Elselina (1776-1845): Avontuur in het voetspoor van Napoleon

by Marja Verbraak

Elselina Versfelt (1776-1845) wilde een vrij leven. Keer op keer brak ze met de regels die golden voor vrouwen in haar tijd. Ze verliet haar gezin om mee te reizen met het Franse leger, soms vermomd als man. Ze was niet alleen amazone, maar ook acteur, uitgever en met name schrijver.
In 1827-1828 publiceerde ze haar memoires. Deze zeldzame getuigenis van een vrouw over de Franse Revolutie, het tijdperk-Napoleon en de restauratie werd in Parijs, Berlijn en Londen een bestseller. Later baarde ze opzien met haar opruiende geschriften tegen de Franse koning.
Elselina Versfelt was altijd in opspraak, ook doordat ze het niet zo nauw nam met de waarheid. Zo bleef ze tot haar dood haar identiteit verhullen; haar tijdgenoten hadden geen idee dat La Contemporaine of Ida Saint-Elme, zoals ze zichzelf noemde, de dochter was van een Brabantse dorpsdominee.

312 pages, Paperback

First published March 1, 2025

Reviews

[David]

De periode waar Ida Saint-Elme zelf zes boeken over schrijft, krijgt hier een krappe 60 pagina's. Ik had graag meer over die periode gelezen en minder over hoe het de Oranjes verging (en minder geslijm over hoe belangrijk Willem I was bij Waterloo). Sowieso een erg Oranjegezind en anti-Bonapartistisch boek. Desondanks de moeite waard door het interessante leven van Saint-Elme.

[Wytse de Jong]

Wat een verhaal! Eigenzinnige Elselina was een bijzondere dame, maakte veel nee, ondernam van alles, was beroemd en toch ook onbekend.

[Diana Willemsen]

Deze biografie begint met “Oja?” En dat blijft het niveau.

Alsof de lezer een kleuter is, meent de auteur steeds te moeten vertellen dat ergens later iets over gezegd gaat worden. Verder staan in dit boek zoveel veel herhalingen (de geportretteerde jokte in haar memoires) en “ik kon geen bewijs vinden”s, dat ik me afvraag of een leuk artikeltje over Elselina niet had kunnen volstaan.

[Gerbrand]

251 Maar er was een ander recept om een interessant bestaan te leiden, ook als je geen geld had, en dat was het recept van Ida Saint-Elme: keer op keer de sociale regels overtreden en het schandaal op de koop toe nemen. Het schandaal heeft Ida Saint-Elme haar hele leven achtervolgd. Dat was hoe ze in haar levensonderhoud kon voorzien.

Elselina Versfelt (1776 - 1845) is Ida Saint-Elme, de naam waaronder ze met name in Frankrijk bekend werd. Dochter van een Brabantse dominee. Ze is vooral bekend geworden door de memoires die ze publiceerde. Daarin nam ze nog weleens een loopje met de waarheid. Zoals de schrijfster regelmatig aangeeft. Een opmerkelijk levensverhaal dat en passant een beeld geeft van de tijd van voor en na Napoleon. Toch kon het verhaal mij maar matig boeien. 2.5*

[Marc]

Prima, goedgeschreven boek over een Nederlandse die haar eigen zin wilde doen, rondzwierf met de legers van Napoleon en ook een paar topofficieren, zoals Michel Ney, de latere maarschalk. Daarna schreef ze hierover en zo werd ze in het Frankrijk van de Restauratie erg beroemd. Uiteindelijk moest ze op de vlucht en stierf ze arm, maar na wat een leven! Daar was ze zich van bewust en ook dat haar eigenzinnigheid ten koste ging van haar goede naam, wat in de tijden voor de sociale zekerheid een groot goed was.

[Reader]

Dit is een goed geschreven biografie over een Nederlandse eigenzinnige vrouw die lef had tijdens de Franse Revolutie en tijdens het tijdperk Napoleon. Zij beleeft veel avonturen in Frankrijk, Egypte, Engeland en België. Alhoewel dit een wetenschappelijke biografie is, leest het als een roman.

[Marijke]

Dit is een goed leesbare biografie over een Nederlandse eigenzinnige en avontuurlijke vrouw tijdens de Franse Revolutie en het tijdperk Napoleon.
Alhoewel dit een wetenschappelijke biografie is, leest het als een roman.