5 วันหลังการตายของพี่ชายที่ฉันเกลียด

by Riko Murai, 村井 理子, มุระอิ ริโกะ

หนังสือ 5 วันหลังการตายของพี่ชายที่ฉันเกลียด เล่มนี้ เป็นบันทึกจากประสบการณ์จริงของผู้เขียนที่ชวนคุณเตรียมตัวเองให้พร้อมสำหรับอนาคตที่ไม่ไกลเกินไป เรื่องเริ่มจากกลางดึกคืนหนึ่ง "ริโกะ" ผู้เขียน รับโทรศัพท์จากสถานีตำรวจในท้องถิ่นห่างไกลว่าพี่ชายที่เธอเกลียดจนตัดสัมพันธ์ไปแล้วเสียชีวิตกะทันทัน เธอคือครอบครัวเพียงคนเดียวที่ต้องสะสางสิ่งที่เหลืออยู่ของเขา ทั้งลูกชายวัยประถม สัตว์เลี้ยง อะพาร์ตเมนต์ การฌาปนกิจ และอื่นๆ ร่องรอยชีวิตที่สิ้นหวังปรากฏอยู่ทุกหนแห่ง บีบจิตใจเธอจนทรมาน อย่างไรก็ตาม แม้จะมืดแปดด้าน แต่ทุกอย่างต้องดำเนินไปอย่างเร่งด่วนและเจ็บปวด นี่คือจุดเริ่มต้นการเดินทางของผู้ที่ถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง อดีตภรรยา ลูกสาว และลูกชายของเขา รวมทั้งตัวเธอเอง

136 pages, Paperback

First published March 1, 2020

Reviews

[YuzuChu]

ชอบชื่อเรื่องมาก ตอนแรกนึกว่าเรื่องแต่ง อ่านไปอ่านมา อุ่ย เรื่องจริงว่ะ เอาซะให้คะแนนไม่ถูกเลย

เซ็ตติ้งเรื่องนี้อยู่ญี่ปุ่น และคนเขียนน่าจะเป็นคนมีชื่อเสียงในแวดวงหนังสืออยู่พอสมควร มีเขียนนิยายแล้วก็งานแปล วันนึงนอนกับสามีและลูกอยู่ดี ๆ ได้รับโทรศัพท์จากตำรวจว่าพี่ชายเสียชีวิตแล้ว ลูกชายเขาเป็นคนเจอศพหลังเลิกเรียนกลับมาบ้าน อาจลำบากหน่อย แต่คุณต้องทำเรื่องมารับศพ ด้วยความที่คนเขียนก็ไม่ได้สนิทกับญาติฝั่งพ่อฝั่งแม่ที่เหลือ+พ่อแม่ก็เสียไปแล้ว เธอกับภรรยาเก่าและญาติสนิทอีกคนก็เลยต้องเดินทางไปทำเรื่องรับศพและประกอบพิธีด้วยกัน พร้อมกับความทรงจำทั้งดีและร้ายของพี่ชายที่ยังอบอวลอยู่ในห้องเช่าและความทรงจำของการเดินทางในครั้งนี้

แต่โน้ตไว้ก่อนว่าเรื่องนี้ไม่เศร้านะ เพราะตัวพี่ชายก็ไม่ได้แสนดีมาก เหมือนจะเป็นคนร่าเริง สดใส คุยเก่ง แต่ก็ทำธุรกิจของทางบ้านเจ๊ง ขอเงินคนรอบตัวไม่เว้นแม้แต่น้องสาว ขนาดจัดงานศพแม่พี่แกยังมาถามตอนงานจบว่าได้เท่าไหร่ ขอหน่อย คือ ไม่ใช่คนดีอะ สร้างความเดือดร้อนไว้ก็มาก แต่ก็เผยมุมมองที่ว่าผู้ชายคนนี้ก็พยายามใช้ชีวิตอย่างเต็มที่เหมือนกัน ธุรกิจล้มก็พยายามหางานเพื่อเลี้ยงลูกที่แบ่งสิทธิ์เลี้ยงดูกับภรรยาเก่า (เมียเก่าเลี้ยงคนโต แกเลี้ยงคนเล็ก) เพิ่งได้งานด้วยซ้ำ แล้วโรคร้ายก็พรากเขาไป

ดูเหมือนพี่ชายของคนเขียนจะเป็นคนเก่งพอสมควร มีความสามารถหลายอย่าง แต่งงาน 2 ครั้ง เคยมีธุรกิจเฟื่องฟูเป็นของตัวเอง จนวันนึงเกิดเรื่องเกิดราวให้ธุรกิจล้มนั่นแหละ เขาเลยขอเงินคนไปทั่ว แล้วการขอเงินของพี่แกมันไม่น่ารักอะ แม่ก็รักพี่ชายออกนอกหน้า กลายเป็นว่าคนเขียนเลยพาลไม่ชอบหน้าพี่ชายและไม่ติดต่อกันนานหลายปีเลย จนกระทั่งพี่ชายจากไปแล้วต้องมาช่วยเก็บของกับได้รับรู้ชีวิตของพี่ผ่านลมปาก ข้าวของ และพันธะทางกฎหมายนี่แหละ

ซึ่งพี่ชายนิสัยเสียจริง ๆ แต่ก็ต้องยอมรับว่าน่าสงสารอยู่ เขาพยายามเต็มที่ในแบบของเขาอะ ยิ่งอายุเยอะก็ยิ่งหางานยาก แกไม่เกี่ยงงานเลย เพิ่งได้งานเป็นรปภ.ด้วยซ้ำ กลายเป็นว่าในช่วงท้าย ๆ นอกจากมุมมองพี่ชายแสนแย่ในสายตาคนเขียนแล้ว คนเขียนก็พลอยได้รับรู้ว่าอีกด้านหนึ่ง พี่ชายก็จริงจังกับการเลี้ยงลูกมาก ปรึกษาคนรอบตัวและคุณครูที่โรงเรียนตลอด ถึงจะเมลมาขอเงินนางเอกบ่อย ผิดสัญญาที่ว่าจะไม่ทำให้ลำบากอีกแล้ว ช่วยค้ำจ่ายค่าห้องให้เถอะนะ แต่พี่แกก็ยังค้างจ่ายจนโดนคนเขียนส่งข้อความไปด่าชุดใหญ่ พี่ก็ตัดพ้อน้อยใจว่าป่วยไง กลายเป็นว่าท้ายที่สุด เขาก็พยายามทำตามสัญญาให้ได้ แค่มันยากเย็นเหลือเกินก็เท่านั้นเอง

แต่ด้วยวัย 54 ที่ไม่ว่าจะอาศัยอยู่ในซีกโลกไหนก็หางานยากฉิบหาย เขาก็ลำบากมากเหมือนกัน

ไม่มีจุดหักมุมว่าพี่รักน้องที่สุดทั้งที่ทำตัวแย่ใส่ ไร้จดหมายสารภาพชวนน้ำตาคลอ ไม่มีใครเผลอทิ้งมรดกก้อนใหญ่อะไรไว้ให้ทั้งนั้น เขาก็แค่จากไป ทิ้งให้คนข้างหลังได้จัดการเรื่องเอกสาร งานศพ สัตว์เลี้ยง และภาระของเขา มันก็เท่านั้นเอง

โดยส่วนตัว ฉันแอบคิดว่าพี่ชายเขาก็นิสัยเสียแหละ แต่ลึก ๆ แล้วเขาก็รักน้อง แค่อาจมองน้องเป็นที่พึ่งมากไปหน่อย ฉันว่านักเขียนน่าจะเป็นคนที่ประสบความสำเร็จพอสมควร ถ้ามองด้วยอีโก้ของพี่คนโตที่ฉันเองก็เป็นเหมือนกัน มันก็ทั้งน่าเจ็บใจและน่าไปพึ่งพาขอความช่วยเหลือจริง ๆ นั่นแหละ น้องประสบความสำเร็จกว่า เงินเยอะกว่า มันก็คงน่าน้อยใจอะเนอะ ฉันว่าพี่ชายก็พยายามเต็มที่แหละ เขาก็คงน้อยเนื้อต่ำใจนิด ๆ ขนาดข้อความสุดท้ายที่คนเขียนเคยไม่ตอบพี่ พี่ก็ยังมาขอเงิน แต่สุดท้ายก็บอกว่าได้งานแล้ว จะไม่รบกวนอีกแล้วล่ะ

ยิ่งได้เห็นของในห้องที่พี่ชายคนเขียนตายคือรู้เลยว่าเขาก็รักครอบครัวอะ แค่อาจจะแสดงความรักไม่เป็นก็เท่านั้นเอง ด้วยปัญหาส่วนตัวของเขาแหละ แต่ฉันก็ไม่เข้าข้างเขานะ เขาผิดจริง แต่ดูเหมือนความรักในแบบที่ดูจะทำให้คนอื่นหงุดหงิดรำคาญใจของเขา มันก็เป็นของจริงเหมือนกัน

อีกคนหนึ่งที่น่านับถือมาก ๆ คือภรรยาเก่าของพี่ชายคนเขียนนี่แหละ บรรยากาศในเรื่องก็สบาย ๆ นะ มีขำขัน ยิ้มได้ เหมือนมาเที่ยวเตรียมจัดงานศพให้พี่ชายแบบเฮฮาด้วยซ้ำ ช่วยกันเก็บของ ทำความสะอาด เอารถเอาของไปทิ้ง ไม่เศร้ามาก + ความญี่ปุ่นอะ งานศพไม่เยอะสิ่งเหมือนบ้านเรา มีมืออาชีพจัดการเรื่องนี้โดยเฉพาะ แถมเขาก็ไม่ได้บรรยายลงลึกอะไร ถ้าเป็นนิยายก็คงไม่อิน แต่พอเป็นเรื่องจริงแบบเล่มนี้ ฉันก็คงพูดอะไรในเชิงวิจารณ์ขนาดนั้นไม่ได้เหมือนกัน

ก็...น่าเศร้าแบบสะอึกในใจเหมือนกัน แต่เรื่องดำเนินแบบราบเรียบออกแนวจดบันทึก ก็เลยไม่ค่อยมีอะไรให้ประทับใจหรือซาบซึ้งมาก แต่เอาเป็นว่ามันเป็นเรื่องจริงอะเนอะ ความรู้สึกของตัวคนเขียนที่มักถูกใครหลายคนบอกว่าเย็นชาเลยออกมาประมาณนี้แหละ คำนำสำนักพิมพ์ออกแนวสั่งสอน แนะนำว่าให้เตรียมพร้อมกับความตายที่มาอย่างกะทันหัน ทำดีกับคนรอบตัวให้มาก แต่คนเขียนก็ไม่ได้สั่งสอนอะไรนะ เขาก็แค่บอกเล่าเรื่องราวของเขากับพี่ชาย มันก็แค่นั้นอะ

ดังนั้น เล่มนี้ก็...สุดแท้แล้วแต่คนอ่านจะตกผลึกหรือวิเคราะห์ได้เลย ความตายของคนคนหนึ่งจะกลายเป็นบทเรียนแบบไหน ก็ขึ้นอยู่กับประสบการณ์และการตีความของแต่ละคนอะเนอะ

ส่งท้าย ชอบชื่อไทยมากกก คือชื่อญป.ของเล่มนี้คือ 兄の終い (ani no shimai) ฟีลแบบ จุดจบ,ตอนจบของพี่ชายฉัน แต่ของไทยเอาจำนวนวันที่ต้องใช้ในการเตรียมตัวและจัดการงานศพมาเล่นคำ เลยกลายเป็น '5 วันหลังการตายของพี่ชายที่ฉันเกลียด' ซึ่งมันเป็นชื่อที่สะเด็ดสะเด่ามากกกก เห็นชื่อคือต้องเดินมูนวอล์คกลับมาพลิกอ่านคำโปรยอะ ชอบ!

[Justreadalot]

Movie: Bring Him Down to a Portable Size (2025)

[Book Beforebed_]

หนังสือบอกเล่าเรื่องราวในแต่ละวันอย่างละเอียด การกระทำต่าง ๆ ทำให้เข้าถึงความรู้สึกภายในจิตใจของตัวเอก ความสับสนปนเปกันว่าเธอควรจะเสียใจดีหรือไม่ หรือจะยินดีกับการสูญเสียครั้งนี้ก็ไม่เชิง แม้จะเกี่ยวกับความตาย แต่เนื้อหากลับเต็มไปด้วยข้อคิดและความรู้ที่เป็นประโยชน์ เช่น การจัดการศพ เอกสาร สิทธิ์ดูแลลูก เป็นต้น ซึ่งก็ทำให้เข้าใจเลยว่าทำไมบางคนที่พึ่งเผชิญกับความสูญเสียแทบจะไม่มีเวลาเสียใจ เพราะมันมีสิ่งที่ต้องจัดการเต็มไปหมด

เราชอบที่เรื่องราวเหล่านี้ช่วยให้ผู้ที่พึ่งพบเจอกับการจากลามองเห็นคุณค่าในชีวิตและความสัมพันธ์รอบตัวอีกครั้ง ความตายไม่ใช่เรื่องหม่นหมองเสมอไป แต่เป็นบทเรียนให้เราให้ความสำคัญกับคนรอบข้างมากขึ้น

เนื้อหาเกี่ยวกับชีวิตประจำวันทั่วไป อาจไม่มีความหวือหวามากนัก แต่เรามองว่านี่เป็นหนังสือที่ดีมากเล่มหนึ่งเลยค่ะ นอกจากจะช่วยให้เราฉุกคิดเรื่องคนรอบข้างแล้วยังทำให้เรารู้ล่วงหน้าว่าเราจะต้องจัดการอะไรบ้างหากเจอเหตุการณ์เช่นนี้ค่ะ

[BaiLing]

2019年10月30日晚上睡覺前，專欄作家的作者接到陌生電話，來電的是宮城縣鹽釜警察署的刑警，告知她那五十四歲的哥哥在多賀城的租屋處過世了。發現的人是和哥哥同住、還在念小學的兒子。身為父母雙亡、與妻子已離婚兄長的唯一在世血親，做為妹妹的作者成了當然的收屍者。

這本小書紀錄著作者為處理哥哥生後事，前後一共五天的日誌。一開始和前嫂嫂加奈子、姪女滿里奈在多賀城集合，認屍、付費火葬，接著清理哥哥堆滿雜物的住處，之後辦手續，由媽媽加奈子將暫住在寄養家庭的姪子接回同住。

作者一邊敘述因母親重男輕女，恃寵而驕的哥哥作了那些不負責任的荒唐事，另一方面卻在收拾垃圾堆滿的住處時，看到十多年沒再見面的哥哥的另一面。回憶隨著窺探隱私般的整理遺物洶湧奔來，再加上前嫂嫂、這些年和哥哥接觸過的房東、戶政機關辦事員等等的敘述中得知，似乎和那個把自己生活搞得灰頭土臉的人很不一樣，哥哥並不是個只會給妹妹惹麻煩的壞蛋。在看似放棄自我的路上，他也作了要翻轉人生的努力—從開公司的老闆到保全人員；從混亂外食到買超市食材…。可惜太多次的撲倒在地，一次比一次更加破敗的後座力，一次又一次的「下一次」就……。

只是這回沒有「再一次」的機會。布幕降落，終曲完了。

我也有個身為家中唯一男丁的哥哥。不知從何時開始，他把手上不算糟的牌打成了連輸的局面。經歷乍來電話便得出錢出力收拾他推陳出新的爛攤子後，現在只等著這討人厭的哥哥製造最後一樁單純的麻煩了。他已經沒有任何機會翻盤，只剩靜靜地等待終點的到站聲響起。

在某個下墜的時刻，哥哥也曾想要攀住什麼使勁往上爬吧！是不夠用力嗎？是不知道如何使力嗎？是他沒求救嗎？是我沒使出全力拉住他嗎？

邊讀邊想著和現在完全不一樣的哥哥——好幾面掛起來會叮叮咚咚作響的田徑運動獎牌；牆上一整排書法比賽各式字體的獲獎獎狀；大小一致、歸類整齊的衣櫃抽屜；挺拔的褲腳、不起皺的衣邊、晶晶亮亮沒有一處灰的皮鞋；和當時不知道多年後成為前嫂嫂的女孩約會出門前，要我幫忙拔掉頭頂只有他自己看到的一根白髮……

對我而言，這是本擦著眼淚才好不容易看完的短薄小書。

[Sura Siri]

หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่นิยาย น่าจะถูกจัดอยู่ในหมวดสารคดี

ผู้เขียนนำเอาประสบการณ์ชีวิตส่วนตัวของตัวเอง ที่เล่าเรื่องชีวิตช่วงหนึ่งที่เธอต้องได้รับหน้าที่ในการจัดการศพของพี่ชายที่เสียชีวิตกระทันหัน และก็ตามปกหนังสือเลยพี่ชายคนเดียวของเธอที่มีกันสองพี่น้องนั้นเองที่เป็นคนที่เธอเกลียด เนื่องจากเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นดังนั้นจึงไม่มีเรื่องเซอร์ไพรส์ใดๆ แต่ก็ได้รับข้อมูลจริงที่เกิดขึ้นในด้านการจัดการงานศพของชาวญี่ปุ่น และหลังจากนั้น หนังเล่มบางเล่มนี้อธิบายความรู้สึกของผู้เขียนได้ครบถ้วน เปิดมุมของของชีวิตชาวญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี

[Kyoko]

身内でも似たようなことがあったので、他人事じゃなかった。
不謹慎なことを言ってしまって気まずくなったときの描写などが、リアルで上手いなーと思った。

[hom]

ชื่อเรื่องกัดเจ็บ เนื้อหากัดแซะ ไม่ลึก ไม่เศร้า ไม่จริงจัง เบาสบายเหมือนไม่ใช่พี่ชายตัวเอง

[Clementine]

ไม่คิดว่าตัวเองจะอีโมขนาดนี้ เป็นเรื่องที่อ่านแล้วนึกสะท้อนกลับมาว่าถ้าคนในบ้านตายจะทำยังไง สรุปคือขอตายตามละกัน

[Nuttawat Kalapat]

เหมือนอ่านเหตุการณ์จริงไม่ใช่นะนิยาย เพราะรายละเอียดเรียลมาก

[Kaoru Cruz]

ノンフィクションでありながら物語性が強くてあっという間に読めました。強いて言うならもうちょっと過去のエピソードが入っていて長めの本だったらいいな、ということで星一つ減らしました。末っ子がどうしてお父さんに引き取られたのかとか（あまり将来性のないお父さん）知りたかったです。

[Iris Norton]

1. 沒有最討厭，只是分別很久，沒有聯絡罷了。
2. 敘事很平版，想像不出故事中的場景。
3. 轉場沒有連接性。整本書就是流水帳。

[Percy Yue]

人死了不是一了了知，還有很多雜務要麻煩他人代勞，可能要不時作準備。