De rode koe

by Hans Depelchin

Hoever kan een radicale ideologie een mens drijven?

Nadat hij zijn ouders verliest, groeit Jeremy op bij zijn grootouders in een rendez-voushotel, waar geen enkele wens onbevredigd blijft. Leden van de politieke en culturele elite behoren tot het vaste cliënteel. De verdwijning van sommigen onder hen betekent de start van een onderzoek, dat verdacht snel wordt afgerond. Diane, een privédetective, kan de zaak niet loslaten en raakt door Jeremy geobsedeerd.
Tijdens de turbulente periode die daarop volgt, krijgt radicaal historisch gedachtegoed opnieuw voet aan de grond. Over de landsgrenzen heen worden Jeremy en Diane geconfronteerd met hun eigen verleden en met een wereld die zich generatie na generatie in de staart bijt.

240 pages, Kindle Edition

First published March 14, 2025

Reviews

[Laura Vanwezemael · Rating 3 out of 5]

3.5/5

"Judith en Janus vonden elkaar in de overtuiging dat verandering niet mogelijk was binnen de bestaande kaders. Er waren nieuwe kaders nodig. Stap voor stap moesten die gecreëerd worden. Niet met een ommezwaai, maar met kleine, ondermijnende gebeurtenissen. Geheime daden van verzet. Schijnbaar onbeduidend, maar ontwrichtend in de aaneenschakeling, in de barstjes van onderuit."

[Benjamin · Rating 3 out of 5]

Hans Depelchin heeft en schrijft een ongebreidelde fantasie, waardoor ik soms verloren geraak. Is iedereen aan het hallucineren?
Ik moet het misschien wel nog eens lezen

[Sander Van Vliet · Rating 4 out of 5]

Hans Depelchin schotelt de lezer met De rode koe een diepgelaagde literaire – en soms poëtische – roman voor over ecofascisme, radicalisme, trauma’s en relaties. Welke stappen zijn geoorloofd als de wereld naar jouw idee volledig instort?

Hans Depelchin (1991) is een Belgische schrijver, speler en presentator. Eerder verscheen zijn debuutroman Weekdier en poëziebundel Spanriem. Voor beide ontving hij lovende kritieken. Over zijn debuutroman schrijft NRC: ‘Expliciet, avontuurlijk en schurend.’

Dat laatste is ook een van de kenmerken van De rode koe. Het verhaal begint met de opening van het rendez-vouzhotel in België, waar grootouders Lydia en August eigenaar van zijn. Jeremy, de veertienjarige kleinzoon, woont in dat hotel nadat zijn ouders zijn verdwenen. Depelchin omschrijft het hotel als volgt:

‘Een rendez-voushotel, waar gasten, anoniem en maximum zes aansluitende uren, gebruik konden maken van een spannend aanbod aan spiegelkamers, tantrakamers, sm-kamers, spionagekamers en wellnesskamers. Een discrete sekstempel, voor wie amoureuze uitjes van een pikant sausje wilde voorzien.’

Dit hotel en het leven van Jeremy aldaar lijkt al genoeg voor een verhaal op zichzelf. En zo prijst de uitgever het boek ook aan op de achterflap. Maar niets is minder waar: het hotel is onderdeel van een ecofascistische beweging dat de naam De Rode Koe draagt. In het hotel komen hooggeplaatste gasten die nooit meer het hotel verlaten. Het is onderdeel van een plan om de rijke mensen, die de aarde naar de knoppen helpen, uit te roeien. Een privédetective, Diana, is ingeschakeld om het hotel te onderzoeken. De operatie krijgt dezelfde naam als de ecofascistische bende: De Rode Koe. De operatie verloopt moeizaam. De lijken worden weggewerkt en verbrand, niet voordat August microscopische foto’s ervan neemt in de kelder. Foto’s die hij uitgeeft in prijswinnende boeken. Tegelijkertijd heeft Lydia de lokale corrupte burgemeester in haar zak. De dochter van Diana, Fjorgyn, wordt ook ingezet in de zaak maar valt voor Jeremy en wordt onderdeel De Rode Koe-bende.

Enkele jaren later overlijden zowel August als Lydia. Het hotel sluit zijn deuren en het bewijsmateriaal wordt vernietigd. Op één rapport na. Een onafgerond rapport van Diana. Jeremy komt op eigen benen te staan en reist op zestienjarige leeftijd naar een oom in Berlijn. Vanuit daar gaat hij opzoek naar zijn verdwenen ouders. Eerst naar Noorwegen en later naar Italië. Deze ouders, Judith en Janus, worden uitgebreid beschreven. Zij zijn ook onderdeel van de radicale beweging, en misschien wel de grondleggers ervan. Al wordt dat laatste niet expliciet gezegd.

‘Reële problemen werden volgens Janus niet veroorzaakt door doorgeslagen welvaart, en niet door bevolkingsgroei. Een kind dat in West-Europa geboren werd, zou de aarde gedurende zijn leven twintig keer meer belasten dan een baby die in Azië ter wereld kwam. De oplossing kwam dus neer op een herverdeling van welvaart, een inperking van de overconsumptie, en een herwaardering van de natuur. Onze levensstandaard putte de wereld uit, niet de mens als zodanig. (…) Hij geloofde erin dat de weigering elders moest zitten, daar waar ze fundamenteel het verschil zouden maken voor de planeet: het boycotten van de neoliberale utopie.’

Depelchin noemt het ecofascisme, omdat het een extreem linkse stroming is die fascistische kenmerken overneemt. De stroming verwerpt de neoliberale democratie en het welzijn ten koste van de planeet die daarbij komt kijken.

‘Judith en Janus vonden elkaar in de overtuiging dat verandering niet mogelijk was binnen de bestaande kaders. Er waren nieuwe kaders nodig. (…) Stap voor stap. Niet met een ommezwaai maar met kleine ondermijnende gebeurtenissen.’

De politieke ideologie die in dit boek wordt uitgewerkt is buitengewoon interessant en tevens beangstigend. De parallellen met deze tijd zijn zeker te trekken. Ook hier in Nederland worstelen de extreme kanten van het politieke spectrum met radicalisme. Is het nodig om de wet te overtreden om ervoor te zorgen dat mensen veranderen? Dat ze de problemen inzien? Het eindeloze politieke overleg en gepolder lost de urgente problemen, die onze manier van leven bedreigen, misschien niet op.

Terwijl Jeremy alleen verder gaat, implodeert De Rode Koe. Jeremy leeft vervolgens in de trauma’s van zijn verleden. Het leven wordt een worsteling, net als de zoektocht naar zijn ouders. Naarmate het verhaal vordert worden er steeds meer beeldende vergelijkingen gebruikt om situaties te beschrijven. Met goed gekozen woorden bouwt Depelchin het verhaal op naar een kolkend eruptisch einde. Zonder dat alle informatie bekend is, sluit Depelchin het verhaal poëtisch af. De Rode Koe krijgt van mij 4 sterren.

Met dank aan Uitgeverij De Geus voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie.

[Christine Bonheure · Rating 1 out of 5]

Dit boek lezen is als het bekijken van een modern schilderij: je begrijpt niet wat je ziet, in dit geval dus: leest. Vaak dacht ik terug aan ‘Het Stenen Bruidsbed’ van Harry Mulisch in het vijfde middelbaar. Ook toen snapte ik geen bal van al die mythologische verwijzingen en dat ergerde me enorm. Nu heb ik krek datzelfde gevoel. In het dankwoord verschijnt een verwijzing naar een van de inspiratiebronnen van dit boek: het schilderij Die Rote Kuh van Jean Dubuffet. Even gegoogled en dat blijkt een verschrikkelijk lelijk surrealistisch schilderwerk te zijn. Depelchin schrijft over nazisme, jodendom, kapitalisme, Lebensborn, cismannen, gender, klimaatopwarming, misdaad…. Ongeveer alles komt wel ergens aan bod. Ik zag vooral veel pogingen om intellectueel, zelfs elitair over te komen. Echt niet mijn meug. Een halfslachtig compliment tot slot: de taal is mooi, hoewel veel metaforen zo overdreven zijn dat ze lelijk worden.

[Ivo Vangerven · Rating 4 out of 5]

Geweldig verhaal dat heel veel richtingen uit gaat, maar je toch meesleept. Elk hoofdstuk is geschreven vanuit een van de hoofdpersonages, elk in een eigen stijl. Daardoor krijg je echt het gevoel de personages te leren kennen.
En verder de nodige politieke intriges rond een bizar rendez-vous hotel, Noorse mythen, extreem rechtse neo-nazi groeperingen,... Het wervelt van begin tot einde.
Aanrader !

[Birgit Coppieters · Rating 3 out of 5]

Waanzinnig mooie zinnen, echt prachtig geschreven. Belangrijk onderwerp ook.
Toch heb ik me erdoor moeten worstelen, ik miste vaart. Wat fijn was, is hoe elk personage in een andere schrijfstijl ´vertelt´, dat zorgde voor een welkome afwisseling.
Naarmate het verhaal vorderde vond ik het al interessanter, maar dan was het jammer genoeg plots gedaan. Zo gaat dat natuurlijk met boeken...

[Inge · Rating 2 out of 5]

Leest vlot, maar dat is het enige goede dat ik erover kan zeggen; ik begrijp niets van dit boek, het lijkt alle kanten uit te gaan. Waar de titel vandaan komt, is niet moeilijk, de rode koe is alomtegenwoordig in het boek - maar ik snap niet waarvoor ze staat. Wellicht gaat dit boek mijn verstand te boven, maar mijn ding is het zeker niet.

[Gert Kruitbosch · Rating 5 out of 5]

Eigenlijk weet ik nog niet wat ik van het boek moet vinden. Heidens, vulkanisch staat op de omslag, absurd, spiritueel, erudiet past ook. De immer wederkerende rode koe.
Het boek zuigt je op en je wordt meegenomen op de stroom.

[Steve Goethals · Rating 2 out of 5]

Verloren tussen de rode koeien.
Net zoals weekdier start het boek relatief normaal. Maar ontspoort al heel snel in symboliek, ideolisme en absurdisme. Ik raakte verloren en vond het lastig om echt verder te lezen en aangehaakt. Ik vrees dat dergelijke los laat literatuur gewoon niet voor mij is. Ondanks dat ik in films enorm kan genieten van pakweg David Lynch.

[Wout Naessens · Rating 5 out of 5]

Het is eens iets anders. Ik werd uitgedaagd.

[Flore · Rating 3 out of 5]

Boeiende passages, mooie ritmes, maar kon me niet helemaal overtuigen.

[Liam · Rating 3 out of 5]

"Daar waar hij niet had gemerkt dat zijn voet was beginnen tikken, voelde hij wel dat het ophield" (159).