What do you think?
Otmars zonen #2
De jaknikker
In De jaknikker lijken de kaarten te worden gelegd die in Otmars zonen geschud zijn: verhalen, verledens en karakters botsen op elkaar en raken verknoopt – in de kou van Sakhalin Island en Moskou, aan de kust van Los Angeles en de straten van Bonn, maar ook in de bedrieglijk huiselijke sferen van Leiden en Eindhoven.
Maar is dat wel zo? Kiemcel is in ieder geval de hereniging tussen een bastaardzoon, Ludwig Smit, en zijn verwekker, Shell-CEO Johan Tromp. Deed eerstgenoemde er verstandig aan assistent te worden van zijn nietsvermoedende vader? Tromp denkt ondertussen dat hij grotere problemen heeft: de journaliste Isabelle Orthel. Maar die heeft meer oog voor het merkwaardige duo Eulenpesch en Appelqvist en hun teruggevonden Beethoven-sonate. En is het tenslotte niet Tromps echtgenote Barbara die aan de touwtjes trekt?
De jaknikker gaat over misgrijpen, ongewenst bezoek, en krijgen wat je niet wilde hebben.
Maar is dat wel zo? Kiemcel is in ieder geval de hereniging tussen een bastaardzoon, Ludwig Smit, en zijn verwekker, Shell-CEO Johan Tromp. Deed eerstgenoemde er verstandig aan assistent te worden van zijn nietsvermoedende vader? Tromp denkt ondertussen dat hij grotere problemen heeft: de journaliste Isabelle Orthel. Maar die heeft meer oog voor het merkwaardige duo Eulenpesch en Appelqvist en hun teruggevonden Beethoven-sonate. En is het tenslotte niet Tromps echtgenote Barbara die aan de touwtjes trekt?
De jaknikker gaat over misgrijpen, ongewenst bezoek, en krijgen wat je niet wilde hebben.
688 pages, Paperback
First published September 19, 2025
About the author
Peter Buwalda
25 books266 followersPeter Buwalda is a Dutch writer. He was a journalist and an editor at several publishers. He was co-founder of literary music magazine Wah-Wah and wrote stories and essays for De Gids, Vrij Nederland, Bunker Hill and Hollands Maandblad. In September 2010 he made his debut with the novel Bonita Avenue. It received a magnificent reception and became a bestseller. It was awarded the Academica Debutantenprijs, the Selexyz Debuutprijs and the Tzumprijs and was nominated for nine awards including the AKO Literatuurprijs, the Libris Literatuur Prijs, the KANTL Proza Prijs, the NS Publieksprijs and De Gouden Strop 2011.
The translation rights were sold to countries such as Germany, Spain, Italy and France.
The translation rights were sold to countries such as Germany, Spain, Italy and France.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 179 reviews
October 17, 2025
Wat mij betreft een teleurstellend vervolg op Otmars Zonen. De vertelwijze waar ik zo’n fan van was in het eerste deel vind ik hier net wat minder goed uitgewerkt: de veel grotere sprongen in de tijd zorgen voor wat weinig uitleg over bepaalde karakterontwikkelingen (hoe is Ludwig opeens zo zelfverzekerd als tassendrager?) en ook de wisseling van perspectief en verleden tijd voelen gekunstelder.
Maar vooral het plot maakt rare sprongen: er wordt gewisseld naar mijns inziens oninteressante personages (Tosca? Ulrike?? Dat hele stuk in Amerika?) en dingen worden te ver doorgevoerd, waardoor je als lezer je enthousiasme en interesse voor de drie hoofdpersonages en het einde echt verliest. Met als kers op de taart een compleet crazy raamvertelling waaruit blijkt dat het verhaal waar je al 1000 pagina’s in zit allemaal niet ‘echt’ is en er bovendien enorm veel spoilers worden gedaan waarmee wat mij betreft de kracht van het originele verhaal totaal onderuit gehaald wordt.
Maar vooral het plot maakt rare sprongen: er wordt gewisseld naar mijns inziens oninteressante personages (Tosca? Ulrike?? Dat hele stuk in Amerika?) en dingen worden te ver doorgevoerd, waardoor je als lezer je enthousiasme en interesse voor de drie hoofdpersonages en het einde echt verliest. Met als kers op de taart een compleet crazy raamvertelling waaruit blijkt dat het verhaal waar je al 1000 pagina’s in zit allemaal niet ‘echt’ is en er bovendien enorm veel spoilers worden gedaan waarmee wat mij betreft de kracht van het originele verhaal totaal onderuit gehaald wordt.
October 24, 2025
Aan het einde overheerst toch de teleurstelling. Otmars zonen was zo heerlijk spectaculair en groots, dat het aan het begin van De jaknikker lastig was om erin te komen. Na honderd bladzijden lukte dat, en alles was goed. Het constante in-het-hoofd-zitten irriteerde enigszins, en het leek wel of ieder personage als Buwalda denkt, maar soit. Echter, de wending tegen het einde van het boek (of moet ik zeggen: van het boek in het boek in het boek?) maakte het lezen nodeloos ingewikkeld. Het slot ervoer ik daardoor niet echt als slot, opgelucht sloeg ik de roman dicht. Zonde.
October 2, 2025
Fantastisch. Nóg beter dan Otmars Zonen. Er staat geen woord te veel in en de plottwist is echt van een andere planeet. Duizelingwekkend en vervreemdend.
Je merkt aan alles dat deze roman gewoon ijzersterk in elkaar zit. Het draait zich gaandeweg helemaal vast - op een weergaloze manier en dus niet negatief - en weet zich er dan met een meesterlijke truc uit te draaien, wat de lezer verbijsterd achterlaat. Elk personage wordt tot in de finesse uitgewerkt en daarmee komen ze echt tot leven. Het laatste deel brengt de lezer even in grote verwarring maar brengt een laag die de roman nóg beter maakt, tot mijn verbazing.
Buwalda is als een bokser die de kampioenswedstrijd wint. Hij heeft oneindig getraind, kent de sterke en zwakke punten van zijn tegenstander, weet wat welke stoot precies teweegbrengt en wanneer hij ze in moet zetten. Hij slaat ons uit het lood en laat ons verbluft achter, gedwongen toe te geven dat hij dit vak tot in de puntjes beheerst.
Je merkt aan alles dat deze roman gewoon ijzersterk in elkaar zit. Het draait zich gaandeweg helemaal vast - op een weergaloze manier en dus niet negatief - en weet zich er dan met een meesterlijke truc uit te draaien, wat de lezer verbijsterd achterlaat. Elk personage wordt tot in de finesse uitgewerkt en daarmee komen ze echt tot leven. Het laatste deel brengt de lezer even in grote verwarring maar brengt een laag die de roman nóg beter maakt, tot mijn verbazing.
Buwalda is als een bokser die de kampioenswedstrijd wint. Hij heeft oneindig getraind, kent de sterke en zwakke punten van zijn tegenstander, weet wat welke stoot precies teweegbrengt en wanneer hij ze in moet zetten. Hij slaat ons uit het lood en laat ons verbluft achter, gedwongen toe te geven dat hij dit vak tot in de puntjes beheerst.
Read
August 14, 2026Ja… eerlijk gezegd weet ik niet of Buwalda in staat is een roman te schrijven waarin ik niet compleet wordt meegezogen. Op de eerste pagina beschrijft hij de hoek van een bank waarop iemand obsessief romans leest als een “kuil die zich tijdens hun Sakhalinse regime gevormd heeft naar zijn inerte kont”. En los van het feit dat deze zinssnede ook wel een beetje mijn huiskamer gedurende de afgelopen week beschrijft, is het tekenend voor de rest van de roman – waarin hij elke alinea wel een stuk of vijf zinsstructuren, bijvoeglijk naamwoorden of homerische vergelijkingen gebruikt die je bij geen enkele andere schrijver ziet, maar die je desondanks op een thrillertempo door het boek heen loodsen. Zeker de dialogen voelen heel natuurlijk, in de manier waarop de personages vaak lang en enigszins ongrammaticaal praten – maar tegelijkertijd ook prachtig en vaak hilarisch gestileerd.
Over Otmars Zonen schreef ik dat ik zelden een boek lees dat ik meteen wil openslaan zodra ik wat vrije minuten heb; en ook deze keer – zelfs zonder gedeelte dat zo memorabel is als de absinth-episode – deed Buwalda me afvragen waarom je ’s zomers een vliegticket naar de andere kant van de wereld zou boeken als je ook gewoon in de Breestraatse Slegte een exemplaar van De Jaknikker kan kopen.
Maar toch… lijkt Buwalda op een gegeven moment bijna te proberen om iets niet meeslepends te schrijven. Ik wist de notoire twist al van tevoren (volgens Buwalda mag je die ook gewoon aan iedereen spoilen), en was in zekere zin ook positief verrast dat die pas na 450 meeslepende pagina’s arriveerde. Helaas zit ik dus niet in het kamp dat die draai vervolgens ook echt ga verdedigen.
Het is niet zo dat ik niet begrijp wat Buwalda probeert te doen. In een interview heeft hij ooit gezegd dat hij geen kinderen wil, omdat hij nooit zo veel van ze zou kunnen houden als van Philip Roths American Pastoral. Ik denk ook dat Buwalda’s meta-laag hier vrij nadrukkelijk in Roths werk is geankerd. Met als belangrijkste verschil dat Roth die metaheid altijd van tevoren incalculeerde, waardoor het een essentieel deel van het plot werd.
Buwalda was er in interviews daarentegen open over dat deze epifanie hem te binnenschoot tijdens een writer’s block – en helaas merk je dat wel. De meerdere climaxen waar al meer dan duizend pagina’s naartoe wordt gebouwd – Tosca’s optreden, de authenticiteit van het Beethoven-opus, Isabelles lot – worden bijna samenvattend afgedaan; en de opeens nog grotere hoeveelheid vieze seks krijgt een wel heel erg hoog Oedipus-gehalte. Zelfs de schrijfstijl lijkt steeds slordiger te worden.
En tuurlijk, het boek merkt zelf ook op dat alle gebeurtenissen wel heel erg toevallig zijn, dat de locaties opeens overdreven snel afwisselen, dat zo’n verkitschering van de Holocaust typisch Amerikaans is. Alleen maakt het benoemen daarvan het verhaal niet automatisch interessant – zeker wanneer het wat mij betreft niet echt iets inzichtelijks te zeggen heeft over de verhouding tussen literatuur en de werkelijkheid.
Al dat geklaag neemt overigens niet weg dat ik alsnog door de laatste 250 pagina’s heenroetsjte. Een mindere Buwalda blijft nog altijd Buwalda (die neiging om slotaktes af te raffelen zie je overigens ook veel bij Roth). Op een bepaalde manier ben ik vreemd genoeg benieuwder geworden naar Buwalda’s volgende boek. Volgens de aftellende structuur hebben we nog 45 hoofdstukken tegoed. Als De Jaknikker netjes met een klifhanger was geëindigd, hadden we gewoon geweten dat we nog eens ik-weet-niet-hoeveel-jaar op het vervolg moesten wachten. Nu moeten we daarbovenop ook nog eens tegemoetzien wat we überhaupt gaan krijgen: toch nog dat beloofde vervolg waar hij nogal vaag over doet in interviews? Een compleet losstaande roman? Nog een meta-laag? Ik sta alvast bij de Slegte.
Over Otmars Zonen schreef ik dat ik zelden een boek lees dat ik meteen wil openslaan zodra ik wat vrije minuten heb; en ook deze keer – zelfs zonder gedeelte dat zo memorabel is als de absinth-episode – deed Buwalda me afvragen waarom je ’s zomers een vliegticket naar de andere kant van de wereld zou boeken als je ook gewoon in de Breestraatse Slegte een exemplaar van De Jaknikker kan kopen.
Maar toch… lijkt Buwalda op een gegeven moment bijna te proberen om iets niet meeslepends te schrijven. Ik wist de notoire twist al van tevoren (volgens Buwalda mag je die ook gewoon aan iedereen spoilen), en was in zekere zin ook positief verrast dat die pas na 450 meeslepende pagina’s arriveerde. Helaas zit ik dus niet in het kamp dat die draai vervolgens ook echt ga verdedigen.
Het is niet zo dat ik niet begrijp wat Buwalda probeert te doen. In een interview heeft hij ooit gezegd dat hij geen kinderen wil, omdat hij nooit zo veel van ze zou kunnen houden als van Philip Roths American Pastoral. Ik denk ook dat Buwalda’s meta-laag hier vrij nadrukkelijk in Roths werk is geankerd. Met als belangrijkste verschil dat Roth die metaheid altijd van tevoren incalculeerde, waardoor het een essentieel deel van het plot werd.
Buwalda was er in interviews daarentegen open over dat deze epifanie hem te binnenschoot tijdens een writer’s block – en helaas merk je dat wel. De meerdere climaxen waar al meer dan duizend pagina’s naartoe wordt gebouwd – Tosca’s optreden, de authenticiteit van het Beethoven-opus, Isabelles lot – worden bijna samenvattend afgedaan; en de opeens nog grotere hoeveelheid vieze seks krijgt een wel heel erg hoog Oedipus-gehalte. Zelfs de schrijfstijl lijkt steeds slordiger te worden.
En tuurlijk, het boek merkt zelf ook op dat alle gebeurtenissen wel heel erg toevallig zijn, dat de locaties opeens overdreven snel afwisselen, dat zo’n verkitschering van de Holocaust typisch Amerikaans is. Alleen maakt het benoemen daarvan het verhaal niet automatisch interessant – zeker wanneer het wat mij betreft niet echt iets inzichtelijks te zeggen heeft over de verhouding tussen literatuur en de werkelijkheid.
Al dat geklaag neemt overigens niet weg dat ik alsnog door de laatste 250 pagina’s heenroetsjte. Een mindere Buwalda blijft nog altijd Buwalda (die neiging om slotaktes af te raffelen zie je overigens ook veel bij Roth). Op een bepaalde manier ben ik vreemd genoeg benieuwder geworden naar Buwalda’s volgende boek. Volgens de aftellende structuur hebben we nog 45 hoofdstukken tegoed. Als De Jaknikker netjes met een klifhanger was geëindigd, hadden we gewoon geweten dat we nog eens ik-weet-niet-hoeveel-jaar op het vervolg moesten wachten. Nu moeten we daarbovenop ook nog eens tegemoetzien wat we überhaupt gaan krijgen: toch nog dat beloofde vervolg waar hij nogal vaag over doet in interviews? Een compleet losstaande roman? Nog een meta-laag? Ik sta alvast bij de Slegte.
October 17, 2025
Wat een boek, Junge! Door de bijzondere stijl van Buwalda sjees je door het verhaal heen. Totdat datzelfde verhaal zichzelf na tweederde boek helemaal kantelt, draait en dubbelvouwt. Met die wisseling had ik dan weer wat moeite. Beter dan Otmars Zonen, net wat minder dan Bonita Avenue.
October 4, 2025
"Het naïeve lezen werd vervangen door iets anders, door een aanzwellend onbehagen, een krakend, woekerend besef. Iets zaaide zich uit, een vermoeden, een zekerheid. Voor mij was de tijd in haar manuscript geen as, maar iets anders, een kraai die meehupte met mijn traag afstervende vertrouwen in haar intenties, alsof mijn levensmoed en zelfs die van het boek, hoofdstuk na hoofdstuk afnemen."
Peter Buwalda is wat mij betreft een van de meest fascinerende figuren uit de hedendaagse literatuur. Dat heeft er ook mee te maken dat Bonita Avenue een van de eerste romans was die mij helemaal omver blies, maar ook met hoe hij zich positioneert ten opzichte van de rest van de Nederlandse schrijvers. Hij is haast de enige die zichzelf nog jarenlang opsluit om een boek te schrijven en ik ken niemand die literatuur zo serieus neemt als hij.
De verwachtingen waren dan ook hooggespannen, zeker nadat elk nieuwjaar De Volkskrant polshoogte kwam nemen bij Buwalda en elk jaar afgescheept werd met weer een nieuwe verschijningsdatum. Ik had meer zin in de Jaknikker als losstaand boek dan als het vervolg op Otmars Zonen, want daar stond me zes jaar na dato eigenlijk vrij weinig meer van bij. Maar goed dat De Bezige Bij er een inlegvel met samenvatting bij heeft gedaan, zodat ik niet eerst weer aan Otmars Zonen hoefde te beginnen.
Dan het boek zelf, de cliffhanger waar Otmars Zonen mee eindigt krijgt direct vervolg en het viel me op dat het me geen enkele moeite kostte om zo weer in het verhaal te komen, alsof ik de personages toch een stuk beter kende dan ik dacht. Alle opgezette verhaallijntjes gaan achteloos door waar ze gebleven waren en Buwalda heeft duidelijk veel lol in het schrijven ervan. De kou van Sakhalin, Ludwig die handig tussen iedereen in manoeuvreert, Dolf en Ulrike die kibbelend de wereld overtrekken, ik genoot er allemaal van.
Ook in dit boek laat Buwalda wat mij betreft weer zien een van de beste stilisten van Nederland te zijn. Hij schrijft met een zekere sjeu, alsof het allemaal totaal geen moeite kost, er zit veel vaart in het boek en ik heb vaak gelachen om de taalvondsten van de schrijver. Als Ludwig Smit daadwerkelijk tassendrager van Johan Tromp wordt kan het verhaal dan écht op gang komen. Dat verhaal dendert door: Johan wil Isabelle dwarsbomen, Ludwig wordt daarvoor ingezet, Isabelle wil Johan onderuit halen en Dolf volgen voor een docu, waar ze Ludwig weer voor nodig heeft.
Alles grijpt in elkaar, met het risico dat het allemaal wat te bedacht overkomt. Het boek leest bij vlagen als een goede spionageroman, wat prima is, maar waar niet direct mijn voorkeur ligt. Op gegeven moment schreef ik in mijn notities "ik snap alles en dat is niet per se positief". Buwalda lijkt zo bezig met zijn opgeklopte, grootse verhaal dat hij bij tijd en wijlen vergeet er meer diepte in te brengen. De trein dendert door, tegelijkertijd lijkt het verhaal niet ergens op af te stevenen.
En dan komt die diepere laag er toch, het gevolg van een 'epifane aanval' die Buwalda kreeg tijdens het schrijfproces. Het hele boek wordt op zijn kop gezet en er worden een paar meta-lagen aangeboord. Ik houd van verhalen met een onconventionele vertelstructuur en toen ik eenmaal doorhad wat er hier aan de hand was, was ik opgetogen. Het leek net de oppepper die het verhaal inmiddels wel kon gebruiken.
Omdat Buwalda zijn hele verhaal op losse schroeven zet word je zelfs als lezer ook weer even aan het werk gezet om erachter te komen hoe het nou precies zit, alsof die verzameling aan personages zonder meta-laag niet al genoeg was om bij te houden. Maar als je eindelijk doorhebt hoe de vork in de steel zit, blijft de schrijver zelf maar heen en weer schakelen tussen de twee verhalen in het boek. Voor mij werkte het aanbrengen van de dubbele laag wel, maar niet hoe die vervolgens werd ingezet. Het kwam over als een truc die Buwalda inzette om steeds maar te laten zien hoe hij de werkelijkheid in het boek had verdraaid, hoe het echt zat. Terwijl hij wat mij betreft helemaal had mogen overschakelen op Hein, Clock en Anna-Luna en alle personages uit Otmars Zonen had mogen laten voor wat ze zijn.
In die tweede verhaallijn viel me ook pas echt op wat voor verdorven wereld eigenlijk wordt neergezet in de Jaknikker. Als je erop gaat letten heeft niemand het beste met de ander voor, wordt er gelogen, bedrogen, machtsspelletjes gespeeld. De neerslachtigheid vliegt om de oren in stukken als: "niets verandert hier wezenlijk, zeker de Bijenkorf met z'n groene gevel niet, alleen het in en uit zoemend volk sterft af en vervangt zichzelf" of "als die God van ze bestaat, dan is het de duivel. Al die nare spelletjes voortdurend." Er is sprake van inteelt en het mogelijk van het balkon afgooien van baby's, allemaal wel erg extreem.
Buwalda vliegt uit de bocht, maar ik denk dat hij dat heel bewust doet. Het boek lijkt tegen het einde meer op een pastiche dan op het conventionele verhaal waar je dacht dat het op zou uitdraaien. Het ene verhaal in het boek is nóg extremer gemaakt dan het andere. Daar reflecteert hij al schrijvende ook weer op, maar ergens voelt het ook als een uitweg. Waarom niet meer ingaan op de binnenwereld van wat zijn getroebleerde hoofdpersonen allemaal voelen? Zoals Tromp: "leeg vanbinnen, ze hebben hem, net als zijn huis, uitgeruimd, leeggemaakt. Hij is een holle man."
"Levens zijn slecht geplotte romans" wordt op een gegeven moment geopperd. Buwalda heeft twee verhalen expres slecht geplot, maar waarom? Als experiment, stijloefening, het genoegen van het in de fik zetten van je eigen verhaal? De bedoeling ervan ontging me eigenlijk een beetje.
Dit boek werkte voor mij niet in alle facetten, maar veel zal voor mij ook afhangen van deel drie. Hierover heeft de schrijver zelf gezegd dat de eerste twee delen samen "een planeet vormen, waar deel drie als een maan omheen kan cirkelen." Laat die maan dan maar snel komen, want uitstekend leesbaar en interessant gaat dat hoe dan ook wel worden.
Peter Buwalda is wat mij betreft een van de meest fascinerende figuren uit de hedendaagse literatuur. Dat heeft er ook mee te maken dat Bonita Avenue een van de eerste romans was die mij helemaal omver blies, maar ook met hoe hij zich positioneert ten opzichte van de rest van de Nederlandse schrijvers. Hij is haast de enige die zichzelf nog jarenlang opsluit om een boek te schrijven en ik ken niemand die literatuur zo serieus neemt als hij.
De verwachtingen waren dan ook hooggespannen, zeker nadat elk nieuwjaar De Volkskrant polshoogte kwam nemen bij Buwalda en elk jaar afgescheept werd met weer een nieuwe verschijningsdatum. Ik had meer zin in de Jaknikker als losstaand boek dan als het vervolg op Otmars Zonen, want daar stond me zes jaar na dato eigenlijk vrij weinig meer van bij. Maar goed dat De Bezige Bij er een inlegvel met samenvatting bij heeft gedaan, zodat ik niet eerst weer aan Otmars Zonen hoefde te beginnen.
Dan het boek zelf, de cliffhanger waar Otmars Zonen mee eindigt krijgt direct vervolg en het viel me op dat het me geen enkele moeite kostte om zo weer in het verhaal te komen, alsof ik de personages toch een stuk beter kende dan ik dacht. Alle opgezette verhaallijntjes gaan achteloos door waar ze gebleven waren en Buwalda heeft duidelijk veel lol in het schrijven ervan. De kou van Sakhalin, Ludwig die handig tussen iedereen in manoeuvreert, Dolf en Ulrike die kibbelend de wereld overtrekken, ik genoot er allemaal van.
Ook in dit boek laat Buwalda wat mij betreft weer zien een van de beste stilisten van Nederland te zijn. Hij schrijft met een zekere sjeu, alsof het allemaal totaal geen moeite kost, er zit veel vaart in het boek en ik heb vaak gelachen om de taalvondsten van de schrijver. Als Ludwig Smit daadwerkelijk tassendrager van Johan Tromp wordt kan het verhaal dan écht op gang komen. Dat verhaal dendert door: Johan wil Isabelle dwarsbomen, Ludwig wordt daarvoor ingezet, Isabelle wil Johan onderuit halen en Dolf volgen voor een docu, waar ze Ludwig weer voor nodig heeft.
Alles grijpt in elkaar, met het risico dat het allemaal wat te bedacht overkomt. Het boek leest bij vlagen als een goede spionageroman, wat prima is, maar waar niet direct mijn voorkeur ligt. Op gegeven moment schreef ik in mijn notities "ik snap alles en dat is niet per se positief". Buwalda lijkt zo bezig met zijn opgeklopte, grootse verhaal dat hij bij tijd en wijlen vergeet er meer diepte in te brengen. De trein dendert door, tegelijkertijd lijkt het verhaal niet ergens op af te stevenen.
En dan komt die diepere laag er toch, het gevolg van een 'epifane aanval' die Buwalda kreeg tijdens het schrijfproces. Het hele boek wordt op zijn kop gezet en er worden een paar meta-lagen aangeboord. Ik houd van verhalen met een onconventionele vertelstructuur en toen ik eenmaal doorhad wat er hier aan de hand was, was ik opgetogen. Het leek net de oppepper die het verhaal inmiddels wel kon gebruiken.
Omdat Buwalda zijn hele verhaal op losse schroeven zet word je zelfs als lezer ook weer even aan het werk gezet om erachter te komen hoe het nou precies zit, alsof die verzameling aan personages zonder meta-laag niet al genoeg was om bij te houden. Maar als je eindelijk doorhebt hoe de vork in de steel zit, blijft de schrijver zelf maar heen en weer schakelen tussen de twee verhalen in het boek. Voor mij werkte het aanbrengen van de dubbele laag wel, maar niet hoe die vervolgens werd ingezet. Het kwam over als een truc die Buwalda inzette om steeds maar te laten zien hoe hij de werkelijkheid in het boek had verdraaid, hoe het echt zat. Terwijl hij wat mij betreft helemaal had mogen overschakelen op Hein, Clock en Anna-Luna en alle personages uit Otmars Zonen had mogen laten voor wat ze zijn.
In die tweede verhaallijn viel me ook pas echt op wat voor verdorven wereld eigenlijk wordt neergezet in de Jaknikker. Als je erop gaat letten heeft niemand het beste met de ander voor, wordt er gelogen, bedrogen, machtsspelletjes gespeeld. De neerslachtigheid vliegt om de oren in stukken als: "niets verandert hier wezenlijk, zeker de Bijenkorf met z'n groene gevel niet, alleen het in en uit zoemend volk sterft af en vervangt zichzelf" of "als die God van ze bestaat, dan is het de duivel. Al die nare spelletjes voortdurend." Er is sprake van inteelt en het mogelijk van het balkon afgooien van baby's, allemaal wel erg extreem.
Buwalda vliegt uit de bocht, maar ik denk dat hij dat heel bewust doet. Het boek lijkt tegen het einde meer op een pastiche dan op het conventionele verhaal waar je dacht dat het op zou uitdraaien. Het ene verhaal in het boek is nóg extremer gemaakt dan het andere. Daar reflecteert hij al schrijvende ook weer op, maar ergens voelt het ook als een uitweg. Waarom niet meer ingaan op de binnenwereld van wat zijn getroebleerde hoofdpersonen allemaal voelen? Zoals Tromp: "leeg vanbinnen, ze hebben hem, net als zijn huis, uitgeruimd, leeggemaakt. Hij is een holle man."
"Levens zijn slecht geplotte romans" wordt op een gegeven moment geopperd. Buwalda heeft twee verhalen expres slecht geplot, maar waarom? Als experiment, stijloefening, het genoegen van het in de fik zetten van je eigen verhaal? De bedoeling ervan ontging me eigenlijk een beetje.
Dit boek werkte voor mij niet in alle facetten, maar veel zal voor mij ook afhangen van deel drie. Hierover heeft de schrijver zelf gezegd dat de eerste twee delen samen "een planeet vormen, waar deel drie als een maan omheen kan cirkelen." Laat die maan dan maar snel komen, want uitstekend leesbaar en interessant gaat dat hoe dan ook wel worden.
This entire review has been hidden because of spoilers.
November 10, 2025
Wat kan die man schrijven! Wie? Nou die schrijver. Er zijn meerdere schrijvers. Ingewikkeld? Zeker, 100%. Geweldig? Zeker, 100%. Technisch hoogstandje? Zeker, 100%! Waarom dan geen 5 sterren? Het droste effect ging mij iets te diep. Een laag minder en de jaknikker was voor mij het perfecte boek geweest. Als je otmars zonen nog niet gelezen hebt dat zou ik dat eerst doen. En dat is geen straf. Of er een derde deel komt? Geen idee hoe dan.
October 19, 2025
Komt 'ie er of komt 'ie er niet, deel drie? Buwalda is er niet helemaal eenduidig over. In de eerste interviews na het verschijnen van De Jaknikker leek het van niet, maar later weer wel. Ik ben benieuwd!
De recensent in De Groene stelde de vraag of Buwalda zichzelf van kant maakt in dit boek. "Zet hij zichzelf neer als een met uitsterven bedreigde walvis, een wankelende titaan? Hij heeft een puzzel gelegd die hem jaren aan obsessief schrijfwerk heeft gekost, maar die uiteindelijk zelfs de meest toegewijde fan van hem zal vervreemden – als hij er zelf al niet in gelooft, waarom moeten wij er dan in geloven, als het ons al lukt om het volledig te begrijpen?"
Ik denk dat ik wel zo'n toegewijde fan ben. En ja, ik was behoorlijk van de kaart bij de twist op p. 456. Zelfs al was die mij al aangekondigd door Buwalda zelf in Nieuwsweekend radio, bij VPRO-boeken en ook in de genoemde recensie in De Groene. Maar zoals Buwalda zelf ook al zei: wat is een boek nou, als je het vooral van het plot moet hebben?
De pijn van de twist deed me wel denken aan het einde van De Toverberg. Daar laat Thomas Mann zijn hoofdpersonage Hans Castorp, nadat je als lezer meer dan 1000 pagina's geïnvesteerd hebt in je meeleven met hem, in anderhalve pagina het slagveld van de Eerste Wereldoorlog inwandelen en voorgoed verdwijnen. Verschrikkelijk. (Overigens: voor de Thomas Mann-liefhebber zit er nog een leuke verwijzing naar dat andere meesterwerk van Mann in dit boek van Buwalda.) Maar ik kwam er weer bovenop. En ik ben nog zeker niet van Buwalda vervreemd.
Ik hoop op deel drie. Of elke ander volgende roman van deze bij uitstek lekker schrijvende schrijver.
De recensent in De Groene stelde de vraag of Buwalda zichzelf van kant maakt in dit boek. "Zet hij zichzelf neer als een met uitsterven bedreigde walvis, een wankelende titaan? Hij heeft een puzzel gelegd die hem jaren aan obsessief schrijfwerk heeft gekost, maar die uiteindelijk zelfs de meest toegewijde fan van hem zal vervreemden – als hij er zelf al niet in gelooft, waarom moeten wij er dan in geloven, als het ons al lukt om het volledig te begrijpen?"
Ik denk dat ik wel zo'n toegewijde fan ben. En ja, ik was behoorlijk van de kaart bij de twist op p. 456. Zelfs al was die mij al aangekondigd door Buwalda zelf in Nieuwsweekend radio, bij VPRO-boeken en ook in de genoemde recensie in De Groene. Maar zoals Buwalda zelf ook al zei: wat is een boek nou, als je het vooral van het plot moet hebben?
De pijn van de twist deed me wel denken aan het einde van De Toverberg. Daar laat Thomas Mann zijn hoofdpersonage Hans Castorp, nadat je als lezer meer dan 1000 pagina's geïnvesteerd hebt in je meeleven met hem, in anderhalve pagina het slagveld van de Eerste Wereldoorlog inwandelen en voorgoed verdwijnen. Verschrikkelijk. (Overigens: voor de Thomas Mann-liefhebber zit er nog een leuke verwijzing naar dat andere meesterwerk van Mann in dit boek van Buwalda.) Maar ik kwam er weer bovenop. En ik ben nog zeker niet van Buwalda vervreemd.
Ik hoop op deel drie. Of elke ander volgende roman van deze bij uitstek lekker schrijvende schrijver.
November 3, 2025
Buwalda weet zich na 1000 pagina’s geen raad meer en laat het plot middels een opmerkelijke stijlkeus doodbloeden. Of toch niet en komt er nog een derde boek? Voor mij hoeft het niet meer zo en kijk ik terug op een spectaculair eerste boek en een halfbakken tweede boek.
November 24, 2025
Eindelijk uitgelezen. Wat een verhaal weer van Peter Buwalda. Enerzijds heb ik genoten van de verhaallijn over de Russische oliewereld, die heel ver van me afstaat, anderzijds vond ik de plottwist richting het einde niet goed werken. Daardoor was het laatste deel best doorzetten, vond ik.
Read
October 23, 2025Bijzondere leeservaring. Peter: goed gedaan, Junge. Of wat vind ik nu er echt van? Weet je, ik wacht wel weer op 't volgende deel, en geef dan pas sterren.
This entire review has been hidden because of spoilers.
June 29, 2026
Briljante zinnen schrijft die man. Immer, om duimen en vingers af te likken. Maar de omkering maakte het voor mij zwaarder dit boek uit te lezen. De laatste week was een beetje worstelen. Een niet vol te houden bekoring, zoiets.
April 26, 2026
Hoe beoordeel je een middendeel van een mogelijke trilogie? Als opzichzelfstaande roman? Hoe het zich verhoudt tot deel 1, Otmars zonen? Of kun je daar pas écht iets zinnigs over zeggen als je weet hoe het functioneert in een trilogie, als noodzakelijke brug tussen deel 1 en deel 3 (Hysteria Siberiana) bijvoorbeeld?
Als opzichzelfstaande roman: moeilijk te beoordelen. Het lijkt me niet dat De jaknikker de Libris gaat winnen. Alles wat in Otmars zonen is opgebouwd ('wat in Otmars zonen gezaaid werd'), wordt in De jaknikker vervolgd, en komt onder hoogspanning te staan (' De jaknikker oogst (...)'). Als dit boek de Libris wint, dan zal het toch voornamelijk zijn voor de vorm, het experiment, het lef dat Peter Buwalda toont. Je doet Buwalda ernstig tekort door deze roman alléén een prijs toe te kennen. Iedereen die overweegt De jaknikker open te slaan, móét eerst Otmars zonen lezen.
Hoe het zich verhoudt tot deel 1? Beter te beoordelen. Buwalda maakt het de lezer opnieuw niet makkelijk - het begint waar het vorige boek is opgehouden en Buwalda wisselt binnen hoofdstukken nog steeds moeiteloos van perspectief, maar omdat ik deel 1 net herlezen had, zat ik er goed in. Zijn stijl blijft voor mij van een hogere orde. Kraakheldere zinnen, mooie beelden, homerische vergelijkingen (die ook als zodanig meerdere keren benoemd worden).
Het resultaat: via het verhaalheden komen we dingen te weten die nog niet in het manuscript aan bod zijn gekomen, of ook nooit gaan komen. Op die manier houdt Buwalda je nog altijd in zijn greep. Knap gedaan, vind ik.
Als opzichzelfstaande roman: moeilijk te beoordelen. Het lijkt me niet dat De jaknikker de Libris gaat winnen. Alles wat in Otmars zonen is opgebouwd ('wat in Otmars zonen gezaaid werd'), wordt in De jaknikker vervolgd, en komt onder hoogspanning te staan (' De jaknikker oogst (...)'). Als dit boek de Libris wint, dan zal het toch voornamelijk zijn voor de vorm, het experiment, het lef dat Peter Buwalda toont. Je doet Buwalda ernstig tekort door deze roman alléén een prijs toe te kennen. Iedereen die overweegt De jaknikker open te slaan, móét eerst Otmars zonen lezen.
Hoe het zich verhoudt tot deel 1? Beter te beoordelen. Buwalda maakt het de lezer opnieuw niet makkelijk - het begint waar het vorige boek is opgehouden en Buwalda wisselt binnen hoofdstukken nog steeds moeiteloos van perspectief, maar omdat ik deel 1 net herlezen had, zat ik er goed in. Zijn stijl blijft voor mij van een hogere orde. Kraakheldere zinnen, mooie beelden, homerische vergelijkingen (die ook als zodanig meerdere keren benoemd worden).
'Zonder ruzie gaat het niet lukken, vreest hij. Zoals een wolk zich vormt, en uiteindelijk een plensbui - zo ontstaan hun ruzies. Hij heeft het meer dan eens zitten betogen, hij had een minor Meteorologie gevolgd, hij begreep dingen. Moleculaire conflictstof hang permanent in ons atmosfeertje. Om er mist van te maken, nevel, een onweerswolk, heb je zogenaamde condensatiekernen nodig, zandkorrels, roet. Vuiltjes. (...) Zonder zo'n vuiltje, zonder het fijnstof van de ergernis, kunnen ruziemoleculen niet samenklitten tot serieuze agitatie, microscopische druppels onvrede die als je elkaar zo slecht verdraagt als jij en ik aanzwellen tot damp, tot een zware, verziekte nevel die onvermijdelijk uitmondt in een wolkbreuk van haat en razernij. ('Zo gaat het helemaal niet,' zei ze toen hij klaar was met zijn homerische vergelijking. 'Het is simpeler, jij wil gewoon altijd gelijk hebben.')'Zoals ik al aangaf doet Buwalda iets met de literaire vorm. Op ongeveer twee derde van het boek vinden we dikgedrukte tekst. Het blijkt het verhaalheden te zijn (maar, Wie is de mol? indachtig, niets is wat het (b)lijkt, vermoedelijk), waarin Hein Bakker het manuscript leest van Diamond Grubbs, de inmiddels ex-vrouw van zijn inmiddels ex-baas. Het manuscript is dat wat je als lezer leest sinds de eerste zin van Otmars zonen. Het verhaalheden vertoont opmerkelijk veel overeenkomsten met het manuscript, wat Hein Bakker (/Ludwig Smit) angstig maakt. Het is een slimme manier van Buwalda om nog verder terug te blikken, lijnen door elkaar te laten lopen en voorspellingen te doen van wat er staat te gebeuren in de overige hoofdstukken van het manuscript (deel 3, vermoedelijk). De versleuteling van de personages is op het eerste oog wat eenvoudig (Appelqvist wordt Pehrlund, bijvoorbeeld), maar in het verhaalheden reflecteert Hein Bakker ook voortdurend op welke geslaagde en minder geslaagde versleutelingen Diamond toepast.
Het resultaat: via het verhaalheden komen we dingen te weten die nog niet in het manuscript aan bod zijn gekomen, of ook nooit gaan komen. Op die manier houdt Buwalda je nog altijd in zijn greep. Knap gedaan, vind ik.
November 18, 2025
Buwalda, wat mij betreft zeer zeker wel één van de beste hedendaagse schrijvers. Hij zet zijn trucjes uit Otmars Zonen voort in dit duizelingwekkende vervolg, en het was weer fantastisch. Wat ik knap vond, was dat je als lezer eens echt aan het werk werd gezet op zo’n 2/3 van het boek. Ik heb - denk ik - niet eerder een boek gelezen waarin dat (op zo’n manier) gebeurt. Wel wat mitsen en maren vanaf dat punt, vandaar 4 sterren, maar De Jaknikker was over het geheel genomen weer een hele ervaring. Anders dan sommigen zie ik absoluut (veel) ruimte voor deel 3, dus ik kan alvast niet wachten…
October 14, 2025
Plotsklaps kreeg ik de vraag om mee te schrijven aan het scenario voor de prachtige Klara-podcast Pompidou. Zenuwachtig jaknikkend stemde ik toe deze oranje baksteen welgeteld één week overal mee naartoe te sleuren... De onzekere momenten stapelden zich op! Niet alleen bleek dit een vervolg te zijn op een ander boek, maar ook de verhaallijnen, personages en vertelstructuren liepen de spuigaten uit. Paniek alom! Het hek was letterlijk van de dam.
Sinds gisteren is Pompidou de wijde wereld ingestuurd. De zon schijnt terug, vogels fluiten weer, en ik kijk met plezier terug op deze leeservaring. Het boek staat op zichzelf! Ook al is het geen overbodige luxe het eerste deel vooraf te lezen.
Sinds gisteren is Pompidou de wijde wereld ingestuurd. De zon schijnt terug, vogels fluiten weer, en ik kijk met plezier terug op deze leeservaring. Het boek staat op zichzelf! Ook al is het geen overbodige luxe het eerste deel vooraf te lezen.
October 31, 2025
Peter Buwalda is mijn favoriete Nederlandse schrijver.
Net als tijdens Otmars zonen heb ik weer van iedere bladzijde genoten. Buwalda laat me gniffelen, lachen, overpeinzen.
De veelbesproken plottwist was voor mij niet eens nodig geweest voor de 5 sterren, maar maakt het boek wel specialer.
Net als tijdens Otmars zonen heb ik weer van iedere bladzijde genoten. Buwalda laat me gniffelen, lachen, overpeinzen.
De veelbesproken plottwist was voor mij niet eens nodig geweest voor de 5 sterren, maar maakt het boek wel specialer.
November 23, 2025
Wat een bevalling was dit boek… de eerste helft verslond ik. Toen werd t saai. Toen kwam de ontknoping en toen moest ik nog eenderde zwoegen door een droste effect boek in een boek in een boek. Dramatisch.
Maar toch 3,5 ster, drie wordt t dan. Blij dat ik t uitheb. Ondanks de stereotypes die erin voorkomen ook wel weer knap uitgedacht allemaal door Buwalda. Dit vraagt niet echt om een vervolg, vond t redelijk af maar ik geloof dat er nog een boek komt?!
Maar toch 3,5 ster, drie wordt t dan. Blij dat ik t uitheb. Ondanks de stereotypes die erin voorkomen ook wel weer knap uitgedacht allemaal door Buwalda. Dit vraagt niet echt om een vervolg, vond t redelijk af maar ik geloof dat er nog een boek komt?!
July 14, 2026
Buwalda is over een woordenboek gestruikeld en viel, hup, de Netflix-put in.
January 8, 2026
eerste deel was goed zoals ik van Buwalda gewend ben, tweede deel vond ik minder en gezocht. Bepaalde afwegingen qua karakter ontwikkeling en lijn waren niet zo sterk als in Otmars zonen en Bonita Avenue.
November 5, 2025
Geweldige (ruime) eerste helft. Alle personages uit Otmars zonen krijgen zoveel meer diepgang en het leest als een trein. Dan slaat Ludwig Barbara's boek open en wordt het heel ingenieus, maar ook wel erg ingewikkeld. Dat haalt het tempo eruit en zit je op gegeven moment wel naar het einde te hunkeren. Een einde dat niet écht bevredigend is - toch een beetje jammer na 2x 600+ (mooi geschreven) pagina's.
Read
February 18, 2026‘Soms is het wel werken hoor,’ negeerde hij haar. ‘Ik sta geregeld lezend naast de bank, om niet in slaap te vallen. Staand blijf je wakker als je leest, zittend juist niet, een mysterie der mensheid. Tip van de chef, overigens, staan.’
July 21, 2026
Ja Peter wat kan ik hier over schrijven?! Ik zat er he le maal in. De laatste twee weken ongeveer verbleef ik, na het herlezen van Otmars Zonen, in Buwalda’s wereld die zich afspeelt in Rusland, Nigeria, Amerika en Nederland.
Aan het begin miste ik bij De Jaknikker een beetje de vaart en het gemak dat gepaard ging met Otmars Zonen. Ik heb me ook meerdere keren afgevraagd of Buwalda op voorhand eigenlijk al wist dat dit verhaal een trilogie zou worden. Tegen het midden vond ik het op sommige stukken een beetje saai en droog worden, en dan met name de hele rambam over de Beethoven docu van Isabelle en Vera. Maar dan, uit het niks, de plottwist der plottwists. Een roman in een roman? Een volledige 360 van de perspectieven. Geweldig. Hoe bedenk je dit! En alles klopt.
Kan dit achteraf bedacht zijn, of was dit voorbedachte rade en zorgvuldig achter de hand gehouden? We zullen het niet weten. Het enige wat ertoe doet is dat het klopt als een bus. En dan ook die stiekeme referenties naar Siem Sigerius uit Bonita Avenue. Zoveel jeu! Zoveel humor! Dit is schrijven.
4,5 starz
Aan het begin miste ik bij De Jaknikker een beetje de vaart en het gemak dat gepaard ging met Otmars Zonen. Ik heb me ook meerdere keren afgevraagd of Buwalda op voorhand eigenlijk al wist dat dit verhaal een trilogie zou worden. Tegen het midden vond ik het op sommige stukken een beetje saai en droog worden, en dan met name de hele rambam over de Beethoven docu van Isabelle en Vera. Maar dan, uit het niks, de plottwist der plottwists. Een roman in een roman? Een volledige 360 van de perspectieven. Geweldig. Hoe bedenk je dit! En alles klopt.
Kan dit achteraf bedacht zijn, of was dit voorbedachte rade en zorgvuldig achter de hand gehouden? We zullen het niet weten. Het enige wat ertoe doet is dat het klopt als een bus. En dan ook die stiekeme referenties naar Siem Sigerius uit Bonita Avenue. Zoveel jeu! Zoveel humor! Dit is schrijven.
4,5 starz
This entire review has been hidden because of spoilers.
September 17, 2026
Gestopt op 17 september
De eerste vraag die opspeelt is: waarom ben ik niet eerder gestopt
Het is een enorm dik boek, over mannetjes (niets mis met mannen, wel met mannetjes die seks hebben veel geld verdienen en doen of het de normaalste zaak van de wereld is dat andere mensen je tas dragen), Shell, heen en weer vliegen en nog meer dingen die me eigenlijk niet interesseren. En dan toch pas ophouden op 75%
Tja, hij kan wel schrijven, het leest makkelijk tot hier. Nu opeens een droste effect truc: het blijkt een manuscript te zijn waarin de hoofdpersoon een manuscript leest dat gaat over de lezer van het manuscript. Schiet mij maar lek.
Ik had echt leukere boeken kunnen lezen, en mocht er nog een deel 3 komen, mij niet bellen!
Gelezen in de boekenwurm challenge september: lees een boek uit een serie. Dit is het vervolg op ‘Otmars zonen’
De eerste vraag die opspeelt is: waarom ben ik niet eerder gestopt
Het is een enorm dik boek, over mannetjes (niets mis met mannen, wel met mannetjes die seks hebben veel geld verdienen en doen of het de normaalste zaak van de wereld is dat andere mensen je tas dragen), Shell, heen en weer vliegen en nog meer dingen die me eigenlijk niet interesseren. En dan toch pas ophouden op 75%
Tja, hij kan wel schrijven, het leest makkelijk tot hier. Nu opeens een droste effect truc: het blijkt een manuscript te zijn waarin de hoofdpersoon een manuscript leest dat gaat over de lezer van het manuscript. Schiet mij maar lek.
Ik had echt leukere boeken kunnen lezen, en mocht er nog een deel 3 komen, mij niet bellen!
Gelezen in de boekenwurm challenge september: lees een boek uit een serie. Dit is het vervolg op ‘Otmars zonen’
February 15, 2026
"Dit is niet zomaar een boek." Met die woorden - afkomstig van mijn moeder - startte ik met lezen. Ik werd meegesleept in een juicy thriller over een Nederlandse oliebaron in Sakhalin, die door en door fout is en dat met geld en detectives probeert te verhullen. Smullen geblazen.
Na een pauze van een paar weken lukt het me echter niet meer te verbinden met het boek. Een ingewikkelde stijlwissel, die ik pas na een pagina of 100 begreep, maakt het niet beter. Ik blijf achter met de vraag wat Buwalda mij heeft willen vertellen met dit boek? Dat mannen fout zijn? Wisten we al. Dat je ouders veel invloed op je hebben, maar dat je je ouders niet bent? Wisten we ook al.
Een antwoord vinden op deze vraag lukt me niet. Maar zo graag wil ik het eigenlijk ook niet weten.
Na een pauze van een paar weken lukt het me echter niet meer te verbinden met het boek. Een ingewikkelde stijlwissel, die ik pas na een pagina of 100 begreep, maakt het niet beter. Ik blijf achter met de vraag wat Buwalda mij heeft willen vertellen met dit boek? Dat mannen fout zijn? Wisten we al. Dat je ouders veel invloed op je hebben, maar dat je je ouders niet bent? Wisten we ook al.
Een antwoord vinden op deze vraag lukt me niet. Maar zo graag wil ik het eigenlijk ook niet weten.
May 3, 2026
Ondanks dat de inmiddels beruchte plottwist best inventief en ingrijpend is, heeft hij mijn lichte teleurstelling over het verloop van het verhaal niet veranderd. Wat in ‘Otmars zonen’ zo virtuoos en literair spannend wordt opgebouwd, maakt Buwalda toch niet helemaal waar. Dat neemt niet weg dat de stijl, de verhaalbeheheersing, de personages en de perspectiefwisselingen virtuoos en meesterlijk zijn: wat een feest om te lezen! Meest memorabele scène: als Tosca op het podium van Theater Tsjechov in Yuzhno terwijl ze bladmuziek moet omslaan voor een pianist op de eerste rij Ludwig ziet zitten naast Johan Tromp, zijn vader.
August 14, 2026
Dit deel valt helaas tegen ten opzichte van Otmars zonen. Het voelt vooral te lang. Het had een heel stuk compacter gekund.
Dat Buwalda kan schrijven is nog steeds duidelijk en het laatste stuk is zeer verrassend, maar ook daarin zit langdradigheid.
Dat Buwalda kan schrijven is nog steeds duidelijk en het laatste stuk is zeer verrassend, maar ook daarin zit langdradigheid.
November 13, 2025
Heerlijk masculien boek. Eindeloos geëtter over ditjes en datjes en over een incestueus kind natuurlijk. Heb vaak hardop moeten lachen. Die Buwalda is geestig. Zin in deel 3.
September 23, 2026
Duizelingwekkend met een domme plottwist halverwege, maar ik vond het wel wat langdradiger dan Otmars zonen. Of misschien moet je dit gewoon niet b2b lezen. En ik snap ook nog niet of dit nu het einde is, of dat er alsnog een deel 3 komt..
February 22, 2026
hoge verwachtingen na Otmars zonen werden helaas niet waargemaakt
June 30, 2026
Finger lickin’ good tot de streek met (citaat) ‘Vindt ze blijkbaar leuk, droste-effectjes’. Buwalda’s barokke en vileine stijl is ongeëvenaard, z’n spanningsopbouw waanzinnig (hoe hij het omslaan van drie pagina’s bladmuziek of het eten van een Milky Way tot een paginalange, decennia bestrijkende geschiedenis kan weven is fenomenaal) maar met *dat ene* in dit boek heeft ie me moedwillig met een hamer op m’n hoofd en uit zijn zorgvuldig opgebouwde universum geslagen. Suspense of disbelief is gewoon een goede afspraak, gun de wederzijdse waan.
Displaying 1 - 30 of 179 reviews