Na een halve eeuw in het buitenland te hebben doorgebracht, keren de zusters Felicia en Nina terug naar het huis van hun jeugd in een Nederlands dorp, om de verkoop ervan te regelen. Een zomer lang blijven ze daar, te midden van het weelderige groen van de villawijk. Hun aanwezigheid brengt een vage onrust teweeg onder de buurtgenoten, die herinnerd worden aan het verleden. De betovering die jarenlang van het Blauwe Huis uitging, en die aan de afwezige zussen een sprookjesachtig aura verleende, zal tijdens deze zomer verdwijnen en zich tegen hen keren. (tekst uitgever) JM
Hella S. Haasse (1918 - 2011) was born in Batavia, modern-day Jakarta. She moved to the Netherlands after secondary school. In 1945 she debuted with a collection of poems, entitled Stroomversnelling (Momentum). She made her name three years later with the novella given out to mark the Dutch Book Week, Oeroeg (The Black Lake, 1948). As with much of her work, this tale of the friendship between a Dutch and an Indonesian boy has gained the status of a classic in the Netherlands. Titles such as Het woud der verwachting (In a Dark Wood Wandering, 1949), Een nieuwer testament (Threshold of Fire, 1966) and Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (Mrs Bentinck or Irreconcilable in Character, 1978) have been greatly enjoyed by several generations.
Een roman met een bijzondere compositie. Haasse speelt een vernuftig spel met het verstrekken van informatie aan de lezer. Het is even wennen aan het bloemrijk taalgebruik met vele bijzinnen. Maar dat levert wel op dat je na 100 pagina’s al het gevoel hebt een hele roman te hebben gelezen. Je wordt meegezogen en daarmee onderdeel van (familie-) verwikkelingen in een Nederlands dorp en in Zuid-Amerika, met uitgebreid gedocumenteerd de politieke situatie aldaar. Het einde lijkt open, want waar is Wanda gebleven? Maar dat is slechts schijn, gevat in het subtiele woordenspel van Haasse.
Dit is het eerste boek van Hella S. Haasse dat me niet kan bekoren. Aanvankelijk had ik moeite me aan te passen aan haar klassieke, maar toch vlotte schrijfstijl. Je merkt duidelijk dat er anders geschreven wordt vandaag. Maar het is vooral het verhaal dat me niet kon boeien. Het basisverhaal rond twee zussen die terugkeren naar het ouderlijk huis in Nederland wordt aangevuld met ontzettend veel zijpersonages en subplots. Op een bepaald moment dacht ik verzeild te zijn geraakt in een scenario van Desperate Housewives. Het ging zelfs zo ver dat ik in gedachten de Desperate-acteurs de dialogen hoorde en zag uitspreken. Zoiets verwacht je toch niet van een boek van Hella S. Haasse! Enfin, het blijft een dijk van een schrijfster en haar boeken die ik nog op het schap heb staan, lees ik sowieso ook uit. Maar ik wacht er nog even mee.
Bij lange na niet zo betoverend als Heren van de Thee, maar ik was wel heel benieuwd naar de levensloop van de zussen. En het legt ook twee werelden bloot waar veel van onze levens wel in te herkennen zijn. En ik vond de monoloog van de buurt als wezen heel tof. De Buurt vertelde haar eigen verhaal over de zussen. Door de oordelen sijpelt heel sterk dat typerende buurtkarakter heen.
In fact I didn't think much of this 1986 novel. So cerebral. So much 'talking about' rather than 'showing' characters' feelings and inner life. OK, it was kind of interesting to hear about various aspects of Argentine society, the top and the bottom, and what happened to those who protested the dictatorship of the 70s. Too many sentences I had to reread because their structure was too complex to grasp the first time; this to me really interrupts the story.
Apart vormgegeven, met een soort ‘rei’ als commentaar op de gebeurtenissen. Zeker niet haar beste werk, en dat koor hoeft van mij eigenlijk ook niet, terwijl ik het gegeven wel interessant vond. Wel een koor trouwens dat niet in de gaten had wat er echt aan de hand was, maar meer interesse had in de eigen bekrompen wereld. Eigenlijk is het meer als een toneelstuk geschreven op die manier: en toneelstukken lezen nooit zo prettig vind ik
I am deeply impressed by Haasse's ability to show the reader the core of a character just by one or two sentences. I feel like saying more, but I can't really construct any comprehendable sentences at the moment, maybe later.
Citaat : Het Blauwe Huis, dat was er voor de wijk, heeft altijd iedere vorm van aandrang van buitenaf ; het liet zich niet inlijven. Wij waren in de ban van dat blauw, dat zich zo opvallend onderscheidde van ons groen, ons kleine rijk van evergreens. Review : Hella Haasse (1918) was een gevierd Nederlands schrijfster die in Batavia werd geboren en Scandinavische letteren studeerde. Ze bezocht ook nog de toneelschool en speelde van 1943 tot 1947 in het cabaret van Wim Sonneveld, voor wie ze talloze teksten en liedjes schreef. Op literair vlak debuteerde ze met de dichtbundel Stroomversnelling (1945) en werd meteen bekend met haar novelle Oeroeg die ze in1948 als boekenweekgeschenk schreef en waarin ze haar Indische jeugdherinneringen verwerkte. Oeroeg is nooit uit de belangstelling geweest en behoort nu vast en zeker tot de Nederlandse klassiekers. Op 30 september 2011 overleed ze.
Berichten van het Blauwe Huis is een verhaal over mensen en hun verlangen naar rust in een landelijke omgeving en vooral over hoe die rust op een dag verstoord wordt door twee niet meer zo jonge dames: Felicia van Wicke en Nina Sanglar, beiden geboren Lunius. Lang geleden brachten zij hun jeugd door in een oude villawijk van een plaats ergens midden in het land; in het 'Blauwe Huis', om precies te zijn. Nu zijn zij, na een afwezigheid van vele jaren, teruggekomen om een punt te zetten achter het verleden: het huis zal verkocht worden om plaats te maken voor een serviceflat. Maar voor het zover is heeft dat verleden zich eerst nog in alle hevigheid aan hen gemanifesteerd en voor beide vrouwen is dat geen plezierige ervaring. Felicia wordt gedwongen onder ogen te zien hoezeer haar huwelijk met de diplomaat Roelof van Wicke, alweer enkele jaren geleden overleden, mislukt was en hoezeer zij haar kinderen van zich vervreemd heeft. Nina moet ervaren dat haar verleden als strijdster voor de mensenrechten in Argentinië nog geen gesloten boek is, niet in het minst door de dubieuze rol die haar stiefzoon in de wereld van terrorisme speelt.
Verder is hun komst naar de wijk de directe aanleiding tot de eerste echte vrijheidsdaad van Wanda Meening, die met haar gezin in het voormalige koetshuis woont. Zij verlaat haar man Diederik, woont een tijdje in in Amsterdam en verdwijnt dan spoorloos. Ook Nora Munt, Wanda's buurvrouw, kiest tenslotte voor de vrijheid, maar zij krijgt hierdoor in elk geval niet wat zij ervan verwachtte. Het laatste woord is aan de bewoners van de wijk, alom tegenwoordig en goed geïnformeerd. Een mooi en gevoelig boek over vier vrouwen wier levens op een vreemde manier in mekaar verweven is.
Ik heb dit boek gelezen voor de herfstuitdaging 2019 van de Netherlands & Flanders group.
De roman, of eigenlijk de novelle, Berichten van het Blauwe Huis van Hella S. Haasse, vond ik bijzonder interessant qua opbouw. Voordat het eigenlijke verhaal begint wordt er een citaat gegeven van R.Z. Sheppard ”Strictly speaking there are no sins of omission in fiction. A novelist can leave out whatever he wishes’. Dit citaat vergrootte mijn interesse in het boek 😃
Meteen in het begin wordt al duidelijk dat Wanda Meening verdwenen is, en niemand schijnt te weten waar naar toe. Het cursief gedrukte begin, iets dat door het boek heen wordt herhaald, heeft iets van een ‘rei’, een koor uit de klassieke oudheid. (Dit wordt in het laatste hoofdstuk overigens ook bevestigd).
Het verhaal gaat over de twee gezusters Lunius, Felicia Wicke-Lunius en Nina Sanglar-Lunius, die in de laatste maanden vóór de sloop terugkeren naar de villa het ‘Blauwe Huis’, zo genoemd vanwege de blauw geglazuurde dakpannen, waar ze hun jeugd hebben doorgebracht. (De zussen hebben allebei een halve eeuw in het buitenland doorgebracht, zijn nu beiden in de zestig, weduwen, en waren eigenaar van het Blauwe Huis dat aan een stichting is verkocht en gesloopt zal worden om er service appartementen neer te kunnen zetten.)
In het eerste hoofdstuk wordt gesuggereerd dat de twee gezusters invloed zouden hebben gehad op de verwikkelingen die hebben plaatsgevonden, maar ik weet dat nog niet zo net; mogelijk zouden de verwikkelingen ook hebben plaatsgevonden als de twee zussen niet naar het Blauwe Huis waren teruggekeerd.
Ik bleef aan het eind van het boek met een aantal vraagtekens zitten, hetgeen, gezien het citaat aan het begin, ongetwijfeld de bedoeling is geweest van Hella Haasse 😉
Haasse zet een mystieke sfeer neer in dit boek. Ze schrijft heel beeldend, het boek voelde als een droom. Ze heeft voor mij de personages zo neergezet dat ik meteen nieuwsgierig naar ze was, ik wilde de geheimen net als de waarnemers (het koor dat in schuingedrukte zinnen in tien hoofdstukken aan het woord is) ontrafelen, om er vervolgens achter te komen dat er misschien wel helemaal geen geheimen waren. Dit boek voelde voor mij als een afscheid, een terugblik naar een beter verleden, een nostalgische ervaring, maar dan sprookjesachtig beschreven. Ik vond het thema Argentinië ook boeiend, de Vuile Oorlog waarin Jorge Videla aan het hoofd stond van een dictatoriaal regime, een militaire junta waarin talloze mensen verdwenen zijn. Het is een mooi thema om ook de tegenstellingen tussen de zussen te duiden. Toch meen ik dat het boek naast dit realistische thema dus dieper gaat, het is voor mij meer een uiting van de tijd en hoe mooie periodes langzaam overgaan in nieuwe fases, en ook hoe mensen veranderen maar ook eigenlijk altijd hetzelfde blijven. Hoewel afscheid centraal staat in het verhaal, kon ik moeilijk afscheid nemen van het boek na het lezen van de laatste pagina. Ik bleef namelijk nog met veel vragen zitten. Wat is er nou echt met Wanda gebeurd? En welke rol speelt Pepe in het leven van Nina? Maar dan herinner ik me de quote aan het begin van het boek, een quote van R.Z Sheppard: ‘Strictly speaking there are no sins of omission in fiction. A novelist can leave out whatever (s)he wishes.’
J'ai vraiment aimé lire ce livre: la narration, changeante, est prenante, le déroulement de l'histoire entretient le mystère, les personnages sont bien décrits, un rapport à l'histoire avec un grand H apporte un arrière-plan intéressant. Mais, hé oui, il y a un mais, au final, je ne suis pas vraiment convaincue, comme s'il manquait quelque chose, une sorte de "tout ça pour ça". Le rapport à l'histoire avec un grand H, en particulier, reste un peu trop flou à mon goût, survolé, en quelque sorte. Même s'il n'était pas forcément voulu par l'auteure d'aller plus loin sur ce point, ça me laisse un peu sur ma faim.
Berichten van het Blauwe Huis is wat apart geschreven, met af en toe hoofdstukken vanuit het wij-perspectief, als een soort koor dat de gebeurtenissen van de zijlijn meekrijgt en ook een hoofdstuk dat geschreven is als een script. Dat laatste werkte naar mijn idee niet, maar de kooor-hoofdstukken maakten het verhaal interessant, anders dan andere boeken. Haasses beschrijvende schrijfstijl is prettig en zet een mooie sfeer neer.
Ik had wat moeite in het verhaal te komen, misschien door de wisselende schrijfstijlen. Het koor was een leuke keuze, en waren de hoofdstukken die ik het meest interessant vond om te lezen. Het is geen slecht verhaal, absoluut niet. En het is ook zéker niet slecht geschreven. Maar het zal me niet heel lang bij blijven denk ik.