- Ba người lính ngự lâm kể về cuộc hành trình đi tìm kiếm danh vọng của cậu D’Artagnan, chàng trai người Gascon xứ Bearn, về một tương lai triển vọng nơi hàng ngũ Ngự lâm quân của ngài De Traville. Tại đây chàng đã vô tình kết thân được ba người bạn thân tín Athos, Porthos và Aramis; kèm theo được sự phò trợ của những kẻ hầu Grimaud, planchet, Bazin và Mosqueton. Cả bọn đã cùng nhau trải qua vô số những âm mưu, thủ đoạn từ ngài Hồng y giáo chủ Richelieu và thủ hạ của ông.
- Một tác phẩm vô cùng kinh điển; đặt vào bối cảnh nước Pháp trong những năm đầu TK XVIII, dưới thời vua Louis XIII; Alexandre Dumas đã vẽ nên cậu chuyện sống động về chàng thanh niên D’Artagnan, một câu chuyện mang đầy tính ngụ ngôn và phiêu lưu đặc sắc. Chàng thanh niên D’Artagnan xứ Bearn được xây dựng với sức trẻ trung của lứa tuổi đôi mươi, mang trong mình lòng can trường và hoài mộng to lớn về tấm áo Ngự lâm quân, thông qua lời giới thiệu của người cha ra đi tìm con đường vinh quang cho bản thân. Trên con đường đạt đến ước mơ của mình; chàng tình cờ kết thân với những người bạn tri kỷ; đó là một Athos chính trực, quý tộc, đĩnh đạc nhưng luôn phảng phất một nỗi sầu muộn; là Porthos, mang trong mình sức mạng lớn, nhưng lại huênh hoang và khá đường đột; cùng với Aramis, người luôn giữ kẽ, tế nhị và hào hoa. Cả 4 đã hình thành nên một khối thống nhất như hình với bóng, “một người vì mọi người, mọi người vì một người”. Họ đã sống theo và chia sẻ cùng nhau cái lý tưởng đó; từ thói ăn chơi, nhậu nhẹt, thậm chí đến tình cảm và khi thi hành nhiệm vụ. Nếu như trong mỗi người đều đau đáu vì một nỗi niềm riêng thì chính sự kết chặt tình bạn giữa họ đã giữ cho họ đứng vững giữa sóng gió.
- Là những người phụng sự nhà vua và hoàng hậu, họ luôn là cái gai trong mắt của ngài Tể tướng. Nhưng bằng lòng can trường, gan dạ, tài nghệ kiếm thuật kèm theo đó là không kém phần không ngoan tinh tế mà hết lần này đến lân khác, họ luôn khiến cho Tể tướng thua tâm phục khẩu phục; và rằng từ một cảm giác thù hận căm ghét ban đầu; ngài Các hạ đã trở nên cảm tình với 4 người bạn trẻ lúc nào không hay, và luôn khát khao thu phục họ, đặc biệt là nhóc Gascon - D’Artagnan; đến nỗi Ngài còn thầm cảm ơn họ khi đã giết đi Milady, được xem như là tâm phúc của Ngài. Trong những kế hoạch đó không thể không kể đến những tên hầu của 4 chàng trai; khi mà mỗi tên dường như là một cái bóng phản chiếu của chính người chủ của mình; qua những thử thách, họ cũng đã chứng minh được bản thân về lòng can trường.
- Sự hấp dẫn của Ba người lính ngự lâm chính là văn phong của Alexander Dumas; bản thân chưa đọc được một tác gia kinh điển nào triển khai tác phẩm theo lối này; tương tự như trong Hoa Tulyp đen; dù cho có là tình cảm lãng mạn; hay như là tâm lý xã hội, phiêu lưu, pha lãng mạn trong Ba người lính ngự lâm; Alexandre Dumas luôn sử dụng phong cách viết xuôi như thế; xét về mặt bố cục có thể sẽ nhận xét rằng khá là tầm thường khi hành văn như vậy, điều đó có chiều khiến cho giá trị tác phẩm thấp hơn. Nhưng cái hay của Dumas luôn vào vai là người kể lại câu chuyện; và ông đã kể thật sự; suốt 800 trang tác phẩm ông rất ít khi đả động tới độc thoại nội tâm nhân vật; mà thay vào đó là những đoạn hội thoại liên tục; những miêu tả tỉ mĩ, những không kém phần tinh tế về nét mặt, lời nói, bối cảnh và hành động. Mặt dù ông kể văn xui, nhưng những con chữ như lật mở từng chi tiết, từ những kế hoạch, âm mưu, và cả tâm lý của nhân vật. Ông đã thành công xây dựng được những nhân vật đặc trưng thông qua việc dùng hội thoại và miêu tả thay vì độc thoại nội tâm, các nhân vật sống động như thật trong tâm trí người đọc; đó là những tài đức, tâm tính, ý chí của những nhà quý tộc của các chàng Ngự lâm quân; qua những tình tiết gay cấn mà ta cảm nhận được sự lãng mạn trong mối tình của D’Artagnan và Bonacieux; hay những sự thông minh tài trí hơn người của chàng và sự bình tĩnh, lễ nghĩa của Athos; thậm chí là làm nổi bật rất rõ lên cái mưu toan. hiểm độc của Milady. Tóm lại, Dumas từ những nét vẽ bằng con chữ của ông đã thành công bắt người đọc tưởng tượng ra nhân vật một cách sống động và chân thực nhất có thể.
- Đọc tác phẩm nhưng hầu tưởng như đây là một vở kịch, bởi vì những tình tiết được xây dựng tựa như một vở kịch; mọi chi tiêt đều được thể hiện qua hội thoại, hành động và nét mặt của từng nhân vật; người đọc phải lượm nhặt từng chi tiết ấy để xây dựng lên một thế giới triều đình Pháp bấy giờ. Không thiếu những tình tiết gay cấn, drama, những toan tính, những câu đố hóc búa mà khi những anh chàng Ngự lâm quân của chúng ta giải mã được lại mang đến những bất ngờ, khó đoán. Dumas đã tài tình trong việc làm cho các tình tiết trở nên hấp dẫn vô cùng, kết hợp với việc không độc thoại nội tâm nhân vật khiến cho tác phẩm dù rất dày nhưng cảm giác đọc lại cuốn hút và không mang tâm lý nặng nề. Kèm theo đó, Dumas cũng đã tinh tế thả vào vô số những câu từ châm biếm khiến cho tác phẩm chẳng những cuốn hút mà còn vô cùng hài hước.
- Để nói về bài học mà tác phẩm mang lại, thì thật sự không rõ ràng, bởi vì bối cảnh xã hội thời đó, cùng với hoàn cảnh chiến tranh, cũng như những chuẩn mực xã hội có khác biệt với những gì ta hiểu biết hiện tại; nên nhiều phần đoạn có thể ta sẽ thấy cấn cấn trước hành động và suy nghĩ của một số nhân vật; cái hay của tác giả là đã tinh tế chú thích thêm cho những hành động ấy, rằng vào thời điểm đó thì nhũng hành động như vậy được xem là bình thường; cũng như có đôi đoạn ta cảm giác được sự quá lố của tác giả; sự phóng túng trong tình cảm, hay những quan niệm sai khác về sự nhục nhã . Tóm lại, điều ta nhận thấy rõ nhất và xuyên suốt tác phẩm đó chính là Lòng can trường; nó khởi đầu từ ngay lúc bắt đầu và kết thúc vẫn là hình ảnh của D’Artagnan hiên ngang trước ngài Tể tướng cao quý; lòng can trường rải rác khắp mọi nơi trong tác phẩm; chỉ có điều ban đầu nó được bộc phát tự nhiên, về sau dưới sự tôi luyện qua quân ngũ và những nhiệm vụ hiểm nguy; nó được hòa quyện với trí thông minh, sự sắc sảo và phong thái quý tộc; điều đó đã góp phần tạo nên một hình tượng Ngự lâm quân hoàn hảo nhất.