In het voorjaar van 1945 worden twee broers uit Nieuwer-Amstel samen met twaalf anderen door de Duitsers opgepakt voor hun vermeende rol in het Verzet. Een van hen komt in aanraking met de jonge Duitse soldaat Mathias Heumer.
In Dusseldorf, meer dan zestig jaar later vraagt Mathias zijn dochters iets recht te zetten, waarvoor hij zelf decennialang niet het lef heeft gehad. Dit zal echter vergaande gevolgen hebben, niet alleen voor zijn eigen gezin, maar ook voor die van de veertien mannen en vrouwen die nog steeds worden vermist.
Zijn familie komt voor een groot dilemma te staan. Moeten zij z’n laatste wens in vervulling laten gaan en de verontrustende, verborgen gebeurtenissen uit de oorlog werkelijk openbaar maken? Of is het soms beter het verleden te laten rusten? Verzeild in hun eigen persoonlijke problemen raken ze er sterk over verdeeld.
In 2008 wordt de naar Canada geëmigreerde Pieter van der Velde bruut geconfronteerd met het tot dusver onbekende lot van zijn twee broers, en ook hij wordt gedwongen zijn verleden onder ogen te zien Wat wij nalaten is een familiegeschiedenis geïnspireerd door ware gebeurtenissen, en gaat over het belasten van de volgende generatie met gewetenskwesties, maar ook over hoe het is te rouwen om je geliefden, zonder ooit te weten wat er met hen is gebeurd.
English: (scroll down for Dutch) Dutch-born Joyce M. Bergvelt (1963) left Holland for Japan at the age of ten, her nomadic childhood later taking her to England and finally, Taiwan, where she took up studying Chinese. She returned to England to embark on a degree in Chinese Studies at the University of Durham, which brought her to Beijing for a year at the Peoples’ (Renmin) University of China. In Sydney she studied Freelance Journalism and in Dubai she worked for a Dutch magazine. 'Formosa, voorgoed verloren' is her literary debut, which was longlisted for the Hebban Debut prize 2016 and was awarded three stars by the Dutch quality newspaper NRC Handelsblad. The original English edition of the book was published under the title 'Lord of Formosa' (Camphor Press, April 2018). The book was well received in Taiwan, and was runner-up for the Asian Books Blog Book of the Year award 2019. The Chinese (trad.) translation appeared at Avanguard/Qianwei Publishing House (前衛出版社出版) Taipei on March 16th 2023. Her second (Dutch) novel 'Commandeur van de Kaap' about the 17th century Dutch East India commander Simon van der Stel of Cape of Good Hope appeared in June 2022, while her latest Dutch novel 'Wat wij nalaten' was published in April 2025. .
Dutch: Joyce Bergvelt (Amstelveen, 1963) groeide op in Japan, Engeland en Taiwan, waarna ze Chinese Studies studeerde aan de Engelse universiteit van Durham en een jaar doorbracht op de Volksuniversiteit (Renmin) in Beijing. Na haar studie keerde zij terug naar Nederland, waar ze onder andere werkte voor RTL Nederland. Ze woonde in Cairo en vervolgens in Sydney, waar zij een opleiding in Freelance Journalism volgde. Door de komst van een dochter en een zoon werd het schrijven even ‘on hold’ gezet. Daarna lonkte het expat-leven opnieuw: drie jaar lang schreef zij voor 'Hollandse Nieuwe', de maandelijkse glossy van de Nederlandse Vereniging in Dubai. ‘Formosa, voorgoed verloren’ is haar eerste roman. Het boek stond op de longlist voor de Hebban Debutantenprijs 2016, werd door de NRC drie 'ballen' toegekend en is inmiddels in derde druk. De Engelse editie verscheen als 'Lord of Formosa' in 2018 bij Camphor Press. De Chinese vertaling van het boek verscheen op 16 maart 2023 bij Avanguard/Qianwei Publishing House (前衛出版社出版) in Taipei.
Bergvelts tweede historische roman 'Commandeur van de Kaap' over de 17e-eeuwse commandant Simon van der Stel van Kaap de Goede Hoop verscheen in juni 2022. Beide romans zijn opgenomen in het Literair Canon van Nederland onder het kader van Romans en Verhalen over de VOC. Haar nieuwste Nederlandstalige roman, 'Wat wij nalaten', verschijnt in april 2025.
De echo van verzwegen waarheden, een indrukwekkende familiegeschiedenis.
Wat wij nalaten van Joyce Bergvelt ❤️ Uitgeverij Doornwater 😍
Joyce Bergvelt weet met Wat wij nalaten een indrukwekkend en genuanceerd portret te schetsen van de manier waarop oorlog niet alleen littekens achterlaat op de directe betrokkenen, maar ook op hun nageslacht. Het boek is geïnspireerd op waargebeurde feiten, maar leest als een zorgvuldig opgebouwde roman die je stilletjes meesleept in een moreel beladen zoektocht naar waarheid en gerechtigheid.
Het verhaal opent in het voorjaar van 1945, op een moment waarop het einde van de oorlog in zicht lijkt, maar de dreiging nog allesbehalve verdwenen is. Twee broers uit Nieuwer-Amstel worden samen met twaalf anderen opgepakt. De lezer volgt hun lot, maar het is vooral de jonge Duitse soldaat Mathias Heumer die intrigeert: een man die in de nadagen van zijn leven zijn dochters vraagt een schuldbeladen geheim te onthullen dat hij zelf nooit durfde te openbaren.
Wat Bergvelt bijzonder goed doet, is de gelaagdheid van de morele keuzes die haar personages maken. De dochters van Mathias worden geconfronteerd met een dilemma: eer je de laatste wens van een vader die spijt heeft, of bescherm je de families die misschien liever in het ongewisse blijven? Die morele spanning is voelbaar tot in de laatste pagina’s en roept ook bij de lezer indringende vragen op over zwijgen versus spreken, vergeving versus waarheid.
Parallel aan deze verhaallijn volgt Bergvelt het verhaal van Pieter van der Velde, een inmiddels in Canada wonende man die in 2008 geconfronteerd wordt met het verloren lot van zijn broers. Zijn zoektocht naar antwoorden voelt rauw en invoelbaar: het rouwen om iemand wiens lot je nooit hebt kunnen kennen, is een bijzondere vorm van verdriet die Bergvelt met veel empathie weet te beschrijven.
De kracht van het boek zit in de ingetogen stijl, die nergens sentimenteel wordt, maar wel diep ontroert. De tijdssprongen tussen het einde van de oorlog, de jaren 2000 en de persoonlijke verhalen van de betrokken families zijn zorgvuldig verweven, waardoor de roman aanvoelt als een mozaïek van herinnering, schuld en hoop.
Wat wij nalaten is geen gemakkelijk boek, maar wel een noodzakelijk en bijzonder mooi geschreven werk. Het confronteert ons met de nalatenschap van keuzes die lang voor onze tijd zijn gemaakt, maar waarvan de echo’s generaties blijven doorwerken. Een verhaal dat blijft nazinderen, lang nadat je de laatste pagina hebt omgeslagen.
Deze recensie werd eerder gepubliceerd op mijn blog GraagGelezen.
Joyce Bergvelt duikt met haar roman 'Wat wij nalaten' diep in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog en de complexe erfenis die deze met zich meebrengt. Geïnspireerd op ware gebeurtenissen, vertelt het verhaal op indringende wijze hoe verzwegen oorlogsgeheimen generaties later nog altijd hun schaduw werpen over families. Deze roman is geïnspireerd door ware gebeurtenissen.
Het boek opent in maart 1945 in Amsterdam, waar we kennismaken met twee broers uit Nieuwer-Amstel die samen met twaalf anderen worden opgepakt door de Duitsers. Een ontmoeting tussen een van de broers en de jonge Duitse soldaat Mathias Heumer blijkt zestig jaar later de sleutel te vormen tot een reeks verbijsterende onthullingen.
In het hedendaagse Düsseldorf probeert de stervende Mathias zijn dochters te bewegen tot een daad van gerechtigheid, iets waar hij zelf decennialang het lef niet voor had. Zijn laatste wens – het openbaar maken van de verontrustende gebeurtenissen uit de oorlog – plaatst zijn familie voor een immens dilemma. Moeten ze de pijnlijke waarheid boven tafel brengen, met alle gevolgen van dien voor hun eigen leven en dat van de nabestaanden van de veertien vermiste mannen en vrouwen? Of is het soms beter het verleden te laten rusten? Deze vraag zorgt voor diepe verdeeldheid binnen het gezin, dat ook nog worstelt met eigen persoonlijke problemen.
In dit verhaal volgen we bovendien Pieter van der Velde in 2008, geëmigreerd naar Canada, die bruut wordt geconfronteerd met het onbekende lot van zijn twee broers. Ook hij wordt gedwongen het verleden onder ogen te zien en te rouwen om geliefden wiens verdwijning altijd een mysterie is gebleven.
“Snel nam ik het stapeltje post door, totdat ik tussen de reclamefolders en rekeningen een dikke, manillakleurige envelop tegenkwam die aan mij was gericht. Ik kek op de achterzijde, benieuwd naar de afzender. Er stond geen naam op, wel een adres in Leverkusen, Duitsland. Nieuwsgierig liep ik ermee de studeerkamer in naar mijn bureau, pakte de briefopener en sneed de envelop open. Er zat een pakje in, een foto en een handgeschreven kaartje.”
Bergvelt weet de verschillende verhaallijnen knap met elkaar te verweven en creëert een verhaal dat zowel emotioneel geladen als spannend is. Het dilemma of je de waarheid moet onthullen, hoe pijnlijk die ook is, staat centraal en wordt vanuit diverse perspectieven belicht. Het boek toont op schrijnende wijze de last van het verzwegen verleden en hoe dit kan doorwerken op volgende generaties, maar ook de noodzaak om te rouwen zonder een concrete afsluiting. Het boek gaat vooral over familie en schuld. Over het doorschuiven van schuld in de familie, maar het gaat ook over het nalaten in de zin van iets niet doen, zoals Mathias.
'Wat wij nalaten' is een familiekroniek die je bij de keel grijpt. Het is een eerbetoon aan de slachtoffers van de oorlog en een confrontatie met de morele keuzes die gemaakt moesten worden – en nog steeds gemaakt moeten worden – in het licht van onverwerkt leed. Een absolute aanrader voor liefhebbers van historische romans die verder gaan dan alleen de feiten en de diepe menselijke impact van oorlog belichten.
Van Uitgeverij Doornwater de imponerende roman "Wat wij nalaten" mogen ontvangen. De titel "Wat wij nalaten" is niet alleen op dit feit, mijn inziens, maar op vele facetten in het leven van toepassing. De auteur is Joyce Bergvelt, bekend van al eerdere historisch geschreven romans. Op de cover zie je een bos bloemen. Één enkele bloem bloeit nog, andere bloemen verwelken en laten blaadjes los. De schrijfstijl is fijn en heerlijk om te lezen. Het boek begint in 1945 maar regelmatig komen stukken van rond 2008 ook ter sprake. De namen van de bases en de namen zijn gefingeerd.
Het is maart 1945. Een vader, moeder, 5 dochters en 3 zonen. De vader is op de hoogte dat 2 van de zonen in het verzet zitten. De jongste (17 jaar) Pieter mag na veel aandringen ook mee doen. Moeder is van dit alles niet op de hoogte. Dochter Greetje wordt verliefd op een oud-klasgenoot die zich heeft aangesloten bij de NSB. Greetje wordt uit de familie verbannen. Elke keer wordt er bij onraad op het raam getikt. Op een gegeven moment worden de zoons Robert en Frank opgepakt. Pieter is verborgen en gelukkig niet gevonden. Nooit heeft iedereen geweten wat er met de twee broers is gebeurd. In Duitsland ligt de vader, Mathias Heumer oud soldaat, echtgenoot en vader van twee dochters op sterven. Hij vraagt om zijn laatste wens in vervulling te laten gaan. Dit brengt een scheuring in het gezin. De oudste dochter Anna gaat met haar zoon Tomas op onderzoek uit en richten de Stichting Herdenking Rhenenbruck op. Pieter die na de oorlog, net zoals zovelen, is geëmigreerd naar Canada wordt door zijn zoon en kleindochter aan het internet gezet. Door het internet komen er zaken uit het verleden naar boven. Zaken waar nooit over gesproken werd. Ze gaan naar de herdenking en die herdenking brengt een grote omslag in het leven van allen.
Dit boek is ingrijpend. Dit gaat over de Tweede Wereldoorlog. Maar er zijn ook bij andere gezinnen in het heden en verleden zaken gebeurd waarover niet gesproken werd/wordt. Denk bijvoorbeeld aan de mensen die aan de Birma spoorlijnen hebben gewerkt. De oorlog in Gaza. Maar ook baby's die geadopteerd werden tegen de wil van de tienermoeder. Het misbruik/geweld ga zo maar door.
Dank je uitgeverij Doornwater dat ik dit boek mocht lezen.
Wat wij nalaten Auteur: Joyce Bergvelt Uitgeverij: Doornwater
Dit boek is een familiegeschiedenis gebaseerd op ware gebeurtenissen. Ongeacht hoeveel je al gelezen of gehoord hebt over de 2de wereldoorlog, elk verhaal blijft aangrijpend. Elke beslissing die gedwongen of niet werd genomen in die tijd heeft invloed op gewetenskwestie van de volgende generatie. Ook hoe het is om te rouwen om je geliefden zonder ooit te weten wat er met hun is gebeurd.
Twee broers worden in het voorjaar van 1945 samen met twaalf anderen opgepakt door de Duitsers voor hun vermeende rol in het verzet. Één van de broers komt in aanraking met de jonge Duitse soldaat, Mathias Heumer.
Meer dan zestig jaar later vraagt Mathias aan zijn dochters om iets recht te zetten waar hij zelf niet het lef voor had. Dit gaat niet zonder vergaande gevolgen, zowel voor zijn eigen gezin alsook voor de 14 vermiste mannen en vrouwen. Zijn familie komt voor een groot dilemma te staan. Moeten ze zijn laatste wens, die verontrustend verborgen gebeurtenissen uit de oorlog werkelijk openbaar gaan maken of toch liever het verleden laten rusten?
Pieter van der Velde, die naar Canada is geëmigreerd , wordt in 2008 bruut geconfronteerd met het onbekende lot van zijn beide broers en wordt hierdoor gedwongen het verleden onder ogen te zien.
De auteur heeft dit waargebeurd verhaal heel goed weten neer te schrijven, kan me goed voorstellen dat dit niet zonder emoties is gegaan. Het mooie vond ik dat het leek alsof de personages mij persoonlijk over hun ervaring tijdens de oorlog aan het vertellen waren. Heb nu en dan toch een traan moeten laten van verdriet alsook van blijdschap.