Krijstijd

by Joost Vandecasteele

Pijnlijk eerlijk en teder kwaad.

Op kerstavond wordt de zes maanden oude dochter van auteur en acteur Joost Vandecasteele opgenomen op de spoedafdeling. Het is onzeker of ze ooit terug vertrekken mag.

Tijdens die periode schippert de schrijver tussen onmacht en woede. En gevoelens van schuld. Want zijn het zijn gemene genen die zijn dochter hebben geveld? Is het echt zo simpel om iemand te verliezen?

Een boek over het lijf als vijand, over vernielde relaties en nooit meer gerust zijn. Een boek over leven en dood.

152 pages, Paperback

First published March 17, 2025

About the author

Joost Vandecasteele is schrijver, scenarist en comedian. Hij studeerde theaterregie in Brussel aan het RITCS. Hij maakte de jeugdvoorstellingen 'De wereld volgens lang, dik en dom' in hetpaleis en ‘Sorry voor alles’ voor Bronks. Als romancier is hij één van de innovatiefste stemmen in de Nederlandstalige literatuur. Hij viel al in de prijzen met enkele van zijn theaterstukken, kortverhalen en roman 'Jungle'. Hij schreef het scenario van de onvolprezen televisiereeks 'Generatie B' en het pakkende 'We moeten eens praten'.

Joost Vandecasteele in de Nederlandstalige Wikipedia

Joost Vandecasteele in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren


Joost Vandecasteele is a Flemish writer and stand-upcomedian.

Reviews

[Gert De Bie · Rating 3 out of 5]

U weet dat we fan zijn van Joost Vandecasteele en we hebben tonnen respect voor zijn weigering om zicht te comformeren: noch op het podium, noch als scenarist, noch als romancier schotelt hij de goegemeente voor wat ze verwachten en dat siert hem.
Wanneer hij een nu boek publiceert waarin hij zich 'kwetsbaar opstelt' over 'de pijn van een ouder die zijn kind ziet lijden' en dat 'teder kwetsbaar en pijnlijk eerlijk' is - zo citeren we enkele blurbs, recensies en aanprijzingen - liggen onze verwachtingen een pak hoger dan wat Krijstijd te bieden heeft.

Toch is geen één van bovenstaande aanprijzingen echt gelogen: Vandecasteele geeft inkijk in eigen ziel, laat een kwetsbare kant zien en vertelt over het lijden van zijn zes maanden oude dochter. Vandecasteele is dikwijls cynisch, sarcastisch of ironisch, blijft rake zinnen schrijven en als de standup comedian helemaal naar boven komt, lezen we erg smakelijke passages (cfr het stuk over B&B's) die hilarisch én treffend zijn.
Een zin als "Het mag toch niet zo simpel zijn, iemand verliezen." toont de onmacht en de goeie pen van Joost Vandecasteele en was het mooiste, meest verstillende moment dat we voorgeschoteld kregen.

Maar Krijstijd gaat nog meer over Vandecasteele zelf dan over zijn dochter en hoewel hij zijn geklaag en gezeur dikwijls grappig opschrijft en ook de zelfspot niet mijdt, hadden we er zelden of nooit behoefte aan.
Krijstijd is soms amusant leesvoer, som gezeur, maar vooral geen consequente literaire kwaliteit en staat ver af van de Joost Vandecasteele die sterk debuteerde met 'Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij' en nadien het ronduit indrukwekkende 'Massa' schreef. We kijken nieuwsgierig naar zijn volgende uit, maar die mag beter.

[Saar Steverlinck · Rating 3 out of 5]

3,5

Goeie mengeling tussen angst, woede en humor.
Deel 1 - in de naam van de vader - kon me meer boeien dan deel twee. Soms hard moeten lachen en tegelijk voel je dat scherpe randje van ongemak.

[Lena Put · Rating 3 out of 5]

‘De enige ‘reis’ die ik mij kan permitteren, is mijn gsm op vliegtuigstand zetten.’ (118)

[Booksieman]

Joost Vandecasteele schrijft hier een autobiografisch werk over zijn 'oogprobleem' en de moeilijke geboorte van zijn dochter. Deze periode noemt hij krijstijd, kijkend naar de titel.

Het verhaal start vlot. We worden ingeleid met de moeilijkheid die hij ervaart rond de geboorte van zijn dochter. Met een pen die afwisselt tussen het serieuze en ludieke van het leven schetst hij deze situatie. Het intrigeerde me om meer te lezen en ook om te weten komen hoe Joost naar de wereld kijkt, want dit kom je wel goed te weten in dit boek.

Het middenstuk, daar had ik wat meer moeite mee. Het verhaal speelt zich grotendeels af in het ziekenhuis. Joost beschrijft de medische ingrepen die hij heeft ervaren en wat hij allemaal moest doen. Ik dacht eerst dat dit een kort stuk ging zijn, maar het bleef over dit stuk gaan. Heel de tijd het ziekenhuis, heel de tijd over een medisch proces. Wat gebeurt er meer? Wat zit er achter dit alles? Wat is het nut om dit te vertellen? Wie kan zich herkennen in deze situatie?

Het eindstuk vond ik dan weer beter waar er gerefereerd werd naar boeken en films. Dit kwam dan wel te laat.

Ondanks de vlotte pen van Joost, kon hij mij niet overtuigen met dit boek. Ik miste de mogelijkheid tot herkenning in het verhaal. Ik leek geen connectie te hebben met de situatie en gevoelens. Wat jammer is als je een boek zoals deze leest waar de auteur zichzelf blootstelt.

[looneybooks79 · Rating 4 out of 5]

http://looneybooks79.blog/2025/04/08/...

Het dochtertje van Joost Vandecasteele en zijn vrouw wordt op Kerstavond zwaar ziek, blijkbaar met een bloedvergiftiging, en moet dringend naar de spoedafdeling. Onzekerheid raast doorheen het hoofd van beide ouders en een gevoel van onmacht overheerst. En op datzelfde moment wordt ook Joost zelf ziek, een probleem aan zijn oog, waardoor hij zelf ook van de ene naar de andere dokter moet om de oorzaak te ontdekken. De radeloosheid, onzekerheid, onmacht en vooral de surrealistische werking van de gezondheidszorg, in een land waar deze altijd hoog in het vaandel werd gedragen, zorgt ervoor dat Joost op het randje van woede balanceert.
Maar Joost is en blijft iemand die zelfs de moeilijke momenten met een gezonde dosis humor weet te vullen en dat straalt ook enorm af in dit boek waarin hij de medische wereld op de korrel neemt. En wees gerust, Joost heeft een heel sarcastische, met momenten heel ironische, maar vooral heel snijdende manier van zijn humor te verwoorden. Zo ook in 'Krijstijd' waardoor je enerzijds met tranen in je ogen leest hoe zijn pasgeborene worstelt met haar ziekte en hoe haar ouders moeten toezien en machteloos afwachten, en anderzijds de tranen in je ogen schieten van het lachen als hij zijn eigen situatie, de oogonderzoeken en de (on)nodige opnames in het ziekenhuis, in beeld brengt! Twijfel niet, lees dit!
Joost Vandecasteele zat ook bij Bart Schols in De Afspraak op VRT Canvas onlangs om te praten over de release van dit boek. Daarin vertelt hij onder andere hoe belangrijk het voor hem was om dit van zich af te schrijven en het op die manier een plaats te geven. En voor de eerste keer sinds ik Joost op tv zag, zag ik een man met emotie en vooral veel liefde zitten. Het interview brak bijna mijn hart! Een ziek kind doet veel met een mens, zo blijkt alvast!
Joost is schrijver, scenarist en stand up comedian. Van zijn debuut ‘Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij’ werd een briljante tv-serie gemaakt, Generatie B! Een echte aanrader als je hem nog ergens vinden kan! Als je naar deze serie kijkt, dan begrijp je zijn sarcasme en manier van naar de wereld kijken, zeker vanuit zijn voormalige woonplaats in Brussel. Als sarcasme een gezicht had, kreeg je een foto van Joost te zien!

[Normkompatibel · Rating 5 out of 5]

Ik beloof dat dit over het boek gaat maar ik moet eerst iets zeggen over mezelf. Ik ben dyslectisch dus ik lees drie keer trager dan andere mensen die lezen. Dus hoewel dit 'een dunnetje' is van 148 pagina's - en niet 128 zoals Goodreads beweert - is dat voor mij dus een boek dat voor jou 444 pagina's zou zijn. Voor het eerst in mijn tamelijk lang leven heb ik een boek op één dag uitgelezen. Dat is niet alleen een persoonlijke overwinning maar ook en misschien vooral de verdienste van de auteur.

Ja, het onderwerp is 'aangrijpend' en 'pakkend' maar het is vooral verdomd goed geschreven. Nog nooit las ik een betere beschrijving van hoe je als ouder zo uitgeput en radeloos kan zijn en toch blijft doorgaan voor je kind. Hoe alles kan sneuvelen buiten de zorg. Die zorg staat dan in schril contrast met de soms, vaak surrealistische manier waarop je in Brussel - en dat kan ik bevestigen - door het Systeem ziekenhuizen kan behandeld worden. En dat is heus niet enkel in Brussel, zeker sinds de pandemie is Het Systeem iets dat domineert in alle ziekenhuizen, ondanks hoe goed die dokters en verplegers het allemaal bedoelen. Toen ik vier jaar oud was ging ik ook van onderzoek naar onderzoek en van behandeling naar behandeling en ik kan de spuiten niet tellen die ze in mijn kleine lijf gestoken hebben en de enige conclusie was toen ook 'we weten het niet'. Dat nu kunnen lezen vanuit het perspectief van een ouder is verhelderend. Gelukkig heb ik recent wel veel goede ervaringen met zorgende medische experts die met begrip, empathie en warmte voor je zorgen. Het belang daarvan kan niet overschat worden. Dat kan dus.

Dit boek is veel dingen tegelijkertijd: het is een luide, brullende aanklacht, een ingetogen jammerzang, een 'het enige wat ik nog kan doen is het opschrijven', een stilistische parel, een denderende monoloog die je niet loslaat. Het is ook een verhaal over hoe onze wereld niet gemaakt is voor mensen die vaak denken 'maar waarom?' en dat af en toe ook echt zeggen. Hoe de wereld vol zinloze muren staat waar anderen zich achter kunnen verschuilen en waar je zelf loeihard tegenaan kan knallen.

[Marte (boekzen) · Rating 4 out of 5]

Recensie: Joost Vandecasteele - Krijstijd

Op kerstavond in Brussel wordt de zes maanden oude dochter van Joost Vandecasteele opgenomen op de spoedeisende hulp. Terwijl hij zelf kampt met een aanhoudende oogaandoening, worstelt hij met angst, schuld en het wankele evenwicht van het vaderschap. Een rauw en indringend verhaal over onmacht, een lichaam dat je in de steek laat en de confrontatie met hoe kwetsbaar we zijn als mens.

Zo anders dan ik had gedacht, want ik verwachtte een ervaringsverhaal over een ernstig ziek kind, een ziekenhuisopname op de spoedeisende hulp – een onderwerp dat me raakt en waarin ik me interesseer. Ik kende de auteur niet, maar ik had hem even op moeten zoeken, dan had ik kunnen weten dat dit boek een andere richting op zou gaan. Maar een klein deel van het boek gaat hier namelijk over.

Joost Vandecasteele is een Vlaamse schrijver, scenarist en komiek, en heeft al meerdere boeken op zijn naam staan. De toon van het boek is rauw en confronterend. De schrijver is niet mild voor zichzelf en benoemt zijn destructieve neigingen met een openhartigheid die niet altijd prettig aanvoelt – maar wel eerlijk is. Ironie, cynisme en zwarte humor lopen als een rode draad door het verhaal, samen met een scheutje absurditeit. Tijdens de periode dat hij wordt opgenomen voor onderzoeken naar zijn oogaandoening, lijkt hij namelijk het contact met de realiteit te verliezen. En eerlijk: geen diagnose krijgen terwijl de klachten blijven aanhouden, lijkt me ontzettend zwaar. En je dochtertje zo ziek zien en machteloos moeten toekijken – dat is heftig.

‘Krijstijd’ is een rauw, boeiend en vermakelijk boek over een kwetsbare periode in het leven van Joost Vandecasteele. Zeker als je houdt van persoonlijke verhalen met een vleugje satire, dan is dit er eentje voor jou.

[Hilde Van Gysegem (redheadbookaddict) · Rating 4 out of 5]

Daar waar de flaptekst'me eerder deed vermoeden dat de focus van het boek vooral op de ziekenhuisopname van zijn dochter zou liggen, behandelt Vandecasteele in 'Krijstijd' ook zijn eigen onvolmaaktheid als mens. Komt aan bod gedurende het boek: zijn scheiding, die toch niet helemaal verteerd lijkt te zijn, zijn kaduke oog en vooral de lijdensweg aan medische onderzoeken hieromtrent om uiteindelijk te eindigen in een 'we weten niet waar het van komt-diagnose' en zijn toch ietwat kabbelende carrière om uiteindelijk te eindigen aan het ziekenhuisbed van zijn dochter, waar zij een strijd van leven of dood onderging door bloedvergiftiging.

" Misschien komt de dokter langs. Misschien is er nieuwe informatie. Misschien is er iets positiefs te meldenvan de bloedtest. Misschien is ze al beter, maar we zien het nog niet. Misschien. Misschien. Misschien."


De schrijfstijl van Vandecasteele is enorm authenthiek, hij neemt geen blad voor de mond en legt zijn eigen talenten ,bekwaamheden en mens-zijn kritisch onder de loep. Het hele boek is doorspekt met een sarcastische en ironische, humoristische ondertoon terwijl de inhoud in sommige passages enorm rauw en beklijvend is.
Het boek is onderverdeeld in 2 grote stukken : 'in de naam van de vader...' en de dochter...', voor mij voelt de schrijfstijl in deel 2 iets ingetogener, misschien is het diepste verdriet en de onmetelijke angst om een kind te verliezen ook nooit helemaal in woorden te vatten, maar de auteur slaagt er wat mij betreft zeker in om zijn wanhoop oprecht en authentiek weer te geven. De auteur heeft het onmiskenbare talent om de onzekerheden en pijnpunten van het leven op sublieme wijze te verweven met humor.

[Bruno · Rating 2 out of 5]

Zo een vrijblijvend boekje.

Het gaat zogezegd over zijn dochter, die opgenomen wordt op de spoedafdeling, maar eigenlijk is dat maar een korte raamvertelling, want tweederde van het boek gaat gewoon over Joos Vandecasteele zelf, die alle clichés van de stand-up comedy in deze korte roman heeft opgelijst. Het is het soort humor dat grappig kan zijn in een conversatie, of effectief tijdens een stand-up comedy voorstelling, maar niet als een oneindig durende grappenmakerij in een boek.

Een voorbeeld? Er moet sperma in een potje, voor een onderzoek, en daarvoor mag Vandecasteele plaatsnemen in een kamertje met een televisie waarop hij —hoe kan het ook anders— jaren 80-porno te zien krijgt. Om die tv te bedienen, gebruikt hij een afstandsbediening, "die een beetje plakt." 🙄
Je ziet het al van ver aankomen, want ja, er wordt geklunst. "[Ik krijg] niks van de substantie in die container. Zodat ik op handen en knieën het zaad van de vloer in het bakje schraap, met de afstandsbediening, wat meteen het mysterie van de kleverige toestand verklaart." 🙄🙄🙄
Het aantal screwball comedys (uit de jaren 80, ha, ook toevallig) dat deze scène heeft gebruikt, valt gewoon niet te tellen.

Ik heb er nog wel meer over te zeggen, maar ik heb er gewoon geen zin.

Next.
—
Ben ik te streng? Tsja, dat is niet onmogelijk. Maar de hoogdravende blurb van dit boek dekt de lading helemaal niet en dan voel ik mij bedrogen. "Een boek dat onder je huid kruipt en daar blijft woekeren." Komaan zeg, soyons sérieux.

[Jacques · Rating 4 out of 5]

Vandecasteele schrijft met veel humor en ironie over ontreddering, paniek, radeloosheid. Een dreigende blindheid en medische problemen met zijn zes maanden oude dochtertje drijven hem tot razernij over de medische wereld en haar omgang met patiënten. De steeds herhaalde vragen 'Mag ik uw naam en voornaam?' - 'Wat is uw geboorteplaats?' - 'Weet u waar u bent?' en steeds dezelfde labo-onderzoeken maken hem woedend en gek. Is er een dokter in de zaal?

[Andrew Van Ostade · Rating 5 out of 5]

An anxiety attack of a book, full of wit, recognition and brutal rawness.

[Marleenmoris · Rating 4 out of 5]

wat een onvoorstelbaar rauw boek...

[Adelheid Coulier · Rating 4 out of 5]

3.5

[Reader · Rating 4 out of 5]

Hou van de schrijfstijl van deze schrijver. Je wordt meegezogen in zijn leefwereld. Hoewel met humor grijpt het naar je hart.

[⭐Adèle⭐ · Rating 1 out of 5]

mijn eerste boek van deze auteur en ben niet nieuwsgierig naar een ander. Veel geneuzel om weinig te vertellen. Ben halverwege get boek diagonaal beginnen lezen omdat het anders te ondraaglijk werd.

[Dafne Brosius · Rating 3 out of 5]

Ik dacht dat het alleen over zijn dochtertje zou gaan, maar zijn eigen ziekenhuisverhaal en relationele wedervaren zijn even grote delen van het verhaal. Hardop gelachen, al is het ook tragikomisch.

[Tuur Uyttenhove · Rating 4 out of 5]

Ik las het boek terwijl mijn zoon aan de ph-metrie meting hangt in het ziekenhuis . Het verhaal is (weliswaar, en gelukkig, in mindere mate) verdomd herkenbaar

[Bjorn · Rating 3 out of 5]

***1/2

[Cynthia · Rating 3 out of 5]

Het is een dun boekje met een simpele cover en een titel die me nieuwsgierig
maakt. Het is opgedeeld in twee delen: In de naam van de vader en En de dochter. Je voelt
in het verhaal de onmacht over de dingen die zich afspelen, zowel rondom hemzelf als rond
zijn dochter. Het is met humor geschreven en leest makkelijk weg.