Muizenleven

by Eva Meijer

Flankie gaat altijd als eerste op verkenning uit. Bullie wast iedereen. Bram en Wezel zitten graag staart in staart en zijn de beste nestbouwers. Flankie, Bullie, Bram en Wezel waren ex-laboratoriummuizen die in 2020 bij filosoof en schrijver Eva Meijer kwamen wonen. Door voor de muizen te zorgen, gitaar voor hen te spelen, een tunnelnetwerk door de hele kamer te maken, maar vooral door hen aandachtig te bestuderen, leerde Meijer dat muizen heel andere wezens zijn dan we denken. Mensen zien huismuizen als plaag en wie ‘muis’ googelt vindt vooral manieren ze te vermoorden. Jaarlijks worden honderdduizenden muizen gedood als proefdier, om kennis te creëren voor mensen. Maar muizen zijn geen eendimensionale wezens. Net als mensen hebben ze hun eigen karakter en vriendschappen en begraven ze hun dode vrienden.

In Muizenleven schrijft Meijer over dieronderzoek en dierfilosofie. De muizen komen zelf aan het woord in verhalen, foto’s en tekeningen. De lezer leert over muizenrechten, -taal en -tijd. Van de muizen leren we hoe we anders kunnen samenleven en voor elkaar zorgen, en dat we allemaal deel uitmaken van een groter meer-dan-menselijk geheel.

Genres: Nonfiction, Nature, Philosophy

127 pages, Paperback

First published March 7, 2025

About the author

Eva Meijer is a philosopher, visual artist, writer and singer-songwriter. They write novels, philosophical essays, academic texts, poems and columns, and their work has been translated into over twenty languages. Recurring themes are language including silence, madness, nonhuman animals, and politics. Meijer also works as an academic philosopher, writes essays and columns for Dutch newspapers, and is a member of the Multispecies Collective.

Reviews

[Marcia · Rating 4 out of 5]

In het VPRO boekengids lijstje ‘Deze 25 non-fictieboeken uit 2025 wil je gelezen hebben’ viel mijn oog op Muizenleven van Eva Meijer. De verschijning van dit boek is mij compleet ontgaan en eerlijk gezegd zou ik niet zo snel een boek over muizen oppakken. Maar iets in de bespreking in de boekengids sprak me aan. En natuurlijk was ik al bekend met en fan van Eva Meijer en diens pen. Toen ik het boek op KoboPlus ontdekte besloot ik dus ‘even te proeven’ van het verhaal. Inmiddels zijn we een paar uur verder en heb ik Muizenleven tussen mijn alledaagse beslommeringen uit gelezen. Wat een interessant boek, zo liefdevol en leerrijk. De auteur biedt vanuit een heel persoonlijk verhaal stof tot nadenken. Ik ga dit boek aan verschillende mensen uit mijn omgeving tippen dan wel cadeau doen 🐭🩵

[Tiemen Hageman · Rating 5 out of 5]

Shit, nu wil ik ook muizen adopteren

[Tessa Kerre · Rating 4 out of 5]

Zo confronterend. Zo ontroerend. Zo pijnlijk. Zo mooi.

[Mieke]

Net als biografieen geen rating, maar wat een bijzonder boek. Heb nog nooit zoiets gelezen en het fascineerde me eindeloos, maar het vervreemdde ook. Tijdens het lezen belandde ik telkens in discussie met mezelf en mijn werkelijkheid. Absoluut interessant!

[Stella Starlight · Rating 5 out of 5]

Meijer refereert naar zichzelf als 'hen' dus dat voornaamwoord zal ik gebruiken in mijn stukje over dit boek. Samengevat ga ik alvast zeggen: Lees dit boek!

Schrijver en filosofe (en beeldend kunstenaar én singer songwriter) Eva Meijer filosofeert al schrijvend een monument voor muizen. Een standbeeld bouwen voor muizen was vast niet haar opzet maar zo ervaarde ik het wel: een standbeeld in de zin van 'Wij muizen zijn ook hier, en net zo hier als jij'.
Na hun adoptie van labmuizen geeft Meijer zich over aan de eigenheid van de muizen (en legt aan de lezer uit dat élk dier een eigen eigenheid heeft, los van mensen, hun menselijke blik en menselijke betekenisgeving).

Eva betoogt succesvol hoe alle dieren, en in dit geval muizen, net zoveel rechten hebben (en ja, die rechten zijn dus net zo politiek) als het dier 'de mens'.
Hen doet een dappere poging de muis niet te observeren en determineren vanuit een menselijke kijk en menselijke vooringenomenheid. Natuurlijk kan Eva nooit een muis worden en hun adoptiemuizen vanuit een muizenperspectief bekijken maar hen doet ontzettend hun best niet leidend te zijn in hun contact met de muizen, maar vólgend.

Meijer promoveerde in 2017 cum laude in de filosofie op een proefschrift over de politieke stem van dieren, waarvoor hen de Erasmianum Dissertatieprijs won. De auteur denkt dus al jaren na over andere dieren dan de mens.
Meijer koppelt hun ziens-en denkwijze aangaande de muizen (maar ook andere dieren) aan de Tao- of andersom: de Tao is de weg waarop zówel Meijer als elk ander mens en dier loopt en Meijer is zich daarvan niet alleen zeer bewust maar kan in dit boek ook heel goed aan de lezer overdragen wat dat inhoudt.

Dit boekje is uitstekend geschreven, goed leesbaar, én heel goed te begrijpen ondanks het niet zo gangbare filosofische gedachtegoed (voor Westerlingen althans).

[David · Rating 2 out of 5]

Zo ZIELIG hoe bedoel je we fokken 300 duizend labmuizen per jaar en ‘gebruiken’ maar de helft, dus de ene helft heeft een kutleven met allemaal tumoren en spuiten en ellende en de andere helft wordt na 6 maand gewoon ‘ongebruikt’ weggedonderd nadat ze hebben weggerot in een plastic bak zonder speelgoed of vrienden

Echt mensen moeten zich SCHAMEN over hoe ze dieren behandelen want letterlijk dierenmishandeling is gewoon genormaliseerd en denk er maar overna hoe een misselijk kut leven dat varken had als jij dat volgende broodje boterhamworst in je bek ramt voor jouw 30 seconden genot alsof je superieur bent aan een koe wanneer je zelf het mindere verstand van een koe hebt, fijne middag doei. Alsof die koe jou in een hok zou zetten en je zou mishandelen en doodschieten

#vega😍

[Heleen · Rating 5 out of 5]

"Een leven heeft zich opgerold in het papier, de kleine tijd. Het is van jou, woord voor woord van jou."

wat een lief boekje en wat een lieve muizen. Dankjewel Eva Meijer voor deze ode🩷.

[Kim · Rating 5 out of 5]

Eva Meijer werd een ander mens door te leven met de muizen. Ik werd een ander mens door te lezen van dit boek. Heb oprecht gehuild door de verhalen over hoe dieren ons van alles kunnen leren en ik besef me hoe achteloos ik ben geweest de afgelopen jaren door zo onbewust af en toe weer vlees en zuivel in mijn dieet te sneaken. Daar is het dus klaar mee, want dat zouden de muizen zo gewild hebben. WWSD (what would Spokie do?)!

[Meeskamstra · Rating 4 out of 5]

Een boek vol empathie dat je aan het denken zet over het leven, de dood, samenleven, muizen, dieren, onderzoek naar dieren, antropecentrisme, enz, enz, enz.

"Elke stap is ook een afdruk. De tijd onthoudt wat wij vergeten.
De maan hing al in je vacht, en scheen op je gedachten.

Hoeveek tijd past er in een leven?
Een korrel rijst en een papiertje, een rozijn.

Er is de troost van de herhaling en degenen net als jij.

Hoeveel tijd past in de tijd? Je had je hartslag.
Elke hartslag is ook een afdruk. En blijft bewaard.

Er is een trap die verder gaat, tot aan de maan. Waar je aankomt wacht geen dag of alle dagen."

[Gian · Rating 5 out of 5]

❤️

[Karlijn Martens · Rating 4 out of 5]

Winnaar van de natuurboekenprijs maar eigenlijk is dit boekje een politiek manifest. Brengt me terug naar het college dierenrechten bij politicologie en Kymlicka wordt ook hier genoemd. Eva Meijer beschrijft het samenleven met muizen. Het wordt een aanklacht tegen antropocentrisch denken (mensen zijn dieren, geen speciale dieren) en een oproep aan alle mensen om verantwoordelijkheid te nemen omdat het geweld tegen dieren zo grootschalig is. Het is heel mooi en overtuigend om te lezen hoe goed Meijer naar de muizen heeft gekeken.

“Als je ervan uitgaat dat iemand niks zegt, zal je ook niet nieuwsgierig zijn naar wat iemand zegt. Kijken moet gepaard gaan met een kritische beschouwing van je eigen machtspositie ten aanzien van degene naar wie je kijkt” p30

[Niki Vervaeke · Rating 4 out of 5]

Een heel boeiend boekje over het samenleven met muizen en het aandacht hebben voor onze omgeving. Bewustzijn van onze antropocentrische visie op de wereld en leren observeren hoe dieren hun eigen visie op de wereld hebben.
anders kijken naar de wereld, elkaar, samenleven, verbinding
zeer inspirerend

https://athenaeumscheltema.nl/recensi...

[Malu Baert · Rating 4 out of 5]

Een boek over muizen, maar eigenlijk over zoveel meer. Over dierenrechten, over mensen, over hoe we leven. Prachtig verrijkend, het laat je stilstaan en reflecteren over je eigen leven en de maatschappij. Een aanrader

[Annemarie · Rating 4 out of 5]

Ik heb dit boek cadeau gekregen en had het waarschijnlijk anders nooit gelezen. Het was ook heel anders dan wat ik er vantevoren van verwachtte, maar het heeft me echt verrast en aan het denken gezet.

[Antoinette · Rating 4 out of 5]

Ja, natuurlijk is dit het natuurboek van het jaar.

[Hu An · Rating 4 out of 5]

bro, kan ik geen 3.5 geven?

zeker eens met Jelle's recensie, wellicht vond ik het wel interessanter. Als ik heel eerlijk mag spreken, had meer foto's gehoopt van alle muizen, ze viel ook soms in herhaling (of wellicht las ik alles dubbel) . wel zweverig aan een kant, zou zeggen dat ik soms ook zo schrijf, wellicht lees ik daarom niet vaak mijn eigen schrift terug.

zie boekenclub voor meer toelichting

[Meike Siemonsma · Rating 4 out of 5]

Leuk om te lezen over deze lieve muizen en hun gewoontes. Dat met goede boodschappen erin verwerkt.

[Joska · Rating 4 out of 5]

Een pleidooi tegen antropocentrisch denken verpakt in een liefdevol en aandachtig verhaal over muizen. Laat je anders kijken. Doei boterham met kaas?

[Summer Mackaaij · Rating 4 out of 5]

Was wholesome maar ook echt dieptriest tegelijkertijd.
Coole nieuwe inzichten waarvan ik me in de meeste kan vinden.
Thanks Aagje.

[Rebekka Van den Brink · Rating 5 out of 5]

Wat een indrukwekkend en prachtig en ruimdenkend boek! De manier waarop ze de kleine muizen waarde toekent is overweldigend, ik moest bij pagina twee al huilen. Het is zo mooi als iemand 'het kleine eert'. Al langer ben ik een groot bewonderaar van Eva Meijer en de manier waarop ze de mens en andere dieren in perspectief zet. Ik ben zo moe van onze antropocentrische traditie die ons door religie en cultuur met de paplepel ingegoten zijn. Dit boek voelt (zoals meer van haar) bevrijdend.
Niet alleen verbind ze muizenonderzoek (en onze kijk op muizen in het algemeen) met dierenrechten, ze maakt ook verbinding met het Taoïsme. Hoe mooi dat ook in de Tao de positie van de mens gerelativeerd wordt. Absoluut wil ik de Zhuang Zi ook gaan lezen.
In haar boek vertelt Eva Meijer ook over haar eigen leven, daarmee is het ook een verhaal over haar eigen persoon in relatie tot de muizen.
En daarmee ben ik ook mijzelf beter gaan leren kennen. Ik ben nog weer wat meer verbonden geraakt met mijn eigen waarden. ❣️ Erg ontroerend.... heb bijna alle levens van mijn hamsters aan mij voorbij zien trekken.

Quote van bladzijde 98:
"Je kunt alleen maar te weten komen wat een goede manier is van leven en omgaan met anderen door goed op je omgeving te letten. Deze manier van reageren op wat je omringt wordt in het Taoïsme gevangen met het begrip wuwei. Wuwei kan letterlijk worden vertaald met niet- handelen, maar als filosofisch begrip gaat het eigenlijk over aandachtig antwoorden op je omgeving. Niet je eigen mening doordrukken of wens projecteren op wat je omringt, maar begrijpen dat je altijd in wisselwerking leeft met alles wat anders is dan jij, in een steeds veranderende samenhang."

[Rachel Pouwer]

Fascinerend, politiek én heel lief ❤️

[Wouter]

Hoe meer je leert over hoe mensen met andere dieren omgaan en wat dat voor die dieren betekent, hoe moeilijker het leven wordt.

[Peter Altena · Rating 4 out of 5]

Prachtig verzorgd boek, goed geschreven. Niet alleen een portret van 'sociaal' leven van muizengroepen en individualiteit van muizen, maar ook een zelfportret van een stille, kwetsbare en strijdlustige kijkster. Het boek is niet enkel verhaal - 'een tegenverhaal' -, maar ook een pleidooi om anders te leven, anders te denken en beter te kijken naar anderen. Niet alleen in woorden, maar ook in tekeningen, foto's en voetnoten wordt verbeeld en gedacht.

[Jasmin Seijbel · Rating 5 out of 5]

Zelden las ik een boek dat zo liefdevol is. Muizenleven ontroert en confronteert tegelijk met grote vragen over macht, vrijheid en samenleven.

[Susie_Q]

Prachtig boek dat je anders over de wereld, onze plek en de plek van andere dieren daarin doet nadenken. Aanrader.

[Lola Kroeze · Rating 3 out of 5]

Ben het gaan lezen op aanraden van mijn stagebegeleider. Ik vond het een prettig boek en goed begin, maar het raakte mij een beetje kwijt rond de helft. Ze spreekt zichzelf tegen naar mijn mening. Ze is erg tegen antropocentrische (terecht), maar ze beschrijft de muizen met allerlei menselijke eigenschappen. Dat ze elkaar begroeten, rouwen om de dood en dat ze een vriendschap heeft met sommigen. Idk voelt scheef

[Jilke · Rating 4 out of 5]

Ik hou van dieren!!!

[K. · Rating 5 out of 5]

bijzonder leuk, informatief, horizonverbredend, inspirerend en herkenbaar voor alle mensendieren die ook muizen als huisdier hebben gehad 😀

[JelmervdH · Rating 5 out of 5]

In de hemel knabbelen we allemaal staart-in-staart aan wat broccoli

[Judith Lichthart · Rating 5 out of 5]

4.5 Lief, mooi, ontroerend.