Ukryty potencjał. Ty też go masz i co z nim zrobisz?

by Adam Grant

Autor bestsellerów Leniwy umysł i Buntownicy opowiada o tym, co możemy zrobić, aby wspiąć się na nieosiągalne dotąd wyżyny i pomóc w tym innym. Nasz świat ma obsesję na punkcie talentu. W szkołach chwalimy utalentowanych uczniów, w sporcie zachwycamy się naturalnymi zdolnościami, w muzyce szukamy cudownych dzieci. Podziwiamy ludzi, którzy mają wrodzoną przewagę nad innymi, i zapominamy zastanowić się nad tym, jaką kto pokonał drogę, aby coś osiągnąć. Tymczasem wszyscy możemy doskonalić się w sztuce doskonalenia się. Bazując na przełomowych wynikach badań, zaskakujących spostrzeżeniach i żywych opowieściach, Adam Grant przedstawia nowy schemat podsycania aspiracji i przekraczania oczekiwań. Prowadzi nas z sali lekcyjnej do sali posiedzeń zarządu, z placu zabaw na stadion olimpijskich, z wnętrza Ziemi w Kosmos. Udowadnia, że miarą postępu nie jest ciężka praca, lecz trwałość wniosków, a o rozwoju świadczy nie skala geniuszu człowieka, tylko charakter, który udało mu się zbudować. Grant pokazuje, jak doskonalić charakter i budować struktury motywacyjne sprzyjające uwalnianiu potencjału. Podpowiada, w jaki sposób projektować systemy, które zapewnią większe szanse ludziom dotychczas niedocenianym i lekceważonym. Wielokrotnie opisywano już nawyki supergwiazd, którym udało się dokonać nadzwyczajnych rzeczy. Ta książka dowodzi, że takie osiągnięcia są w zasięgu każdego człowieka – a prawdziwą miarą potencjału nie jest wysokość szczytu, który udało mu się zdobyć, lecz droga, którą musiał przejść. Ta błyskotliwa książka obala wszystkie nasze dotychczasowe założenia dotyczące doskonalenia się i sukcesu. Żałuję, że nie mogę cofnąć się w czasie, żeby ją sprezentować młodszej wersji samej siebie. Na pewno pomogłoby mi to kroczyć ścieżką postępu z większą radością. – Serena Williams, 23-krotna mistrzyni indywidualnego Wielkiego Szlema Tę książkę powinni przeczytać rodzice, liderzy, trenerzy i członkowie każdej rady pedagogicznej. Adam Grant wyjaśnia, jak bardzo myliliśmy się w kwestii doskonalenia potencjału. — Mark Cuban, inwestor w programie telewizyjnym Shark Tank, właściciel Dallas Mavericks, współzałożyciel Cost Plus Drugs [tylne skrzydełko] Adam Grant jest psychologiem organizacji na Wharton, gdzie przez siedem lat z rzędu plasował się na czele rankingu najlepszych wykładowców. Jego książki sprzedały się w milionach egzemplarzy, a wystąpienia TED mają ponad 30 milionów wyświetleń. Jest gospodarzem podcastu „”. Jego pionierskie badania nad motywacją i sensem pozwalają ludziom realizować aspiracje i przekraczać oczekiwania, jakie formułują wobec nich inni. W 2021 roku artykuł o biernym usychaniu zaskarbił sobie uwagę największej liczby czytelników „New York Timesa”. Grant jest zaliczany do najbardziej wpływowych teoretyków zarządzania, znalazł się na liście 40 Under 40 magazynu „Fortune”. Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) oraz National Science Foundation uhonorowały go nagrodami za wybitne osiągniecia naukowe. Ukończył studia licencjackie na Harvardzie, a stopień doktora uzyskał na Uniwersytecie Michigan. W młodości startował w amerykańskich igrzyskach olimpijskich dla młodzieży w skokach do wody. Mieszka w Filadelfii z żoną i trojgiem dzieci. Tytuł Hidden The Science of Achieving Greater Things Tł Magda Witkowska

328 pages, Paperback

Published September 24, 2024

Reviews

[L.L. · Rating 5 out of 5]

Książka jest dobra! Na pewno lepsza niż te wszystkie "Talent nie istnieje", "Moja praca, moja pasja" i podobne na temat osiągnięć, kariery zawodowej, talentu itp. jakie ostatnio przeczytałem (baa, jest nawet lepsza niż "Poznaj siebie i znajdź własną drogą", którą też już dość wysoko oceniłem). Ponieważ z niej, mam wrażenie, że faktycznie mogę wynieść coś, nawet jako człowiek dorosły w połowie życia, a nie tylko nastolatek pod koniec szkoły! Jakoś bardziej trafiła do mnie jej treść i uważam ją za bardziej przydatną nawet człowiekowi, który nie stoi na samym początku kariery zawodowej.
A także rady takie po prostu - jak np. jak odpuścić perfekcjonizm ;) Bo ogólnie też tu nie ma cudów, że nagle ktoś odkryje swoje powołanie czy choćby potencjał, ale kierunki, propozycje, opcje jakie przedstawia są bardzo sensowne. A np. rada typu: "popełniaj błędy, bo to nie jest problem", dla kogoś innego może nie będzie znacząca, ale dla kogoś takiego jak ja, jest.

Dodatkowo książkę czyta się lekko, autor dobrze pisze, rzeczowo ale jakiś lekki humor jest, czasami śmieszne obrazki ;)

Kilka cytatów jeszcze sobie zaznaczyłem, do niektórych chciałbym się odnieść:

"To nie jest książka o ambicjach. To jest książka o aspiracjach. Jak wyjaśnia filozof Agnes Callard, ambicje odnoszą się do celów, które chcemy osiągnąć. Aspiracje kreślą natomiast obraz człowieka, którym chcemy się stać. Nie chodzi więc o to, ile chcesz zarabiać, jakie tytuły chcesz sobie dopisywać do nazwiska i ile nagród pragniesz zgromadzić na swoim koncie. Tego typu symbole statusu nie odzwierciedlają postępów. Liczy się nie to, jak ciężko pracujesz, ale jak bardzo się rozwinąłeś."
(s.16)


"Oczywiście badania wykazują, że choć inteligencja ma wpływ na to, jak szybko dzieci i nowicjusze się uczą, to w zasadzie całkowicie traci znaczenie jako prognostyk wyników dorosłych czy zaawansowanych graczy. W szachach - podobnie jak w zerówce - ta wstępna przewaga w postaci kompetencji poznawczych szybko się ulatnia."
(s. 22)


"Najlepszym lekarstwem na dyskomfort związany z popełnianiem błędów jest popełnianie większej liczby błędów".
(s.58-59)


"Po opuszczeniu murów akademii, w której wszystko da się przewidzieć, a egzaminy odbywają się w warunkach ściśle kontrolowanych, to niepohamowane pragnienie sformułowania „poprawnej” odpowiedzi może nam się odbijać czkawką. Metaanalizy wykazują, że średnia korelacja między perfekcjonizmem a wynikami w pracy wynosi zero. Perfekcjoniści radzą sobie z wykonywaniem zadań dokładnie tak samo dobrze jak ich koledzy, a czasem nawet gorzej."
(s.90)

- :D wiem :D więc wcale nie to nie dziwi. I dalej:

"Umiejętności i skłonności przydatne podczas wspinaczki na szkolne czy uczelniane wyżyny po uzyskaniu dyplomu przestają się przydawać."
(s.90)

- szkoda :D
Co mnie tak bawi w tych dwóch powyższych cytatach? Właściwie to nic, to taki śmiech przez łzy ;) po prostu sam jestem ofiarą tego stanu ;)

"Samobiczowanie nie wzmacnia człowieka, tylko go rani. Życzliwość wobec samego siebie nie przejawia się poprzez zamykanie oczu na własne słabości, lecz raczej poprzez pozwolenie sobie na przeżywanie rozczarowań, aby mogły się one stać źródłem wiedzy na przyszłość.Człowiek rozwija się nie wtedy, gdy robi sobie wyrzuty z powodu swoich niepowodzeń, tylko wtedy, gdy je akceptuje i wykorzystuje. /Warto poczuć, że coś jest nie tak./
Perfekcjoniści często się martwią, że nawet pojedyncze niepowodzenie czyni z nich nieudacznika. Wyniki ośmiu projektów badawczych wskazują jednak na to, że ludzie dookoła nie oceniają naszych kompetencji na podstawie jednego tylko wyniku. (…)
Okazuje się, że na etapie oceny umiejętności drugiego człowieka ludzie przywiązują większą wagę do tego, co w życiu osiągnął, niż do tego, co mu się nie udało. (...) Dla ludzi miarą naszego potencjału są nasze największe dokonania, a nie największe porażki. Może więc sami też powinniśmy tak na siebie patrzeć?"
(s.100-101)

- to jest dobre i to jest prawda, każdy to przyzna, kto się trochę zastanowi. Wszystkie gwiazdy i mistrzów pamiętamy przecież z tego, co im się udało, a nie co im się nie udało...

"Psychologowie zaproponowali uczestnikom swoich badań Tetrisa, ponieważ rozegranie kilku partii tego typu gry przynosi pewne bardzo konkretne korzyści w postaci zmiany sposobu konstruowania obrazów przez mózg. Badania sugerują, że Tetris blokuje nieprzyjemne obrazy poprzez aktywizację połączeń w obszarze wizualno-przestrzennym. Układanie spadających kształtów pochłania umysł człowieka do tego stopnia, że przestaje on się zajmować poruszającymi obrazami. Inne gry, na przykład te odwołujące się do wiedzy encyklopedycznej, nie zapobiegają nawrotom niechcianych wspomnień. Trwałość rusztowania o nazwie Tetris wynika z tego, że gra pozwala zwyczajnie ominąć to konkretne wyzwanie."
(s.112)

- to bardzo ciekawe! Muszę przetestować :P (chodzi o każdy poruszający materiał, dramatyczne treści). A może w takim razie warto mieć Tetris zawsze pod ręką? Może zadziała tak też na nieprzyjemne doświadczenia/przeżycia? To też przetestuję! ;)

"Bo ukryty potencjał można odkryć tylko mocą radości."
(s.138)

- prosta rada ale dobra. Nie ma sensu 10 tyś godzin się zajeżdżać jeśli to w ogóle nie przynosi radości.

"Oto zemściłem się sam na sobie poprzez niepołożenie się spać."
(s.160-161)

- autor cytuje tutaj kogoś, ale mi się spodobało, mszczę się też tak, za często ;)


Wspomina też, że kilka lat z tym samym nauczycielem daje lepsze wyniki w nauce uczniom... no ale to chyba jakaś specyfika USA, że co roku jest nowy nauczyciel tego samego przedmiotu? trudno to odnieść do Polski, gdzie są ci sami kilka lat... ale nie wiem czy to aż tak poprawia wyniki polskich uczniów ;)

"Lepiej rozczarować wszystkich innych niż siebie."
(s.311)

- to zdecydowanie muszę sobie zapamiętać ;)


Podoba mi się też wydanie - książka spora, ale jeszcze nie za duża, litery dość duże, więc te 300 stron szybko się czyta... A na koniec jest podsumowania całej treści - to też jest bardzo fajne.

Właściwie książka nie jest instrukcją obsługi, że zrób tak i tak, a odkryjesz co jest Twoim potencjałem i co powinieneś z nim zrobić - no to jest pewien haczyk :D książka raczej przedstawia pewne prawidłowości, może właśnie bardziej pokazuje co może być w Twoim życiu potencjałem... ale to jest dobre i do mnie to trafia.

Za książkę dziękuję wydawnictwu, cieszę się, że mogłem ją przeczytać.

(czytana: 6-10.09.2025)
5-/5 [8/10]

[Mati 'Matimajczyta' · Rating 4 out of 5]

The book’s cover didn’t exactly encourage me to pick it up. The title, however, was a different story, because, after all, each of us, at least from time to time, wonders whether we truly know ourselves and whether we’re using our potential in a way that feels fulfilling. At least I do, every now and then, I catch myself thinking about what else I could do to grow.

The book starts off strong, you can immediately feel that the author has reflected deeply on many things, continues to evolve, and wants to share his discoveries with us, hoping to inspire more awareness of what we do and how we do it. Some of his thoughts might seem simple, even obvious, but the way he expresses them makes it feel as if you’re having a conversation with a wise and friendly uncle. Someone who, despite his age, still keeps an open mind and a genuine curiosity about people and the world.

Some of the ideas discussed here may seem a bit ordinary, so it’s not a scientific book based solely on research. It’s not groundbreaking, but the way the author presents information and his enthusiasm for exploring human development make it a truly uplifting read. And it’s not a childish sort of optimism, it’s heartfelt and sincere.

Do we learn new things about ourselves from it? Not necessarily, but we do learn about the mechanisms that help us understand ourselves better. In fact, the book mainly focuses on how to create personal space for self-discovery. The very concept of “potential” is already an oversimplification, and that’s what makes this book interesting, as it leans into that ambiguity. While it has the feel of a self-help guide, it’s really more of a collection of clues on how to use different human traits and cognitive functions in areas that interest us or how to discover what truly excites us.

I especially enjoyed the chapter on the “sponge mechanism”, because I personally base much of my learning process on that approach, though I had never called it that before. It’s an intriguing perspective. I also appreciated the author’s optimism, expressed through the idea that everyone is an unpolished diamond. In many books, and in both traditional and modern media, there’s often this quiet suggestion that success or growth is reserved for a select few. That’s simply not true, but for it to not be true, you have to dedicate time and effort to working on yourself. And I think many people, myself included, notice how others often reach for shortcuts. If that’s the kind of path someone is looking for, this book definitely won’t help, but it will inspire those genuinely willing to grow.