verhaal over familiebanden, vriendschap, liefde, vertrouwen, verraad en vrijheid.
“Vergeet nooit dat je allereerst mens bent. Jij bent je eigen kompas in elk besluit dat je neemt.”
Wauw… wát een boek.
Voor iedereen die denkt alle romans over WOII wel te hebben gelezen, maar toch verrast wil worden met een andere invalshoek. Prachtig geschreven verhaal over familiebanden, loyaliteit en liefde in tijd van oorlog.
De schrijfstijl van Carla de Jong is erg prettig. Het zijn korte hoofdstukken waardoor je vlot doorleest en ondanks dat je misschien niet alle geschiedenis weet rondom de WOII is het boek nooit te ingewikkeld om te volgen. Door de twee tijdlijnen die toewerken naar de ontmoeting van de twee kun je ondanks de verschillende opvoedingen toch ook de paralellen herkennen, wat ik erg leuk vond om te ontdekken tijdens het lezen.
Ik raad dit boek aan aan iedereen die van historische romans houdt! Ik heb zoveel onderstreept en geannoteerd, het boek had zoveel mooie zinnen die me grepen. Mocht je niet overtuigd zijn? Dit boek kreeg mij aan het huilen, en ik huil bijna nooit bij boeken, dus dat zegt heel wat 😉
Een heel mooi boek die een andere kant van de tweede wereldoorlog laat zien. De onafhankelijkheidsstrijd die India voerde van de Britten en hoe het in de oorlog op Texel aantoe ging. En dan nog de ontmoeting tussen twee jonge mensen uit heel verschillende culturen in zo’n turbulente tijd als de oorlog. Prachtig geschreven, waarbij je de emotie van de personages echt voelt. Dat er kleine lichtpuntjes zijn in oorlogstijd, zonder af te doen aan de gruwelijkheden van de oorlog zelf, zo is dit boek geschreven, en dat is goed gelukt! Aan het begin moest ik er wel even inkomen, maar uiteindelijk zou ik dit zeker een aanrader noemen.
Interessant dat het verhaal zich op Texel afspeelt in de Tweede Wereldoorlog en de aanloop naar de oorlog. Ik vond het vreselijk hoe de vader met Luna omgaat, hoe het lijkt of zij van alles de schuld krijgt. 3.5 sterren
Van de eerste tot de laatste bladzijde helemaal mee in het verhaal. “Vergeet nooit dat je allereerst mens bent. Jij bent je eigen kompas in elk besluit dat je neemt.”
Hoe klein de wereld is van Carla de Jong, een historische roman, vertelt het verhaal van Luna, een boerendochter op Texel, en Chandar, een Indiër gestationeerd op Texel tijdens de tweede Wereld Oorlog. Het boek laat een stukje geschiedenis zien die maar weinig mensen kennen.
Luna groeit op met haar afstandelijke vader en grootmoeder. Ze is anders dan haar eiland- en leeftijdgenoten, haar enige vriend Thiemen wordt NSB'er en daarmee komt een einde aan hun jarenlange vriendschap. Helemaal wanneer haar vader onderdak bied aan de Joodse Rifka. Luna voelt zich steeds eenzamer worden en wanneer haar grootmoeder overlijdt neemt ze een risico wat grote gevolgen heeft voor Rifka.
Chandar groeit op als zoon van een Ayurvedische arts in India, een land dat gebukt gaat onder het Britse regime. Van dichtbij ziet hij wat er met Indiërs gebeurt die in opstand komen tegen de Britten. Hij geeft zich op om als legerarts te werken wanneer de tweede Wereld Oorlog om zelf de keuze te hebben ipv opgeroepen te worden. Wanneer hij krijgsgevangene wordt van de Duitsers krijgt hij weer een keuze, namelijk onderdeel worden van de Legion Freies Indien en vechten tegen de Britten i.p.v. vóór hen. Hij wordt op Texel gestationeerd waar hij geplaagd wordt door alle beelden van de oorlog en het gemis van zijn ouders. Bij toeval komen Luna en Chandar met elkaar in aanraking en ze vinden bij elkaar iets wat ze beiden missen. Hun verhaal is er één van spijt, verdriet, verlies, vergeving en hoop
Het duurde even voordat ik in het verhaal zat, het duurde lang voordat er wat meer vaart in kwam. Het taalgebruik is passend voor de tijdsgeest van het verhaal maar maakte het zwaarder te lezen. Daar moest ik wel even doorheen. Uiteindelijk krijg je steeds meer begrip voor de keuzes die de personages maken en het laat goed zien dat een oorlog niet zwart/wit is. De vijand van de één kan een vriend zijn voor een ander.
Hoe klein de wereld is van Carla de Jong en Walter Lucius is een aangrijpende roman over familiebanden, jaloezie, liefde, vergeving en vrijheid. Voor de lezers van Simone van der Vlugt en Susan Smit.
1938. Luna Lansman leeft op Texel met haar introverte vader en haar grootmoeder. Haar moeder overleed toen ze nog een baby was. Als de Joodse Rifka in Luna's gezin onderduikt, en Luna haar lange vriendschap met nsb-er Thiemen moet verbreken, lopen de spanningen tussen Luna en haar vader hoog op.
De jonge Indiase legerarts Chandar Kapoor, wordt namens de Wehrmacht in 1943 op Texel gestationeerd. Hij helpt Luna met haar paard. Dit laat een grote indruk achter bij Luna. De levens van Luna en haar vader, de Joodse Rifka, de Indiase Chandar en Thiemen raken met elkaar verweven op een manier die zij niet voorzien.
De elementen De cover is een echte blikvanger. Strand, zee en een mooie luchtpartij. Een weergave van een stukje Texel. Het kijkt een groot schilderij. Het maakt al erg nieuwsgierig.
Auteur Carla de Jong is doorgegaan, waar auteur Walter Lucius mogelijk is gestopt. Een bijzondere samenwerking geeft een dik boek met wel 477 pagina's. Thema's als familiebanden, gemis, verdriet en verraad sluimeren door de pagina's. Met als hoofdthema: "verkeerde keuzes maken vanuit goede redenen". Twee jonge mensen dartelen daar weer doorheen. Het zijn de Texelse Luna en de Indiër Chandar Kapoor. Het lot brengt hen naar dezelfde plek: Texel. Rondom oorlogstijd. Anders hadden zij elkaar nooit ontmoet.
In een fijne en beeldende schrijfstijl neem Carla de Jong de lezer mee, terug in de tijd. Het is de tijd van de tweede wereldoorlog. In Noord-Holland is het eten schaars en de koffie en thee een substituut van het echte goedje. De situatie wordt nijpend en men moet oppassen voor verraad.
Toch zijn er nog weldoeners te bespeuren. Zo ook Chandar die Luna aanbiedt te helpen met het been van haar paard. Zodra haar vader hoort over anderen die Luna willen helpen, wordt hij boos en krijgt Luna een reprimande; ze mag niemand vertrouwen. Luna is een jong volwassene en vaak is haar mond eerder dan haar hoofd. Zonder moeder opgroeien is al heftig en met een norse vader is het niet altijg zo gezellig. Zo doet haar taakjes maar moet veel opmerkingen slikken van haar vader. Toch is ze ook nieuwsgierig van aard en staat haar mannetje. Ze is een leuk personage. Soms wil je haar gewoon even in je armen nemen en knuffelen. Die eenzaamheid van haar is vreselijk.
Chandar is de tweede hoofdpersoon. Hij heeft een fijn en beschermd leventje gehad, bij baba en zijn moeder thuis. Het geloof en de cultuur zijn erg belangrijk, wat voldoende aan bod komt. Samen met zijn vader, ook arts, bezoekt hij zieke patienten en op 18 jaar mag hij dit alleen doen. Hij is trots op zijn vak. Uitgebreid tot in kleinste details lezen we over Chandar. Altijd volgden zij de gedachtengang van Ghandi, maar bij Chandar wordt ook een zaadje gepland om zaken anders te gaan aanpakken. Hij gaat het leger in en dit vormt hem. 'Wie is daarbij de echte vijand' , komt dan als vraag naar boven.
De verhaallijnen worden afgewisseld, daarnaast is het boek ook verdeeld in de tijd. Er is een stuk uit 1938 en een groot stuk uit 1943. Dit geeft een raadselachtige weergave, met tijdsprongen heen en terug en daarnaast de personenwissel. Het gaf bij mij wat verwarring, waardoor ik geregeld hetzelfde jaarblok opzocht en dat doorlas. Soms was het nogal veel, die detail-beschrijvingen, de jaarsprongen en dat beklemmende keukentje van Luna. Daarentegen had het soms weinig spanning. Ik miste wat "bite" en vond dingen zeker wel interessant, maar op den duur wat langdradig.
Daar kwam gelukkig verandering in rondom bladzijde 300. Menig lezer zal wachten op een gebeurtenis. Een hoogtepunt, noem het de big bang. Carla de Jong die in het begin de karakters het verhaal liet bepalen, had hier een plan voor geschreven. Bij afronding van het boek, keek ze het materiaal van Walter Lucius nog even door en ja! De kern bleek overeen te komen. Daar ligt ook mijn kippenvel moment. Bij die afronding van het verhaal. Als ook bij die ontdekking van Carla, na het lezen van de synopsis. Uit het nawoord. Het geeft dus dubbel kippenvel.
Waardering 4 sterren "Hoe klein de wereld is" is een meeslepend multiculti-familieverhaal. Door de beeldende schrijfwijze zie je als lezer alles voor je ogen gebeuren. Het begint met twee koppige karakters die constant botsen. Luna en haar vader. Door de oorlog komt Chandar in hun leven. Culturen vermengen zich, keuzes moeten worden gemaakt, terwijl de wereld schudt op zijn grondvesten in oorlogstijd.
Carla de Jong is auteur van meerdere romans. Ze werd benaderd om een schrijfproject af te ronden waar auteur Walter Lucius mee was begonnen, maar wat door zijn overlijden stil was komen te liggen. Het veelomvattende project vol historisch onderzoekwerk, leidde tot een bijzondere roman die zich afspeelt in India en op Texel voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Luna woont met haar vader en oma op een boerderij op Texel. Ze geniet van de vrijheid, maar ontkomt niet aan het ‘normale’ leven van school en studeren. Ze voelt dat ze anders is en er niet bij hoort, maar op Texel kan ze zichzelf zijn. Als de oorlog begint en Texel vol loopt met Duitse militairen verandert er veel en maakt ze er met haar vader en oma het beste van.
Chandra Kapoor is de zoon van de ayurvedisch genezer Baba Kapoor en wordt door hem opgeleid om in zijn voetsporen te treden. Ze gaan gebukt onder de Engelse overheersers en de drang naar een vrij India is groot. Als in Europa de oorlog uitbreekt, wordt India als deel van het Britse koninkrijk meegesleurd in de strijd en Chandra vertrekt als soldaat naar Afrika.
De twee verhaallijnen van Luna en Chandar worden afwisselend verteld, waarbij vooral de geschiedenis van Chandar indruk maakt. De manier waarop de Engelse kolonisten de oorspronkelijke bewoners van India onderdrukken is schrijnend om te lezen. Maar ook het verhaal van Luna is interessant, want binnen haar familie zijn er geheimen en die worden nog groter als er tijdens de oorlog een onderduiker bij hen in huis komt. Vooral de relatie van Luna met haar vader is moeizaam, wat tot wrijvingen leidt.
Tussen de hoofdstukken uit het heden, wordt het verleden beschreven, waarbij elke keer het jaar vooruit springt tot het gelijk loopt met de huidige verhaallijn van de oorlog op Texel. Zo komen de werelden van Chandar en Luna samen. Het is mooi om te zien hoe deze personages zich ontwikkelen en hoe er wederzijds respect ontstaat. Daarbij werkt deze connectie door en heeft het invloed op andere relaties, waaronder die van Luna en haar vader. De verhouding van verhaal en dialoog is mooi in balans, waardoor het vlot en prettig leest.
Doordat je als lezer de geschiedenis meekrijgt van beide hoofdpersonages leer je ze goed kennen. Je snapt hoe ze denken en waarom ze dingen doen. Dat ze keuzes maken die achteraf niet de beste zijn, kan je ze vergeven, omdat ze zijn genomen op een moment dat er weinig te kiezen was. Schuldgevoel is een aanwezig thema door het hele boek heen, maar ook vergeving is een belangrijk onderdeel van het verhaal.
Het verhaal zit vol geschiedenis, maar toch is het een zeer prettig leesbare roman. Het is goed opgebouwd en houd je als lezer constant nieuwsgierig. Aan het einde loopt de spanning op tot een ontknoping met verrassende wending.
Hoe klein de wereld is, is een prachtige roman met een bijzonder stuk geschiedenis over het leven in India begin 20ste eeuw en Texel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verweving van een familieverhaal met het leven van een ontheemde soldaat blijkt een gouden greep die deze roman sterk en indrukwekkend maakt.
Hoe klein de wereld is is geschreven door Walter Lucius en Carla de Jong. Walter Lucius heeft een begin gemaakt met het boek en na zijn dood heeft Carla de Jong het voltooid. Het boek bestaat uit korte hoofdstukken, die afwisselend gaan over Chandar Kapoor en over Luna Lansman. Chandar Kapoor is een Indiase legerarts en Luna Lansman een kunstenaarsdochter die op Texel woont. Ook wisselen delen van het boek zich af in tijd: van 1938 tot 1943 en van 1943 tot 1946. De afwisseling en de korte hoofdstukken maakten het een vlot leesbaar boek. Het verhaal speelt zich af in India, Texel en een stuk in Duitsland.
Chandar Kapoor is opgegroeid in India. India is bezet door de Engelsen en de Indiase bevolking wordt onderdrukt door de bezetter. Chandar leert het vak van arts van zijn vader. Als legerarts werken zij in een gevangenis op Port Blair waar mensen die zich tegen het Engelse regime keren worden afgebeuld. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt hij krijgsgevangen genomen door de Duitsers en overgehaald om met de Duitsers te vechten tegen hun gemeenschappelijke vijand: de Engelsen. Zo ontstaat het Legion Freies Indien.
Luna Lansman woont met haar vader en grootmoeder op een boerderij op Texel. Wanneer haar jeugdvriend Thiemen NSB'er blijkt te zijn en ze haar vriendschap met hem van haar vader moet verbreken, lopen de spanningen tussen Luna en haar vader hoog op. Als de Joodse Rifka bij het gezin onderduikt ontstaat er een kettingreactie van schokkende gebeurtenissen.
De verhaallijnen van Luna en Chandar komen bij elkaar wanneer het Legion Freies Indien op Texel wordt gestationeerd om de kustlijn te bewaken. Stukje bij beetje lezen we hoe Luna en Chandar elkaar leren kennen en hoe hun relatie zich ontwikkelt.
Ik vond Hoe klein de wereld is een prachtig verhaal over familiebanden, oorlog, vergeving en het grijze gebied tussen goed en kwaad. Doordat de hoofdstukken steeds eindigde op een bepalend moment en dan verder gingen met de andere hoofdpersoon, wilde ik steeds verder lezen om te weten hoe het verhaal verder zou gaan. De geschiedenis van het Legion Freies Indien en hun verblijf op Texel was voor mij een onbekend stukje geschiedenis, dat laat zien dat mensen soms om hun eigen redenen voor de 'verkeerde kant' kiezen. Een indrukwekkend verhaal, en heel bijzonder dat Walter Lucius ermee is begonnen en dat Carla de Jong het heeft afgemaakt. Heel knap. De reden dat ik 4 sterren heb gegeven en geen 5, is dat er wat onjuistheden in staan die mij stoorden: zo werd er vaak 'in Texel' geschreven, wat 'op Texel' moet zijn, en denkt een Texelbewoner een hert te zien. Op Texel leven echter geen herten in het wild, en die hebben daar ook nooit geleefd. Afgezien hiervan hebben Walter Lucius en Carla de Jong een prachtig boek geschreven, wat voor mij hoog op mijn lijstje van favoriete boeken staat.
Via de leesclub van de boekenreizigers heb ik het boek Hoe klein de wereld is, geschreven door Carla de Jong & Walter Lucius, gelezen. Het is 1939 wanneer we in dit boek Luna Lansman ontmoeten. Ze woont samen met haar gesloten vader en haar grootmoeder op Texel. Ze was nog maar een baby toen haar moeder overleed. Wanneer de Joodse Rifka bij Luna en haar vader onderduikt en Luna haar vriendschap met de nsb-er Thiemen moet verbreken, lopen de spanningen tussen Luna en haar vader hoog op. Dan ontmoet Luna de Indiase legerarts Chandar Kapoor. Hij wordt, namens de Wehrmacht, in 1943 op Texel gestationeerd. Voordat Chandar met het Duitse leger in Nederland komt, woont hij samen met zijn ouders in India. Hier word hij door zijn vader opgeleid als arts. Een professie welke hij in het leger ook uitoefent. In India worden op dat moment de mensen nog onderdrukt door de Britten. Over hoe deze onderdrukking door de Britten te stoppen, hebben Chandar en zijn vader geregeld een verschil van inzicht. Aan welke kant staat Chandar eigenlijk? Lukt het Luna, haar vader en haar oma, maar ook Rifka en Chandar om de oorlog goed door te komen? Op de cover zien we de zee met een paar personen daar vlak bij, een strandopgang en het nodige duingras. Het is een mooie cover die, ondanks de thema’s (oa. 2e wereldoorlog, jaloezie, liefde), toch een zekere rust uitstraalt. Het verhaal begint traag en wordt afwisselend verteld vanuit de perspectieven van Luna en Chandar. Ook is er gedurende het verhaal een afwisseling in tijd. In het begin is dat wel even wennen, maar uiteindelijk kwam ik erg goed in het verhaal. De manier van schrijven is beeldend waardoor de personages voor mij goed tot leven komen en ik ook Texel en India zo voor me zie. Het boek is zeker een aanrader. 5*
Prachtig! Heel aangrijpende historische roman. Meeslepend, triest en mooi. Wat is goed en wat is kwaad?
Daarnaast vond ik het erg interessant om meer te leren over India ten tijde van WOII en het Legion Freies Indien - iets waar ik eigenlijk nog niks vanaf wist.
Mooi geschreven, met twee culturen die ver uit elkaar liggen en elkaar vinden. Soms wel wat ééndimensionaal en voorspelbaar geschreven. Mooie inkijk in een (voor mij) stukje onbekende geschiedenis. Bijzonder te lezen ook hoe het manuscript voor dit boek door een andere schrijver is overgenomen.
Misschien wel het beste boek wat ik de afgelopen tijd gelezen heb. De afwisseling in de hoofdstukken tussen de twee verhaallijnen die uiteindelijk samen komen (wat uit hoofstuk 1 al wel blijkt) is echt heel leuk.
het duurde even voordat ik in het verhaal zat maar hoe verder je leest hoe sterker het verhaal wordt. De personages zijn ook super sterk geschreven. Echt een aanrader!
Dank aan LS uitgeverij voor het recensie-exemplaar!
Hoe klein de wereld is vertelt het verhaal van Luna en Chandar. Luna woont al haar hele leven op Texel met haar stugge vader en haar oma. Ze heeft eigenlijk maar één vriend, Thiemen. Wanneer vanaf 1938 de dreiging van een oorlog toeneemt, komt ze al voor de eerste moeilijke keuze te staan, want Thiemen kiest de kant van de NSB.
Chandar woont dan nog in India, wat in die tijd nog een Britse kolonie is. De Britten onderdrukken het Indiase volk en de roep om vrijheid klinkt steeds feller. Chandars vader staat vierkant achter Ghandi, maar Chandar vindt het te traag gaan en sympathiseert met een andere vrijheidsstrijder: "Bloed roept bloed". Maar dan breekt de oorlog uit in Europa...
De tijd die volgt, was überhaupt geschiedkundig al heel interessant. Ik kende dit deel van de (oorlogs)geschiedenis niet en heb veel geleerd. Bovendien hebben De Jong en Lucius op indrukwekkende wijze weten te beschrijven hoe goede mensen verkeerde keuzes kunnen maken. Je wordt als lezer zo meegenomen in de ontwikkeling van de personages dat zelfs de meest pijnlijke keuzes regelmatig invoelbaar zijn.
De schrijfstijl is een afwisseling van beeldende omgevingsbeschrijvingen, scherpe dialogen en feitelijkheden over de oorlogsjaren. Door de korte hoofdstukken met steeds afwisseling tussen het perspectief van Luna en van Chandar vloog ik door het boek heen. Omdat er ook nog gesprongen werd door de tijd, is het soms wel even goed je aandacht erbij houden, maar de oorlogsjaartallen van de WO2 bieden ook wel weer veel herkenningspunten in je eigen geheugen, waardoor de tijdlijn goed te volgen is.
Af en toe is er een ontwikkeling die wat snel of abrupt verloopt, maar voor het grootste gedeelte heb ik juist genoten van de manier waarop ik meegesleept raakte in de verhalen van Luna en Chandar. Bij beide verhalen heb ik meerdere keren de neiging gehad om even een hoofdstuk van de ander over te slaan om maar gauw door te kunnen lezen hoe de gebeurtenis zich ontvouwde.
Extra complimenten ook op zijn plek voor de manier waarop Carla de Jong dit werk van Walter Lucius heeft weten te voltooien. Als lezer weet je natuurlijk niet hoe het boek eruit had gezien als Lucius het had kunnen afmaken, maar het huidige boek voelt heel compleet en echt als één geheel. Dank Carla, dat dit verhaal door jou alsnog het licht heeft gezien!
De afwisselende verhaallijnen in korte hoofdstukken maakt dat je het boek moeilijk weg kan leggen. Een mix aan emoties gevoeld tijdens het lezen en ook nog eens wat geleerd. Ga nog regelmatig aan dit boek denken!
Mooie historische roman over de gebeurtenissen voor en tijdens WOII op Texel, in India en Duitsland. En eigenlijk is het een verhaal over generationeel trauma, liefde en opnieuw beginnen gedurende een heel moeilijke tijd in de geschiedenis. Met veel plezier en tranen gelezen.
Hoe wonderlijk is het dat deze historische oorlogsroman toch voltooid is terwijl Walter Lucius dit niet meer kan meemaken omdat hij veel te vroeg is overleden. Echter, de partner van Walter, zijn literair agent en uitgeverij Luitingh-Sijthoff waren van mening dat de roman er toch moest komen. Walter had al veel onderzoek gedaan naar de oorlog op Texel en in Carla de Jong hebben ze een goede auteur gevonden om dit boek af te maken. Het boek laat ook duidelijk zien dat niet alles zwart of wit is, er wordt goed uitgelegd waarom mensen keuzes maken en wat daar de verstrekkende gevolgen van kunnen zijn. Het boek speelt zich af tussen 1939 en 1946, de dreiging van de Tweede Wereldoorlog is voelbaar. Luna Lansman leeft met haar gesloten vader en haar grootmoeder op Texel. Haar moeder is overleden toen Luna nog maar een baby was. Sinds Luna een kleuter was heeft ze een vriendschap met Thiemen. Echter Thiemen kiest de kant van de NSB en Luna verbreekt de vriendschap omdat ze niet met de bezetter kan leven. Het onderduiken van de Joodse Rifka brengt ook een andere dynamiek in het gezin. De vader van Luna is geen prater en als hij en Rifka meer voor elkaar gaan voelen, voelt Luna zich nog meer buitengesloten. Als de jonge Indiase Chandar gestationeerd wordt op Texel en Luna helpt bij een verwonding van haar paard, bloeit er iets moois op tussen de twee dolende zielen. Chandar Kapoor gaat in de Tweede Wereldoorlog vechten voor de Duitsers. Het Legion Freies Indien is opgericht om India te bevrijden van het Engelse juk. Chandar wordt ingedeeld bij de medische troepen. Wie meer wil lezen over deze bijzondere geschiedenis vindt op internet voldoende informatie (Een Indiase prins in bezet Nederland - Andere Tijden) De beschrijvingen van zowel India als Texel zijn levensecht beschreven, je ziet en ruikt het zo voor je. Het boek weet je hart te raken en het is moeilijk om dit boek aan de kant te leggen. Het is een aangrijpende roman over familiebanden, jaloezie, liefde, vergeving,vrijheid en keuzes die niet altijd zwart-wit zijn. Carla de Jong heeft op een zeer toegankelijke manier dit boek geschreven De boeken van Walter Lucius, zijn Hartland trilogie kende ik al, dit boek krijgt zeker een plaatsje ernaast in de boekenkast. Carla de Jong verdient alle lof dat dit boek het levenslicht mag zien. Een enorm ontroerende roman.
Hoe klein is de wereld als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, je nooit je eigen moeder bewust gekend hebt, je een slechte verhouding hebt met je vader, je beste en enige vriend Thiemen een actieve NSB-er wordt en jij niet verder kan leren na je eindexamen?
Dan moet je letterlijk gaan overleven. Het is bijzonder knap en noemenswaardig hoe hoofdpersoon Luna Lansman daarin slaagt op het waddeneiland Texel. ‘Haar’ dieren slepen haar door barre tijden heen. Doordat haar paard in een granaatscherf trapt, maakt ze kennis met soldaat Chandar, die onderdeel uitmaakt van het Freies Indien legioen, dat op Texel gelegerd is in 1943. Ook Chandar komt van een eiland, de Andamanengroep in de Stille Oceaan, mijlen ver van Texel, dan is de wereld ineens groot. Ook zijn levensverhaal is bijzonder interessant.
Luna en Chandar groeien steeds dichter naar elkaar toe doordat ze veel in elkaar herkennen, maar staat Chandar niet net zo lijnrecht tegenover Luna als Thiemen, want ook hij ‘vecht’ voor de bezetter? Oorlogsvoering leidt alleen maar tot verliezen en zet verhoudingen letterlijk op scherp. Carla de Jong is erin geslaagd om het concept, dat Walter Lucius had bedacht, in een prachtig en tegelijkertijd hartverscheurend verhaal om te zetten. Liefde overwint veel, maar niet alles helaas.
Ik raad een ieder met een belangstelling voor historische fictie en sociale geschiedenis aan dit boek te gaan te lezen. Het heeft mijn kennis van India onder het juk van Groot-Brittannië behoorlijk uitgebreid en maakt voor mij duidelijk waarom sommige mensen bepaalde keuzes maken in hun leven. Het boek verdient absoluut vijf sterren. Met dank aan @lsuitgeverij en in het bijzonder @ilonaslevenbijls voor het recensie exemplaar. Dit heeft mijn recensie op geen enkele manier beïnvloed.
Ik heb het 4 sterren gegeven omdat het zich gedeeltelijk afspeelt op Texel, mijn geliefde eiland en omdat het over het algemeen lekker weg leest en ook nog wat over de geschiedenis vertelt.
In tegenstelling dat de vele 5 sterren heb ik het einde van het boek niet gehaald. Ik ben tot 75% gekomen dus best een poging gewaagd. De beschreven geschiedenis is mooi maar het kon maar niet beklijven.
‘Hoe klein de wereld is’ mocht ik lezen en recenseren dankzij uitgeverij Luitingh-Sijthoff. Dank u voor dit recensie-exemplaar en voor deze eer die me te beurt mocht vallen!
Auteur(s)
Dit boek is van bij het ontstaan al speciaal. Het idee, ontwerp en research komt van Walter Lucius. Na zijn plotselinge overlijden in 2021 waren zijn partner Nicole en Uitgeverij Luitingh Sijthoff ervan overtuigd dat dit boek moest geschreven worden. Carla de Jong, eveneens een getalenteerd Nederlands schrijfster, werd gevraagd of ze dit verhaal wilde uitwerken. Op 4 februari 2025 wordt ‘Hoe klein de wereld is’ uitgegeven door uitgeverij Luitingh-Sijthoff. Walter Lucius is vooral bekend geworden met zijn Hartland trilogie waarvan ‘De vlinder en de storm’ zijn debuut was. Carla de Jong debuteerde in 2009 met ‘In retraite’. ‘Hoe klein de wereld is’, is haar tiende roman.
Korte samenvatting
Tijdens de tweede wereldoorlog woont Luna samen met haar vader en grootmoeder op een boerderij in de gemeente Texel. Haar moeder overleed toen ze een jaar was. Luna gaat naar school, helpt thuis en spreekt af met haar jeugdvriend Thiemen. Wanneer de oorlog begint, geeft haar vader onderdak aan het Joodse meisje Rifka. Aan de andere kant van de wereld, in het Brits bezette Indië, woont Chandar samen met zijn ouders. Net zoals zijn vader is hij ook ayurvedische arts. Chandar besluit om vrijwillig in het leger te gaan. Het Legion Freies Indien belandt in 1943 op Texel. Beide families worden met elkaar verweven. Familiegeheimen, dilemma’s, liefde,… maar vooral de betekenis van vrijheid zijn de ingrediënten.
Leeservaring
Het gehele boek loopt van 1938 tot en met 1946 – verdeeld in kleine hoofdstukken- , maar het belangrijkste en interessantste verhaal waar het om draait loopt tot en met 1943, het jaar waarin het boek verteld wordt. Het heden (1943) wordt afgewisseld met flashbacks. In die voorbije jaren legt Carla twee levens naast elkaar: dat van Luna Lansman in Texel en dat van Chandar Kapoor in Indië. Langzaamaan worden deze verhaallijnen - net zoals de personages - logisch opgebouwd tot ze verstrengeld geraken. Zowel de tijdsbeelden als de geografische en historische gebeurtenissen worden goed weergegeven. Indië wordt als Indië beleefd en Texel is Texel.
Geschiedkundig verdient ‘Hoe klein de wereld is’ een pluim. Het resultaat van heel wat research. Er zijn vele historische feiten, plaatsen en personen verwerkt in dit boek. We zien Rommel, de Cellular Jail in Port Blair, Thea von Harbou (schrijfster), het vrij onbekende Legion Freies Indien, de plaats van ayurvedische geneeskunde in Indiê, … .
De schrijfstijl verandert tijdens het verhaal. In het begin hanteert de Jong een eerder directe en nuchtere schrijfstijl die afstandelijk aandoet. Dit komt dan wel ten goede voor de beeldvorming van de omgeving. Naarmate het boek vordert, wordt Carla’s hand losser en brengt het verhaal allerlei emoties en gevoelens naar boven: medelijden, romantiek, humor, spanning, hoop. Hier en daar ook mooie uitdrukkingen zoals op pag. 106: ‘… is hij aan dat ding vastgezogen als een kalf aan de uier.’ Soms zijn er ook zinnen die anders geformuleerd kunnen worden zodat ze vlotter lezen. Meer bepaald gaat het hier over het gebruik van twee dezelfde woorden in een zin: ‘Het lijkt op Texel al wel op ..’
Zonder belerend of be-oordelend te zijn, stelt Carla de Jong ook diepzinnige en ethische vragen. Een voorbeeld van zo’n nadenkertje is de vraag met welk doel de Britten de dokters gebruiken. Nog een belangrijk en niet te onderschatten element in deze historische roman, is de verstandhouding met de papa’s. Luna en haar vader, Chandar en zijn vader. Deze relaties hebben ook wat gemeen met elkaar maar elk op een andere manier. De auteur heeft ook dit gegeven goed aangepakt en laten evolueren.
Hoewel in wereldoorlog twee de Duitse taal veel gehoord (en gesproken) werd, is het spijtig om in ‘Hoe klein de wereld is’ geen enkele vertaling van Duitse zinnen naar het Nederlands te vinden. In eender welke vorm. De laatste tijdsbestekken – 1944, 1945 en 1946 – vormen het einde en geven een vervolg van het leven van de hoofdpersonages. Dit had net iets uitgebreider gemogen. Nu lijkt het alsof er snel een einde gebreid is. Misschien zou het ook een mogelijkheid geweest kunnen zijn om hier één hoofdstuk van te maken. Niettegenstaande deze opmerking, is het geheel goed afgesloten en is dit geen reden om het boek niet ter hande te nemen.
Citaat
Een citaat dat heel het verhaal overspant en dat vandaag de dag nog toepasselijk is: pag. 31: ‘Wat kan één mens betekenen in een wereld vol waanzin?’
Conclusie
Een boek dat ontspant, spanning brengt, een lach en een traan teweegbrengt, verwondert doet staan, maar dat je ook meeneemt in geschiedenis van Nederland en Indië. Een boek waar iedereen gelijk in heeft dat dit moest geschreven worden.
Ik mocht voor 'Zin in feelgood-leesclub' de historische roman 'Hoe klein de wereld is' lezen. Bedankt Uitgeverij LUITINGH-SIJTHOFF voor het recensie-exemplaar.
De historische roman ‘Hoe klein de wereld is’ van Carla de Jong en Walter Lucius neemt je mee naar een tijd waarin familiebanden, liefde en morele dilemma’s onder hoogspanning staan. Het verhaal speelt zich af op Texel, tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog en biedt een fascinerend inkijkje in een minder bekende episode: de aanwezigheid van Indiase soldaten in Duitse dienst. De Jong en Lucius weten met hun beeldende stijl en sterke personages een roman neer te zetten die zowel meeslepend als historisch intrigerend is.
We maken kennis met Luna Lansman, een jonge vrouw die samen met haar zwijgzame vader en grootmoeder op Texel woont. Haar leven verandert drastisch wanneer Rifka, een Joods meisje, bij hen onderduikt. Wat begint als een noodgedwongen situatie, groeit uit tot een hechte band tussen de twee. Maar de oorlog dwingt Luna om moeilijke keuzes te maken, vooral als haar jeugdvriend Thiemen steeds verder in de idealen van de NSB wordt gezogen. Hun vriendschap, ooit vanzelfsprekend, komt onder druk te staan en Luna voelt hoe haar wereld langzaam uit elkaar dreigt te vallen.
In 1943 komt Chandar Kapoor, een Indiase legerarts in Duitse dienst. Zijn aanwezigheid is een schok voor Luna: hoe kan iemand zoals hij, met een Brits-Indiase achtergrond, samenwerken met de vijand? Kapoor blijkt echter een man vol tegenstrijdigheden, gevangen tussen loyaliteit en overlevingsdrang. Zijn band met Luna ontwikkelt zich in een spel van aantrekking en twijfel. Ze delen een gevoel van ontheemding en verlangen naar vrijheid, maar kunnen ze elkaar echt vertrouwen? Zijn aanwezigheid maakt de dynamiek tussen Luna en Rifka nog ingewikkelder, en de onderlinge spanningen lopen steeds hoger op.
Wat dit boek zo sterk maakt, is hoe de auteurs de menselijke kant van oorlog blootleggen. Er is geen eenvoudige scheiding tussen goed en fout; iedereen probeert te overleven binnen de keuzes die hen worden opgedrongen. Rifka draagt het onzichtbare gewicht van haar Joodse identiteit en het constante gevaar dat haar leven bedreigt. Luna worstelt met haar gevoelens voor Kapoor en haar verlangen naar onafhankelijkheid. Kapoor zelf balanceert tussen zijn morele overtuigingen en de situatie waarin hij verstrikt is geraakt. Hun onderlinge relaties zijn doordrenkt van wantrouwen, hoop en een verlangen naar iets wat misschien niet haalbaar is.
Daarnaast is de historische setting een absolute troef. Texel wordt bijna een personage op zich: de ruige natuur, de geïsoleerde gemeenschap en de voortdurende dreiging van oorlog vormen een beklemmend decor. De auteurs weven op subtiele wijze historische feiten door het verhaal, waardoor het boek niet alleen een spannende roman is, maar ook een waardevolle inkijk biedt in een onderbelicht stuk geschiedenis. Het Legion Freies Indien, de eenheid van Indiase soldaten die met de nazi’s samenwerkten, wordt op een intrigerende manier belicht, zonder dat het geforceerd aanvoelt.
De schrijfstijl is vlot en beeldend, waardoor de emoties en innerlijke conflicten van de personages goed voelbaar zijn. De dialogen zijn natuurlijk en scherp, en de afwisseling tussen actie en introspectie houdt het tempo hoog. De psychologische diepgang maakt dat je als lezer volledig wordt meegezogen in de belevingswereld van Luna, Rifka en Kapoor.
Een belangrijk thema in ‘Hoe klein de wereld is’ is de zoektocht naar vrijheid. Rifka zoekt fysieke vrijheid, Luna zoekt emotionele bevrijding van haar beklemmende omgeving, en Kapoor verlangt naar een leven waarin hij niet meer tussen twee werelden wordt verscheurd. Hun verhalen raken op een bijzondere manier met elkaar verweven, waardoor het boek een gelaagde en aangrijpende leeservaring biedt. Deze roman het brengt een vergeten stukje geschiedenis tot leven en laat je als lezer nadenken over de complexiteit van menselijke keuzes in extreme situaties.
Samenvattend is ‘Hoe klein de wereld is’ een indrukwekkende roman over liefde, loyaliteit en overleven in een wereld die uit elkaar valt. De meeslepende schrijfstijl, de historische diepgang en de krachtige personages maken dit boek een absolute aanrader. Of je nu een liefhebber bent van historische romans of gewoon een goed geschreven verhaal zoekt dat je niet loslaat: dit boek is een parel die nog lang nazindert.
Ik waardeer dit boek dan ook graag met vijf (5) sterren.