De krater

by Gerwin van der Werf

Ik begreep niet dat een ruimtesonde vijfentwintig miljard kilometer kon reizen in een halve eeuw, en dat wij om de haverklap moesten tanken en niet eens meer thuis zouden komen. Eden is met haar twee broers op weg naar een meteorietkrater, ergens in Duitsland. Ze heeft een missie: haar jongste broer redden. Benjamin heeft een depressie, Johnny een rijbewijs. Benjamin weet alles van sterren en meteorieten, Johnny weet de weg hopelijk. En Eden? Die zit ertussenin. Altijd ertussenin.

Genres: Fiction, Literature, Dutch Literature, Roman, Novella, Queer, Contemporary

67 pages, ebook

First published March 12, 2025

About the author

Gerwin van der Werf (De Meern, 13 juni 1969) is schrijver, columnist/publicist bij Dagblad Trouw en muziekdocent. Hij publiceerde vier romans bij uitgeverij Atlas Contact: Gewapende Man (2010), Wild (2011, longlist Libris Literatuurprijs), Luchtvissers (2013) en Een Onbarmhartig Pad (2018). Ook verschenen er van hem twee bundels met columns en verhalen over het onderwijs: Schooldagen (2014) en Stampen en Zingen (2018)

Van der Werf won de eerste editie van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd in 2010 voor het gedicht Misbruik.

Reviews

[Guus van der Peet]

Ik vroeg (om een roman waarmee ik vierdeklassers kan introduceren in de literatuur); en Gerwin van der Werf antwoordde. Dit lijkt bijna geschreven als een instapboek voor Nederlands in de bovenbouw – met een toegankelijke schrijfstijl, duidelijk aanwijsbare steenmotieven, hardop uitgesproken psychologiseringen, altijd welkome Nooit Meer Slapen-intertekst, braaf afgewerkte thematiek over familierelaties, en (mits het schoolklimaat het toestaat) genoeg stof om een langere klassengesprek te houden over gender, seksualiteit, depressie en zelfmoord.

Als je niet tot de groep van beginnende literatuurlezers hoort, is dit vooral een archetypisch driesterrenboek. Het verhaal is sympathiek, de schrijfstijl leest goed weg, de jongerentaal is vrij realistisch, de queer-representatie is fijn vanzelfsprekend, maar echt een indruk achterlaten doet het niet. Wat betekent dat het geschenk aardig ver uitsteek boven het gemiddelde boekenweekniveau van de afgelopen jaren.

[Paula · Rating 4 out of 5]

Wie dit denigrerend “kinderboekenweekgeschenk” noemt, mag zichzelf even flink achter de oren krabben. Dit is namelijk literatuur. Zo kun je namelijk literatuur schrijven, best goede ook nog - vlot, grappig en vol rake zinnen. (Soms wat te flashy maar ach, het past goed in dit verhaal over 3 jongeren op een roadtrip)

Ga gerust Tommy Wieringa lezen als je een saai boek wilt. En vraag jezelf daarbij eens bij af wat literair is en wat schrijven is. Ik zeg het maar even tegen de mensen met hun selectieve verontwaardig naar dit geschenk toe hier.

Of leer Strovuur van Gerwin van der Werf, stuk leuker.

[Chris · Rating 4 out of 5]

Een vlot geschreven road-trip/coming-of-age-novelle die iets te vertellen heeft en mij herinnerde aan het geweldige Tsjik. Gerwin van der Werf kende ik niet, maar hij blijkt al een aantal positief onthaalde romans op zijn palmares te hebben staan voor jongeren. Dat lijkt ook het doelpubliek van 'De krater', maar zoals het hoort kan je er ook als volwassene het nodige leesplezier aan beleven. Ik promoot dit boekenweekgeschenk zéker bij mijn Freinet-leerlingen!

[Hanneke · Rating 5 out of 5]

Is het vloeken in de kerk als ik zeg dat ik dit boekenweekgeschenkboek een van de beste geschenkboeken ooit vind? Zo niet het allerbeste? Ik heb genoten van het geweldig verhaal, heerlijk provocerende interactie tussen broers en zus, de spannende road trip naar zo’n mysterieuze plek en ook dat mooie onduidelijk einde.

Ik heb nog nooit iets van Gerwin van der Werf gelezen, maar daar gaat zeker verandering in komen. Graag hoor ik aanbevelingen!

[Mieke]

Wat een fijn, klein, maar toch groots Boekenweekgeschenk.

De roadtripsetting werkt goed om het verhaal niet te omvangrijk maar toch dynamisch te maken, de personages hebben ieder hun eigen kleur, ze hebben voldoende onderlinge samenhang (want broers en zus) maar bieden elkaar ook genoeg contrast. De thematiek is enerzijds zwaar, maar wordt anderzijds op een lichte, min of meer luchtige manier gebracht door een vlotte en ietwat cynische verteller.

Mooi hoe de familieperikelen een parallel vinden in de ‘kosmische context’ van het verhaal.

[Irene · Rating 3 out of 5]

Eerste deel heb ik me beter vermaakt dan het tweede deel, dat was een beetje een.. bad trip in meerdere opzichten. Maar: best goed verhaal!

[Wouter · Rating 4 out of 5]

Miste wel het perspectief van de hond.

[Demi Stein · Rating 4 out of 5]

Mooi Boekenweekgeschenk! Diepgaand verhaal/onderwerp met boeiende personages in een roadtrip setting. Knap neergezet!

[Amber Brabander · Rating 3 out of 5]

Hoewel het geen jeugdboek is, doet het wel zo aan. Het is vlot en grappig, maar het taalgebruik voelt soms geforceerd—alsof iemand die niet uit deze generatie komt, jeugdtaal probeert te gebruiken. Het verhaal springt van de hak op de tak, wat jammer is bij serieuze thema’s zoals zelfdoding, depressie en genderidentiteit, die snel worden afgekapt. Toch bevat het boek mooie momenten, zoals de gesprekken over astronomie en de groeiende band tussen de broers en zus. Hun reis naar de krater fungeert als katalysator voor onderlinge acceptatie en vormt de rode draad in een verder chaotisch, maar bewust (denk ik) ongestructureerd verhaal.

[Jip · Rating 4 out of 5]

een verademing in vergelijking met dat fiasco van de chabotten vorig jaar: hallelujah

[Thom · Rating 4 out of 5]

Het leukste Boekenweekgeschenk in jaren, zeer de moeite waard! Een kort verhaal waar ontzettend veel in zit, meeslepend en grappig.

[Reyer · Rating 3 out of 5]

Ongetwijfeld zal de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) veel werk hebben gehad aan het uitschrijven van een wedstrijd voor het boekenweekgeschenk van 2025. Het resultaat mag er echter zijn: ik vermoed zomaar dat De krater van winnaar Gerwin van der Werf (1969) de komende jaren favoriet zal blijven bij veel jongeren.

Reddingstocht
Schrijver en muziekleraar Van der Werf beschikt dan ook over een groot inlevingsvermogen in de leefwereld van tieners. Of misschien moet ik zeggen: het taalgebruik, de chaos en de humor sluiten naadloos aan op wat ik me herinner van die tijd. Het avontuur waarin de schrijver zijn personages – Eden en haar (hun?) broers Johnny en Benjamin – stort, spreekt bovendien tot de verbeelding. Hun roadtrip naar een meteorietkrater bij het Duitse plaatsje Steinheim, door Eden opgezet om de depressieve Benji te ‘redden’, mondt uit in een hachelijke onderneming wanneer ze onderweg te maken krijgen met geld- en motorproblemen, lege telefoonbatterijen en de grillen van broer Johnny – ‘één en al pistool maar geen kogels’. Zelf blijven de tieners daaronder opvallend nuchter.

Kutboek
Van der Werf verwerkt verschillende onderwerpen in zijn verhaal waarmee jongeren te maken kunnen krijgen: depressiviteit, drugs, genderidentiteit, een samengesteld gezin, seksualiteit, zelfmoord… Dat ik de novelle evengoed met plezier heb gelezen, is mede te danken aan de passages over natuur- en sterrenkunde, al beperkt de schrijver zich tot Wikipediafeitjes. Aan het einde waagt hij zich aan een sneer naar het boek Nooit meer slapen van W.F. Hermans, of allicht eigenlijk naar de leeslijsten in het voortgezet onderwijs, aangezien Van der Werf in het radioprogramma Nooit meer slapen te kennen gaf dat het één van zijn lievelingsboeken is.

‘Op school moesten we ooit een boek lezen,’ begon Johnny. ‘Over een gast die meteorietkraters gaat zoeken in Noorwegen. Nou, hij vindt dus niks en als hij naar huis gaat ziet hij een meteoriet neervallen op de plek waar hij zocht. Dat geloof je toch niet? Wat een kutboek was dat.’

[Lalagè · Rating 4 out of 5]

*Let op*: bij veel mensen staat dat ze dit boek 2 of 3 keer hebben gelezen. Bij mij ook! Er was per ongeluk een regel toegevoegd. Die kan je zelf weer verwijderen.

Het is een goed verhaal met zwarte humor. Ik heb een paar keer hardop zitten lachen. De drie hoofdpersonen zijn typische pubers met hun impulsieve acties en nukkige buien.

Ik vind dit een erg geslaagd boekenweekgeschenk.

https://lalageleest.nl/2025/03/13/het...

[Evelyn Evertsen-Romp · Rating 4 out of 5]

Avontuurlijk, ontroerend, grappig en lief: dit is nou een Boekenweekgeschenk zoals het hoort!

[Wouter]

Voor wie nu denkt: die Eden denkt zeker dat ie een beter mens is omdat ie geen dieren eet - dat klopt. Iedereen die wél dode dieren eet is een debiel.

[Sophie · Rating 3 out of 5]

Leest nogal young adulty weg, wat best wel lekker is. Ik vond het een prima boekje. Ik denk alleen dat de thema’s niet helemaal in 90 pagina’s te vatten zijn.

[Eva · Rating 3 out of 5]

de oogrol en duckface het beste wat onze beschaving heeft voortgebracht samen met chocoladeroomijs en knettersuiker, omg zo true

[Jasmijn · Rating 3 out of 5]

hier en daar een beetje geforceerd tienertaalgebruik, verder wel een mooi boekenweekgeschenk met mooie boodschap

[Kees Paalvast · Rating 5 out of 5]

Wat een goed idee om dit Boekenweekgeschenk ter ere van de 90e Boekenweek te kiezen via een wedstrijd! Menig schrijver van faam wist zich geen raad met de beperkingen van een novelle. Een lang kort verhaal of een korte roman?

Dit is in ieder geval een zeer goed geschreven verhaal met een originele tone of voice, interessante karakters en een boeiend verhaal. Het gaf me een glimlach op mijn gezicht en een brok in mijn keel. Erg bijzonder. En omdat het een Leidse schrijver is, rond ik het lekker naar boven af.
Ik ga zeker meer van hem lezen.

[Aurora · Rating 1 out of 5]

Sorry - ik vond dit gewoon verschrikkelijk. Ja ook qua schrijfstijl, of was het de bedoeling dat ik elk van de hoofdpersonages irritant vond? Benji was nog te doen maar de andere twee… De thematiek komt totaal niet over door de semi-lollige schrijfstijl. Tevens had ik niet verwacht dat dit verhaal zo kinderlijk zou zijn. Het past wat mij betreft beter in 3Pak voor de boekenweek van de jongeren. De cover is dan wel weer prachtig.

[A. Oosthoek · Rating 4 out of 5]

“‘Benji lijkt op ons allebei’, zei Johnny, een beetje uit het niets omdat we alweer een tijdje zaten te dromen. ‘Hoezo?’ [..] ‘Dat hij allemaal van die dingen weet, en nádenkt over allerlei shit, dat heeft hij van jou. Dat hij alles kut vindt en het liefst niks doet en zo, dat heeft hij van mij.’ Ik wist niet zo snel iets te antwoorden. Het ging niet over mij, het ging over Benji, en toch was dit het aardigste wat iemand ooit over mij had gezegd.”

—-

📖 Tot me genomen op papier

Het nadeel van GoodReads is dat al vóór je aan een boek begint, je een sterk vooroordeel hebt op basis van beoordelingen en recensies. Zo ook met dit 2025 boekenweekgeschenk. Meestal vind ik het dan lastig om de beoordeling helemaal te negeren en lees je sommige alinea’s nog kritischer. Ditmaal had dat kritischer lezen echter het tegenovergestelde effect. De grappige metaforen, absurde situaties en toch ook weer rauwe en realistische werkelijkheid van het leven geven de novelle een soort komische afdronk, hoewel de 113-waarschuwing op de laatste pagina dat dan wel weer matigt. Past wat mij betreft perfect op één plank met Dimitri Verhulst’s helaasheid der dingen.

[Lieke Joppen · Rating 2 out of 5]

Ik heb meer muggen in mijn slaapkamer doodgemept met dit boek dan de hoeveelheid sterren die ik het kan geven. Toch nog ergens goed voor!

[Jochen · Rating 4 out of 5]

Boekenweekgeschenken blijven hier wel vaker ongelezen liggen. Tot nu: blij 'De krater' gelezen te hebben. Vlot leesbaar, prima introductie tot heel wat verhaalbouwstenen en dus erg goed inzetbaar in de klas.

En hop, weer wat lesvoorbereidingen die zichzelf hebben geschreven!

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Het boekenweekgeschenk van dit jaar: Had zin in een klein tussendoortje.
🤔 De schrijfstijl sprak mij aan en ook de verhaallijn met aan het einde een leuke verwijzing naar een van mijn favoriete boeken "Nooit meer slapen" die ook ging om een zoektocht naar meteorietkraters.
MW11/12/25

[Evi Beers · Rating 3 out of 5]

Sterk boekenweek geschenk, kort boek, in een middagje uitgelezen zat helemaal in het verhaal

[Axel · Rating 4 out of 5]

Een boek dat doet denken aan Rain Man. twee broers en een zus, allemaal met hun eigen problemen die op stap gaan naar een Krater. Een GPS en een mislukte Google-search brengt hen dichter bij elkaar.

een klein boekje, maar soms heb je niet meer nodig om een mooi verhaal neer te pennen.

[Sam · Rating 4 out of 5]

Doet aan als YA, maar dat maakt het ook wel weer mooi en aandoenlijk? Gelachen en een traantje weggepinkt. Als je broers of zussen hebt zit er veel herkenbare thematiek in.

‘Eden, je hebt een bad trip, doe even rustig,’ zei Johnny.
‘Een bad trip! Ja, we hebben allemaal een bad trip. Wat een kutidee is deze fokking trip met deze kutauto.’

[Sascha · Rating 4 out of 5]

Een van mijn goede voornemens is om de ongelezen boeken in mijn kasten te lezen. Dit was zo’n boek die ik al heel lang in huis heb maar nog nooit heb gelezen. Prima boek om op je luie 1 Januari in één keer uit te lezen.

[Marte · Rating 4 out of 5]

eerste boekenweekgeschenk dat ik gelezen heb! mooi boekje over broers en zussen, het leven en de dood.

'het is krankzinnig als je bedenkt wat je allemaal niet weet, achter ieder ding dat je niet weet schuilen weer honderd andere dingen die je niet weet en nooit zult weten.'

[Laurens · Rating 4 out of 5]

Een fraai uithangbord voor de Nederlandse literatuur en, hoewel de andere ingestuurde novellen niet zijn in te zien, een terechte winnaar van de Boekenweek Novellewedstrijd 2025. Als je mensen die niet vaak een boek oppakken wilt enthousiasmeren om verder te lezen, dan is dit boekje daar een perfect instrument voor. Bovendien ben ik een sucker voor goede kosmologische metaforen en analogieën – zie mijn roman Maanscherf bijvoorbeeld – dus dit past helemaal in mijn straatje. Sterke keuze van de jury!