Dans le train

by Christian Oster

Il y a des livres comme celui de Christian Oster qui vous rappellent avec bonheur que l'écriture et l'amour existent. Commençons par l'amour puisque, comme souvent dans les romans de l'auteur, il en est question. Il s'agit ici de la rencontre réussie entre une homme quelque peu errant et une femme qui peine sous le poids d'un sac, cela dans une gare, puis dans un train, puis dans une autre gare et dans un autre train. L'histoire pourrait ainsi appartenir au registre des romans "à l'eau de rose", mais c'est là que Christian Oster nous rappelle que tout sujet ne demande qu'à être écrit.

Chaque page, par un grand souci d'analyse, de rigueur et d'intelligence, par l'absence totale de complaisance quant à la thématique que l'auteur explore, est un véritable creuset : la phrase nous plonge dans les interstices de la pensée et du cœur si bien que nous sommes tantôt invités à la réflexion – grave ou rieuse – tantôt submergés par des états réels d'émotion. Et c'est cela la réussite de ce livre : que Franck et Anne, les deux personnages ordinaires que Christian Oster sort du lot des anonymes, nous touchent autant qu'ils nous conduisent à repenser nos propres fonctionnements amoureux. Dans le train est donc un livre nécessaire sur "l'amour aujourd'hui". --Isabelle Magnien

Genres: Fiction, France

159 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

Christian Oster was born in 1949. He is the author of over 15 novels, as well as numerous books for children. Among his titles, My Big Apartment (1999) won the prestigious Prix Médicis, and A Cleaning Woman (2001) was made into a feature film by Claude Berri. He lives in Paris.

Reviews

[Laurent De Maertelaer · Rating 3 out of 5]

★★★½ Ik hou enorm veel van Osters ironische, subtiele en puntige stijl. Vol pijnlijke humor: dit is neergeschreven mime.
Geweldig.

[Amy · Rating 4 out of 5]

"She looked at me from behind her glasses, not as if I was the ideal she was looking for in the world, on the contrary, she seemed to be thinking something wasn't quite right, in what she was seeing, or that her glasses weren't properly calibrated for me, or that I was a smudge on her lenses."


Frank likes to hang out at the train station to meet women and that, hopefully, someone that will need him. He finds the world of travellers fascinating, and even buys tickets (that he may eventually return) just to have a reason to follow them. He's the kind of person you don't make eye contact with in any location: creepy, uncomfortable, and moody. And yet, he's terribly honest with himself and everyone else. His honesty is what appeals and repels at the same time.

In Christian Oster's novel, In the Train, Frank ends up following Anne on to a train out of Paris, using just the smallest interaction of helping her carry her bag to imagine an entire life and future with her. Oster reveals all of Frank's thoughts and concerns, from the trivial to the astonishing: he truly thinks that carrying her bag not only attachs her to him but allows him to begin controlling her. It would be creepy if it wasn't so funny.

After they part at her stop, he ends up following her to her hotel, inventing an excuse to stay. After he checks in, he imagines how to meet her again, casually, eventually knocking on the doors of each room, looking for her (because it would be tacky to ask downstairs!). Eventually he finds her and she greets him with resignation and fear.

The novel continues with their strange connection: he obsessively questioning every single word, looking for clues to her devotion, and her hesitation, not quite sure how to deal with this curious stranger. At one point, she goes to a book signing by a favorite author, and Frank is betrayed:

"It was disheartening." Frank thinks, "It was all a bit much in one go. Before I even loved her, well, not completely, this girl was tripping me up with some man. A rival. Worse than a rival. Someone established. Perhaps not with her, but established all the same.....When, and this is precisely the point, love hadn't really carved its place out in me yet. And jealousy was on the scene already."

Frank and Anne continue the journey, and the novel unfolds to a graceful conclusion. The distinction in this work is the voice of Frank...sad and pathetic, yet hopeful. Not realizing how his actions appear, he behaves in the only way that makes sense to him. Senseless to everyone else, perhaps, but to him he's suave, logical, and appealing. It's true, most of the time you are laughing at him, but there are also moments you just cringe and want to shake him into reality. At no time does he appear malicious, just oblivious. All in all, he isn't a bad guy, but making eye contact would be a mistake.

I'm sure there's some literary significance to the luggage that he helps Anne carry, that is with them in nearly every scene, and that ends up with Frank at the end. But I was giggling too much to focus that hard. I really enjoyed how Oster explored such an unusual personality without stereotype or judgment: he just presents Frank as he is, and reveals unexpected sweetness too!


Translated from the French by Adriana Hunter.

[Dale]

neurotic yet charming, like a film with a diane keaton muse

[Tim Lepczyk · Rating 4 out of 5]

In The Train is the fourth Christian Oster novel to be translated from French into English. It may be more accurate to call In The Train a novella rather than a novel, because it's a slim volume that focuses specifically on two to three characters over the course of a weekend. Written in first person, the reader follows the narrator, Frank, as he waits on a train platform. What is he waiting for? What are we all waiting for? Love, of course. Or is it that Frank is waiting for the illusion of love? He yearns to be with a woman, to have weekend adventures in out of the way towns, comfortable silences together. He yearns for a connection that will stay solid over the years. It makes sense of course, to wait on a train platform, hoping that moment will occur when he meets such a woman.

Thankfully, Frank, is aware of his own shortcomings, and the ridiculousness of his idea. He does meet a woman. He falls in love with her over the span of minutes. Forceful in his approach, he won't let her ignore him. But does, Anne, the woman he meets, have her own intentions?

Oster grounds the reader deep into Frank's head. We see his fears and anxieties, his inabilities to express himself properly to Anne. Frank is awkward, slightly neurotic, and dogged in his pursuit of Anne. By being in the first person, the reader is able to see the whole thought process of Frank. It makes him safe. If it were written in the third person, much care would need to be taken to write Frank in a way that didn't come off as obsessive and similar to a stalker. His intentions would have been less clear. The reader can see that Frank is harmless, while Anne still needs to puzzle through his actions and sentences.

This being the first work of Oster that I've read, it took some getting used to his style. Sentences are choppy. Fragments abound. Ideas start. Only to stop or change direction. It has two effects. First, it seems more personal, more Frank than straight prose. Second, it almost works to slow down the pace. That is counter intuitive, but because Oster uses so many commas throughout the sentences it changes the flow. Think of poetry and the use of commas or lack of at the end of a line break. Grammatically, a comma should be there. However, removing it, the reader still pauses as their eyes move to the next line. Put the comma in there, and it's like an extra pause occurs. Maybe a change from a quarter beat to a half beat.

In some ways, In The Train, reminded me of Haruki Murakami's writing. Frank is adrift, and almost a blank canvas for the reader to project themselves on. Frank's name is hardly used. There is not much description of him. There is hardly any past. All we know, is that Frank feels to be uncultured compared to Anne, and makes allusions to his lack of university education. He's middle aged, has a decent job, but isn't challenged by it. His life seems full of predictability, routine, an existence that leads him into standing on train platforms, hoping to break up the monotony, leaving himself open for whatever may happen. Frank is open for whatever Anne has in store for him. Will she be the love of his life, or will she use Frank to meet her own ends? Selfish and complicated, Frank, is worth following as he seeks to move from being a curiosity in Anne's life to something greater.

The translation of In The Train, is published by Object Press, and available in paperback on Amazon.

[Sini · Rating 4 out of 5]

"In de trein" (2002, vertaald in 2014) was voor mij een heerlijke kennismaking met de Franse schrijver Christian Oster. Dat is, als ik op dit ene boekje af mag gaan, een schrijver met een wel heel eigen stijl en toon, die in het Nederlands van Kiki Coumans mooi tot zijn recht komt. En ik hou van die stijl en toon. Ik hou namelijk van boeken waarin de ik- figuur over zichzelf zegt: "Mijn hart is droevig en leeg en open. Ik heb plek genoeg. Ik voel me licht". Ook veer ik op als de ik- figuur later zegt: "Ik voel me zwaar onder haar gewicht, aangenaam zwaar, met de voor mij nieuwe gewaarwording grond onder de voeten te hebben". Waarmee hij, heel onnadrukkelijk, laat blijken dat het ook zo zijn nadelen heeft om een leeg en open hart te hebben en zich heel licht te voelen. En ook dat hij blij is dat hij daar voor even van is verlost. Maar even onnadrukkelijk schemert vervolgens door dat ook dit voor het eerst gevoelde gewicht, ook deze voor hem zo nieuwe grond onder de voeten, heel voorlopig is. Zodat je samen met de hoofdpersoon mee wordt gevoerd in de volle overgave aan lichtheid en duizeling......

De allereerste alinea van het boek, die ook op de achterkant staat, gaat als volgt: "Op een dag stond een man van gemiddelde lengte op een perron met een heel zware tas in zijn hand. Die man was ik, maar het was niet mijn tas. Die was van een vrouw. En de tas was zwaar omdat er boeken in zaten". Alleen al die eerste zin, waarin de ik- figuur zichzelf wel heel erg als van buitenaf bekijkt en ook nauwelijks iets over zichzelf prijs geeft, brengt mij in een prettig mijmerende toestand. En in een toestand van plezierige verwondering: iemand die meteen al aan het begin zo raadselachtig van de derde persoon naar de eerste persoon switcht..... Nee, zo iemand valt vast niet helemaal samen met zichzelf. En dat zegt- of beter: suggereert- hij hier op een wel heel lichtvoetige, terloopse en laconieke manier. Waardoor ik nog extra ga mijmeren. En breed ga grijnzen. Trouwens ook omdat het boekje met "Op een dag" begint, dus met zo ongeveer de meest conventionele opening van een verhaal die er maar bestaat, om vervolgens verder te gaan op een manier die je helemaal niet verwacht.

Die mijmering wordt nog sterker door alinea twee: "Dat had ze me zelf verteld. Het was ons eerste contact geweest. Ze had het moeilijk op het perron, aan de kant waar ze de tas droeg was haar schouder opgetrokken". En daarna komt de naar mijn smaak heerlijke derde alinea: "Een beetje op dezelfde manier droeg ze haar bril, met een zeker ongemak. Alsof de bril haar het zicht benam, of alsof ze door de bril iets abstracts, iets ideëels probeerde te zien, dat verband hield met de wereld maar niet de wereld zelf was. Iets als de wereld dus, maar dan beter. Ze moest of bijziend zijn of idealistisch, deze vrouw, of misschien allebei, ik heb niet geprobeerd te kiezen tussen de twee." Die laatste zin bezorgde mij wederom een brede grijns. Door die lekker onconventionele derde alinea wist ik bovendien zeker dat dit boekje mij prima zou gaan bevallen. En een paar regels later begreep ik helemaal wat hier tussen de regels door staat: een licht onbeholpen ik- figuur, die op treinstations zoekt naar de liefde, voelt zich aangetrokken door een vrouw met een vergelijkbare onbeholpenheid in het liefde en het leven. Een onbeholpenheid of onhandigheid die mooi lichtvoetig naar voren komt in hoe ze haar kennelijk al te zware tas draagt, en haar bril. Of in latere zinnen (overigens nog steeds op de eerste bladzij) als "Welnu, niets van wat ik deed was van tevoren bedacht, ik had meteen de behoefte gevoeld deze vrouw te verlichten". Dus juist de licht onhandige manier waarop zij het leven lijkt te dragen charmeert hem. Terwijl zijn eigen onhandigheden, zo blijkt later, weer heel erg charmant zijn voor ons. Of in elk geval voor mij: ik ken niet zo veel personages die zo matig lijken toegerust op het leven, daar zo lichtvoetig en laconiek over spreken, en daardoor zo innemend en ontroerend zijn.

Hoe gaat de liefdesgeschiedenis verder, na deze onorthodoxe start op een perron? Via meerdere treinen, die wel van A naar B gaan maar zonder een voor beide personages duidelijk doel, en langs een hotel waarin elke kamer "een niemandsland" wordt genoemd. En via een plot die uit vele onverwachte zijbewegingen bestaat, waardoor de ik- figuur (die 'Frank" blijkt te heten) en zijn geliefde (Anne) in allerlei onverwachte situaties terechtkomen. Situaties die door hun ongerijmdheid vaak heel komisch zijn, maar ook vol van een moeilijk grijpbare weemoed en droevigheid. Wat ook geldt voor mijmeringen als "De oplossing bevond zich uiteraard aan de andere kant van de deur. Ik hoefde deze alleen maar door te lopen. Ik dacht aan alle deuren waar ik in mijn leven doorheen was gelopen, alle stadia waar ik doorheen was gegaan, en ik dacht bij mezelf dat er niet altijd iets concreets achter die deuren was geweest. Maar wel iéts. En dat maakte dat ik uiteindelijk toch naar buiten ging." Waarna hij weer op de gang staat, en niet weet wat hij moet doen. Zoals vaker in dit boekje, en vaker in zijn leven. Wat veel komische situaties oplevert, maar ook een toenemend gevoel van vergeefsheid.

Mooi vind ik dan hoe die vergeefsheid niet leidt tot een luidkeels ach en over de tragiek des levens, maar juist bekeken wordt met vederlichte weemoed en een droevig accepterende glimlach. Mooi vind ik ook hoe Anne in haar slaap wordt bekeken en gestreeld door Frank, waarbij hij dekens en lakens langzaam van haar afpelt, zodat "ze langzaam tevoorschijn kwam uit de ondoorzichtige golf die het laken was". En waarbij hij "zonder haar aan te raken [ voelde] hoe zacht en teer haar huid op die plek was". Frank zelf noemt dit "een experiment van schaamte en onbeholpenheid", maar zelf vind ik deze behoedzame strelingen ook een mooie proeve van terughoudendheid en discretie. Wat ik ook meen te herkennen in zinnen als: "We bezitten niets, of niemand. Zelfs een streling, een simpele streling, is eindeloos". Dat alles gaat echter wel gepaard met een lichtvoetig maar droevig gevoel van voorlopigheid en vluchtigheid. Bij een vrij heftige teleurstelling in zijn liefde schreeuwt Frank bijvoorbeeld niet zijn wanhoop uit, maar mijmert hij: "Ik voelde iets wat op een streling lijkt. Of eerder het tegengestelde van een streling. Niet iets wat iemand me geeft. Iets wat iemand van me neemt. Zachtjes. Dat voelde ik. Daarnet". Alsof ook het prangende gevoel dat zijn geliefde hem afwijst geen enkele nadruk verdient. Alsof ook tragiek per definitie vervluchtigt, of ongrijpbaar is als het tegendeel van een streling. En gevoelens van geluk zijn voor hem net zo vluchtig: "Ik voelde het geluk aan me voorbijgaan, als een zeldzame vogel, een snelvliegende soort die je met moeite kunt herkennen omdat hij in de verte voorbijvliegt en nergens gaat zitten".

Ach, die vluchtigheid van alles, zodat geluk ongrijpbaar voorbijvliegt en elke tragiek iets futiels lijkt en verstoken is van elke grandeur........ Een mens zou er weemoedig van worden. Maar tegelijk is er bij Oster ook veel humor, en vooral die ongelofelijk charmante lichtheid van zijn stijl en toon. En ook die nachtelijke strelingen, waarbij Frank de zachtheid van Anne voelt zonder haar echt aan te raken..... Onbeholpen, misschien, maar ook zo veel mooier, origineler, omzichtiger en discreter dan het genot van de echte manskerel die zijn geluk zonder nadenken gewoon 'grijpt'. Ik las dit boekje met een weemoedige glimlach, vaak ook grinnikend, vaak ook ontroerd, en met een continue bewondering voor Osters stijl. En ik grijp meteen een ander boekje van hem uit de boekenkast!

[Maureen · Rating 3 out of 5]

this is a very peculiar little book, and i am well-disposed to it because my colleague richard, who shares some of my tastes, is also its publisher (tonight is a night for reviews about books people believe in). it is a love story that begins on a train platform, and runs an odd course, with yet more train stops, before the end. again, i am hesitant to write too much about it, but it accelerates in pace through relationships that would, in life, progress along a much slower track. the back copy tells me it is meant to be funny, and i certainly smirked quite often, taken by surprise by the action of the novel, or the positions described therein, but i never really laughed out loud, but then i'm not sure if i was meant to.

i think i need to read it again. but for now, three stars and admiration for the quirky little voice that resounds here.

[Will E · Rating 3 out of 5]

Enjoyably neurotic stream of conscious narrative. The trappings of contemporary relationships condensed into 143 pages and roughly 36 hours. Humorous but overall feels a little slight, and the neuroses of both the main characters can be eye-rolling at times. Still, a fun little easy read.

[Jonathan yates · Rating 5 out of 5]

Though the characters where not exactly likeable the very odd love story between two lonely people that doesn't follow traditional rules and in fact might be kind of creepy has a very real feeling to it because life often is weird and messy, also a book that can be read in a single sitting

[Caroline Thorley · Rating 3 out of 5]

I read this in French as "Dans le train" but for some odd reason it's only here in translation. An unusual story. Quite enjoyed it.

[André van Dijk]

In het hoofd van een stalker

Gelukkig bestaan er nog onafhankelijke, kleine uitgeverijen die een niet alledaags en tamelijk onbekend proza durven uit te geven. Studio 3005 komt met In de trein van de Franse auteur Christian Oster. Een fraai verzorgde uitgave over een ongemakkelijke zoektocht naar de liefde.

Die zoektocht begint met de prikkelende beginregels: ‘Op een dag stond een man van gemiddelde lengte op een perron met een heel zware tas in zijn hand. Die man was ik, maar het was niet mijn tas. Die was van een vrouw. En de tas was zwaar omdat er boeken in zaten’. Een wonderlijke start van een voortslepend relaas van de naar liefde hunkerende Frank die op een treinstation de vooralsnog afstandelijke Anne ontmoet.

Bedreigende buitenwereld
Frank is een lonely soul die zich graag op stations ophoudt om vrouwen te observeren en eventueel aan te spreken. Een wat raadselachtige, opdringerige man die door iedereen afgewezen of genegeerd wordt. Toch is hij in zijn doorlopende bespiegelingen een meeslepend verteller. Hij analyseert elke gedachte uitvoerig en probeert iedere verandering in zijn omgeving tot op het bot te verklaren. In het hoofd van Frank wordt de buitenwereld beleefd als een bedreigende en onbetrouwbare werkelijkheid waarin je nooit voldoende op je hoede kunt zijn.

Frank ziet Anne op het perron staan met een zware tas in haar hand en vraagt zich af waarom ze de tas niet op de grond zet. Na wat omzichtige bewegingen spreekt hij haar aan en biedt aan de tas van haar over te nemen. Het eerste zaadje van de toenadering is gezaaid. In de trein worden een paar woorden gewisseld maar blijft het contact tot een minimum beperkt. Ondertussen razen de gedachten – veel twijfels en verwachtingen – in Franks hoofd maar door.

Onderkoeld proza
Het voortdurende ongemak waarmee Christian Oster de lezer aan zich weet te binden, is de reden om door te blijven lezen. De dubieuze voorwendselen die Frank gebruikt om zich aan Anne op te dringen zorgen voor een beklemmende atmosfeer en voeden de verwachting dat hij afgewezen zal worden. Maar Frank heeft z’n zinnen gezet op deze vrouw, hij wil opgemerkt worden, hij wil haar liefde, en ja, hij wil ook seks. Dat hij een stugge volhouder is, maakt dat het onderkoelde proza eerder afkeer dan bijval oproept.

Het ongemakkelijke effect wordt extra benadrukt door het weglaten van interpunctie in de spaarzame dialogen. Net als Franks gedachten sijpelen die gesprekjes haast ongemerkt door en vormen samen een treurigstemmende weerslag van een obsessief persoon die op doortastende wijze zijn doel weet te bereiken. In tegenstelling tot wat de uitgever in de flaptekst beweert, wordt deze hoofdpersoon op geen enkel moment een ‘innemende antiheld’. Het is vooral plaatsvervangende schaamte die de overhand heeft bij het lezen van dit nogal liefdeloze verhaal.

Als dat de bedoeling van de schrijver is geweest, moet In de trein beoordeeld worden als een geslaagde novelle: de geforceerde wisselwerking tussen twee zoekende zielen is, hoe ongemakkelijk ook, doeltreffend weergegeven in dit uiterst verwarrende boekje.

http://8weekly.nl/recensie/in-het-hoo...
@8WEEKLY/André van Dijk

[Frank · Rating 4 out of 5]

Komisch-neurotische ontleding van simpel boy meets girl-verhaaltje in de stijl van de 'nouveau nouveau roman' van Jean-Philippe Toussaint en consorten (zie o.a. LRB). Heel geestig.

Er is één ding wat ik niet begrijp: waarom de auteur zijn hoofdpersonen Anne en Frank heeft genoemd. Hoewel beeldspraak, mooischrijverij en andere literaire trucs angstvallig buiten het boek worden gehouden, zodat je alleen het kale 'en toen en toen en toen' van een eenvoudig verhaaltje lijkt over te houden, speelt Oster bij nader inzien wel degelijk vernuftige spelletjes met thema's en ideeën die het verhaal een extra dimensie geven (vooral belangrijk is het motief van gewicht, zwaarte en lichtheid, zwaartekracht en aantrekkingskracht). Maar verborgen verwijzingen naar de holocaust kan ik er toch echt niet in ontdekken, en dan begrijp ik niet goed waarom hij daar met de namen van zijn hoofdpersonen wel zo nadrukkelijk naar verwijst.
Of het moet zijn om daarna in interviews quasi-naïef te kunnen constateren: 'O, gut, daar had ik helemaal niet aan gedacht.' En dáár dan een statement mee te willen maken. (Maar welk statement dan?)

[Kerry Dunn · Rating 2 out of 5]

I don't know why but the stream of consciousness used in this novel really annoyed me. I also have a problem with characters who use the words "I love you" after knowing each other only a few hours. Am I a terrible cynic about love? Absolutely. So I think this novel just wasn't for me. Also I was confused by how the back cover kept referring to this as a humorous book. Did we read the same book? What humor? So, yeah. I didn't like this book very much. Although I did like the last line because it used the word "vertiginous." That's something, right?

[Francois]

Un homme rencontre une femme à la gare... et c'est le début d'une petite histoire bien racontée, une histoire drôle où le désir est le thème principal.

[Elephas · Rating 2 out of 5]

A book from Frank's perspective of a surprising weekend..a short book but wish there is more explanation to the character of the story.

[Taressa Dominguez · Rating 4 out of 5]

Neurotic and lovely