Novellsamlingen Meddelande utkom första gången för 15 år sedan, sålde slut och har inte gått att få tag på sedan dess. Nu utkommer boken igen med ett nyskrivet förord av Philip Teir. Tove Jansson var en novellens mästare som med sitt klara och exakta språk och sin psykologiska skärpa och insikt ser djupt in i människors bevekelsegrunder. Humor och livsglädje bryts mot mörk ironi och förtvivlan. Hon är speciellt bra på konstnärers besatthet och lust, men fångar också det livslånga komplicerade förhållandet som äter sig in i mödrar och döttrar. Ingen kan som hon gestalta genom väder och några få, nödvändiga ting: "Det stormar inte, det bara blåser, elakt och envist, eller en blank svullen havsyta som slickar och slickar i stränderna. Om vinden ökar borde jag titta till båten, när man har sett om båten får man en madeira som inte räknas. "Meddelande innehåller ett urval av Tove Janssons allra bästa noveller, från samlingen Lyssnerskan 1971 till Brev från Klara 1997. Flera av novellerna betraktas idag som klassiker i genren, som "Ekorren", "Serietecknaren" och "Dockskåpet". I boken ingår även åtta självbiografiska noveller som endast har publicerats här.
Tove Jansson was born and died in Helsinki, Finland. As a Finnish citizen whose mother tongue was Swedish, she was part of the Swedish-speaking Finns minority. Thus, all her books were originally written in Swedish.
Although known first and foremost as an author, Tove Jansson considered her careers as author and painter to be of equal importance.
Tove Jansson wrote and illustrated her first Moomin book, The Moomins and the Great Flood (1945), during World War II. She said later that the war had depressed her, and she had wanted to write something naive and innocent. Besides the Moomin novels and short stories, Tove Jansson also wrote and illustrated four original and highly popular picture books.
Jansson's Moomin books have been translated into 33 languages.
Tuve mi izgleda kao jedna od osoba sa kojima od početka nije neprijatno da ćutiš. A nije neprijatno ni da čutiš sa likovima iz njenih priča. A nije neprijatno ni njima da ćute sami sa sobom. „Poruke” su zbirka odabranih priča (tačnije 31) u izboru same autorke. Pošto vremenski opseg nastanka obuhvata skoro trideset godina, priče su stilski i žanrovski raznolike, a opet, Tuve poput svih pisaca ima svoje opsesije; ono o čemu mora da piše, a piše se „o onome što znaš i poznaješ ili o onome za čim čovek čezne, o svom snu, o nepoznatom”. Jansonine dva velika lajtmotiva su dom i putovanje, bilo da govorimo o ovim pričama za odrasle, bilo da govorimo o Muminima/Mumijevima. U skladu sa tim, u jednoj od priča iz ove zbirke, japanska devojčica Tamiko Acumi upućuje pismo svojoj omiljenoj autorki sa željom, između ostalih, da joj objasni kako opisati da nema drugih kuća, i da niko ne ide putem. Junaci drugih priča u nekom trenutku otkrivaju zašto nema drugih kuća osim te jedne u kojoj su; nekad je to otrkiće da se tapete odlepljuju i otvaraju po strogim pravilima, nekad odlaganje pranja prozora jer trenutno imaju neku laku i lepu maglu koju ne treba dirati, nekad želja da se ne ugrozi veveričina kuća u naslaganim drvima, nekad svest da ništa odmor i toplinu ne čini tako dubokim kao slušanje čistača snega nakon čega se u polusnu okreneš i zaspiš, nekad bes kada dom postane osporen posredstvom tuđeg sećanja, nekad strah dnevnih soba koje su izložene svetlosti i koje kada se nacrtaju mogu da se izvrnu i survaju napolje u propast, a nekad pravljenje kuće za lutke u svom domu zbog... nisam siguran zašto, ali sam baš, baš fasciniran tom pričom.
Inače srpski prevod je štampan u samo 100 primeraka i teško ga je naći. A ni biblioteke nisu vršile otkup. Javno zahvaljujem Urošu što mi je izbunario primerak u „Zlatnom runu”.
Ovo je knjiga koja baš *treba* da se čita na preskok i duže vreme, jer predstavlja izbor iz dela autorke koji obuhvata čitav njen stvaralački period (a naživela se). Tako pojedini motivi često iskrsavaju po više puta u različitim pričama, ali obrađeni sa drugačijeg stanovišta - drugačijeg po koju životnu deceniju - i pod drugim osvetljenjem. Kad bi se čitalo sve odjednom, lako bi moglo doći do zasićenja, ali ako se razredi na dva-tri meseca, možete se baš nauživati. Tuve Janson poznata je pre svega po knjigama i stripovima o Muminima, ali ove priče su, baš kao i roman Leto, samo za odrasle, i iako ih sa Muminima vezuju uvrnuti humor i melanholija, ipak su istovremeno znatno drugačije. Uglavnom su autobiografske (a glavni likovi najčešće umetnici), i mogle bi se podeliti po skupinama: "odrastanje s ludom porodicom", "sazrevanje umetnika", "ljubavni život rođenog samotnjaka", "težina slave za rođenog samotnjaka", "srećni samotnjački život u prirodi"... neke su vidnije autobiografske, a neke su malo "udaljenije", ali se u svakoj grupi mogu naći baš prvorazredne priče koje pritom variraju od karverovskog realizma do fantastike sa jakim primesama horora (poput one koja je posvećena Edvardu Goriju). Za svakog ponešto.
Tämä novellikirja sisältää novelleja 26 vuoden ajalta useammasta eri novellikirjasta. Kirja sisältää 32 novellia. Ehkä kokoelmien sekavuus teki kirjan lukemisen raskaaksi, jonka vuoksi annoin tähtiä noin vähän. Tove Janssonin tuotanto on todella laaja ja siihen kuuluu Muumikirjojen lisäksi runsaasti sarjakuvakirjoja, runoja, novelleja ja romaaneja. Mielestäni hän on parhaimmillaan Muumikirjoissa. Novellikirjoista Kesäkirja on paras. Jos Viestin novelleista pitäisi nostaa yksi, niin se olisi ehdottomasti Nukkekaappi. Olen lukenut Nukkekaappi-novellikirjan ja Viestissä on viisi Nukkekaapin novellia. Lisäksi siinä on novelleja Meddelande, Seuraleikki, Kuuntelija, Kevyt kantamus ja Reilua peliä novellikirjoista. Monipuolinen, ajaton, mutta liian sekava kokoelma.
Hingasin sõnumid ühe sõõmuga sisse. Need olid värsked ja õrnrohelised. Muutsid mu veidi hellaks ja nostalgiliseks. Aga see juhtub ikka, kui üle mõne aja müüride vahelt välja saab. Tundub, et viimasel ajal kõnetab mind inimeseks olemine. Kõigega, mis selle juurde kuulub. Mistõttu tundus sel lugemisel Peategelane oma kihtide, nurkade ja vaheldumistega parim paladest.
„Wiadomość” Tove Jansson (tłum. Teresa Chłapowska, Justyna Czechowska, Wydawnictwo Marginesy) powędrowała nieprzeczytaną będąc wraz z czytającym do Szczecina i wróciła przeczytaną doszczętnie i z rogami zagiętymi. Jako osoba niezbyt lubiąca opowiadania (wysypka na dźwięk nazwiska Munro pojawia mi się na kłykciach) jestem całkiem ukontentowany lekturą i na kilka fragmentów chciałbym zwrócić Waszą uwagę.
Jansson sama ułożyła ten wybór opowiadań i należy przyznać, że zrobiła to z wyczuciem wobec mocy przerobowych czytelnika. Od obszerniejszych i ciekawych formalnie opowiadań („Dom dla lalek” jako specyficzne opowiadanie szkatułkowe i do tego intrygująca lektura nienormatywna) po historie autoreferencyjne (przypadły mi do gustu zwłaszcza dwa - „Rysownik” o twórcach komiksów dla prasy i „Listy”, czyli fikcyjna korespondencja z Japonii skierowana do niefikcyjnej Tove Jansson). Najbardziej ujęły mnie i zaciekawiły odniesienia do własnej twórczości – niezwykle popularnej pisarki i twórczyni komiksów, do której piszą dzieci (i dorośli) z całego świata. Zatem kilka cytatów, komentarze chyba zbędne.
„Dzień był spokojny, bez dialogów. Nie musiała niczego bronić ani szukać winnych, wszystko zostało odcięte, wszystkie słowa, które mogły być inne albo tylko przestawione bez większego trudu i mogły prowadzić do wielkich zmian. Dziś był jedynie ciepły domek (…)”. /”Wiewiórka”/
„Słuchaj. Ci twórcy komiksów. Albo są przewrażliwieni i mają nieczyste sumienie, albo mają wszystko gdzieś”. /”Rysownik/
Do Tove zaś "Listy" pisze fikcyjna Tamiko:
„Ach, wiec tak to jest, nie trzeba być dostatecznie starym; po prostu zaczyna się pisać opowiadanie dlatego, że się musi, pisze się o tym, co się wie i czuje, albo o tym, za czym się tęskni, o swoim marzeniu, o tym, co nieznane. Ach, najdroższa Jansson san, Mówi Pani, żeby nie przywiązywać wagi do innych, do tego, co myślą i rozumieją, bo gdy się opowiada, chodzi tylko o opowiadanie i o tego, kto opowiada.”
Nie sposób nie myśleć o tym kto opowiada, gdy czyta się opowiadania Tove Jansson i autorka - szczęśliwie dla nas - miała tego świadomość. Bycie Tove musiało być czasem dołujące, ale wspaniale wynagradzane przez czytelników i czytelniczki. I chociaż ja kompletnie nie nadaję się na Muminki i to, co Jansson stworzyła, to bardzo polubiłem Tove Jansson, która w uroczy sposób ukrywa i odkrywa się przed czytającymi w swoich opowiadaniach. Polecam na podróże także dalsze niż do Szczecina.
It brought me melancholy, it brought me sadness - Tove Jansson is one of a kind. Very blue, very moving, very Scandinavian. Her prose is simple, transparent. It left me simply sad with an intense feeling of loneliness.
Hieno kokoelma sisältää Tove Janssonin aiemmin eri kokoelmissa julkaistuja novelleja. Nautin kovasti Janssonin kirjoitustyylistä yleensäkin ja myös tämän kokoelman luin erittäin mielelläni.
Lähes puolen vuoden lukemisen jälkeen sain viimein tämän päätökseen. Osa novelleista oli tuttuja jo muista kokoelmista, ja oikeastaan ne muissa julkaistut mielestäni kuuluisivatkin ensisijaisesti "oikeille paikoilleen", ne pääsevät paremmin oikeuksiinsa alkuperäisissä kokoelmissaan, osina niitä kokonaisuuksia, joihin ne on alunperin kirjoitettu.
Mutta koska ehdottomia lemppareita tässä kuitenkin olivat ne muualla julkaisemattomat, ansaitsevat tämän kokoelman novellit ehdottomasti 4,5 tähteä. Ehkä välillä enemmänkin.
Drobne kamyki, złoty piasek plaży, błękitne morze i dryfująca łódka. Zielone doliny z bijącym od nich spokojem, z hulającym po nich zimnym północnym wiatrem. Słońce świecące w twarz i ogrzewające swym blaskiem, czasem natomiast zimne płatki śniegu spadające na zmarznięte policzki. Świat, w którym wszystko jest na swoim miejscu. W którym cieszyć się można najbardziej prozaicznymi rzeczami. Małymi szczęściami. Oaza, niosąca otuchę po ciężkim dniu. To moje pierwsze skojarzenia, jeśli chodzi o twórczość Tove Jansson. Dla mnie, osoby wychowującej się na Muminkach i do dziś lubiącej spotykać się z tymi fińskimi trollami, za każdym razem udając się w rzeczywistość stworzoną przez tę pisarkę, wiem, czego mogę w niej szukać. Wiem, że wracam w miejsca bezpieczne i przyjazne. Tak jest w przypadku serii o Muminkach, tak też było sięgając po tom opowiadań zatytułowanym "Wiadomość" stanowiący literackie pożegnanie Tove Jansson z jej czytelnikami.
"Dorosłe" opowieści Tove Jansson zwracają uwagę na kwestię przemijania, kruchości relacji, ludzi i wszystkiego tego, co składa się na naszą codzienność. Pełno w nich nostalgii za tymi i za tym, co odeszło. Ich bohaterowie są różni. Raz są nimi ekscentryczni wujowie, innym razem artyści: pisarze, malarze, rysownicy, przyjaciółka i fanka Jansson, matka z córką marzące o idealnym odpoczynku na Lazurowym Wybrzeżu. We wszystkie te postacie pisarka wpisuje cząstki samej siebie: wspomnień o swoich wujkach, tęsknotę za utraconą przed laty bratnią duszą czy własne doświadczenia twórcze, osobiste pasje. Bohaterów - twórców sztuki łączy namiętna wręcz miłość do swojej pracy, całkowite oddanie się jej bez reszty. Ona tak absorbuje myśli i serce, że artysta nie zwraca uwagi nawet na najbliższych, wymaga maksymalnego skupienia i oddania bez reszty. Z bólow tworzenia powstają dzieła zachwycające nie tylko tego, który powołuje je do istnienia, ale również odbiorców. Wszyscy oni jednak tworzą dla sztuki. Nie chodzi o sztukę dla sztuki, ale o szukanie istoty tworzenia arcydzieła, zdolnego przeżyć artystę. Pragną powołać do istnienia coś wielkiego i niepowtarzalnego.
Tym, co przebija się najmocniej to, samotność. Ludzie z opowiadań Tove Jansson to osoby tęskniące za bliskością drugiego człowieka, cierpiący z powodu rozłąki z tymi, których obdarzyli uczuciem. Wspominający tych, co odeszli bezpowrotnie i chcący opowiedzieć im o swej teraźniejszości bez nich. Mimo, że nie są z sobą na sposób fizyczny, to łączy ich więź duchowa dzięki której mogą przekazać drugiemu to wszystko, co dzieje się w ich życiu i sercu. Oni na tym szerokim skandynawskim wybrzeżu są zdani na samych siebie. Nawet jeśli obok nich jest druga osoba, to nie potrafią za bardzo otworzyć się na nią. Jest ona dla nich czasem elementem nowości, czegoś obcego od czego wolą niejednokrotnie trzymać dystans.
Każde z opowiadań charakteryzuje się minimalizmem. Niczego nie ma w nim za dużo. Obrazy i słowa są używane tylko na tyle, by bez zbędnych ozdobników opowiedzieć czyjąś historię. Jest ona prosta w fabule, ale o bardzo g��ębokim przesłaniu, zawiera uniwersalną myśl, której nie sposób się oprzeć. Tove maluje za pomocą słów niezwykłe ludzkie charaktery, tak bardzo podobne do nas samych, do naszych rozterek i pragnień. Nie mówi wprost ale tworzy czytelną aluzję. Często pokazuje ludzką słabość w obliczu tego, co nas przeraża. W Listach do Konikowej - wojna, w Małym letniku - obcy, mówiący o tym, czego panicznie boimy się, w Podróży na Lazurowe Wybrzeże - próżność ocierająca się o śmieszność. Bohaterowie zmuszeni są do szukania własnych dróg. Narracja ta jednocześnie jest subtelna, cicha, niosąca otuchę i wsparcie, ale cały czas pełna melancholii.
Wiadomość to perfekcyjnie zebrany zbiór opowiadań idealnych na każdą porę roku, każdy etap życia. Pełne życiowej mądrości, która nie przytłacza ale koi, niesie rozwiązanie ukazane często w sposób całkowicie niezauważalny. Tove urzeka bijącą z nich prawdą o człowieku, odarcie świata z fałszywej dorosłości - jak zauważa Olga Tokarczuk. Każde z nich ukazuje Jansson, taką jaką była. Pisarka jest w nich całkowicie szczera, zawarła w nich swój duchowy testament.
“Tove on kingitus inimkonnale,” on Norra lavastaja Kirsten Sörile öelnud. See ütleb põhimõtteliselt kõik.
Lood olid elavad ja kuigi tegelikult mitte kuigi detailselt kirjeldatud, siis joonistusid silme ette hästi konkreetsed pildid. Kuna lood olid sisult väga erinevad, siis tuleb kiita ka toimetajat — hästi valitud lood, mis moodustasid mõnusa tervliku kirjandusliku reisi.
Lisaks, mul on novellide lõppudele alati kõrged ootused. Tove omad vastasid ses mõttes mu ootustele, et küll mingit uut suurt vau-efekti ei tekitanud, aga jätsid mingi seletamatult mõnusa tunde.
sinun äänesi on inspiraation ääni havannoissasi tomeraa elämän makua ja nostalgian haikuja ymmärrystä ja epäymmärrystä
kiitos kun annat muiden matkustaa monenkirjavissa maailmoissasi sinun kirjoitustasi lukiessa on kotiintulon tuntu kiitos myös loistaville kääntäjille teidän ansiostanne voin lukea nämä tekstit äidinkielelläni
en osaa valita suosikkia kokoelmasta mutta tulen muistamaan vielä pitkään perheellisen miehen joka asuu risteilyaluksella, juo viskiä ja kantaa murheita elämän liekin polttavan vanhan taiteilijan joka ei nuku sinun veneretkesi saariston ympäri jonne halusit sitkeästi pakata pelkästään näkkileipää vanhan asunnon jonka muistot olivat muuttuneet jonkun toisen muistoiksi miehen joka asuu yksin saarella ja mielessään ystävystyy oravan kanssa ja nukkuu yksin rannassa kosteassa villapaidassaan
sinun nuoren Japanilaisen ihailijasi joka halusi tulla tapaamaan sinua ja jonka niin kohteliaasti torjuit nuoren naisen joka keräilee kristallipalloja ja työskentelee kuoleman kanssa ja sen äkkipikaisen rakastajan
joka aina selitti asioita kun sinä taas kerroit asioista niin kuin ne voisivat olla
En novellsamling av väldigt varierande kvalitet tycker jag, det var svårt att bestämma mellan två och tre stjärnor. En del noveller, speciellt de äldre, kändes väldigt starka i sitt uttryck, medan andra var svåra att greppa. Det är givetvis möjligt att jag ibland läste dem med fel känsla, men å andra sidan var de starka novellerna sådana att de drog in mej oavsett varifrån jag anlände.
Histeryczna, nerwowa, przesadzona, nienaturalna, często nudna. W odróżnieniu od literatury popularnej, która skłania ku refleksji o wartościach ponadczasowych i podniosłych, T. Jansson porusza przyziemne i nieatrakcyjne tematy dotyczące złości, próżności, zazdrości, dumy, zgryzoty i depresji. Co więcej, struktura każdego z opowiadań jest niemalże taka sama, wszystkie gromadzą wyświechtane zwroty typu: nigdy nie umiała, od zawsze wiedziała, nie wiedząc czemu spojrzała a kończą się dziwacznymi konkluzjami, ktrorych znaczenie nie jest zbyt skomplikowane ale sama wartość estetyczna jest problematyczna. Wszystkie te zabiegi czynią doświadczenie przebrnięcia przez opowiadania płytkim i niepotrzebnie dramatycznym przeżyciem.
Nimikkokokoelman novellit kiinnostavia ja raikkaita muistelmatyylisyydessään. Janssonille tuttuun tapaan taidokkaita novelleja. Ennalta tuttujen novellienkaan lukeminen ei haitannut, vaan esiin nousi uusia asioita. Kuitenkin, kokoelman punainen lanka jäi vähän häilyväksi. Mikä on näitä yhdistävä teema? Miksi juuri nämä novellit oli valittu kokoelmaan?
Janssonin kirjoitustyylistä tunnusomaisin osuus on mun henkilökohtaisen mielipiteen mukaan hänen taitonsa luoda ahdistavaa ilmapiiriä pienillä tavoilla näennäisen tavalliseen tilanteeseen. Taito on ehdottomasti läsnä tämänkin kokoelman novelleissa.
Helmet-haaste 2023: 4. Kirja, jonka aioit lukea viime vuonna
Novelleja kolmelta vuosikymmeneltä sisältävää kokoelmaa leimaa epätasaisuus. Etenkin uudemmissa novelleissa on joitain todellisia helmiä ja uusista heikoimmatkin ovat hyvää keskitasoa. Vanhemmissa novelleissa puolestaan on enemmän kaavamaisia ja yksinkertaisia novelleja, joista en saanut juuri mitään irti.
En tiedä, toimivatko novellit paremman osana alkuperäisiä kokoelmiaan. Novellien omaelämäkerrallinen luonne on kuitenkin mielenkiintoinen, ja olisin saattanut jättää tämän kokoelman tähdet kahteen ellen olisi lukenut aiemmin Janssonin elämäkertaa.
Paljon kauniita novelleja. Monia eri aiheita ja tyylejä. Kuitenkin yhdistävä ainutlaatuinen tunnelma. Uskomattomia eri maailmoja ja näkökulmia.
"Hän puhui niin hitaasti kuin jokainen sana olisi pitänyt tomuttaa ennen kuin sitä saattoi käyttää, ja me oltiin kaikki hienoine ja tuijotettiin jonnekin suoraan eteemme lattian yli."
”Hän pesi jokaisen ikkunan ja järjesti kirjahyllyn, ei tekijöiden mukaan tällä kertaa vaan aakkosittain. Kun se oli tehty, hän tuli keksineeksi paremman ja yksilöllisemmän tavan ja alkoi järjestää kirjoja oman päänsä mukaan, ylimmälle hyllylle ne joista hän eniten piti, alimmaksi huonoimmat. Ihmetellen hän huomasi, ettei hän pitänyt ainoastakaan.”
Erilaisia, monenlaisia novelleja. Osa novelleista vaatisi useamman lukukerran, osan haluaisi lukea useasti muuten vain ja satunnaiset eivät puhutelleet. Kokoelmana epäyhtenäinen, miksi kokoelmakohtainen arvostelu jää kolmeen.
Varje gång jag läser Toves noveller påminns jag om att hon verkligen är ett geni. Hon har bemästrat novellen som få andra. Tove beskriver känslor och stunder med oerhörd skicklighet.
Favoriter ur samlingen: - Avslutningsdag - Svart-vitt (Ursprungligen ur Lyssnerskan) - Dottern
"Hän oli turvallisesti omissa oloissaan, mistään piittaamaton ihminen villapaitojensa, saappaittensa ja sadetakkinsa sisällä, syvällä kostean villan ja hyvän omantunnon lämmössä." ❤