چه باید کرد؟

by Leo Tolstoy, مهدی سمسار (Translator)

کتاب «چه باید کرد؟» یکی از آثار برجسته تولستوی و از پرمعناترین و ژرف‌ترین آن‌هاست. تولستوی در این کتاب با جملاتی ساده و روان یکی از دشوارترین موضوع‌های جامعه خود، یعنی وضع دلخراش یک طبقه از مردم را به تصویر می‌کشد و با صراحت و واقع‌بینی، علل بدبختی و فقر و فلاکت مردمی را که با دیگران یکسان خلق شده‌اند، اما از همه چیز حتی از کمترین امکانات حیات محرومند، تشریح می‌کند. این کتاب مظهر نوع‌دوستی و علاقه بی‌نظیر تولستوی به مردم است و رنجی که بر نویسنده از مشاهده بینوایان جامعه دست داده، چنان روحش را فشرده و قلب مشتاق و پرصفای او را رنجور و غمگین کرده که بی‌اختیار شکوه سر می‌دهد و با همان صراحت و شجاعتی که خاص خود اوست در تشریح علل این فساد و بیدادگری می‌پردازد و جامعه و نظام غلطی را که مسبب این تیره روزی‌ها است محکوم و مطرود می‌سازد.

Genres: Philosophy, Classics, Politics, History, Nonfiction, Russia, Economics

176 pages, Paperback

First published January 1, 1886

About the author

Lev Nikolayevich Tolstoy (Russian: Лев Николаевич Толстой; most appropriately used Liev Tolstoy; commonly Leo Tolstoy in Anglophone countries) was a Russian writer who primarily wrote novels and short stories. Later in life, he also wrote plays and essays. His two most famous works, the novels War and Peace and Anna Karenina, are acknowledged as two of the greatest novels of all time and a pinnacle of realist fiction. Many consider Tolstoy to have been one of the world's greatest novelists. Tolstoy is equally known for his complicated and paradoxical persona and for his extreme moralistic and ascetic views, which he adopted after a moral crisis and spiritual awakening in the 1870s, after which he also became noted as a moral thinker and social reformer.

His literal interpretation of the ethical teachings of Jesus, centering on the Sermon on the Mount, caused him in later life to become a fervent Christian anarchist and anarcho-pacifist. His ideas on nonviolent resistance, expressed in such works as The Kingdom of God Is Within You, were to have a profound impact on such pivotal twentieth-century figures as Mohandas Gandhi and Martin Luther King, Jr.

Reviews

[Moh. Nasiri · Rating 4 out of 5]

"پس چرا هیچ‌کس‌کاری‌نمی‌کنه؟ :" این‌همیشه‌ ورد زبون‌ام بود. بعدا فهمیدم‌ اون‌ هیچ‌کس، خودِ من‌بودم
(استیو ونت‌ورث)
پیش‌ از‌ منشورِ حقوق‌ِبشر، منشورِ وظایف ِ‌بشر خیلی خیلی لازم‌ترهست
(گاندی)
چه باید کرد
چه باید کرد یکی از آثار برجسته تولستوی و از پرمعناترین و ژرف‌ترین آن‌هاست. تولستوی در این کتاب با جملاتی ساده و روان یکی از دشوارترین موضوع‌های جامعه خود، یعنی وضع دلخراش یک طبقه از مردم را به تصویر می‌کشد و با صراحت و واقع‌بینی، علل بدبختی و فقر و فلاکت مردمی را که با دیگران یکسان خلق شده‌اند، اما از همه چیز حتی از کمترین امکانات حیات محروم‌اند، تشریح می‌کند

"تولستوی در کتابِ "چه باید کرد
در سال1886 یعنی 24 سال پیش از مرگ (در 58 سالگی) پشت می‌کند به همه‌ی افتخارات خود و برداشت‌هایش از ادبیات و از کارهای مشهورش مثل جنگ و صلح و آنا کارنینا، و همه را ریاکارانه، بازی با کلمات، فقط شهرت‌طلبانه و برای ارضایِ نیاز به تاییدِ دیگران توصیف می‌کند.

در عوض، یکی از مهم‌ترین راه‌کارهای عملی‌اش را معرفی می‌کند: شریک‌شدنِ تمام و کمال در هستی و زندگیِ همسایه، و همان کسی یا گروهی که می‌خواهی کمک‌اش کنی یا بسازی‌اش. در نظرِ نهاییِ او، تعارف‌کردن و تفریحی سر زدن به او و مشتی از ذخائر مالیِ انبوه‌ات را هزینه‌ی امرِ خیر کردن، تقلبی آشکار و ریا کاری است. البته دل‌کندن از یک گنجینه‌ی چشم‌گیر که به آن عادت کرده ای یا برای آن زندگی کرده‌ای سخت است و دشوارتر از تقسیمِ یک وعده غذا با همسایه‌‌ی اهلِ نیاز، هر چند گربه‌ای باشد بی‌زبان! در نگاهِ او و بعدا هم در نگاهِ گاندی، امرِ انسانی، امرِ اجتماعی، امرِ سیاسی و امر معنوی از هم جدایی‌ناپذیرند و برای همه‌‌‌ی این “امر”ها باید با یکپارچگی و صداقتِ درونی و برونی به جدی‌ترین کار اقدام کرد، نه‌‌کمتر و نه بیشتر.

داستانی واقعی نقل می‌کند تولستوی:
دراوجِ شهرت (شهرتی که از تزار هم بیشتر بوده) و عزت و احترام، به شکلِ ناشناس در جنگلی در اطرافِ مسکو به هیزم‌شکنی مشغول بوده. سه نفر بوده‌اند. تولستوی, سیمیون و یک نفرِ دیگر. حقوق‌شان مثلا سه روبل بوده. روزی سرِ راهِ برگشت به خانه، فقیری جلوی راه‌شان سبز می شود و کمک می‌خواهد. تولستوی یک روبل می دهد. سیمیون هم اسکناسِ سه روبلی‌اش را می دهد و می‌گوید یک روبل بردار و باقی را برگردان. فقیر، پولی در جیب نداشته و به سیمیون همین را می‌گوید. سیمیون با آن وضعی که داشته رضایت می‌دهد همان یک روبلِ تولستوی را از فقیر بگیرد و به راه‌اش ادامه بدهد. (عدد و رقم‌ها ممکن است دقیق نباشند، اما در عنصرِ اساسیِ داستان که بخششِ بخشِ بیشترِ دستمزدِ سیمیون بوده، شکی نیست.).

این حادثه تولستوی را تکان می‌دهد. چون در همان موقع، او صدها هکتار زمین و 600 هزار روبلِ طلا در اختیار داشته. در طول روزهای بعد، این تولستوی است که در حال کُن فَیَکون‌شدن از زندگیِ عاریتی و بی‌اصالتِ خود است.

در داستانی دیگر، کودکی بی‌سرپرست را به خانه می‌آورد تا سرپرستی کند. خانه‌ای که یک عالمه کلفت و نوکر دارد و یک کاخِ واقعی است. کودک هنوز احساسِ جدا‌بودن می‌کرده. طبیعی بوده، چون اهل خانه که اتفاقا بیشترشان هم بزرگ سال بوده‌اند، پسرک را تحویل نمی‌گرفتند و او را از خودشان نمی دانسته‌اند. حتی خودِ تولستوی هم با او مثل یک مهمان رفتار می‌کرده. نتیجه، آن که پسرک روزی از خانه فرار می‌کند و تولستوی را با آواری از حسرت و پشیمانی پشت سر می‌گذارد.

نولستوی از این دو داستان می‌فهمد که برای کمک باید واقعاً لخت شد و در آب شیرجه زد و یا کم‌کم واردِ آب شد، اما در آخرِ کار همه‌ی تن را خیس کرد؛ شترسواری دولا دولا نمی‌شود و شکاف‌ها با تعارفاتِ شابدولعظیمی پر نمی‌شوند. باید کاری کرد کارستان، از آن دست که چند ماه پیشتر از مرگ‌اش خبردارمی شود و آن را تحسین می کند:

کسی به اسمِ گاندی در زمینی بایر در آفریقای جنوبی، کمونی ساخته‌است به اسم فِنیکس (ققنوس) و بعدا هم کمون دیگری می‌سازد به اسمِ تولستوی، براساسِ کار و برداشتِ مشترک و همگانی. تولستوی کارزارِ نافرمانیِ مدنیِ گاندی و تاسیسِ این دو مزرعه‌ را در نامه‌ای به گاندی ستایش می‌کند و می‌گوید، “این بهترین کاری است که بشر درکلِ کره‌ی زمین می‌توانست انجام دهد که شما یک‌تنه آن را عملی کردید.” (نقل به مضمون).

گاندی هم به همان نتیجه رسید که تولستوی. او بعد از خواندن کتابی (تا این آخرینِ راسکین)، دل به دریا زد و ققنوس را ساخت و چندی بعد‌تر هم تماماً دل به اقیانوس زد، عهدی برای همه‌ی عمر با خود بست (براهماچاریا ۱ و ۲) و مزرعه‌‌ی تولستوی را تاسیس کرد.

چند ماه بعد از آن نامه، تولستویِ سالخورده در راهِ فرار از آن کاخ و شروعِ یک زندگیِ درویشانه‌‌ی واقعی، با یک سینه پهلوی ساده و بعد از دو روز احتضار چشم از این جهانِ سپنجِ لبریز از درد و رنج فرو می بندد!

لازم نیست بیشتر از توان‌ِات حتما کار خیلی پر سروصدایی برای همسایه‌ها بکنی!
اما باید حتما هزینه بدی.
(نقل نوشته ها از بلاگ غلامعلی کشانی)

من دل‌نگران انسان‌های گوشت و خون داری هستم که می‌آیند، رنج می‌برند و می‌روند
(استاد مصطفی ملکیان)

[Abolfazl]

کتاب بی نظیری که نشون دهنده صدق گفتار و بزرگی روح تولستوی است. در یک کلام بی نظیر بود. در خواندن آن شک و تردید نکنید.

[hosein · Rating 3 out of 5]

چه باید کرد؟ بحثی پرشور از بی عدالتی جامعه و اقتصاد مدرن است. این اثر از تحقیقات تولستوی در مورد مناطق فقیر نشین مسکو، در حین کار برای سرشماری در سال 1882 الهام گرفته شده است. تولستوی در کتاب انسان دوستی را بیهوده و بی‌اثر می‌داند و ساختار جامعه را به عنوان یک کل مورد انتقاد قرار می دهد.

[La pointe de la sauce · Rating 4 out of 5]

'Surely this is simple enough. If I want to help the poor, that is, to make the poor no longer poor, I must not produce poor people.'
 

This is a brilliant book that recounts Tolstoy's personal journey in his quest to rid Moscow of it's underclass. Ha. Easier said than done.

He finds that despite universal support from his peers, when it comes down to dragging people out of poverty any promised cash never materializes. Tolstoy decides to investigate the state of the underclass himself and takes the opportunity of a Moscow census to get into the slums. What becomes obvious is that the sense of penury dissipates the more he gets to know these people who are mainly countryside peasants who come into the city for a better life and end up losing everything.  He ultimately realizes that it's not money they need but a change of their world-view. 

'The unhappy were exactly such unhappy beings as exist among us, that is, unhappy people whose unhappiness lies not in their external conditions, but in themselves, a sort of unhappiness which it is impossible to right by any sort of bank-note whatever.'

They had only memories of the past, and expectations from the future, which might be realized at any moment, and for the realization of which only a very little was required; but this little they did not possess, it was nowhere to be obtained, and this had been ruining their whole future life in vain, in the case of one man, for a year, of a second for five years, and of a third for thirty years. 
 
In fact at the end of the census not only is he unable to find one genuinely poor person deserving his charity but he also begins to doubt his own commitment to help the poor. He looks at his lifestyle and that of the landed aristocrats and realizes that the rich are inadvertently producing poor people and in fact his life of luxury in the city is exactly what is poisoning them. 
His motive to help the poor, cold and hungry is also in direct conflict with how he 'earns' money which involves the complex trickery by the rich exacting payment from the poor for land and underpayment for the labour they put into production.

I see that this enjoyment of the labors of others is so arranged, that the more rascally and complicated the trickery which is employed by the man himself...the more does he enjoy of the labors of others, and the less does he contribute himself'  

Tolstoy effectively argues that through the use of various devices the rich are able to take the value of the labour of the poor and secondly that money, rather than being the perfect medium of exchange actually facilitates this theft. Money is a new form of slavery, which differs from the old form of slavery only in its impersonality, its annihilation of all humane relations with the slave. The rich believe they are simply paying for services and the morality of asking the poor to serve in terrible conditions is therefore irrelevant. 

'I sit on a man's neck, I weigh him down, and I demand that he shall carry me; and without descending from his shoulders I assure myself and others that I am very sorry for him, and that I desire to ameliorate his condition by all possible means, only not by getting off of him.'
Tolstoy as always, doesn't do any fluffing around in this commentary but places the problem in it's setting. We have all at one point or the other wondered what to do about the inequalities in the standard of living between the west and other under-developed nations. I think this book goes a long way in explaining this incongruity. Is it really possible that while some starve others waste tons and tons of food? The absurdity of an Indian child producing CK shirts while he has nothing to wear goes beyond satire. 

Tolstoy goes a long way in explaining poverty but unlike  Nikolay Chernyshevsky (who inspired Lenin to right the same titled book) Tolstoy doesn't advance any new class revolution but puts the blame on the rich and the poor and on the social constructs of city life and on money. This book confirms the view that our current concept of capitalism is really enslaving people yet it really fails to advance any radical solutions apart from personal accountability. He echoes Rousseau's 'Theory ofNatural Human' by arguing civilization as artificial, creating inequality, envy, and unnatural desires. Tolstoy's final solution, just like Rousseau's, is that people start producing their own goods for their own consumption. I'm sure this would solve the problem at a basic level and yet I'm left feeling that there must be a better alternative than turning us into solitary apes. 

[Asad Asgari · Rating 3 out of 5]

این کتاب در واقع داستان مواجهه تولستوی با پدیده فقر و تنگدستی در شهر مسکو است. تولستوی نحوه برخورد خود با این پدیده را به قلم آورده و از راه‌هایی سخن گفته که وی برای ریشه کن کردن فقر و تندگستی در شهری چون مسکو بکار برده است و با توجه به ناکامی خود در این راه با روایت آن خاطرات به نقد رویکرد خود در قبال مسئله فقر در جامعه پرداخته است. نویسنده پاسخ روشنی به عنوان کتاب خود "چه باید کرد��" نمی دهد اما مخاطب را به تامل در این خصوص وا می دارد، اینکه آیا با کمک و توزیع ثروت در میان فقرا مسئله فقر ریشه کن خواهد شد؟ نقش ثروتمندان در ایجاد و بازتولید فقر در جامعه چه اندازه است؟ و سوالات دیگری از این قبیل. به نظرم کتابی است که باید خوانده شود نه از این نظر که مخاطب نهایتاً به راهکاری که تولستوی بدان رسیده، دست خواهد یافت بلکه از این نظر که تا چه حد برخی از راه‌هایی که فوراً به مخیله مان خطور می‌کنند می تواند چالش مضاعفی در خصوص فقر و تنگدستی در جامعه ایجاد کند. یک نکته تامل برانگیز دیگر، مقایسه‌ای بود که تولستوی در خصوص فقرای ده و شهر کرده بود که به نظرم خواندنی بود. نمره من به این کتاب، نمره 3.5 است.

[Ardavan Bayat · Rating 4 out of 5]

ارادتم به تولستوی بیشتر و بیشتر شد...

[Aroosha Dehghan · Rating 4 out of 5]

تصور کنید در یک شهر بزرگ زندگی می کنید و هر روز گدایان فراوانی رو می بینید. اگر آدمی باشید که وضع دیگران براتون مهم باشه از خودتون می پرسید: چه باید کرد؟
تولسوی کتابش رو اینجوری آغاز می کنه؛ از گدایان مسکو. و در پی راهی می گرده تا به اون ها کمک کنه. آیا بخشیدن پول مشکلات این مردم رو حل می کنه یا فقر اون ها چیزی فراتر از فقر مالیه؟
سبک کتاب مثل یک گزارشه پس انتظار یک چیز آنا کارنینایی نداشته باشید اما تردید نکنید که خرسند خواهید شد.
پیشنهاد می‌کنم قبل از خوانش این کتاب، "اعتراف" از همین نویسنده رو بخوانید تا با شرایط زندگی تولستوی و جامعه و طبقه‌ی اجتماعیش آشنا بشید.

فکر می کنم لازمه که همه ی مردم جهان دست کم یک بار این کتاب رو بخوانند؛ به ویژه الان که کمک به انسان و حیوان و نیازمند تبدیل شده به چیزی برای نمایش دادن و فالوئر جذب کردن؛ بدون توجه به روش های درست انجام کار و پیامدهای اون.

این نخستین خوانش این کتاب بود اما بی تردید در سال های آینده یک بار دیگه می خوانمش؛ این بار دقیق تر و با یادداشت برداری.

[Zeynab Babaxani · Rating 4 out of 5]

من تولستوی رو دوست دارم. ساده و عمیق حرف میزنه. دغدغه هاش رو دوست دارم. من دوستش دارم چون رودربایستی با خودش و مخاطب نداره. میگه «یه وقتی به خودم قول دادم تا حد ممکن آدم صادقی باشم، سعی کنم همیشه راست بگم» من فکر میکنم متعهد هست به این قول و مخاطب این رو درک میکنه که اگر نویسنده یک دغدغه ی درونی رو مطرح میکنه و داره از فضای درونی خودش حرف میزنه، همه ی چیزی که در درونش گذشته رو میگه. بدون سانسور. تا حد ممکن صادقانه.
برای همین تولستوی جذبم میکنه. احساس میکنم برای مخاطبش احترام قائل هست. من این احترام رو دوست دارم.
اما در مورد موضوع کتاب. کتاب در مورد دغدغه ای هست که برای کمک به مردم مستضعف در تولستوی ایجاد میشه. تولستوی تلاش و تفکرش رو توی این کتاب با ما به اشتراک میذاره. و به نظر من به نکات خوبی هم اشاره میکنه. البته من اقتصاد و جامعه شناسی نمیدونم که بگم چقدر حرفش عملی هست. فقط به لحاظ شخصی و در حد خودم حرفش رو پسندیدم.

[Shahriyâr Abdevali · Rating 3 out of 5]

.
تولستوی در این کتاب ضمن روایت مواجهه‌اش با فقرای مسکو و تقلای بی‌هوده‌اش برای کمک به آنها به ریشه‌یابی پدیدهٔ فقر می‌پردازد.

در بطن توصیف‌ها و تحلیل‌های تولستوی – که نمایانگر حال و مَقام جامعهٔ روسی در انتهای قرن ۱۹اُم است – می‌توان فضای مهیا شده برای تعیّن مفاهیمی مانند استثمار نیروی کار، ایدیولوژی مسلط، انباشت سرمایه و… را به وضوح دید؛ چیزی که می‌توان آن را زمینهٔ ذهنی و تاریخی انقلاب بولشویکی ۱۹۱۷ دانست؛ گرچه خود تولستوی در پاسخ عملی به «چه باید کرد؟» راه زاهدانه‌ای را در پیش گرفته باشد.

من نسخهٔ خلاصه شدهٔ صوتی کتاب به روایت بهروز رضوی را توی "ایرانْ صدا" گوش دادم.
.

[Dihia · Rating 5 out of 5]

Tolstoy describes in his work the social and economic situation of the working class
in particular and the poor in general in Russia during the 19th century. The first part is the staging and description of the miserable state of employees who earn only a few rubles while a limited class of society leads a life full of material wealth while enjoying the work of others. He describes urban poverty in a social and economic approach. Tolstoy presents definitions of money and even criticizes it. ''And I came to feel that in money itself, in the very possession of it, there is something evil and immoral; and that money itself, and the fact that I possess it, is one of the chief causes of the evils.''
And, in a second-place poses the big question: What then must we do?
For those interested in this essay, I recommend his second work: '' The slavery of our times''.
Tolstoy belonged to the noble class, but he was always interested and touched by the miserable lives of the poor. For him, human values ​​constitute the best solution for social and economic development in a world where human rights are inferior to the interests of representatives of the bourgeois class and of government.

[Ietrio · Rating 1 out of 5]

During the first chapters I was laughing my behind off. Reading about the abject poverty in the savage and unwashed world of god. Priests and superstition were doing their best. And the misery was reigning. Fast forward a century. Atrocities? The tzar and his favorite priests were doing the same. But the extreme poverty was nearly gone. The land was and still is a theocracy. But the misery was mostly removed. The only change: the science and a kick in the rear for the S&M god. Tolstoy is building the best case for atheism.

Tolstoy is a disgusting person. He is an idiot. The arbitrary is not an issue with him. Especially if it's "good", meaning on his side. He is an egocentric a-hole with a kink for voyeurism, not sex as it is impure, but for suffering. He does nothing for anyone. Occasionally he is ready to pay for a good story. Yet even those money the Russian Scrooge would count as down payment for the heavens. This way he cheats both the readership and his magical god.

The guy practically gets off from restating the difference between him and the miserables. This way he confirms his gentlemanly status and his grace from god who has personally made sure that such a fine individual has a good life.

Like any lunatic with an agenda, he cherry picks as proof. After all his education is shallow, just enough to make believe for his aristocratic status. He is constantly deceived by what he sets as bad guys, on whom he checks on to confirm his assumptions. Symmetrically he is constantly saddened by cases which he conveniently does not check.

As I was saying, he is a disgusting person. At every page he needs to point out his superiority. At the beggars' house all the way to the aristocrat homes Everyone is at fault. What about him? The others seem to have embraced the "wrong way". And he does fight them. By indulging in his favorite kink. And all he does is selling more books and more articles, increasing his wealth. By his own standard, Tolstoy is morally inferior to those he considers his inferiors.

[Pouria · Rating 2 out of 5]

چه باید کرد؟ / لئو تولستوی / راوی کتاب صوتی: بهروز رضوی / تاریخ اتمام کتاب: 28 جولای 2020 / امتیازم به کتاب از پنج: دو و نیم
کتاب اعتراضی به نظام سرمایه داری هست که پولدار توی اون پولدارتر و فقیر، فقیر تر. مستقل از اینکه دلیل پولدار یا فقیر بودن این افراد چی هست. حرف هایی که توی کتاب گفته میشد برای نسل ما چیز جدیدی نبود و روایت هم روایت متفاوتی نبود. راه حل هایی توی کتاب برای حل این مساله ارائه شده بود که عملا توی خود کتاب هم گفت که جواب نمیده و اول شخص داستان به تناقضی رسیده بود که واقعا چیکار میشه کرد؟ با دوستان که در مورد کتاب صحبت می کردیم یکی از راهکارهایی که پیشنهاد شد گرفتن مالیات بیشتر از افراد پولدار بود اما به نظر من این هم چندان جوابگو نیست و معمولا همین افراد پولدار هستن که دولتمردان رو میارن سر قدرت از این رو اگر دولتی بخواد دست به همچین کارهایی بزنه، عملا داره پشتیبان های خودشو میزنه.
به نظر من این فقیر و پولدار بودن و اختلاف طبقاتی چیز از بین بردنی ای نیست و متعلق به جهان ماست. چیز زیبایی نیست ولی وجود داره و تلاش های در جهت ریشه کردنش به طور کل موفقیت آمیز نخواهد بود اونم توی این دنیایی اینقدر پیچیده ی امروزی. شاید توی گذشته ممکن بود. الان آدما هم خیلی پیچیده تر از قبل شدن و عقاید مختلف دارن. در کل کتاب ارزش خوندن و صحبت رو داشت ولی خب فکر نمی کنم جواب قطعی و کاملا موثری برای دغدغه ی کتاب وجود داشته باشه. فقط مجموعه ای از تلاش های مختلف و ریز ریز که نتایج ریز مفید دارن.
ورژن صوتی این کتاب رو گوش دادم و هم توی وقت صرفه جویی شد هم اینکه لذت بخش بود شنیدنش با یک صدای خوب.

[Omid Milanifard · Rating 4 out of 5]

آسان برای خواندن و سخت برای فرو دادن و هضم کردن. کاش آن مرد کاپشن پوش هم چنین کتابهایی را خوانده بود..

[ناصر سليم · Rating 3 out of 5]

۱۴۰۱/۷/۱۳
مهرماه 1:20

معرفی کتاب:
ماجرای داستان به جایی برمی‌گرده که شخصیت اول داستان که یک ملاک و اشرافِ، از روستا به پایتخت میاد و با دیدن اون همه گدا در شهر دچار تعجب می‌شه و انتظار نداشته که این همه گدا رو در پایتخت روسیه ببینه به همین خاطر تصمیم می‌گیره تا با نوشتن یک مقاله و دعوت از ثروتمندان و اشراف و جمع کردن پول و کمک به فقرا، ریشه فقر رو از بین ببره و کاری کنه تا مردم فقیر هم حداقل زندگی خوب و نرمالی داشته باشن ولی زمانی که می‌خواست به این نیتش تحقق ببخشه تازه متوجه می‌شه که چه خیال خامی در سر می‌پرورونده و از اون لحظه به بعد تولستوی به تشریح این فکر و فسلفه‌ای که در ذهن داره می‌پردازه و خواننده رو با موقعیتی که در اون هست بیشتر آشنا می‌کنه ....

[Fateme zavarikia · Rating 3 out of 5]

کتاب صوتی
بهروز رضوی
سوال اتی بدون جواب
تفکر
تفکر
تفکر

[Anahita Solot · Rating 4 out of 5]

بعدا مفصل خواهم نوشت، ولی فعلا در این حد می‌گویم که نویسنده خوب هم می‌دانست چه باید کرد.
فقط نمی‌خواست آن کار را بکند.

[Sajede · Rating 3 out of 5]

واقعا چه باید کرد؟
یه چرخه‌ی معیوبه که باید از یه جایی شکسته بشه ولی خیلی خیلی سخته.

پ‌ن: دارم کتاب ها رو رندوم انتخاب می‌کنم، می‌خوام موضوعات متفاوت رو که معمولا سراغشون نمی‌رم امتحان کنم.

[Max Lybbert · Rating 3 out of 5]

Given that Tolstoy was a great thinker, I've been interested in his non-story books. This one covers Tolstoy's view of poverty and how to eliminate it. By the end of the book, Tolstoy acknowledges that poverty won't be eliminated in this world, but he continues to look at what an ideal world would look like. I have to assume that his 19th-century Russian Orthodox beliefs color the analysis (for instance, the last chapter of the book claims that women would be much happier if they willingly accepted the commandment given in the Garden of Eden to have children).

I enjoyed much of this book. I enjoyed portions even where I disagreed with the analysis (Tolstoy worried that selling his previous books had been immoral on the argument that if the books were good for the soul, then it was wrong to only distribute them for a profit; and if the books weren't good for the soul, then it was wrong to distribute them at all, and especially wrong to do so at a profit; but the people who willingly bought the books thought they did more good for the soul than the money spent on them would have, or as they say in the Cluetrain Manifesto, money is the way to say "thanks" in a market economy).

However, there is some analysis that I simply can't recommend even though it is reasonable given Tolstoy's understanding of economics: Tolstoy believed that poor people were exploited by the fact that many had jobs to cater to the silly whims of rich people. He argued that in a better world, the rich wouldn't spend money on silly things (e.g., flamboyant clothes) which would free the poor from jobs to provide them.

This may work in a perfect world. What Tolstoy overlooked -- a or at least did not address -- was the fact that the poor people in those jobs chose them willingly. Given the jobs available to them, they decided that they'd rather make flamboyant clothing than, say, clean out septic tanks or farm in a pre-industrial world. The solution isn't to get rid of the kinds of jobs you disagree with, but to find ways to provide more of the jobs you'd like.

[Ryan O'Malley · Rating 5 out of 5]

Incredibly honest and cutting critique of both himself and the aristocracy/bourgeois. While some of the points he makes are dated, much of it can be applied to today. The book at first focuses on his experiences trying to solve the issues of the poor. This part of the book is self critical and comical in the way he looks back on his ridiculousness. Tolstoy makes the argument that money is violence and the modern labor movement is a new form of slavery. He then seeks to answer the question “What then must we do?” by laying out how someone can actually help the poor.

“I sit on the neck of a man, and having quite crushed him down compel him to carry me and will not alight from off his shoulders, though I assure myself and others that I am very sorry for him and wish to ease his condition by every means in my power- -except by getting off his back.”

[Iman Narimani · Rating 4 out of 5]

تولستوی که از جمله ثروتمندان و اشراف جامعه خودش است و زمانی که برای درمان بیماری اش به مسکو می آید با این واقعیت مواجه می شود که فقرای زیادی در شهر زندگی می کنند و تعداد آنها روز به روز در حال افزایش هستند.
او بدون آنکه بخواهد اغراق کند یا خود را انسانی خوب جلوه بدهد قصد دارد به فقرا کمک کند. این در حالیست که این فقر و فاصله طبقاتی برای بسیاری در شهر عادی است و دوستان ثروتمند او با استدلال هایی سعی می کنند او را از توجه به این موضوع منع کنند. انگار فقر را بخشی از زندگی شهری می دانند که باید وجود داشته باشد.
#تولستوی به محله های پایین شهر میرود و با فقرا همنشین می شود. در تحقیقش درباره زندگی آنها متوجه می شود خیلی از این افراد تنبل هستند تا فقیر. به عبارت دیگر بخشی از آنها بیش از آنکه از فقر مالی رنج ببرند، گرفتار فقر فکری و فرهنگی هستند.
با این حال این را هم میفهمد که اگر برخی از آنها تنبل هستند، بسیاری از ثروتمندان نیز تنبل هستند و در طول روز هیچ کار مفیدی جز خوردن و خوابیدن انجام نمی دهند. او متوجه می شود که بسیاری از ثروتمندان در حال استثمار فقرا هستند و این موضوع روز به روز نفرت و فاصله طبقاتی بین این دو گروه را بیشتر می کند.
در نهایت پاسخ تولستوی به این پاسخ که چه باید کرد همان حکایت #سعدی است. سعدی در بوستان نقل می کند که فردی نزد حاکم عادلی رفت و گفت بهتر نیست به جای این لباس ساده قبایی از پارچه چینی برای خود بدوزی؟ و حاکم اینگونه پاسخ داد:

بگفت: این قدر ستر و آسایش است
وز این بگذری زیب و آرایش است

نسخه پیشنهادی تولستوی هم برای حل مشکل این است که همه ثروتمندان باید به اندازه ای که نیاز دارند بپوشند و بخورند و بقیه را بین فقرا تقسیم کنند. البته شاید این پاسخ درست یا عملی نباشد اما شجاعت، جسارت و صداقت تولستوی در این کتاب قابل ستایش و احترام است.

بخشی از کتاب
فهمیده بودم آن فلک زده ها با آنکه برای شهری ها جان می کنند، یک نفرت پنهان هم در وجودشان دارند که از ترس از دست دادن کار آن را پنهان می کنند. مجبورند همیشه تظاهر به راضی بودن از اوضاع کنند تا لقمه شان را از دست ندهند.

آری من به آن طبقه از مردم تعلق دارم که دسترنج زحمت کشان را می ربایند و در پرتو آن روبل های افسانه ای به دست می آورند که سبب فریفتن بینوایان می شود. روشن است که اگر من واقعا قصد کمک به دیگران را داشته باشم، نباید آنان را اغوا کنم یا هستیشان را بربایم ولی با استفاده از هر نوع حیله و تدبیر برای خود وضعی ایجاد کرده ام که به من اجازه می دهد بدون هیچ کاری زندگی کنم و صد ها و هزاران انسان را وادارم که برای من زحمت بکشند. من روی دوش یکی از این آدمها سوار می شوم، پشتش را می شکنم، وادارش می کنم که مرا حمل کند و در عین حال که حاضر نیستم از دوشش پایین بیایم برای او دلسوزی می کنم و می گویم در آرزویم این است که به هر وسیله ای که ممکن باشد زندگی او را اصلاح کنم. درحالی که اگر واقعا بخواهم بینوایان را کمک کنم و از فقر و بدبختی نجاتشان دهم، حداقل نباید خود عامل فقر و بیچارگی آنها باشم.

به نظر من پول یک شکل جدید و وحشت آور بردگیست و مانند بردگی قدیم، برده و برده دار هر دو را فاسد می کند؛ اما این شکل تازه پست تر و غیر انسانی تر از قیافه سابق آن است، چون در این روش جدید تمام ارتباطات انسانی و شخصی بین برده و صاحبش گسسته شده و از میان رفته است.

[Shanil · Rating 4 out of 5]

A tremendous work (except for the last chapter which is dated and I forgive as a historical liability given the era of his raising... it is unfortunate that it ends with that last bit as it IS so antiquated in thinking that it undermines much of the credibility of the text leading up to that point)

BUT the first parts are tremendous.

A chronology of philosophical growth and social activism. A wonderful expose on universal themes which shape altruism.

[Angus Clangus · Rating 4 out of 5]

Apart from the garbage final chapter in which Tolstoy mumbles on and on about the potential for women who give birth to at least 20 babies to save the world, this is a challenging, powerful work about the ways that people who have much might be able to change their lives to live more authentically, and be kinder too.

[Nima · Rating 5 out of 5]

بررسی فقر در جامعه و توضیح بی اثر بودن خیلی از تلاش ها برای رفع آن. این کتاب دید جدیدی از فقر در جوامع به من داد.

[Pegah · Rating 3 out of 5]

کتاب چه باید کرد؟ نوشته‌ی لئو تولستوی، اثری فلسفی و اجتماعی است که نابرابری، عدالت و مسئولیت فردی را بررسی می‌کند. تولستوی در این کتاب از زندگی اشرافی روی‌گردان شده و به ساده‌زیستی و کار یدی به‌عنوان راهی اخلاقی برای زندگی اشاره می‌کند.

هرچند ایده‌های او گاهی آرمان‌گرایانه به‌نظر می‌رسند، اما پیام او درباره‌ی تغییر فردی و کمک به جامعه همچنان تأثیرگذار است.

"رسالت هر انسان، خدمت به دیگران است."
"همه به فکر تغییر دنیا هستند، اما کسی به فکر تغییر خودش نیست."

[R · Rating 4 out of 5]

ی کناب کوتاه، ساده اما عمیق
بعد از مدت ها ی کتاب خوب خوندم

[Weronika · Rating 3 out of 5]

Overall, I’m glad I read this book and would recommend it to everyone, whether they agree with his points or not. Below I'm writing my understanding of his ideas and what I think on them. I'm not sure if it counts as a spoiler in such a book as this, so be ware.

The book reminded me strongly of Kierkegaard’s idea that every individual is responsible for their own actions in an unethical society, refusing to simply follow the norms even if others think we are strange or weird. I appreciate this emphasis on individual responsibility, as well as the ideal of striving to create something meaningful to make the world better and help others. I also agree with his point that money can be used to harm others, forcing them into immoral behavior, and that greed is clearly wrong. Furthermore, I support Tolstoy’s view that we should all develop ourselves holistically: physically (through exercise), intellectually (by understanding the world and ourselves), creatively (by developing and improving skills), and socially (by building relationships and societies).

However, I strongly disagree with Tolstoy’s insistence that each person must personally perform all four types of labor, such as building their own house, farming their own food, cooking, and cleaning. I think this idea is deeply flawed and impractical. I cannot understand how he could come to the conclusion that society would be better if everyone did that. I imagine such a lifestyle would push us back into a dark age where people simply wouldn’t have enough time in their days for study or intellectual growth. Over a few generations, I picture people losing basic knowledge, like literacy and numeracy, even if rules mandated lifelong mandatory education. That education itself would be enforced by violence, not inspired by motivation or money.

In historical context, manual laborers had grueling lives. They rose before sunrise, ate a quick meal during the day as their only break, and worked in the fields until nightfall. Even producing just enough food for survival took most of their day; they lacked the energy and time to learn subjects like mathematics or sciences. Even if, miraculously, they had the time and were forced to study, they could barely spend an hour a day on learning. Meanwhile, children today spend 6 to 10 hours daily studying from age five or six, depending on the country. So, it is simply impossible for anyone in a labor-intensive lifestyle to acquire much knowledge, let alone contribute to new discoveries or advances.

Tolstoy did say one could focus on something else besides these four kinds of labor, but only if two conditions were met: first, that their work clearly benefits others and is requested by them, and second, that this person is better at the work than anyone else. However, these conditions don’t make much sense to me. First, people can be unaware or unwilling to recognize others’ talents or might hesitate to request their service for reasons like introversion or a reluctance to impose. Second, if everyone did perform all four types of basic labor to some extent, with limited time for specialization, then no one could really master any field. Without experts, and with many generalists knowing only basic skills, comparison of competence would be worthless.

It’s like trying to choose the best student in geography or biology among primary school children who barely know the basics—unfair and premature. That is because gaining expertise requires focused, long-term study and practice, which would be impossible under universal manual labor demands. For instance, surgeons would not exist; universities couldn’t function; administrators, educators, doctors, and infrastructure workers require full-time dedication to their specialization.

Moreover, I find his view on women problematic. Tolstoy argues that women can perform the same four kinds of labor as men but must first focus on producing many children and raising them well, as numbers matter. He even said women who don’t bear children are not properly serving men. By this he meant women are naturally called and attracted to the service of others through childbearing and rearing in ways men cannot substitute. I believe this would force a terrible fate upon women—being compelled to have children from their earliest ability, then raising them while doing the same labor as men, with little time or opportunity for self-education or personal growth, and eventually dying exhausted. This would produce cycles of poverty and ignorance, as mothers without sufficient education cannot provide proper learning for their children.

Clearly, Tolstoy did not consider gender diversity, LGBTQ+ identities, or transgender experiences. His perspective reflects biases from his time and personal life—for example, his wife had many children, educated them, translated his books, and suffered physical, sexual, and psychological abuse from him. His conception of women as mainly baby-makers who require no rest or support, where any other behavior is labeled hysteria or craziness, feels brutally oppressive and outdated.

I also strongly dislike his dismissal of science, art, spiritual leaders, and specialists as useless parasites simply because they do not live and work like manual laborers. Tolstoy argued that schools exist but mostly only the rich can afford them, doctors live in cities inaccessible to rural poor, and specialists would only be useful if they lived among laborers and produced equally. I disagree profoundly. Despite high costs in some cases, many modern technological advances and healthcare are affordable to a large part of humanity, especially in developed countries where governments and charities help the less fortunate. Developing countries also receive international aid for medicine, education, and infrastructure inaccessible for centuries before.

If given the chance to live in pre-modern times, before vaccines, medicines, or surgeries, I would never do so. Such life meant forced marriages, dangerous childbirth, rampant disease, and limited horizons. I would have been closed-minded, struggling daily just to survive rather than pondering what is better for humankind.

I believe humans should grow individually and as a whole by learning specific fields deeply, becoming experts, bringing new insights, and creating art to move souls, not worrying about being condemned as useless parasites. Tolstoy’s view seems stuck on basic survival levels in Maslow’s hierarchy, ignoring higher potentials like self-actualization.

Despite my disagreements, this book offers much food for thought. It prompts questions on how money works in society, what a Tolstoyan world might look like, and how much has changed since his time. I also found his repetitive writing style tiresome; many ideas are reiterated over several chapters without significant development, making the text longer and less engaging than it could be.Overall I'm glad I read it and would recommend for everyone to read, no matter if you agree or disagree with his points.

[Sumeet · Rating 5 out of 5]

Tolstoy touches issues not one dares to and in this book he talks about money, ethics, poverty and materialism.
A must read for everyone who feels that there is something wrong with the way our world works.
If you want to know why some people suffer on the hand of others and believe that we have abolish slavery. This is the book you read.

[Leyli · Rating 5 out of 5]

کتابی بی‌نظیر از تولستوی که اعتراضی هست به این موضوع که، پولدار ها هر روز پولدار تر و فقرا و مستمندان هر روز فقیرتر می‌شوند.
و اینکه ثروتمندان بدون توجه به این موضوع که خودشان شاید از هر نیازمندی، نیازمندتر باشند؛ به فکر کمک به فقرا بودن، اندیشه‌ای عبث است.
کتاب در عینی که ساده و روان و شاید با موضوعی تکراری بود، ولی پی بردن و عملی کردن این مفاهیم که همگی به آن واقف هستیم، کاری دشوار است.

[Sarahasani · Rating 5 out of 5]

عشق یا به گفته دیگر، تمایل و کشش روح به سوی همدردی بشری و موافقت و پیوستگی مردم، تنها قانون عالی زندگیست... این را همه‌کس می‌داند و در اعماق روحش حس می‌کند و مخصوصاً در اطفال این پدیده آشکارترست....! اطفال تا زمانی که هنوز در میان دندانه‌های چرخ فساد دنیای کنونی خرد نشده، بر این حقیقت واقف است....

[Scott · Rating 3 out of 5]

On poverty, great. On women, not so great.