Οι φυλακές είναι πάρκινγκ και γυμναστήριο για τους κρατούμενους και τις κρατούμενες, διευθυντήριο και σχολείο για το έγκλημα, ένοχο μυστικό για τη δικαιοσύνη και μαύρο κουτί για την κοινωνία των πολιτών. Το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο από τον Τάσο Θεοφίλου, έναν άνθρωπο που έζησε μέσα στις ελληνικές φυλακές και βγαίνοντας δεν σταμάτησε να τις παρακολουθεί και να γράφει γι’ αυτές. Με άλλα λόγια, έναν άνθρωπο που τις έζησε διπλά, ως φυλακισμένος και ως παρατηρητής της καθημερινότητάς τους, μετατρέποντας την προσωπική του εμπειρία σε γλώσσα ικανή να σταθεί απέναντι στα στερεότυπα που παράγουν οι ειδήσεις, οι επιτροπές και οι σκηνοθέτες. Και είναι μια σύντομη κατάδυση στο τυφλό σημείο του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού και των θεσμών του, εκεί όπου τα δικαιώματα ακυρώνονται από την ίδια την εφαρμογή τους.
Ο Τάσος Θεοφίλου γεννήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1982 στη Θεσσαλονίκη. Το 2008 αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών. Δραστηριοποιήθηκε στο μπλογκόσφαιρα με το ψευδώνυμο Τάσσιος Θήτα, ως υπεύθυνος ιστοσελίδων με λογοτεχνικό και αντιεξουσιαστικό περιεχόμενο, με κοινό τίτλο "Παρανουαρικό" (http://paranoiriko.blogspot.gr/, https://paranoiriko.wordpress.com/, https://paranoiriko.tumblr.com/). Τον Αύγουστο του 2012 συνελήφθη ως ύποπτος, με βάση μια "ανώνυμη" καταγγελία κι ένα εύρημα DNA, για συμμετοχή στη ληστεία της τράπεζας Alpha Bank στην Πάρο καθώς και στη δολοφονία του οδηγού ταξί Δημήτρη Μίχα, ο οποίος προσπάθησε να εμποδίσει τους ληστές, και για συμμετοχή στην οργάνωση "Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς". Πρωτόδικα καταδικάστηκε σε 25 χρόνια κάθειρξης, απόφαση εναντίον της οποίας άσκησε έφεση. Τον Ιούλιο του 2017 το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων τον απάλλαξε οριστικά από όλες τις κατηγορίες που τον βάραιναν, αναγνωρίζοντας ότι τα ενοχοποιητικά στοιχεία εναντίον του ήταν ανεπαρκή, και αφέθηκε ελεύθερος ενώ είχε αναπτυχθεί μαζικό κίνημα συμπαράστασης υπέρ του. Η εμπειρία του της φυλακής αποτυπώθηκε στα βιβλία "32 Βήματα ή Ανταποκρίσεις από το σπίτι των πεθαμένων" (ΚΨΜ, 2015) και "Αχβαχικό"(Red n’ Noir, 2017).
[Μια πλήρης μαρτυρία που απαγορεύει σε όποιον επιχειρεί να φανταστεί τη ζωή στις φυλακές να τη φανταστεί αλλιώς. Το γκρίζο να είναι γκρίζο, ο καταναγκασμός να είναι καταναγκασμός, η παρέα να είναι παρέα και σίγουρα η σωφρονιστικό πραγματικότητα να αποκαλύπτει και να ξεσκεπάζει τον σωφρονιστικό μύθο. Οι φυλακές είναι πάρκινγκ και γυμναστήριο για τους κρατούμενους και τις κρατούμενος, διευθυντήριο και σχολείο για το έγκλημα, ένοχο μυστικό για τη δικαιοσύνη και μαύρο κουτί για την κοινωνία των πολιτών.] (απ' τον πρόλογο του Κ.Κρυστάλλη, σελ.17)
Το βιβλίο του (άδικα) φυλακισμένου επί μία πενταετία Τάσου Θεοφίλου είναι μια καταγραφή κανόνων, συνηθειών και καθημερινότητας στις ελληνικές φυλακές που αποδεικνύουν ότι απέχουν παρά πολύ απ' αυτές που νομίζει ο μη φυλακισμένος πολίτης. Είναι καλογραμμένη η μαρτυρία του, πιάνει σχεδόν όλα τα ζητήματα και διαφωτίζει. Θα ήταν ακόμα περισσότερο αν δεν απουσίαζαν οι αναφορές ή σκέψεις στο ψυχολογικά φαινόμενα και σε ακραίες καταστάσεις της κράτησης.
Έπρεπε να γραφτεί γιατί αν ξεκινήσεις να το διαβάζεις δε σου επιτρέπει να στρέψεις το βλέμμα. Αν θες να μάθεις φιλοσοφικά για τη φυλακή διάβασε το Επιτήρηση και Τιμωρία του Φουκώ. Αν θες να μάθεις πως είναι η φυλακή από τα μάτια του ανθρώπου που καθηλώθηκε εκεί άδικα για 5 χρόνια, διάβασε αυτό. Δέχεσαι γροθιές στο στομάχι χωρίς να το εκβιάζει ο συγγραφέας. Λιτός, περιεκτικός και αληθινός.
«Οι κρατούμενοι και οι παραβάτες δεν είναι τέρατα. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία δεν είναι καν επικίνδυνοι για την κοινωνία. Φτωχοί και αγράμματοι ανθρώποι είναι, που δεν κατάφεραν να υπερασπιστούν επαρκώς τον εαυτό τους. Αυτό που περισσότερο χρειάζονται είναι ευκαιρίες, επαφή με διαφορετικά παραδείγματα, επικοινωνία, εκπαίδευση και όχι ακόμη πιο βαθύ χαντάκωμα ανάμεσα σε τοίχους, σύρματα και κάγκελα.»
"Η φυλακή είναι το σχολείο της παραβατικης οικονομίας. Δεν κάθονται βέβαια οι κρατούμενοι στα θρανία για να μάθουν τη θεωρία γύρω από τεχνικές διάρρηξης ή τις καλύτερες καβατζες. Η φυλακή είναι ένα βιωματικό εργαστήρι στο οποίο ακολουθουνται πιο σύγχρονες και μοντεσοριανες προσεγγίσεις μάθησης. Ο κρατουμενος μέσα από την πράξη τη συνεχή τριβή εμπεδωνει τις τεχνικές και τους τρόπους με τους οποίους συνομιλούν η εξουσία και η παρανομία." Τάσος Θεοφίλου, Η φυλακή, εκδόσεις Αντίποδες σ.35. ΥΓ Μόνο μια φορά είχα εμπειρία κράτησης στο Τ.Α. Εξαρχείων για μια απροσεξία και θυμάμαι ακόμα καλά πως βρεθήκαμε 6 άτομα εκεί μέσα και τι έκαναν στον τότε φίλο μου οι μπάτσοι και πόση ψυχολογική πίεση υπέστη. Ακόμα θυμάμαι το πρόσωπο του τύπου που μας μάζεψε. Το βιβλίο του Τάσου Θεοφίλου είναι μεστό, καλογραμμένο, βιωματικό και τελικά είναι ένα χρήσιμο εγχειρίδιο για όσους θέλουν να κατανοήσουν το σωφρονιστικό σύστημα της Ελλάδας και κυρίως πως λειτουργεί. Τα κεφάλαια και οι τίτλοι είναι κατανοητά ακόμα και για τον πιο αδαη ή άσχετο. Ο Θεοφίλου γράφει νηφάλια και ξεκάθαρα για τη ΓΑΔΑ, τους τύπους φυλακών, τις συνθήκες διαβίωσης, τους τύπους φυλακισμένων, τη διατροφή, την άτυπη/τυπική παρανομία του συστήματος και αυτό που γίνεται ξεκάθαρο είναι ότι ο οποιοδήποτε τύπου εγκλεισμός είναι πάντα ένας διάλογος μεταξύ του εγκλειστου και της εξουσίας και πάντα είναι η ελπίδα του έξω, διαφυγής. Αν και λείπει η πλευρά των δεσμοφυλακων που εκεί όλα απλά αποσιωπουνται και λίγα γνωρίζουμε για τη δική τους ψυχολογική κατάσταση ή εκπαίδευση, τολμώ να πω ότι το βιβλίο ρίχνει φως σε αυτό που όλοι έχουμε μονομερώς ως εικόνα ενός κινηματογραφικου κόσμου των φυλακών και μάλλον γεννουμε εικόνες αστυνομικού ρεπορτάζ ή αμερικανικής ταινίας ή έστω jailhouse rock. Διαβάζεται απνευστι!
This entire review has been hidden because of spoilers.
Όποτε διαβάζω τα βιβλία του Θεοφίλου που αφορούν στη φυλακή σκέφτομαι, ότι τον θαυμάζω. Που έχει καταφέρει να μετατρέψει την τραγική αυτή εμπειρία ζωής που είχε, λόγω άδικου και σάπιου συστήματος δικαιοσύνης στην Ελλάδα, σε δώρο για όλους εμάς μέσα από τον λόγο και τα κείμενα του. Καταπληκτικό για άλλη μια φορά. Ευχαριστώ.
Ο εγκλεισμός στις ελληνικές φυλακές, οι συνθήκες κράτησης και καθημερινότητας, παρουσιασμένα από έναν άνθρωπο που πέρασε 5 χρόνια της ζωής του μέσα σε αυτές -καταδικασμένος σε 25- έως ότου τελικά αθωώθηκε.
Η ζωή στις φυλακές, όπου δεν μοιάζει με ταινία η σειρά, δεν ωραιοποιείται, και δεν συμπλέει με τα αναμενόμενα στερεότυπα, αλλά ακολουθεί το δικό της "οικονομικό μοντέλο".
Εντυπωσιακά τα ποσοστά αναλφαβητισμού που αναφέρεται ότι επικρατούν ανάμεσα στους κρατούμενους και οι αντιλήψεις του μικρόκοσμού τους.
"Κάπως καμιά φορά έβρισκα απελπιστικά μάταιο να συζητάω με κάποιον που μου ζητούσε να του ερμηνεύσω το μεταφυσικό φαινόμενο ο ιδιος <<ηφοποιός>> να βρίσκεται συγχρόνως σε δύο κανάλια της ίδιας τηλεόρασης."
" Είναι λογικό να υποθέτει κάποιος ότι η ανάγνωση βιβλίων είναι μια συνήθεια που θα μπορούσε να αναπτύξει μέσα στη φυλακή ένας κρατούμενος. Όμως η ανάγνωση στη φυλακή είναι ένας Γολγοθάς. Η συγκέντρωση είναι σχεδόν αδύνατη και οι περισσότεροι κρατούμενοι, όταν με έβλεπαν να διαβάζω, μου έπιαναν αμέσως την κουβέντα, γιατί κάπως είχαν ταυτίσει την ανάγνωση με το έσχατο στάδιο της απελπισίας."
Μια ωμή, βίαιη και ρεαλιστική αποτύπωση των φυλακών και του σωφρονιστικού συστήματος, μέσα από τα μάτια του Θεοφίλου, που αποκαλύπτει την διάδοση της διαφθοράς και την μέθη της εξουσίας. Αναγκαίο ανάγνωσμα
Η Φυλακή του Τάσου Θεοφίλου, είναι μια κατάθεση αλήθειας για τις ελληνικές φυλακές! Μια σύντομη και συμπαγής περιγραφή που τόσο ωμά και στεγνά φέρνει τον αναγνώστη στη θέση όπου δεν έχει την δυνατότητα να αγνοήσει το τι γίνεται
Πολλά μπράβο στον Τάσο. Στακάτο, περιεκτικό, δεν περισσεύει ούτε λέξη, δίνει όλη την εκ των έσω εικόνα της ζωής στη φυλακή στοχευμένα και με τη στιβαρή δύναμη της απλοτητας.