Wenecja. Dzieje morza i lądu

by Alessandro Marzo Magno, Mateusz Kłodecki (Translator)

Takiej opowieści o Wenecji jeszcze nie było.

Alessandro Marzo Magno zabiera nas w porywającą podróż w czasie i przestrzeni śladami najpotężniejszej republiki morskiej w dziejach.

To opowieść o tym, jak garść wysepek na adriatyckiej lagunie stworzyła imperium i przez stulecia władała połową Morza Śródziemnego.

Od krwawych wydarzeń w cypryjskiej Famaguście, gdzie wenecki bohater został żywcem obdarty ze skóry, przez epickie dwudziestoletnie oblężenie Krety, po dramatyczny atak na Zadar, złupiony przez krzyżowców, by spłacić Wenecjanom dług za transport do Ziemi Świętej – poznajemy burzliwe dzieje stato da Mar, weneckiego imperium morskiego. Wędrujemy też przez stato da Terra – rozległe włoskie posiadłości Republiki: od majestatycznego Pizzo dei Tre Signori, gdzie zbiegały się granice trzech państw, przez słynny Uniwersytet w Padwie, po Palmanovę – renesansowe miasto idealne.

Ale historia Wenecji nie kończy się wraz z upadkiem Republiki. Magno prowadzi nas przez XIX-wieczną przemysłową metamorfozę miasta aż po współczesność, kiedy to – paradoksalnie – zalew turystów powoduje, że Wenecja powoli... tonie.

To fascynująca opowieść o mieście, które przez wieki zmieniało oblicze, zawsze pozostając sobą – niepowtarzalną Serenissimą.

Jakie będzie jego jutro?

Genres: History, Nonfiction

432 pages, Hardcover

First published April 7, 2022

Reviews

[Federico Marchisio · Rating 5 out of 5]

Great book tracing the history of Venice from its origin to modern days. Random notes below as I forget history facts fast 😅

Origine non immediata e forzata dalle invasioni ma lenta e guidata dalla laguna come connessione di terre che atteggino genere da acquifera e concordia per poi ritornare in quei territori conquistandosi anni dopo

Lotte con grado e Aquileia per l’egemonia sul territorio

L’importanza che le reliquie di San Marco vere o no, fossero nella basica per Pirlo co but me capo di stato e fungere da fulcro per i fedeli e creare “un culto statale delle istituzioni veneziane”

1204 apice dell’espansionismo veneziano, creazione dello stato da mar dopo aver dirottato la quarta crociata per recuperare l’investimento nella costruzione della flotta, mai pagato interamente dai Franchi. Zara è la prima vittima, seguita poi dalla “città delle città” ovvero Costantinopoli, che vengono razziate dei loro tesori, in primis la quadriga di bronzo oggi esposta nella facciata della basilica San Marco.
A queste conquiste seguono altre isole greche come Corfù e creta e parte del Peloponneso, che completano l’impero marittimo di Venezia. Altri territori, come Cipro, vennero aggiunti per vie diplomatiche grazie a matrimoni strategici.

Guerra dei cent’anni con Genova, scandita anche dalla creazione delle loro monete, il genovino è il ducato che diventano le monete delle transazioni dell’epoca.

Si contendono fra le altre le rotte per la Cina, dal quale portano merci, ma anche la peste bubbonica del 1350 che ucciderà un terzo della popolazione europea

Veri vincitori del conflitto (4 guerre culminate con un assedio a Venezia ribaltato all’undicesima ora) gli ottomani che finiscono per controllare gli stretti

Stato di terra rapidamente conquistato nel 1400 fino al Mincio e rimarrà parte della serenissima (così chiamata nel 1462) fino allo scioglimento della repubblica nel 1797
Solo milano non cade, nonostante ripetuto sforzi bellici via terra e sul fiume Po’

Fondamentale il controllo della terraferma per l’approvvigionamento di legno per mantenere la flotta dell’arsenale e sostenere l’edilizia (100k pali sorreggono la basilica della salute!)

Molto dettagliati e simpatici i risvolti politici. I membri di una famiglia vengono condannati a morte per aver cospirato contro la repubblica finché non se ne perde traccia…e vorrei bene vedere a questo punto, commenta l’autore 🤣
Avvincenti le battaglie. Quella di Cipro, persa da Venezia contro gli ottomani nel 1570, resa in modo molto colorato includendo le imprecazioni venete del capitano durante le torture e scuoiamento.

È così con grande tristezza che si legge della resa a Napoleone nel 1797 e il conseguente scioglimento della repubblica. Il territorio veneziano viene poi scambiato dai francesi con gli Austria per il Belgio. Innumerevoli le ricchezze rubate da entrambe le parti durante l’occupazione, una su tutte l’enorme dipinto Nozze di Cana, ora al Louvre, che fu tagliato per essere trasportato in Francia, ma poi dichiarato troppo delicato per essere riportato a Venezia a fine occupazione francese nel 1815 🤬 Neppure il bucintoro viene risparmiato, la nave Ufficiale del doge tempestata d’oro veniva utilizzata per lo sposalizio del mar, il più sacro dei rituali della serenissima.

Il tramonto della repubblica era cominciato molto prima però. Già nel 1719 Venezia concede agli ottomani parte della Dalmazia e gli Asburgo crea il porto di Trieste per cercare di riprendere il controllo dell’Adriatico. Nel 1850 Trieste diventerà ufficialmente il porto principale per le funzioni mercantili. La Dominante non esiste più sotto gli austriaci che prediligono Milano, collegata al capoluogo Venezia da una nuova ferrovia e ponte.

Con l’unità d’Italia nel 1861 si parla finalmente di veneto come una regione - mentre prima era sinonimo di Venezia e le terre chiamate terraferma

[Skahllan · Rating 4 out of 5]

Wenecja. Jedno z najbardziej romantycznych miejsc na ziemi. Miasto Tycjana, Marco Polo, Vivaldiego i Casanovy. Miejsce, w którym przeszłość styka się z teraźniejszością, a legendy i sny o potędze ciągle unoszą się w powietrzu. Miasto zbudowane na lagunie, bogate, kolorowe, pachnące, nasycone historią i tradycją. Ale jaka jest naprawdę Wenecja? Jaka jest jej historia? Jak powstawała? Ile legendy założycielskie mają wspólnego z prawdą? Jak wyglądała Republika Wenecka? Jak się kształtowała i co sprawiło, że była jedną z najdłużej funkcjonujących republik w historii? Co stanowiło o jej sile, potędze i bogactwie? I co doprowadziło do jej upadku? I w końcu co sprawiło, że Wenecja jest współcześnie obiektem marzeń i westchnień oraz miejscem docelowym najbardziej romantycznych wyjazdów? Jeżeli chcecie poznać odpowiedź na te pytania, sięgnijcie po książkę Alessandro Marzo Magno “Wenecja. Dzieje morza i lądu”. Autor zabiera nas w zapierającą dech w piersiach podróż w czasie i przestrzeni, po wiekach istnienia Wenecji i po jej najbardziej i najmniej znanych częściach. Książka pęka od dat, nazwisk i nazw, a jej lektura wymaga od nas maksymalnego skupienia i masy czasu, inaczej nietrudno będzie zgubić się w gąszczu treści. Treści bogatej, równie fascynującej, jak cała Wenecja, ale i wymagającej. Treści, po której można się prześlizgnąć, ale nie warto tego robić, bo można stracić wiele smakowitych kąsków, którymi autor nas uraczył. I wiecie co? Nie musicie być fanami Włoch czy Wenecji, by ta książka Was wciągnęła, a świeży, momentami zabawny język autora, Was zauroczył i zachwycił. Jest jednak jedno ALE które mam do książki. Nie, nie chodzi tu o OGROMNĄ ilość danych, dat i nazw. Chodzi o to, że brakuje mi w książce ilustracji. Naprawdę mocno mi ich brakuje. Książka wydana jest pięknie, jednak treść, bogata i mięsista, domaga się tej przysłowiowej wisienki na torcie, i uważam, że parę pięknych fotografii obrazujących to, o czym czytamy, byłoby właśnie taką wisienką. Tak czy inaczej książkę z czystym sumieniem polecam.

[Federico Pani · Rating 3 out of 5]

Girando di giorno per le calli affollate di turisti – ma vuote la notte –, mentre rombano i vaporetti e le gondole scivolano silenziose, quanti si ricordano che Venezia è stata dominatrice di un impero che andava «da Crema a Creta», e che per lunghi secoli fece del Mare Adriatico un lago veneziano? La città affonda le sue origini nella leggendaria fuga degli abitanti dell’entroterra dalle incursioni degli Unni, nel V secolo d. C. In realtà si tratta, appunto, di una leggenda: la laguna cominciò a essere popolata in modo sistematico a partire dal VII secolo, e i barbari in questione erano i Longobardi. Per giunta, il centro cardine di questi insediamenti lagunari era l’isola di Torcello, di fronte a Burano, oggi nota per i merletti e i colori rutilanti delle case. Marzo Magno, storico di formazione ma giornalista di professione, ha scritto un compendio di storia veneziana composto da venti capitoli che scandiscono la storia della Serenissima Repubblica di San Marco; ciascun capitolo è preceduto da un reportage sui luoghi simbolo di quegli avvenimenti, con un’accurata descrizione di come si presentano oggi – può essere uno spunto per chi è a caccia di gite o vacanze sulle orme del leone marciano. Il libro si concentra sulla sostanza dei fatti, senza indugiare nelle atmosfere da sogno che pure caratterizzano la città e la sua storia. Così, se si superano le asperità dei molti nomi e dei fatti raccontati, si può dire di uscire dalla lettura con un’infarinatura di storia veneziana. È una storia che, peraltro, non si ferma alla caduta della Repubblica ai tempi del generale Bonaparte: prosegue anche nell’Ottocento (la dominazione austriaca prima e il Risorgimento poi), nel Novecento, quando la città diventa un polo industriale, e arriva sino all’oggi, coi suoi problemi: la “monocoltura” del turismo, i pericoli ambientali (l’acqua alta sempre più frequente, benché arginata dal MOSE) e lo spopolamento del centro storico, che conta meno di 50mila abitanti.

[Zyta Czyta · Rating 3 out of 5]

Bardzo mocno naszpikowana faktami książka historyczna.

[Reader · Rating 4 out of 5]

Bardzo przyjemnie się czyta, zdecydowanie brakuje ilustracji, map.