What do you think?
Rate this book
Innsirkling #3
Innsirkling 3
Siden 2007 har norske lesere stilt seg ett spørsmål: Hvem er David? Med "Innsirkling 3" nærmer vi oss et svar.
Marius skal gifte seg med Julie, men set alt på spel. Han sender eit brev til David, som har mista hukommelsen, der han avslører ei hending som har fått store konsekvensar for dei begge. Davids ekskjærast Susanne kjenner seg svikta av David, og tar eit oppgjer med han og si eiga fortid i brevs form. I denne boka møter vi også David sjølv, nokre sommardagar i 2006 og på kontoret til psykiateren han går til.
Med "Innsirkling 3" er eit storverk i norsk litteratur fullført. I tre bøker har Carl Frode Tiller sirkla inn ein mann som ikkje veit kven han er, og dei som har skrive til han. Gjennom ei rekke røntgenblikk på det psykologiske spelet mellom menneske, på ulike tiår og miljø, har Tiller skapt eit usedvanleg rikt og komplekst eventyr om det moderne Norge. Den siste brikka gir ikkje berre svaret - den vil også snu opp ned på alt du trudde du visste om David.
Marius skal gifte seg med Julie, men set alt på spel. Han sender eit brev til David, som har mista hukommelsen, der han avslører ei hending som har fått store konsekvensar for dei begge. Davids ekskjærast Susanne kjenner seg svikta av David, og tar eit oppgjer med han og si eiga fortid i brevs form. I denne boka møter vi også David sjølv, nokre sommardagar i 2006 og på kontoret til psykiateren han går til.
Med "Innsirkling 3" er eit storverk i norsk litteratur fullført. I tre bøker har Carl Frode Tiller sirkla inn ein mann som ikkje veit kven han er, og dei som har skrive til han. Gjennom ei rekke røntgenblikk på det psykologiske spelet mellom menneske, på ulike tiår og miljø, har Tiller skapt eit usedvanleg rikt og komplekst eventyr om det moderne Norge. Den siste brikka gir ikkje berre svaret - den vil også snu opp ned på alt du trudde du visste om David.
475 pages, Hardcover
First published January 1, 2014
16 people are currently reading
485 people want to read
About the author
Carl Frode Tiller
18 books225 followersCarl Frode Tiller is a author, historian and musician. His works are in Nynorsk (lit. "New Norwegian"), one of the two official Norwegian standard languages . Tiller debuted in 2001 with the novel Skråninga (Downward Slope), which was recognized as the best initial work of the year with the Tarjei Vesaas' Debute Prize . Downward Slope was nominated for the Brageprisen (the Brage Prize is a juried award). In November 2007 Tiller was awarded the Brageprisen for his novel Innsirkling (Encirclement). In the fall of 2007 Innsirkling received the Norwegian Critics Prize for Literature and was nominated for the premiere Scandinavian literature prize, the Nordic Council's Literature Prize .
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 52 reviews
August 29, 2014
Har fullført trilogien sin no. Er noko han gjer for å straffe meg, dette.
May 23, 2022
The Encircling Trilogy bowled me over, drew me in despite many unsavory sections, compelled me to join with the narrators in trying to understand the enigmatic David, a man who allegedly suffers from total amnesia. The third volume continues that exploration, with two more narrators, very important figures in David’s life, providing their insights. And, finally, we get to meet David himself, whose own narrative concludes the volume. That’s all I’ll say, because I don’t want to spoil your reading experience, as the trilogy in many ways reads like a mystery, with small and large details progressively uncovered, often completely revising our understanding of the motives and desires of the narrators and their efforts to understand David. A few revelations left me gasping.
While Tiller’s trilogy is quite different from Karl Ove Knausgaard’s My Struggle series, there’s something of Knausgaard in Tiller’s work. It’s not just that David has published a semi-autobiographical novel that has wounded people close to him, it’s also the incredible detail that Tiller’s narrators unpack what seem like on the surface the simplest emotions and actions. This is maximalism to the max. Rarely do the characters’ interior lives match up with what they are saying and doing. Rather than engaging with people simply and purely, characters seem overwhelmed by sarcasm and suspicion, particularly of friends and family members. I can’t think of how many times I cringed as a character says the meanest things to a loved one, knowing all along that the words are mean and uncalled for. The characters just can’t seem to stop themselves. “Am I getting lost inside my own head again,” wonders one of David’s friends, “are my thoughts running away with me and concocting theories again. My brain is overheating or that is how it feels.”
Overheated in some ways characterizes the entire trilogy. It’s searing rather than soothing, a troubling and discomforting portrayal of the enigmatic and contradictory nature of the self, alone and amongst others. It’s a mystery. It’s a thriller. It’s great fiction.
While Tiller’s trilogy is quite different from Karl Ove Knausgaard’s My Struggle series, there’s something of Knausgaard in Tiller’s work. It’s not just that David has published a semi-autobiographical novel that has wounded people close to him, it’s also the incredible detail that Tiller’s narrators unpack what seem like on the surface the simplest emotions and actions. This is maximalism to the max. Rarely do the characters’ interior lives match up with what they are saying and doing. Rather than engaging with people simply and purely, characters seem overwhelmed by sarcasm and suspicion, particularly of friends and family members. I can’t think of how many times I cringed as a character says the meanest things to a loved one, knowing all along that the words are mean and uncalled for. The characters just can’t seem to stop themselves. “Am I getting lost inside my own head again,” wonders one of David’s friends, “are my thoughts running away with me and concocting theories again. My brain is overheating or that is how it feels.”
Overheated in some ways characterizes the entire trilogy. It’s searing rather than soothing, a troubling and discomforting portrayal of the enigmatic and contradictory nature of the self, alone and amongst others. It’s a mystery. It’s a thriller. It’s great fiction.
November 22, 2021
I really liked the premise of this novel: this man has an accident, loses his memory, puts an ad out for people to write letters to him to piece together his life. I read the series as it came out and I honestly don't remember the stories in the first two well enough to comment without referencing back so I will contain my review to this final one.
This one has more surprises than the other ones and I find myself questioning everything all the characters say. Is Marius this insecure and neurotic. Does he really think in such a petty way? Is what he shared with the reader actually true about David. Than in the second story we find out more about David and this time he's the one cast in the unflattering light and perhaps the letters are more than meets the eye.
Finally, we get all of David, the mess of a man in all his glory. I enjoyed all that compiling to finally get the true image of these characters, true enough anyway. They are narcissistic, seeking vengeance, filled with self-doubt and unable to move beyond a past that they feel trapped in. In other words, they're us.
this series came out slowly and i know this wasn't a big seller for gray wolf so i'm eternally grateful that they brought it all to us. it was illuminating and I hope everyone spends some time with it.
This one has more surprises than the other ones and I find myself questioning everything all the characters say. Is Marius this insecure and neurotic. Does he really think in such a petty way? Is what he shared with the reader actually true about David. Than in the second story we find out more about David and this time he's the one cast in the unflattering light and perhaps the letters are more than meets the eye.
Finally, we get all of David, the mess of a man in all his glory. I enjoyed all that compiling to finally get the true image of these characters, true enough anyway. They are narcissistic, seeking vengeance, filled with self-doubt and unable to move beyond a past that they feel trapped in. In other words, they're us.
this series came out slowly and i know this wasn't a big seller for gray wolf so i'm eternally grateful that they brought it all to us. it was illuminating and I hope everyone spends some time with it.
April 11, 2022
Tredje og siste del fortsetter der andre del slapp, med dyp menneskelig og relasjonell innsikt, gjenkjennbart og uanstrengt skrevet. Og det bør holde i massevis.
Twistene og en og annen cliff-hanger som begynner å dukke opp mot slutten av del to og opptil flere ganger i del tre, er derimot helt overflødige. De bidrar etter min mening ikke til noe særlig annet enn å bygge opp forventninger til et eller annet klimaks som aldri kommer. Jeg har vanskelig for å se at de har noen nevneverdig betydning hverken for karakterene eller selve historien, og de framstår for meg mest som billige triks for å få leseren til å bla videre.
Det er synd, for disse litterære ‘krumspringene’ gjør at jeg ikke får meg selv til å gi full pott til en ellers utmerket bok.
4,5 stjerner.
Twistene og en og annen cliff-hanger som begynner å dukke opp mot slutten av del to og opptil flere ganger i del tre, er derimot helt overflødige. De bidrar etter min mening ikke til noe særlig annet enn å bygge opp forventninger til et eller annet klimaks som aldri kommer. Jeg har vanskelig for å se at de har noen nevneverdig betydning hverken for karakterene eller selve historien, og de framstår for meg mest som billige triks for å få leseren til å bla videre.
Det er synd, for disse litterære ‘krumspringene’ gjør at jeg ikke får meg selv til å gi full pott til en ellers utmerket bok.
4,5 stjerner.
October 12, 2014
After reading the second volume, I wondered how Tiller would be able to fulfil his trilogy without disappointing the reader. The third volume surprises as much as the second, and concludes Tiller's work in a masterly way.
Tiller's trilogy is a lot of more than a story about David and a search for identity. Tiller draws the story of Norway's development over 30 years (70s, 80s, 90s). He also reflects upon the author's role in the society. And of course, the writing of Tiller is as usual superb! And all this makes the trilogy simply fascinating.
Tiller's trilogy is a lot of more than a story about David and a search for identity. Tiller draws the story of Norway's development over 30 years (70s, 80s, 90s). He also reflects upon the author's role in the society. And of course, the writing of Tiller is as usual superb! And all this makes the trilogy simply fascinating.
July 31, 2023
Tenk deg at du sitter på toget, fullstendig oppslukt i en tykk bok. Hver gang du ser opp har en ny kohort satt seg på andre siden av midtgangen. Det er mødre og sønner, brødre og kompiser, kjærestepar og eks-kjærestepar. Alle snakker lavt, men høyt nok til at du hører alt de sier, og alle beskylder de hverandre for de fæleste, kyniske og mest utspekulerte ugjerninger. Etter å ha hørt på en stund går det kaldt nedover ryggen på deg, og du forsvinner ned i boka, bare for å overhøre en ny, svært ukomfortabel rekke med beskyldninger neste gang du ser opp.
Denne serien er noe av det bedre jeg har lest på veldig lenge, både form og innhold tatt i betraktning. Spesielt form. Tidt og ofte veldig ukomfortabel lesing, men definitivt verdt å pine seg gjennom.
Denne serien er noe av det bedre jeg har lest på veldig lenge, både form og innhold tatt i betraktning. Spesielt form. Tidt og ofte veldig ukomfortabel lesing, men definitivt verdt å pine seg gjennom.
September 26, 2024
This, the final book in the Encircling trilogy, casts everything that came before in a radically new light.
The first book kicks off when a man named David places an ad in a local Norwegian paper. He's had an accident resulting in near-total amnesia and can't remember anything about his life or who he is. In the ad, David asks those who knew him to write in and help him piece together his memory.
Each book in the trilogy is divided into three parts — each from the perspective of someone who knew David. These parts are divided between the current day lives of the letter writers and the letters themselves. It's only in the third book's final part that we're presented with David's perspective, and come to understand his motivations.
The lives of the characters in the Encircling trilogy are rich, gritty, and dramatic as hell. Reading these books is a bit like watching an episode of "Curb Your Enthusiasm" — without the humor. There are so many awkward social encounters, so many instances where you find yourself peeking out at the page from between your fingers. These are some of the most uncomfortable books I've ever read, and no one comes off particularly well or likable here, certainly not when the story's being told from their perspective.
Ultimately, though, likability is beside the point. What the Encircling trilogy succeeds at is in emphasizing the truth behind the idea that, while we may each be the hero of our own story, we're merely bit players, or even antagonists, in the stories of others.
The story that author Carl Frode Tiller has so eloquently crafted here is one of identity, of what makes us who we are and of the role that others play in shaping that identity. Along the way, Tiller pokes at the idea of the self-confessional narrative and the "auto-fiction" genre pioneered by his countryman Karl Ove Knausgaard, Elena Ferrante, and others.
It's a masterwork that resonates even more deeply in our post-truth era.
The first book kicks off when a man named David places an ad in a local Norwegian paper. He's had an accident resulting in near-total amnesia and can't remember anything about his life or who he is. In the ad, David asks those who knew him to write in and help him piece together his memory.
Each book in the trilogy is divided into three parts — each from the perspective of someone who knew David. These parts are divided between the current day lives of the letter writers and the letters themselves. It's only in the third book's final part that we're presented with David's perspective, and come to understand his motivations.
The lives of the characters in the Encircling trilogy are rich, gritty, and dramatic as hell. Reading these books is a bit like watching an episode of "Curb Your Enthusiasm" — without the humor. There are so many awkward social encounters, so many instances where you find yourself peeking out at the page from between your fingers. These are some of the most uncomfortable books I've ever read, and no one comes off particularly well or likable here, certainly not when the story's being told from their perspective.
Ultimately, though, likability is beside the point. What the Encircling trilogy succeeds at is in emphasizing the truth behind the idea that, while we may each be the hero of our own story, we're merely bit players, or even antagonists, in the stories of others.
The story that author Carl Frode Tiller has so eloquently crafted here is one of identity, of what makes us who we are and of the role that others play in shaping that identity. Along the way, Tiller pokes at the idea of the self-confessional narrative and the "auto-fiction" genre pioneered by his countryman Karl Ove Knausgaard, Elena Ferrante, and others.
It's a masterwork that resonates even more deeply in our post-truth era.
November 21, 2014
Virker som mange var mer begeistret for første boka, men for meg var det motsatt. Jeg synes triologien begynte treigt, men har tatt seg opp etter hvert.
Fortellerstemmene i første boka ble for meg for like, delene som ikke var brev ble for lange og det ble for mange gjentakelser. Jeg hadde nok ikke fortsatt på neste hadde jeg ikke lånt et digikort som inneholdt både 1 & 2 på biblioteket. Men jeg synes Tiller skrev bedre i neste del, og litt mer variasjon i fortellerstemmene funka bedre for min del.
I denne tredje delen synes jeg særlig Susanne sin fortelling var god. Dog er jeg litt skuffet over avslutningen av David sin del. Og dette er grunnen til at det ble tre og ikke fire stjerner fra meg. Jeg liker bøker som skiller seg ut fra mengden, og det gjør disse bøkene. Så til tross for "bare" tre stjerner vil jeg ikke nøle med å anbefale bøkene for andre.
Fortellerstemmene i første boka ble for meg for like, delene som ikke var brev ble for lange og det ble for mange gjentakelser. Jeg hadde nok ikke fortsatt på neste hadde jeg ikke lånt et digikort som inneholdt både 1 & 2 på biblioteket. Men jeg synes Tiller skrev bedre i neste del, og litt mer variasjon i fortellerstemmene funka bedre for min del.
I denne tredje delen synes jeg særlig Susanne sin fortelling var god. Dog er jeg litt skuffet over avslutningen av David sin del. Og dette er grunnen til at det ble tre og ikke fire stjerner fra meg. Jeg liker bøker som skiller seg ut fra mengden, og det gjør disse bøkene. Så til tross for "bare" tre stjerner vil jeg ikke nøle med å anbefale bøkene for andre.
November 22, 2021
I’ve only just finished this so I haven’t formed a proper conclusion yet but there are many many moments of absolute brilliance ⭐️ I think what Tiller is wonderful at, and has shown across all three of these books is presenting the cycles of degenerative behaviour in families. His psychological awareness of how parents pass down behaviour to children and then on to siblings it’s just breathtaking. In both behaviour and in patterns of language that go on to form cycles of behaviour. I have never read anything that has so clearly presented the games that people play. The emotional tricks that vulnerable people play on each other in order to solicit love.
Themes of reality/unreality, memories, relationships, authenticity. Too too much to pin down. Awesome.
Themes of reality/unreality, memories, relationships, authenticity. Too too much to pin down. Awesome.
November 17, 2015
Etter å ha brukt lang tid på å komme gjennom triologien sitter jeg alt i alt igjen med en veldig god følelse. Dette er bøker ulikt noe annet jeg har lest og selvom personenes tanker til tider kan føles overdrevne så tror jeg de fleste kan kjenne seg igjen i en god del av det, kanskje ikke så ekstremt, men i kortere glimt.
Tillers beskrivelse av hvor vanskelig forhold mellom mennesker kan være er mesterlig og i denne boken treffer spesielt Susannes vanskelige forhold til slektninger meg.
Dette er ikke min favoritt fra triologien, men det ble en verdig avslutning.
Anbefales!
Tillers beskrivelse av hvor vanskelig forhold mellom mennesker kan være er mesterlig og i denne boken treffer spesielt Susannes vanskelige forhold til slektninger meg.
Dette er ikke min favoritt fra triologien, men det ble en verdig avslutning.
Anbefales!
August 7, 2022
Since this is the last of the Encircling books, it is hard to write a review because I simply do not want to publish spoilers. The two "letter writers" are persons who know, have known, or know of David in recent times, that is, fairly contemporaneously with what is happening in the story-time of the book itself. Their sensitivity to what happens around them is morbid. What I mean is that they analyze and over-analyze every situation, every word they speak. Or, I ask myself, do we all do the same in unnoticeable instants that go by us? Do we spend our lives assuming what we think is true in our own heads? Are we so isolated from others? Do we never stop to listen? Are our own stories about ourselves unreliable, and are the true stories about ourselves forever unknown to us? Can we ever, ever achieve self-knowledge?
These questions arise particularly in the brilliant characterization of Suzanne who is so consumed by existential rage and self-centeredness that her stories about David are the least reliable. She aggrandizes an essentially isolated life to the point at which she takes a revenge for an unjustified act of revelation about her life. She does this, I think, almost to defuse herself, as it were, to keep herself from exploding. At the same time, she demeans herself by the act of spite and her intention to hurt the person she "thinks" is David. Although she has taken a stand as an intellectual liberal or progressive, as we now more often say, she cannot escape her unknown and uncontrolled nature. Very "unprogressively" she behaves in a petty and nasty way.
This series is so inventive and so astute. It has never, never lost my attention. It deals with hidden stories, imagined stories, and the failure to achieve self-knowledge. Superior work, Mr. Tiller.
These questions arise particularly in the brilliant characterization of Suzanne who is so consumed by existential rage and self-centeredness that her stories about David are the least reliable. She aggrandizes an essentially isolated life to the point at which she takes a revenge for an unjustified act of revelation about her life. She does this, I think, almost to defuse herself, as it were, to keep herself from exploding. At the same time, she demeans herself by the act of spite and her intention to hurt the person she "thinks" is David. Although she has taken a stand as an intellectual liberal or progressive, as we now more often say, she cannot escape her unknown and uncontrolled nature. Very "unprogressively" she behaves in a petty and nasty way.
This series is so inventive and so astute. It has never, never lost my attention. It deals with hidden stories, imagined stories, and the failure to achieve self-knowledge. Superior work, Mr. Tiller.
August 29, 2024
De trilogie "Omcirkeling", van de Noor Carl Frode Tiller (1970), is binnen en buiten Noorwegen luid bejubeld. Dat vind ik helemaal terecht: na "Omcirkeling I" moest ik meteen "Omcirkeling II" verslinden, daarna moest ik direct verder met "Omcirkeling III", en nu ik dat uit heb wil ik eigenlijk weer helemaal opnieuw beginnen. En nog een keer. En nog een keer. Want elk deel van deze trilogie is een onnavolgbaar intense en voortdurend verrassende belevenis, terwijl deel II zelfs nog enerverender is dan deel I al was en deel III zelfs nog weer verbluffender is dan deel II. Daar komt nog bij dat al die delen elkaar nog verrijken door hun contrasten en hun verschillen van perspectief. Bovendien worden in deel III alle aarzelende conclusies en hypotheses in de eerste twee delen weer volkomen op losse schroeven gezet. Ik ken kortom nauwelijks trilogieën die zo enorm intens en vol verrassingen zijn, tot en met de slotzin. En ik heb werkelijk geen idee hoe Tiller hem dat geflikt heeft. OOK snap ik niet waarom hij zoveel minder bekend is dan zijn roemruchte landgenoten Knausgard en Fosse. Want ik hou erg van die twee Noorse giganten, maar Tiller is naar mijn smaak zeker niet minder. En wel totaal anders.
De opmerkelijke premisse van de trilogie is dat ene David, door zijn totale geheugenverlies, niet meer weet wie hij was en is, en via de krant een oproep doet (of laat doen) aan vrienden en kennissen om hem brieven te schrijven die kunnen helpen om deze lacunes te vullen. In deel I en II schrijven in totaal zes personages (dus drie per deel) inderdaad meerdere brieven met herinneringen aan wie en wat David voor hen was. Maar ze onderzoeken via die herinneringen vooral ook wie en wat zij zelf waren. Te meer omdat zij die brieven afwisselen met het vertellen van hun levensverhaal, dat dan weer niet aan David is gericht, en waaruit vele details niet in de brieven terechtkomen. Elk personage blijkt in die levensverhalen een afgrondelijk raadsel op zich: hun levens zijn van onbegrijpelijke crises en onverklaarbare duistere onderstromen doordesemd, zij hebben alle greep verloren op wie zij zijn en wat zij doen, ze begrijpen ook zelf helemaal niks meer van de destructieve gedragspatronen waarin ze gevangen zitten, en ze weten totaal niet wie zij zijn en hoe zij zo zijn geworden. Laat staan waarom. Want voor hen is er geen waarom, geen eenheid, geen overkoepelend en zingevend verband. Vooral in hun levensverhalen spat de intense en steeds toenemende verbijstering en frustratie daarover werkelijk van alle pagina's. Wat adembenemend is om te lezen.
In de brieven worden de adembenemende raadsels zelfs nog verder vergroot. Ten eerste omdat de zelfreflecties volop zijn doordesemd met nieuwe raadsels, paradoxen, duisterheden en verrassingen. Maar ook omdat elk personage totaal andere perspectieven heeft op David. En die perspectieven vullen elkaar niet aan, maar halen elkaar onderuit. Voor zover ze zichzelf door al hun innerlijke tegenspraken al niet onderuit halen. Wat vermoedelijk ook komt door de veelvormige natuur van David zelf: alle personages zijn volkomen anders en zien David dus volkomen anders, maar David lijkt bovendien zelf ook een wel heel complexe, veelkantige en ongrijpbare persoon. Net als alle andere personages, net als de vele intrigerende bijfiguren in de diverse brieven en levensverhalen. Door dat alles is de Omcirkeling- trilogie een ongelofelijk complexe en fascinerende caleidoscoop, vol raadselachtige brokstukken en meerduidige splinters die weigeren een geheel te worden. Vol met heel markante en raadselachtige personages bovendien, die geheel verschillende wereldbeelden en subculturen belichamen. Waardoor de trilogie ook nog eens fascinerend meerstemmig wordt: geen harmonieuze samenklank, maar een chaotische polyfonie. Zo chaotisch en meerduidig is kennelijk de werkelijkheid, volgens Tiller. Zo complex en veranderlijk zijn volgens hem kennelijk mens en wereld. En dus reageert hij met een trilogie die deze complexiteit in al zijn rijke grilligheid toont en voelbaar maakt. Ruim 1000 bladzijden lang.
Ook in deel III zijn weer drie verschillende personages aan het woord. Ten eerste Marius, die David schrijft omdat zij als het ware elkaars leven hebben geleefd. Al was het maar omdat ze allebei hun biologische vader en wellicht ook hun biologische moeder niet hebben gekend, maar geheel anders zijn omgegaan met die niet te repareren lacune in hun leven. En Marius heeft nog met heel andere worstelingen te maken, waaraan hij op ongelofelijk spectaculaire wijze helemaal kapot gaat. En daarbij duikt hij soms helemaal in elkaar, met schrijnende pijn vanwege de dingen die hij zelf zegt, denkt en doet. Daarna neemt Susanne het woord, de ex- vriendin van David, die - op basis van haar werkelijk ongehoord indringend beschreven ervaringen - militant feministisch is geworden, maar die ook woedend is over hoe David deze ervaringen en haar ingrijpende persoonlijke keuzes beschreef in een sleutelroman. Zij ervaart de versie die David van haar leven gaf als een verkrachting tot in het diepst van haar wezen, als een volmaakt abjecte vertekening van al haar trauma's, en neemt op werkelijk enorm originele en vernuftige wijze wraak daarvoor. En de derde die aan het woord komt is, verrassing verrassing, David zelf.
In "Omcirkeling I" en "Omcirkeling II" rees al de vraag of David nou echt zijn geheugen kwijt is, en of de oproep om hem brieven te schrijven wellicht niet een buitenissig experimenteel roman-project is van David, of een smakeloze grap, of juist een wanhopige zoektocht naar zijn bronnen en de niet te dichten lacunes in zijn kennis en zijn leven. Maar in "Omcirkeling III" blijkt dat op heel verrassende wijze toch weer anders in elkaar te zitten: inderdaad is David zijn geheugen niet kwijt, maar de oproep om hem brieven te schrijven is niet zijn oproep, en als er inderdaad sprake is van een roman- project (wat tot het eind volkomen onzeker blijft), dan is dat niet zijn project. Bovendien, nu we David zelf aan het woord zien, begrijpen we nog minder van de brieven dan we al deden. Want David offreert ons weer heel andere perspectieven op zijn leven, zij het met net zo veel existentiële woede en frustratie als de andere personages hebben. Ook zijn er geen brieven van David, maar wel verslagen van zijn gesprekken met een psychiater, waarin uiterst destructieve kanten aan de orde komen die door geen van de andere personages werden vermoed. Ook al zijn sommige van die kanten wellicht barokke verzinsels, of bizarre gedachte- experimenten. Maar uit wat voor irrationele onderstromen komen die verzinsels voort!? En welke bizarre werkelijkheden verbergen zij!? Hoe dan ook wordt de trilogie hier alleen nog maar raadselachtiger en complexer van, omdat David op wel heel versluierende en zichzelf verbergende wijze over die -al dan niet geveinsde- destructieve kanten spreekt. Zodanig dat zelfs ook zijn psychiater voor onoplosbare raadsels blijft staan. Bovendien lijken die destructieve kanten volkomen te ontsnappen aan welke rationele duiding dan ook: David WIL er alleen maar in versluierende en omcirkelende bewoordingen over spreken, of in leugens die de onuitspreekbare waarheid coderen en vervormen, maar hij KAN vermoedelijk ook niet anders. Wat Tiller echt geniaal voelbaar maakt in de innerlijke monologen, waarin Davids woede en frustratie op adembenemende wijze maar aanzwelt en aanzwelt en aanzwelt, zonder dat hij daar ook maar enige greep op heeft en zonder dat hij zelf ook maar bij benadering begrijpt waarom. Sterker nog: soms luistert hij verbijsterd naar de klank van zijn eigen stem, en naar de ongerijmde dingen die hij zegt. Alsof een voor hem totaal onbekend iemand ineens al zijn gedachten en handelingen van hem overneemt. Alsof 'iets' wat voor David volkomen onbekend is, toch spreekt en denkt en handelt in Davids plaats. Alsof David voor zichzelf een grote onbekende is geworden. Of altijd al is geweest.
En dat is hij ook voor ons. Want het is ook voor de lezers niet te geloven hoe de innerlijke woede van David steeds maar tot orkaankracht blijft aanzwellen en aanzwellen, hoe ongehoord gekrenkt hij raakt van erg alledaagse - hoewel soms écht wel bloedirritante of ronduit gênante- voorvallen, hoe hij zichzelf soms helemaal verstrikt in uitgesponnen en bizarre theorieën over de voze verborgen bedoelingen van zijn medemensen, en hoe hij zijn dierbaren soms intens gemeen treitert. Om dan ineens overmand te worden door bijna ondraaglijke spijt en enorme gevoelens van liefde voor de mensen die hij net nog tot bloedens toe treiterde. En om meteen daarna weer die spijt en liefde opgeslokt te zien worden door nieuwe woede, nieuwe frustratie, nieuwe emoties van existentiële gekrenktheid. Op het einde van Omcirkeling III is er dan weer sprake van een onverwachte nieuwe situatie met nieuwe perspectieven op een voor David ongekend nieuw geluk. Maar ook dan heeft hij te kampen met veel onrust en gevoelens van onwerkelijkheid, met paranoïde vermoedens over de ware motieven van zijn familie en dierbaren, en zelfs met angst voor zijn leven. Ook al vermaant hij zichzelf dat hij zulke slechte gedachten niet moet hebben. En eindelijk eens moet leren om de simpele waarheid als een simpele waarheid te accepteren. Maar hij weet ook weer niet zeker dat dit echt zo is. Net zo min als de lezer. En ja, als lezer begrijp je zonder meer dat David en de andere personages naar simpele waarheid snakken, maar je wordt er vooral pagina na pagina van doordrongen hoe bodemloos en ondraaglijk complex de waarheid voor hen doorgaans is.
Dit alles wordt volkomen onnavolgbaar op papier gezet, en op meesterlijke wijze 'larger than life' opgeschreven. Tegelijk is dit alles echter, voor mij althans en wellicht ook voor u, toch verontrustend herkenbaar. Want we hebben allemaal onze irrationele momenten waarin we maar malen en malen in ons hoofd, of waarin we anderen redeloos krenken of door anderen redeloos gekrenkt worden. We zijn allemaal wel eens tot in onze haarvaten gekrenkt, gefrustreerd, teleurgesteld en boos, zonder dat dit helemaal terecht is, en we doen allemaal wel dingen waar we ons later niet meer in kunnen en willen herkennen. Maar deze helaas maar al te herkenbare redeloosheid wordt nog tot cycloonkracht versterkt en tot in het groteske uitvergroot in de drie delen van "Omcirkeling". Want bij David, en bij diverse andere personages, is die redeloosheid nauwelijks meer door de ratio of door conventies gedempt of gefilterd. Wij dekken zulke zaken toe, ook voor en binnen onszelf, maar zij doen dat niet. David en de andere personages zijn dus misschien niet zozeer redelozer en grilliger dan wij, maar vooral veel ongefilterder en ongedempter. Dus als wij verbijsterd kijken naar deze personages, kijken we misschien indirect ook verbijsterd naar onszelf. En omcirkelen we misschien ook de raadsels die wij zijn voor onszelf en voor anderen. Of de onbekenden die wij zijn voor onszelf en de anderen. Of de raadselachtige monstruositeiten die wij scherper in al hun raadselachtige onbekendheid zouden zien, als wij ons ten volle zouden kunnen én durven verdiepen in onszelf en de anderen. En dat is misschien wel de kernboodschap van deze trilogie: zo raadselachtig, grillig en complex als deze personages zijn ook wij; zo enorm gecompliceerd, enigmatisch en meerstemmig als dit boek is ook de wereld.
Niet alleen de stijl, maar ook de structuur van de trilogie draagt flink bij aan de raadselachtigheid ervan. Drie delen, en elk deel bestaat ook weer uit drie delen, met in elk deel een ander personage dat als ik- figuur centraal staat in zijn levensverhaal en in zijn in het verlengde daarvan geschreven brieven. Ik zei al dat die brieven en levensverhalen, door hun grilligheid en al hun onderlinge verschillen, zorgen voor veel meerstemmigheid en complexiteit. Tegelijk echter maakt deze structuur fraai voelbaar dat het verhaal niet één duidelijk aanwijsbaar centrum heeft en ook niet één identificeerbare en alwetende verteller. Veel draait om David, maar meestal is hij niet zelf aan het woord. De aan David gerichte brieven, waarin hij steeds op totaal verschillende wijze 'belicht' wordt, roepen bovendien een volkomen versplinterde werkelijkheid op. Soms is ook de onbetrouwbaarheid van de verteller een expliciet thema. Het levensverhaal en de brieven van Arvid in "Omcirkeling I" zijn bijvoorbeeld leugenachtig of onwaarachtig, misschien, en zijn in elk geval niet zomaar te vertrouwen. Sommige van de brieven in "Omcirkeling II" zijn niet door het personage zelf geschreven, maar door een niet alles begrijpende tussenpersoon. De psychiater en David voeren heel ingewikkelde twistgesprekken over de juiste interpretatie van Davids leven, en over de vraag welke diepere waarheden er mogelijk verborgen liggen onder Davids soms ronduit verbijsterende leugens en rookgordijnen. Susanne is woedend over de versie van haar leven die David in zijn roman heeft geschetst, en tegelijk weten wij niet of haar eigen versie waarheidsgetrouwer is. En David is op het eind van "Omcirkeling III" geroerd door de compassie en zorg die schuilgaat onder alle brieven, maar eerder wantrouwde hij ze allemaal tot op het bot. Niet alleen omdat hij de in die brieven geschetste werkelijkheid niet herkent. Maar ook omdat die brieven geredigeerd lijken, omgewerkt en opnieuw gecomponeerd door 'iemand anders'. Zodat ze beter publiceerbaar worden, beter functioneren als onderdeel van een roman die een artistieke maar discutabele versie van zijn leven presenteert. Zoals zijn eigen roman een discutabele eigen versie presenteerde van het leven van Susanne.
Als lezer krijg je soms een vergelijkbaar gevoel, dat eigenlijk al een tijd lang sluimerde maar dat door de vragen van David nog verder wordt aangewakkerd. Want hoe kan het dat in al die zo enorm verschillende levensverhalen en brieven toch vaak dezelfde formuleringen en uitdrukkingen opduiken? Zoals "ik weet het niet" en "niet te geloven"? Hoe kan het dat in zo'n meerstemmige roman de personages toch vaak met één stem lijken te spreken? Is dat wellicht omdat er achter alle zo verschillende auteurs toch één andere persoon schuilt die alles redigeert maar zichzelf niet toont? Tot wie spreken bovendien de ik- figuren in de levensverhalen? Niet tot David, zoals ze in de brieven doen, maar tot wie dan wel? Ja, tot de lezer, natuurlijk. Maar wie heeft eigenlijk die levensverhalen en brieven in groepjes bij elkaar gezet? En wie is eigenlijk verantwoordelijk voor die zo symmetrische structuur van deze trilogie van drie romans die alle drie uit drie delen bestaan? Dat soort vragen roept deze roman op, met name in het derde deel van "Omcirkeling III" Door dat soort vragen op te roepen presenteert deze roman zich als een artificieel construct zonder duidelijk centrum. Door zich zo te presenteren vergroot en benadrukt de roman zijn eigen vreemdheid. En op die manier maakt deze trilogie ook via zijn constructie duidelijk en voelbaar dat het een vreemd en raadselachtig boek wil zijn over de vreemde raadselachtigheid van mens en wereld. Ongelofelijk vernuftig, vind ik.
Ik ben kortom opgetogen over de stijl en structuur van dit boek, en over de werkelijk compromisloze intensiteit en complexiteit ervan. En ik juich toe dat deze trilogie van deze, mij tot voor kort geheel onbekende Noor nu in het Nederlands is vertaald. Naar zijn eveneens door Kor de Vries vertaalde debuut (Het begin) ga ik nu op zoek. En naar nieuwe vertalingen van Tiller kijk ik gretig uit!
De opmerkelijke premisse van de trilogie is dat ene David, door zijn totale geheugenverlies, niet meer weet wie hij was en is, en via de krant een oproep doet (of laat doen) aan vrienden en kennissen om hem brieven te schrijven die kunnen helpen om deze lacunes te vullen. In deel I en II schrijven in totaal zes personages (dus drie per deel) inderdaad meerdere brieven met herinneringen aan wie en wat David voor hen was. Maar ze onderzoeken via die herinneringen vooral ook wie en wat zij zelf waren. Te meer omdat zij die brieven afwisselen met het vertellen van hun levensverhaal, dat dan weer niet aan David is gericht, en waaruit vele details niet in de brieven terechtkomen. Elk personage blijkt in die levensverhalen een afgrondelijk raadsel op zich: hun levens zijn van onbegrijpelijke crises en onverklaarbare duistere onderstromen doordesemd, zij hebben alle greep verloren op wie zij zijn en wat zij doen, ze begrijpen ook zelf helemaal niks meer van de destructieve gedragspatronen waarin ze gevangen zitten, en ze weten totaal niet wie zij zijn en hoe zij zo zijn geworden. Laat staan waarom. Want voor hen is er geen waarom, geen eenheid, geen overkoepelend en zingevend verband. Vooral in hun levensverhalen spat de intense en steeds toenemende verbijstering en frustratie daarover werkelijk van alle pagina's. Wat adembenemend is om te lezen.
In de brieven worden de adembenemende raadsels zelfs nog verder vergroot. Ten eerste omdat de zelfreflecties volop zijn doordesemd met nieuwe raadsels, paradoxen, duisterheden en verrassingen. Maar ook omdat elk personage totaal andere perspectieven heeft op David. En die perspectieven vullen elkaar niet aan, maar halen elkaar onderuit. Voor zover ze zichzelf door al hun innerlijke tegenspraken al niet onderuit halen. Wat vermoedelijk ook komt door de veelvormige natuur van David zelf: alle personages zijn volkomen anders en zien David dus volkomen anders, maar David lijkt bovendien zelf ook een wel heel complexe, veelkantige en ongrijpbare persoon. Net als alle andere personages, net als de vele intrigerende bijfiguren in de diverse brieven en levensverhalen. Door dat alles is de Omcirkeling- trilogie een ongelofelijk complexe en fascinerende caleidoscoop, vol raadselachtige brokstukken en meerduidige splinters die weigeren een geheel te worden. Vol met heel markante en raadselachtige personages bovendien, die geheel verschillende wereldbeelden en subculturen belichamen. Waardoor de trilogie ook nog eens fascinerend meerstemmig wordt: geen harmonieuze samenklank, maar een chaotische polyfonie. Zo chaotisch en meerduidig is kennelijk de werkelijkheid, volgens Tiller. Zo complex en veranderlijk zijn volgens hem kennelijk mens en wereld. En dus reageert hij met een trilogie die deze complexiteit in al zijn rijke grilligheid toont en voelbaar maakt. Ruim 1000 bladzijden lang.
Ook in deel III zijn weer drie verschillende personages aan het woord. Ten eerste Marius, die David schrijft omdat zij als het ware elkaars leven hebben geleefd. Al was het maar omdat ze allebei hun biologische vader en wellicht ook hun biologische moeder niet hebben gekend, maar geheel anders zijn omgegaan met die niet te repareren lacune in hun leven. En Marius heeft nog met heel andere worstelingen te maken, waaraan hij op ongelofelijk spectaculaire wijze helemaal kapot gaat. En daarbij duikt hij soms helemaal in elkaar, met schrijnende pijn vanwege de dingen die hij zelf zegt, denkt en doet. Daarna neemt Susanne het woord, de ex- vriendin van David, die - op basis van haar werkelijk ongehoord indringend beschreven ervaringen - militant feministisch is geworden, maar die ook woedend is over hoe David deze ervaringen en haar ingrijpende persoonlijke keuzes beschreef in een sleutelroman. Zij ervaart de versie die David van haar leven gaf als een verkrachting tot in het diepst van haar wezen, als een volmaakt abjecte vertekening van al haar trauma's, en neemt op werkelijk enorm originele en vernuftige wijze wraak daarvoor. En de derde die aan het woord komt is, verrassing verrassing, David zelf.
In "Omcirkeling I" en "Omcirkeling II" rees al de vraag of David nou echt zijn geheugen kwijt is, en of de oproep om hem brieven te schrijven wellicht niet een buitenissig experimenteel roman-project is van David, of een smakeloze grap, of juist een wanhopige zoektocht naar zijn bronnen en de niet te dichten lacunes in zijn kennis en zijn leven. Maar in "Omcirkeling III" blijkt dat op heel verrassende wijze toch weer anders in elkaar te zitten: inderdaad is David zijn geheugen niet kwijt, maar de oproep om hem brieven te schrijven is niet zijn oproep, en als er inderdaad sprake is van een roman- project (wat tot het eind volkomen onzeker blijft), dan is dat niet zijn project. Bovendien, nu we David zelf aan het woord zien, begrijpen we nog minder van de brieven dan we al deden. Want David offreert ons weer heel andere perspectieven op zijn leven, zij het met net zo veel existentiële woede en frustratie als de andere personages hebben. Ook zijn er geen brieven van David, maar wel verslagen van zijn gesprekken met een psychiater, waarin uiterst destructieve kanten aan de orde komen die door geen van de andere personages werden vermoed. Ook al zijn sommige van die kanten wellicht barokke verzinsels, of bizarre gedachte- experimenten. Maar uit wat voor irrationele onderstromen komen die verzinsels voort!? En welke bizarre werkelijkheden verbergen zij!? Hoe dan ook wordt de trilogie hier alleen nog maar raadselachtiger en complexer van, omdat David op wel heel versluierende en zichzelf verbergende wijze over die -al dan niet geveinsde- destructieve kanten spreekt. Zodanig dat zelfs ook zijn psychiater voor onoplosbare raadsels blijft staan. Bovendien lijken die destructieve kanten volkomen te ontsnappen aan welke rationele duiding dan ook: David WIL er alleen maar in versluierende en omcirkelende bewoordingen over spreken, of in leugens die de onuitspreekbare waarheid coderen en vervormen, maar hij KAN vermoedelijk ook niet anders. Wat Tiller echt geniaal voelbaar maakt in de innerlijke monologen, waarin Davids woede en frustratie op adembenemende wijze maar aanzwelt en aanzwelt en aanzwelt, zonder dat hij daar ook maar enige greep op heeft en zonder dat hij zelf ook maar bij benadering begrijpt waarom. Sterker nog: soms luistert hij verbijsterd naar de klank van zijn eigen stem, en naar de ongerijmde dingen die hij zegt. Alsof een voor hem totaal onbekend iemand ineens al zijn gedachten en handelingen van hem overneemt. Alsof 'iets' wat voor David volkomen onbekend is, toch spreekt en denkt en handelt in Davids plaats. Alsof David voor zichzelf een grote onbekende is geworden. Of altijd al is geweest.
En dat is hij ook voor ons. Want het is ook voor de lezers niet te geloven hoe de innerlijke woede van David steeds maar tot orkaankracht blijft aanzwellen en aanzwellen, hoe ongehoord gekrenkt hij raakt van erg alledaagse - hoewel soms écht wel bloedirritante of ronduit gênante- voorvallen, hoe hij zichzelf soms helemaal verstrikt in uitgesponnen en bizarre theorieën over de voze verborgen bedoelingen van zijn medemensen, en hoe hij zijn dierbaren soms intens gemeen treitert. Om dan ineens overmand te worden door bijna ondraaglijke spijt en enorme gevoelens van liefde voor de mensen die hij net nog tot bloedens toe treiterde. En om meteen daarna weer die spijt en liefde opgeslokt te zien worden door nieuwe woede, nieuwe frustratie, nieuwe emoties van existentiële gekrenktheid. Op het einde van Omcirkeling III is er dan weer sprake van een onverwachte nieuwe situatie met nieuwe perspectieven op een voor David ongekend nieuw geluk. Maar ook dan heeft hij te kampen met veel onrust en gevoelens van onwerkelijkheid, met paranoïde vermoedens over de ware motieven van zijn familie en dierbaren, en zelfs met angst voor zijn leven. Ook al vermaant hij zichzelf dat hij zulke slechte gedachten niet moet hebben. En eindelijk eens moet leren om de simpele waarheid als een simpele waarheid te accepteren. Maar hij weet ook weer niet zeker dat dit echt zo is. Net zo min als de lezer. En ja, als lezer begrijp je zonder meer dat David en de andere personages naar simpele waarheid snakken, maar je wordt er vooral pagina na pagina van doordrongen hoe bodemloos en ondraaglijk complex de waarheid voor hen doorgaans is.
Dit alles wordt volkomen onnavolgbaar op papier gezet, en op meesterlijke wijze 'larger than life' opgeschreven. Tegelijk is dit alles echter, voor mij althans en wellicht ook voor u, toch verontrustend herkenbaar. Want we hebben allemaal onze irrationele momenten waarin we maar malen en malen in ons hoofd, of waarin we anderen redeloos krenken of door anderen redeloos gekrenkt worden. We zijn allemaal wel eens tot in onze haarvaten gekrenkt, gefrustreerd, teleurgesteld en boos, zonder dat dit helemaal terecht is, en we doen allemaal wel dingen waar we ons later niet meer in kunnen en willen herkennen. Maar deze helaas maar al te herkenbare redeloosheid wordt nog tot cycloonkracht versterkt en tot in het groteske uitvergroot in de drie delen van "Omcirkeling". Want bij David, en bij diverse andere personages, is die redeloosheid nauwelijks meer door de ratio of door conventies gedempt of gefilterd. Wij dekken zulke zaken toe, ook voor en binnen onszelf, maar zij doen dat niet. David en de andere personages zijn dus misschien niet zozeer redelozer en grilliger dan wij, maar vooral veel ongefilterder en ongedempter. Dus als wij verbijsterd kijken naar deze personages, kijken we misschien indirect ook verbijsterd naar onszelf. En omcirkelen we misschien ook de raadsels die wij zijn voor onszelf en voor anderen. Of de onbekenden die wij zijn voor onszelf en de anderen. Of de raadselachtige monstruositeiten die wij scherper in al hun raadselachtige onbekendheid zouden zien, als wij ons ten volle zouden kunnen én durven verdiepen in onszelf en de anderen. En dat is misschien wel de kernboodschap van deze trilogie: zo raadselachtig, grillig en complex als deze personages zijn ook wij; zo enorm gecompliceerd, enigmatisch en meerstemmig als dit boek is ook de wereld.
Niet alleen de stijl, maar ook de structuur van de trilogie draagt flink bij aan de raadselachtigheid ervan. Drie delen, en elk deel bestaat ook weer uit drie delen, met in elk deel een ander personage dat als ik- figuur centraal staat in zijn levensverhaal en in zijn in het verlengde daarvan geschreven brieven. Ik zei al dat die brieven en levensverhalen, door hun grilligheid en al hun onderlinge verschillen, zorgen voor veel meerstemmigheid en complexiteit. Tegelijk echter maakt deze structuur fraai voelbaar dat het verhaal niet één duidelijk aanwijsbaar centrum heeft en ook niet één identificeerbare en alwetende verteller. Veel draait om David, maar meestal is hij niet zelf aan het woord. De aan David gerichte brieven, waarin hij steeds op totaal verschillende wijze 'belicht' wordt, roepen bovendien een volkomen versplinterde werkelijkheid op. Soms is ook de onbetrouwbaarheid van de verteller een expliciet thema. Het levensverhaal en de brieven van Arvid in "Omcirkeling I" zijn bijvoorbeeld leugenachtig of onwaarachtig, misschien, en zijn in elk geval niet zomaar te vertrouwen. Sommige van de brieven in "Omcirkeling II" zijn niet door het personage zelf geschreven, maar door een niet alles begrijpende tussenpersoon. De psychiater en David voeren heel ingewikkelde twistgesprekken over de juiste interpretatie van Davids leven, en over de vraag welke diepere waarheden er mogelijk verborgen liggen onder Davids soms ronduit verbijsterende leugens en rookgordijnen. Susanne is woedend over de versie van haar leven die David in zijn roman heeft geschetst, en tegelijk weten wij niet of haar eigen versie waarheidsgetrouwer is. En David is op het eind van "Omcirkeling III" geroerd door de compassie en zorg die schuilgaat onder alle brieven, maar eerder wantrouwde hij ze allemaal tot op het bot. Niet alleen omdat hij de in die brieven geschetste werkelijkheid niet herkent. Maar ook omdat die brieven geredigeerd lijken, omgewerkt en opnieuw gecomponeerd door 'iemand anders'. Zodat ze beter publiceerbaar worden, beter functioneren als onderdeel van een roman die een artistieke maar discutabele versie van zijn leven presenteert. Zoals zijn eigen roman een discutabele eigen versie presenteerde van het leven van Susanne.
Als lezer krijg je soms een vergelijkbaar gevoel, dat eigenlijk al een tijd lang sluimerde maar dat door de vragen van David nog verder wordt aangewakkerd. Want hoe kan het dat in al die zo enorm verschillende levensverhalen en brieven toch vaak dezelfde formuleringen en uitdrukkingen opduiken? Zoals "ik weet het niet" en "niet te geloven"? Hoe kan het dat in zo'n meerstemmige roman de personages toch vaak met één stem lijken te spreken? Is dat wellicht omdat er achter alle zo verschillende auteurs toch één andere persoon schuilt die alles redigeert maar zichzelf niet toont? Tot wie spreken bovendien de ik- figuren in de levensverhalen? Niet tot David, zoals ze in de brieven doen, maar tot wie dan wel? Ja, tot de lezer, natuurlijk. Maar wie heeft eigenlijk die levensverhalen en brieven in groepjes bij elkaar gezet? En wie is eigenlijk verantwoordelijk voor die zo symmetrische structuur van deze trilogie van drie romans die alle drie uit drie delen bestaan? Dat soort vragen roept deze roman op, met name in het derde deel van "Omcirkeling III" Door dat soort vragen op te roepen presenteert deze roman zich als een artificieel construct zonder duidelijk centrum. Door zich zo te presenteren vergroot en benadrukt de roman zijn eigen vreemdheid. En op die manier maakt deze trilogie ook via zijn constructie duidelijk en voelbaar dat het een vreemd en raadselachtig boek wil zijn over de vreemde raadselachtigheid van mens en wereld. Ongelofelijk vernuftig, vind ik.
Ik ben kortom opgetogen over de stijl en structuur van dit boek, en over de werkelijk compromisloze intensiteit en complexiteit ervan. En ik juich toe dat deze trilogie van deze, mij tot voor kort geheel onbekende Noor nu in het Nederlands is vertaald. Naar zijn eveneens door Kor de Vries vertaalde debuut (Het begin) ga ik nu op zoek. En naar nieuwe vertalingen van Tiller kijk ik gretig uit!
December 10, 2025
WORD
ocherous (OH•cur•us)
Of or relating to ocher. Containing or resembling ocher or of the color ocher yellow. It is a natural earth pigment that ranges from yellow to red-brown.
ooo
WORD
oxytocin
Oxytocin is a natural hormone that manages key aspects of the female and male reproductive systems, including labor and delivery and lactation, as well as aspects of human behavior. Your hypothalamus makes oxytocin, but your posterior pituitary gland stores and releases it into your bloodstream.
ooo
WORD
skerry (SCARE•ee)
A small rocky island, or islet, usually too small for human habitation. It may simply be a rocky reef. A skerry can also be called a low sea stack.
Skerries may have vegetative life such as moss and small, hardy grasses. They are often used as resting places by animals such as seals and birds.
The island fringe of Norway is such a group of glacially formed skerries, called a skjærgård (sometimes translated into English as archipelago, but specifically one near the coast of the mainland). Many of the cross fjords are so arranged that they parallel the coast and provide a protected channel behind an almost unbroken succession of rocky islands and skerries. By this channel one can travel through a protected passage almost the entire 1,600 km (1,000 mi) route from Stavanger to North Cape, Norway. The Blindleia is a skerry-protected waterway that starts near Kristiansand in southern Norway and continues past Lillesand.
The Inside Passage provides a similar route from Seattle, Washington, to Skagway, Alaska, United States. Another such skerry-protected passage extends from the Straits of Magellan north for 800 km (500 mi) along the west coast of the South American continent.
ooo
Olav Duun
(21 Nov 1876 – 13 Sept 1939) A Norwegian fiction. He is generally recognized to be one of the more outstanding writers in Norwegian literature. He was nominated for the Nobel Prize in Literature twenty-four times in fourteen years, and once lacked only one vote to receive the prize.
The most notable works are his six volume, The People of Juvik, which deals with four generations of a family of peasant landowners. This work was translated into English and published as: The Trough of the Waves (1930), The Blind Man (1931), The Big Wedding (1932), Odin in Fairyland (1932), Odin Grows Up (1934) and Storm (1935).
Olav Duun was nominated for the Nobel Prize in Literature twenty-four times between 1924 and 1939. Certain about a rumour that Duun was going to be awarded the prize in 1926, the Norwegian newspaper Aftenposten wrongly announced Duun as the winner of the Nobel Prize in Literature on their front page on 11 November 1926 before the Swedish Academy's announcement of George Bernard Shaw as the winner later that day, which was a publication scandal in Norway. Duun lost out to Shaw with just one vote.
ooo
Sigmund Kvaløy Setreng
(20 Sept 1934 – 27 May 2014) A Norwegian philosopher, illustrator, mountain climber, environmental activist and politician. He was born in Trondheim.
Having passed examen artium in 1955, Setreng underwent technical training at Kjevik with the Royal Norwegian Air Force, and subsequently worked with maintenance of aircraft at Gardermoen Air Station. Through reading of Laozi and Kafka, he developed an interest in philosophy, and from 1958 he started studying at the University of Oslo. Interested in nature and environmental protection, and influenced by Arne Næss, Peter Wessel Zapffe and Henri Bergson, he eventually developed his own original variant of ecophilosophy. He graduated as cand.mag. in 1966, with the thesis, Musikk-kritikk og kommunikasjon. In 1970 he took actively part in protests against development of the waterfall of Mardalsfossen. An able mountain climber, he travelled to Rolwaling Himal to study the Sherpa people native to Nepal and the Himalayas, and fascinated by their way of thinking, he converted to Buddhism. In the late 1970s he was engaged in the Alta controversy and in protests against construction of the Innerdalsvatnet dam in the Orkla River.
ooo
Arne Næss
(27 Jan 1912 – 12 Jan 2009) A Norwegian philosopher who coined the term "deep ecology", an important intellectual and inspirational figure within the environmental movement of the late twentieth century, and a prolific writer on many other philosophical issues.[4] Næss cited Rachel Carson's 1962 book Silent Spring as being a key influence in his vision of deep ecology. Næss combined his ecological vision with Gandhian nonviolence and on several occasions participated in direct action.
Næss averred that while western environmental groups of the early post–World War II period had raised public awareness of the environmental issues of the time, they had largely failed to have insight into and address what he argued were the underlying cultural and philosophical background to these problems. Næss believed that the environmental crisis of the twentieth century had arisen due to certain unspoken philosophical presuppositions and attitudes within modern western developed societies which remained unacknowledged.
He thereby distinguished between what he called deep and shallow ecological thinking. In contrast to the prevailing utilitarian pragmatism of western businesses and governments, he advocated that a true understanding of nature would give rise to a point of view that appreciates the value of biological diversity, understanding that each living thing is dependent on the existence of other creatures in the complex web of interrelationships that is the natural world.
ooo
Augusto César Sandino
(18 May 1895 – 21 Feb 1934) A Nicaraguan revolutionary, founder of the militant group EDSN, and leader of a rebellion between 1927 and 1933 against the United States occupation of Nicaragua. Despite being referred to as a "bandit" by the United States government, his exploits made him a hero throughout much of Latin America, where he became a symbol of resistance to American imperialism. Sandino drew units of the United States Marine Corps into an undeclared guerrilla war. The United States troops withdrew from the country in 1933 after overseeing the election and inauguration of President Juan Bautista Sacasa, who had returned from exile.
ooo
Erlend Loe
(24 May 1969, Trondheim) A Norwegian novelist,]screenwriter and film critic. Loe writes both children's and adult literature. He has gained popularity in Scandinavia with his humorous and sometimes naïve novels, although his stories have become darker in tone, moving towards a more satirical criticism of modern Norwegian society.
ooo
Kjartan Fløgstad
(7 June 1944) A Norwegian author. Fløgstad was born in the industrial city of Sauda in Ryfylke, Rogaland. He studied literature and linguistics at the University of Bergen. Subsequently, he worked for a period as an industrial worker and as a sailor before he debuted as a poet with his collection of poems titled Valfart (Pilgrimage) in 1968. He received the Nordic Council's Literature Prize for his 1977 novel Dalen Portland (Dollar Road). Other major works include Fyr og flamme (Fire and Flame), Kron og mynt, Grand Manila and Grense Jakobselv.
ocherous (OH•cur•us)
Of or relating to ocher. Containing or resembling ocher or of the color ocher yellow. It is a natural earth pigment that ranges from yellow to red-brown.
ooo
WORD
oxytocin
Oxytocin is a natural hormone that manages key aspects of the female and male reproductive systems, including labor and delivery and lactation, as well as aspects of human behavior. Your hypothalamus makes oxytocin, but your posterior pituitary gland stores and releases it into your bloodstream.
ooo
WORD
skerry (SCARE•ee)
A small rocky island, or islet, usually too small for human habitation. It may simply be a rocky reef. A skerry can also be called a low sea stack.
Skerries may have vegetative life such as moss and small, hardy grasses. They are often used as resting places by animals such as seals and birds.
The island fringe of Norway is such a group of glacially formed skerries, called a skjærgård (sometimes translated into English as archipelago, but specifically one near the coast of the mainland). Many of the cross fjords are so arranged that they parallel the coast and provide a protected channel behind an almost unbroken succession of rocky islands and skerries. By this channel one can travel through a protected passage almost the entire 1,600 km (1,000 mi) route from Stavanger to North Cape, Norway. The Blindleia is a skerry-protected waterway that starts near Kristiansand in southern Norway and continues past Lillesand.
The Inside Passage provides a similar route from Seattle, Washington, to Skagway, Alaska, United States. Another such skerry-protected passage extends from the Straits of Magellan north for 800 km (500 mi) along the west coast of the South American continent.
ooo
Olav Duun
(21 Nov 1876 – 13 Sept 1939) A Norwegian fiction. He is generally recognized to be one of the more outstanding writers in Norwegian literature. He was nominated for the Nobel Prize in Literature twenty-four times in fourteen years, and once lacked only one vote to receive the prize.
The most notable works are his six volume, The People of Juvik, which deals with four generations of a family of peasant landowners. This work was translated into English and published as: The Trough of the Waves (1930), The Blind Man (1931), The Big Wedding (1932), Odin in Fairyland (1932), Odin Grows Up (1934) and Storm (1935).
Olav Duun was nominated for the Nobel Prize in Literature twenty-four times between 1924 and 1939. Certain about a rumour that Duun was going to be awarded the prize in 1926, the Norwegian newspaper Aftenposten wrongly announced Duun as the winner of the Nobel Prize in Literature on their front page on 11 November 1926 before the Swedish Academy's announcement of George Bernard Shaw as the winner later that day, which was a publication scandal in Norway. Duun lost out to Shaw with just one vote.
ooo
Sigmund Kvaløy Setreng
(20 Sept 1934 – 27 May 2014) A Norwegian philosopher, illustrator, mountain climber, environmental activist and politician. He was born in Trondheim.
Having passed examen artium in 1955, Setreng underwent technical training at Kjevik with the Royal Norwegian Air Force, and subsequently worked with maintenance of aircraft at Gardermoen Air Station. Through reading of Laozi and Kafka, he developed an interest in philosophy, and from 1958 he started studying at the University of Oslo. Interested in nature and environmental protection, and influenced by Arne Næss, Peter Wessel Zapffe and Henri Bergson, he eventually developed his own original variant of ecophilosophy. He graduated as cand.mag. in 1966, with the thesis, Musikk-kritikk og kommunikasjon. In 1970 he took actively part in protests against development of the waterfall of Mardalsfossen. An able mountain climber, he travelled to Rolwaling Himal to study the Sherpa people native to Nepal and the Himalayas, and fascinated by their way of thinking, he converted to Buddhism. In the late 1970s he was engaged in the Alta controversy and in protests against construction of the Innerdalsvatnet dam in the Orkla River.
ooo
Arne Næss
(27 Jan 1912 – 12 Jan 2009) A Norwegian philosopher who coined the term "deep ecology", an important intellectual and inspirational figure within the environmental movement of the late twentieth century, and a prolific writer on many other philosophical issues.[4] Næss cited Rachel Carson's 1962 book Silent Spring as being a key influence in his vision of deep ecology. Næss combined his ecological vision with Gandhian nonviolence and on several occasions participated in direct action.
Næss averred that while western environmental groups of the early post–World War II period had raised public awareness of the environmental issues of the time, they had largely failed to have insight into and address what he argued were the underlying cultural and philosophical background to these problems. Næss believed that the environmental crisis of the twentieth century had arisen due to certain unspoken philosophical presuppositions and attitudes within modern western developed societies which remained unacknowledged.
He thereby distinguished between what he called deep and shallow ecological thinking. In contrast to the prevailing utilitarian pragmatism of western businesses and governments, he advocated that a true understanding of nature would give rise to a point of view that appreciates the value of biological diversity, understanding that each living thing is dependent on the existence of other creatures in the complex web of interrelationships that is the natural world.
ooo
Augusto César Sandino
(18 May 1895 – 21 Feb 1934) A Nicaraguan revolutionary, founder of the militant group EDSN, and leader of a rebellion between 1927 and 1933 against the United States occupation of Nicaragua. Despite being referred to as a "bandit" by the United States government, his exploits made him a hero throughout much of Latin America, where he became a symbol of resistance to American imperialism. Sandino drew units of the United States Marine Corps into an undeclared guerrilla war. The United States troops withdrew from the country in 1933 after overseeing the election and inauguration of President Juan Bautista Sacasa, who had returned from exile.
ooo
Erlend Loe
(24 May 1969, Trondheim) A Norwegian novelist,]screenwriter and film critic. Loe writes both children's and adult literature. He has gained popularity in Scandinavia with his humorous and sometimes naïve novels, although his stories have become darker in tone, moving towards a more satirical criticism of modern Norwegian society.
ooo
Kjartan Fløgstad
(7 June 1944) A Norwegian author. Fløgstad was born in the industrial city of Sauda in Ryfylke, Rogaland. He studied literature and linguistics at the University of Bergen. Subsequently, he worked for a period as an industrial worker and as a sailor before he debuted as a poet with his collection of poems titled Valfart (Pilgrimage) in 1968. He received the Nordic Council's Literature Prize for his 1977 novel Dalen Portland (Dollar Road). Other major works include Fyr og flamme (Fire and Flame), Kron og mynt, Grand Manila and Grense Jakobselv.
December 25, 2021
Innsirklingen sluttes i tredje bok, akt 7-9.
Der bok 1 tar for seg selvinnsikt, og bok 2 går inn på grensesetting for hva vi skal akseptere, ser vi i bok 3 på mulighetene, spillerommet og personlighetsspekteret vi kan operere i og utvikle oss innenfor. Hver situasjon er en sjanse til å endre måten vi fremstår på, hvem vi er og ønsker å bli.
Marius trekker i den løse tråden Paula etterlot i bok 2, og introduserer arv og miljø som faktorer i identitetsforming.
Susanne, Davids tidligere kjæreste, beskriver utviklingen av eget tankesett i møte med David: «Jeg ble mer uforutsigbar etter jeg møtte deg. Mer lojal mot meg selv og mindre lojal mot de politiske idealene mine.» Under Davids ytre lag, som en krass kritiker som ikke utstår falskhet, aner Susanne en kjerne av usikkerhet og selvforakt.
Davids historie reflekteres med psykiateren han konsulterer. Som mennesker ønsker vi å tilpasse og kontrollere våre omgivelser til våre behov. Unge David tilpasset egen væremåte for å unngå å bli manipulert av moren og å bli lurt av egne følelser. Hvilke valgmuligheter har David når han igjen står ved et av livets mange veiskiller?
En briljant trilogi om identitet, begrensninger og valgfrihet.
Der bok 1 tar for seg selvinnsikt, og bok 2 går inn på grensesetting for hva vi skal akseptere, ser vi i bok 3 på mulighetene, spillerommet og personlighetsspekteret vi kan operere i og utvikle oss innenfor. Hver situasjon er en sjanse til å endre måten vi fremstår på, hvem vi er og ønsker å bli.
Marius trekker i den løse tråden Paula etterlot i bok 2, og introduserer arv og miljø som faktorer i identitetsforming.
Susanne, Davids tidligere kjæreste, beskriver utviklingen av eget tankesett i møte med David: «Jeg ble mer uforutsigbar etter jeg møtte deg. Mer lojal mot meg selv og mindre lojal mot de politiske idealene mine.» Under Davids ytre lag, som en krass kritiker som ikke utstår falskhet, aner Susanne en kjerne av usikkerhet og selvforakt.
Davids historie reflekteres med psykiateren han konsulterer. Som mennesker ønsker vi å tilpasse og kontrollere våre omgivelser til våre behov. Unge David tilpasset egen væremåte for å unngå å bli manipulert av moren og å bli lurt av egne følelser. Hvilke valgmuligheter har David når han igjen står ved et av livets mange veiskiller?
En briljant trilogi om identitet, begrensninger og valgfrihet.
October 18, 2021
Of the 3 sections of this dazzlingly inventive novel, I’d say this last is perhaps the best, though I did get nervous with a couple directions taken near the end (which I won't reveal, but which will become apparent to anyone who reads all 3). Tiller is a fantastically talented writer, psychologically very astute, and the dramatic punch of his work makes me think his plays would be corkers. I think the reviewer put it best who said that personality is a mosaic, not a monolithic thing, and in this instance, trying to find out the truth about anyone is never really going to happen. Still, these novels elucidate that dilemma very entertainingly.
May 31, 2022
I have not read a series of books since Elena Ferrante’s Naples Quartet that was this compelling and with such vividly drawn characters.
There is something so mysterious and remarkable about the author’s ability to keep one engaged throughout the series that is more than just the plot premise and the obvious questions that hover over the character David. It is in the depth and willingness to address all of the human experience, all of our complexities, all of our desires and faults, that propel these stories into the reading experience so profoundly. Highly recommend. Favorite read.
There is something so mysterious and remarkable about the author’s ability to keep one engaged throughout the series that is more than just the plot premise and the obvious questions that hover over the character David. It is in the depth and willingness to address all of the human experience, all of our complexities, all of our desires and faults, that propel these stories into the reading experience so profoundly. Highly recommend. Favorite read.
October 4, 2014
Til Tillers forsvar skal det sies at det nesten er umulig å ikke bli skuffet, etter det premisset han har lagt opp til.
Det geniale er at hele trilogiens form blir tema. Det mindre geniale er at leseropplevelsen ikke er på høyde med de to første.
Det geniale er at hele trilogiens form blir tema. Det mindre geniale er at leseropplevelsen ikke er på høyde med de to første.
December 2, 2025
Zo vaak een hartaanval gekregen van dit boek, mega accuraat beschreven sociale situaties waarin mensen hun gut feeling volgen. En die tekst over streven naar hoge cultuur zet me aan het denken, moet ik vaker lezen
Waaa het boek wordt steeds fantastischer! Ik wil deze scènes in m’n geheugen griffen, zoals David zijn. Pagina 218-242, ‘er is niets nieuws onder de zon’ van Aphex Twin tot Raskolnikov en niet de levenshouding van romanticus of moralist maar ‘niets menselijks is me vreemd’, een enorme energie en vrijheid gaat daar vanuit.
Waarom kan ik hier geen foto in plakken van die pagina 238
En waarom val ik altijd als een blok voor postmoderne ultieme vrijheid als die geschetst wordt, enorm geënthousiasmeerd zit ik te typen, waarna ik complete stress krijg omdat ik zonder essentie mijn vrijheid niet voldoende zou gebruiken of op de juiste manier, terwijl dat totaal haaks staat op de volledige filosofie dat er geen ‘goede’ manier is!!! Ik faal terwijl dat niet eens kan volgens mezelf. Enorm frustrerend.
Eerlijk gezegd wordt het ook verkeerd geportretteerd in het leven, want ook in dit boek heeft de man die gelooft in ultieme vrijheid niet 40 jaar dezelfde baan, en druisen zijn acties bewust enorm in tegen sociale normen, goh toevallig, alsof er toch stiekem een waardeoordeel aan hangt.
Ja tsjonge fantastisch boek, misschien wel m’n favoriet ooit. Heb me ergens ook nog nooit zo herkend in een boek. Denk dat het goed de essentie pakt van de veelzijdigheid van het leven, het ontbreken van een ‘waarheid’ maar vooral dat je als mens niet kan leven in al die volledigheid, je moet op een bepaald moment kiezen, kiezen in het leven, wat jouw verhaal en perspectief is, wie je bent, wat je wil, jezelf gaslighten dat je het weet bij wijze van spreken, want je hebt natuurlijk geen flauw idee, en doet ook maar wat. Maar het brengt je wel de zingeving die je zoekt. Het betekent vertrouwen op je antwoord zelfs al weet je dat je bij ieder antwoord een rechtgeaarde rationalisatie had kunnen bedenken.
Goed stuk uit een review wat het beschrijft: ‘Ook al vermaant [red: David] zichzelf dat hij zulke slechte gedachten niet moet hebben. En eindelijk eens moet leren om de simpele waarheid als een simpele waarheid te accepteren. Maar hij weet ook weer niet zeker dat dit echt zo is. Net zo min als de lezer. En ja, als lezer begrijp je zonder meer dat David en de andere personages naar simpele waarheid snakken, maar je wordt er vooral pagina na pagina van doordrongen hoe bodemloos en ondraaglijk complex de waarheid voor hen doorgaans is’.
En dat de schrijver er niet voor terugdeinst om mensen te schetsen met ronduit onbegrijpelijke, zichzelf tegensprekende kanten en eigenschappen, dat is uniek.
Waaa het boek wordt steeds fantastischer! Ik wil deze scènes in m’n geheugen griffen, zoals David zijn. Pagina 218-242, ‘er is niets nieuws onder de zon’ van Aphex Twin tot Raskolnikov en niet de levenshouding van romanticus of moralist maar ‘niets menselijks is me vreemd’, een enorme energie en vrijheid gaat daar vanuit.
Waarom kan ik hier geen foto in plakken van die pagina 238
En waarom val ik altijd als een blok voor postmoderne ultieme vrijheid als die geschetst wordt, enorm geënthousiasmeerd zit ik te typen, waarna ik complete stress krijg omdat ik zonder essentie mijn vrijheid niet voldoende zou gebruiken of op de juiste manier, terwijl dat totaal haaks staat op de volledige filosofie dat er geen ‘goede’ manier is!!! Ik faal terwijl dat niet eens kan volgens mezelf. Enorm frustrerend.
Eerlijk gezegd wordt het ook verkeerd geportretteerd in het leven, want ook in dit boek heeft de man die gelooft in ultieme vrijheid niet 40 jaar dezelfde baan, en druisen zijn acties bewust enorm in tegen sociale normen, goh toevallig, alsof er toch stiekem een waardeoordeel aan hangt.
Ja tsjonge fantastisch boek, misschien wel m’n favoriet ooit. Heb me ergens ook nog nooit zo herkend in een boek. Denk dat het goed de essentie pakt van de veelzijdigheid van het leven, het ontbreken van een ‘waarheid’ maar vooral dat je als mens niet kan leven in al die volledigheid, je moet op een bepaald moment kiezen, kiezen in het leven, wat jouw verhaal en perspectief is, wie je bent, wat je wil, jezelf gaslighten dat je het weet bij wijze van spreken, want je hebt natuurlijk geen flauw idee, en doet ook maar wat. Maar het brengt je wel de zingeving die je zoekt. Het betekent vertrouwen op je antwoord zelfs al weet je dat je bij ieder antwoord een rechtgeaarde rationalisatie had kunnen bedenken.
Goed stuk uit een review wat het beschrijft: ‘Ook al vermaant [red: David] zichzelf dat hij zulke slechte gedachten niet moet hebben. En eindelijk eens moet leren om de simpele waarheid als een simpele waarheid te accepteren. Maar hij weet ook weer niet zeker dat dit echt zo is. Net zo min als de lezer. En ja, als lezer begrijp je zonder meer dat David en de andere personages naar simpele waarheid snakken, maar je wordt er vooral pagina na pagina van doordrongen hoe bodemloos en ondraaglijk complex de waarheid voor hen doorgaans is’.
En dat de schrijver er niet voor terugdeinst om mensen te schetsen met ronduit onbegrijpelijke, zichzelf tegensprekende kanten en eigenschappen, dat is uniek.
January 11, 2023
Igen i bind III er det folk, der har kendt David, som skriver om sig selv og til ham, men til sidst kommer David selv til orde. Forinden er man som læser blevet godt og grundigt overrumplet - men inden jeg måske kommer med en plot spoiler, vil jeg lige skrive noget om sproget i de tre bøger:
Som forfatter skal man være helt 100% årvågen og med det samme “kill your darlings”, hvis de forstyrrer eller på anden måde ødelægger noget. Her har Carl Frode Tiller ikke været grundig nok! I især de to første bind brugte han adskillige gange udtrykket “at sige noget på en indånding”. Jeg tror aldrig, jeg har sagt andet end “ja” på en indånding, men her er der forekommet hele sætninger - og det er bare så alt for iøjnefaldende, at det forstyrrer min læsning. Han har også flere gange anvendt en beskrivelse af personer, hvor de “ryster et ur ud af skjorteærmet”. Fin nok iagttagelse, men det går ikke at genbruge udtrykket i samme værk! Og sådan er der et par “darlings” mere undervejs. Ellers er sproget godt og med især rigtig gode og troværdige dialoger.
Personerne, der skriver til David i bind III er Marius, (Davids mors søn om jeg så må sige) og Susanne, Davids kæreste som studerende. Ligesom i de to første bind skriver de om deres liv her og nu sideløbende med breve, der fortæller om deres fortid (sammen med David). Selv om man - ligesom med især Jon og Jan Roger i de forrige bind - kan tvivle på, at de virkelig kan være så selvanalyserende og have så megen selvindsigt, at de kan skrive så nærmest psykoanalytisk, så er det fængslende at følge med i, hvordan de stort set alle uden at ville det bevæger sig længere og længere mod afgrunden i en konfliktoptrapning, de ikke lige havde forudset, men som de heller ikke forsøger at standse. Marius “kommer til” at sige til sin kommende kone, at han har fået konstateret MS og flygter fra sine fiskevenner, og Susanne er så ultra fintfølende over for sin søsters og mors ordvalg, at hun eksploderer over for dem, og David hidser sig mere og mere op over for sin bonusdatter lige før et besøg af svigerfamilien.
Min antagelse i bind I, at David er en stor narcissist, blev bekræftet. Men at det fik ham selv til at fingere hukommelsestabet, fik jeg så ikke ret i….
Da jeg blev nødt til at vente på at få bind III hjem fra biblioteket, begyndte jeg at høre den som lydbog, men det var absolut ingen fornøjelse. Jeg blev flere gange stærkt distraheret - værst var det dog, da indlæseren udtalte Raskolnikov med tryk på i. Suk.
Som forfatter skal man være helt 100% årvågen og med det samme “kill your darlings”, hvis de forstyrrer eller på anden måde ødelægger noget. Her har Carl Frode Tiller ikke været grundig nok! I især de to første bind brugte han adskillige gange udtrykket “at sige noget på en indånding”. Jeg tror aldrig, jeg har sagt andet end “ja” på en indånding, men her er der forekommet hele sætninger - og det er bare så alt for iøjnefaldende, at det forstyrrer min læsning. Han har også flere gange anvendt en beskrivelse af personer, hvor de “ryster et ur ud af skjorteærmet”. Fin nok iagttagelse, men det går ikke at genbruge udtrykket i samme værk! Og sådan er der et par “darlings” mere undervejs. Ellers er sproget godt og med især rigtig gode og troværdige dialoger.
Personerne, der skriver til David i bind III er Marius, (Davids mors søn om jeg så må sige) og Susanne, Davids kæreste som studerende. Ligesom i de to første bind skriver de om deres liv her og nu sideløbende med breve, der fortæller om deres fortid (sammen med David). Selv om man - ligesom med især Jon og Jan Roger i de forrige bind - kan tvivle på, at de virkelig kan være så selvanalyserende og have så megen selvindsigt, at de kan skrive så nærmest psykoanalytisk, så er det fængslende at følge med i, hvordan de stort set alle uden at ville det bevæger sig længere og længere mod afgrunden i en konfliktoptrapning, de ikke lige havde forudset, men som de heller ikke forsøger at standse. Marius “kommer til” at sige til sin kommende kone, at han har fået konstateret MS og flygter fra sine fiskevenner, og Susanne er så ultra fintfølende over for sin søsters og mors ordvalg, at hun eksploderer over for dem, og David hidser sig mere og mere op over for sin bonusdatter lige før et besøg af svigerfamilien.
Min antagelse i bind I, at David er en stor narcissist, blev bekræftet. Men at det fik ham selv til at fingere hukommelsestabet, fik jeg så ikke ret i….
Da jeg blev nødt til at vente på at få bind III hjem fra biblioteket, begyndte jeg at høre den som lydbog, men det var absolut ingen fornøjelse. Jeg blev flere gange stærkt distraheret - værst var det dog, da indlæseren udtalte Raskolnikov med tryk på i. Suk.
This entire review has been hidden because of spoilers.
December 12, 2023
Wow. I had to stop about 375 pages in. What a trio of miserable, miserable human beings. I just couldn't take it any more. They three people that were so incredibly cringe that they were, as it turns out, unreadable. And the sections that were written as letters – oof – no one writes letters that way; it was 100% pure exposition. The non-letter sections were also nearly impossible to read – they violated the most basic rule or writing: show, don't tell. It was all tell. Tell. Tell. And more tell. 3 lines of dialogue and then 2 pages of what the character was thinking.
I read a review that the ending was anti-climactic, which helped me decide to quit while I was behind.
I was so looking forward to this book, and I really enjoyed the first two books, which I think is the only reason that I'm not giving it 1 star.
I read a review that the ending was anti-climactic, which helped me decide to quit while I was behind.
I was so looking forward to this book, and I really enjoyed the first two books, which I think is the only reason that I'm not giving it 1 star.
February 15, 2024
Carl Frode Tiller har skrevet en yderst ambitiøs og nervepirrende trilogi der først og fremmest handler om hvordan mennesker tænker, hvordan vi handler mod dem vi siger vi elsker, og hvor meget de forskellige samfundslag spiller ind på den tilværelse vi lever. Den er ubarmhjertig i sin måde at skildre nordmænd og samfundets udvikling gennem 40 år. Familie og parforholdsdynamikker er de helt store slagpladser hvor kun de stærkeste trives. Jeg læste de 3 bind I træk på et par uger og jeg er meget begejstret. Den er skrevet på en meget fængslende måde og har en spændende opbygning. Kan varmt anbefales hvis man kan lide psykologiske dramaer.
August 5, 2021
Bok 3 var best, synes jeg, men alle tre bøkene er narrativt og språklig solide (5 stjerner). Flott avslutning på trilogien, noe jeg var spent på i lesingen av de to andre bøkene. Hvordan samle sammen alle trådene på en tilfredsstillende, sannsynlig og overbevisende måte? Jeg er en fornøyd leser. Bok 3 overrasket meg, samtidig som Tillers velkjente blikk på grublerier og mellommenneskelig dynamikk kommer frem. Her får du interessante, innsiktsfulle innblikk i menneskers ubevisste og skamfulle øyeblikk. Karakterene analyserer og dveler detaljert, slik at leseren kommer tett på noe realistisk som oppleves ekte.
March 23, 2022
This is the third book in the Encircling Trilogy, and while it is the best I suppose, the others are just as good. I understand why this is such an international hit, and why it’s been adapted into other mediums. It’s smart, funny, dark, but mostly, it understands humanity. I mean, UNDERSTANDS the way we think, we look, we envy, we want, we desire, and it also truly understands fear and paranoia. I love this series, and I can’t recommend them highly enough. I read other books between them, but honestly, I could also read them straight through. They are that good!
July 11, 2025
Boka fortsetter der andre bok i serien slapp og bringer nye cliffhangers og plot twists. Spørsmål fra første bok i serien blir endelig besvart, men synes slutten ble litt antiklimaks. Skrivestilen og plottet bygger stadig opp mot en spenningstopp som aldri kommer. Sånn sett leverte ikke slutten til forventningene. Sett borti fra dette, er boka likevel en verdig avslutning på innsirkling-trilogien. Alt i alt skriver Tiller genialt om mellommenneskelige og komplekse relasjoner, og jeg har virkelig sansen for skrivestilen hans. God leseopplevelse. Gir den en 4,5⭐️
July 16, 2018
Siste bok i serien, en serie jeg vil slå et slag for og løfte opp fra det noe ufortjente underholdningsromanstempelet bøkene synes å ha fått.
Innvendinger:
- Du må godta premisset Historien fortelles gjennom brev til en person (David) som har mistet hukommelsen (Hvem finner på å gjøre det, er dette sannsynlig?)
- Stemmene i de forskjellige delene er forvekslingsvis like
- Hele trilogien er ganske fiks
Men jeg godtar alt dette og koste meg masse.
Innvendinger:
- Du må godta premisset Historien fortelles gjennom brev til en person (David) som har mistet hukommelsen (Hvem finner på å gjøre det, er dette sannsynlig?)
- Stemmene i de forskjellige delene er forvekslingsvis like
- Hele trilogien er ganske fiks
Men jeg godtar alt dette og koste meg masse.
March 20, 2024
Hold da op hvor er menneskets psyke kompleks. Og hvor er forfatteren eminent til at beskrive denne kompleksitet. Og i en form der også er en æske i æske opbygning, der - udover at være et metalitterært fif - giver lejlighed til at anskue det hele fra mange vinkler og synspunkter. Og på en baggrund af samfundsudviklingen i Norge, mens det store olieeventyr forandrede landet. Man bliver helt rundtosset. Og mange overraskelser undervejs - ikke mindst i denne fantastiske tredje og afsluttende del.
August 27, 2023
Den mindst gode i trilogien, mest fordi hovedpersonerne i bind III er trælse. Men et par fine plottwist dog.
Alle tre bøger lider under, at forfatteren ikke stoler på sin egen dialog og derfor bruger halve og hele sider på at forklare hvad de mener når de siger noget. Det gør læsningen meget nem fordi du slipper for at tænke selv. På sin vis en kvalitet men jo også lidt uambitiøst.
Alle tre bøger lider under, at forfatteren ikke stoler på sin egen dialog og derfor bruger halve og hele sider på at forklare hvad de mener når de siger noget. Det gør læsningen meget nem fordi du slipper for at tænke selv. På sin vis en kvalitet men jo også lidt uambitiøst.
September 3, 2023
Hele værket former sig over 1300 sider som en næsten labyrintisk undersøgelse af et menneske og dets vilkår i et samfund under forandring. Stærkt betagende og Tiller viser sig også her som en af de mest kirurgisk præcise skildrere af menneskeligt samvær med scener, der vibrerer af liv og intense dialoger. Mesterlig litteratur.
July 10, 2025
En kreativ og uforudsigelig fortælling, der formår at overraske på flere niveauer. Desværre blev min læseoplevelse til tider forstyrret af sproget – især den gentagne brug af ordet 'bagatelliseret'. Der findes altså synonymer, og når de anvendes for ofte, gør det sproget momentvis klodset.
Alligevel formåede plottets styrke at løfte helhedsindtrykket, og det gjorde bogen klart læseværdig 😻
Alligevel formåede plottets styrke at løfte helhedsindtrykket, og det gjorde bogen klart læseværdig 😻
November 28, 2025
Jag orkade inte vänta på att översättningen av den tredje delen i serien skulle komma så jag läste den på nynorsk. De sista 200 sidorna av boken slukade jag på en dag, vilket säger en hel del om vad jag tyckte om boken. Herregud alltså vad bra han skriver, Carl Frode Tiller, och herregud vilken bra triologi. Hela serien får 5/5 stjärnor.
Displaying 1 - 30 of 52 reviews