Voor de thrillerfans van Vaderland van Robert Harris en The Manchurian Candidate
'Een geweldige politieke thriller. Absoluut briljant.' Jeremy Clarkson
Op 30 april 1945 plegen Adolf Hitler en Eva Braun zelfmoord in Berlijn. Hun lichamen worden verbrand en de stoffelijke resten worden begraven in de tuin van de Rijkskanselarij. Zesenzestig jaar later plegen drie inbrekers de grootste kluisroof in de Argentijnse geschiedenis. Nog voordat de politie op de hoogte is, leidt een paniekerig telefoontje naar Amerika tot een gewelddadige klopjacht waarbij de drie inbrekers worden opgespoord, gemarteld en vermoord. Het is in een van de kluizen zat iets dat nooit gevonden had mogen worden. Negen dagen later sleept senator John Franklin de republikeinse presidentiële nominatie in de wacht. Hij is favoriet voor de Oval Office. Zijn verkiezing heeft alles te maken met de kluisroof, en alles met de dood van Adolf Hitler, en deze gebeurtenissen vormen samen de kern van een onheilspellende politieke samenzwering met als doel een einde te maken aan een democratische Amerikaanse regering.
Brian is an award-winning Television Director, with over twenty-five years' experience in the industry. His work regularly appears on Netflix, Amazon Prime, BBC and Sky. Amongst his directing credits are twenty-five seasons of the iconic car show, TOP GEAR and five seasons of A LEAGUE OF THEIR OWN ROADTRIP, Sky One's highest rating entertainment show.
He was part of the core team that produced twenty-two series of the controversial car show that became the biggest TV phenomena in the world, with 350 million weekly viewers in 120 countries and worked extremely closely with TV heavyweights, Jeremy Clarkson and James Corden, high profile comedians, Jack Whitehall, Alan Carr, Tom Allen, Romesh Ranganathan and Micky Flanagan, sports stars turned presenters, Freddie Flintoff, Jamie Redknapp and Ronnie O’Sullivan and TV chefs Jamie Oliver, Gordon Ramsay and Marco Pierre White.
He has directed two feature-length films for BBC Worldwide and five entertainment specials for Netflix. THE COUNTERFEIT CANDIDATE is his debut novel.
Het is een politieke thriller van het type "Wat als?". Zoals de schrijver zelf in zijn nabeschouwing aangeeft, is het boek gebaseerd op 1 van de vele complottheorieën die ontstonden na de val van het Derde Rijk en de veronderstelde dood van Adolf Hitler. De waarschijnlijkheid dat net deze theorie de waarheid zou bevatten is trouwens heel erg laag. Uiteraard geen probleem voor een fictieboek, maar het vormt wel een drempel om in het verhaal mee te gaan. Dit wordt gaandeweg in het verhaal wel beter als de elementen van de complottheorie op de achtergrond belanden en de fantasie van de schrijver de overhand neemt. Toch is er ook een ander vervelend probleem: doordat deze theorie heel wat aanhangers heeft en publiekelijk beschikbaar is, zijn er ook heel wat verhalen rond geweven en boeken geschreven. Echt origineel voelt het niet aan (al zal het dag ongetwijfeld wel zijn).
Er wordt nogal eens door de tijd gesprongen en de locatie en het perspektief verandert ook regelmatig. Gelukkig staat er onder elke hoofdstuknummer een datum en een locatie.
Het geheel loopt van 30 april 1945 (de officiële datum van de zelfmoord van Adolf Hitler en Eva Braun) tot 6 april 2012 waarde auteur ons in de epiloog een open einde en cliffhanger voorschotelt. De verhaallijn uit 1945 tot voor 2012 gaat over het lot van Hitler en Braun en hun nazaten. De ontsnapping uit Duitsland en reis naar Argentinië, waar ze zich vestigen en hoe ze hun leven opnieuw inrichten. In enkele tijdsprongen krijgen we dan een zicht op de uitbouw van het nieuwe pharmaceutische concern en de volgende generaties nazaten die van Argentinië naar de Verenigde Status verhuizen. Het einddoel is het Vierde Rijk met aan het hoofd de kleinzoon van Hitler die in 2012 op het punt staat om president van de U.S.A. te worden. Na een korte intro in Duitsland gevolgd door een zeereis zal de schrijver constant switchen tussen Buenos Aires en Los Angeles. Aanvankelijk gaat het vooral over Hitler, Braun en Martin Bormann. Later wordt de aandacht verdeeld tussen Paz in Argentinië en vader en iets minder zoon Franklin in de U.S.A.
De verhaallijn uit 2012 begint met een bankoverval en legt dan de focus op de gevolgen en het onderzoek dat steeds een groter terrein zal beslaan en waarbij heel wat doden vallen. Speurders Hembury en Vargas spelen de hoofdrollen.
Het is gebaseerd op een heel bekende complottheorie waarvan de waarschijnlijkheid erg laag wordt ingeschat. Toch is er al veel inkt over gevloeid. De gegevens uit het begin van het boek zijn dus zeker niet uniek te noemen. Het is een "Wat als?" boek en gaandeweg nemen de interpretaties en toevoegingen (zeg maar de inspiratie) van de schrijver de overhand en dat is natuurlijk zijn eigen verdienste. Om een zekere couleur locale en ook geloofwaardigheid te demonstreren zal de schrijver een heel aantal personen en historische feiten doorheen zijn fictie mengen. Feiten zijn per definitie niet origineel maar de mix met fictieve personen en gebeurtenissen is dat wel.
De ontsnapping van Adolf Hitler en Eva Braun uit nazi-Duitsland is natuurlijk een onverwacht gegeven. De ontdekking dat de buit van de bankoverval bij de nazaten van Hitler alarmbellen doet afgaan betekent absoluut een plotwending, wat de overvallers al snel tot hun dodelijke spijt zullen ontdekken. Paz laat zijn mobiel op een plaats delict liggen en dat zal heel zware gevolgen hebben waarbij opnieuw een wending in het schijnbaar doodgelopen politieonderzoek wordt gegeven. Het even ten tonele voeren van de bijna 100-jarige Eva duwt het plot weer in een andere richting en de zelfmoord van vader Franklin lijkt alle vorderingen in het onderzoek te niet te doen.
De karakters zijn stereotypes met weinig echte diepgang. De schrijver heeft goede maar beperkte bronnen voor de historische onderbouw gebruikt en dat merk je. Het gedrag van Hitler en Eva, hun omgang met mekaar en Bormann is nogal op de populistische interpretaties van feiten en veronderstellingen gebaseerd. Ook van de andere criminelen komen we op zich weinig te weten, de focus ligt volledig op het handelen in het hier en nu (waar en wanneer dat dan ook mag zijn). Maar zelfs de inspekteurs ontsnappen niet aan deze trend: als er al iets van hun achtergrond wordt meegegeven is dat puur functioneel omdat het direct impact heeft op wat verteld wordt. Uiteraard is het altijd oppassen met een verhaal over Hitler en de auteur heeft er, misschien wel zo verstandig, voor gekozen om geen risico te lopen en besloten om heel voorzichtig te zijn met interpretaties die verkeerd kunnen uitgelegd worden. In de praktijk zorgt dat voor een lichte bias van links en woke (dat toen nog alomtegenwoordig was met zijn cancel-cultuur).
Er is weinig ontwikkeling te merken, zelfs niet over de lange tijdspanne die het boek dekt. Een aantal mensen sterven natuurlijk en anderen groeien op maar verandering of verdieping zit er niet in.
Argentinië is het land dat heel veel nazi's een nieuw vaderland heeft geboden, de Verenigde Staten zijn natuurlijk nog altijd het belangrijkste westers land op politiek, economisch en militair vlak. Die met mekaar verbinden is een goeie zet van de schrijver, de tijdspanne is realistisch als je, net zoals de schrijver zelf, nadenkt over het "wat als..." gevolgd door "hoe bouw je het Vierde Rijk met onbeperkte financiële middelen?". Het boek zit vol aktie en bevat een zekere dosis spanning maar mist diepgang, en dat merk je ook in de ietwat fletse sfeer buiten de aktiescènes om.
Het deel over het verleden is natuurlijk niet echt spannend te noemen, we kennen de geschiedenis. En doordat er van het heden terug naar het verleden wordt gesprongen is daar ook niet echt veel spanning te rapen, daar kennen we immers ook al de afloop van. Maar het echte verhaal van de bankoverval en het daaropvolgende onderzoek en de tegenakties staan bol van de spanning. Van komen ze weg met de buit van de overval, over zullen de nazi's hun geheim kunnen bewaren tot de spanning die gepaard gaat met een onderzoek naar een misdaad en de jacht op de daders. Op het einde komt daar het element van machtspolitiek, valstrikken en een race tegen de tijd bij. Door de algemene oppervlakkigheid is de spanning vooral voelbaar en verbonden met de aktie. Daarbuiten valt dat merkbaar weg.
Er zit veel aktie in en dat is uiteraard beeldend, maar voor de rest, inclusief de dialogen, is het eerder vlak geschreven. Korte zinnen en hoofdstukken, actieve taal, lage moeilijkheidsgraad - het past allemaal bij de indruk van de domme en sadistische nazi. Maar bevat ook wel een tegenstelling doordat ondanks die domheid de kleinzoon van Hitler toch ei zo na Amerikaans president dreigt te worden. Het taalgebruik is, ondanks de regelmatige vermelding van het gebruik van het Spaans, typisch Amerikaans Engels. Dat maakt het erg toegankelijk en daarbij merk je dat Brian Klein dat ook bij zijn tv-werk gebruikt.
Het is heel goed leesbaar door de vele aktie en de lage moeilijkheidsgraad. Ik had in het begin wel wat moeite met de assumpties die niet stroken met de algemeen aanvaarde geschiedenis maar dat is nu eenmaal het kenmerk van complottheorieën.
Zeker in het begin vroeg ik me af wat het verschil is tussen dit boek en iets wat op basis van dezelde complottheorie door de laatste A.I. kan geproduceerd worden. (dit is geen beschuldiging). Maar het zal niet lang blijven hangen, en ik heb ook niet de intentie om de andere boeken in deze stijl van dezelfde schrijver te lezen.
EEN ZEER GESLAAGD THRILLERDEBUUT, OP PAPIER GEBRACHT ALS EEN HIGH DEFINITION FILM
++ ‘Nadat de Grumann Gulfstream op zijn bekende fluwelen wijze op het asfalt was geland, stapten de twee vippassagiers onmiddellijk uit en liepen naar de verduisterde Mercedes 600-limo die voor hen klaarstond’ ++
Als een regisseur besluit een boek te gaan schrijven, heb je daar wel een bepaalde verwachting bij. De werkzaamheden van de Engelse tv-regisseur Brian Klein vielen stil toen de wereld op slot ging tijdens de coronapandemie. Er was niets te regisseren en voor een lang gekoesterde wens had hij plotsklaps zeeën van tijd. Met een fascinatie voor complottheorieën bleef er één wel jarenlang duidelijk in zijn brein hangen; de vermeende zelfmoord op 30 april 1945 van Adolf Hitler en Eva Braun in zijn Führerbunker in Berlijn. Het veertig jaren oud idee was voldoende gerijpt om, tijdens de lockdowns waarin zijn normale job volledig stil kwam te liggen, er werk van te maken en zijn fantasie te activeren. Het resultaat mag er zijn; De geheime kandidaat, het thrillerdebuut en tevens eerste deel van een trilogie van Brian Klein.
Als bij een bank in Argentinië door drie mannen een grote kluisroof wordt gepleegd, wordt in Amerika driftig getelefoneerd. In box 1321 worden spullen bewaard die voor een wereldschok zullen zorgen als ze openbaar worden gemaakt. Voor het besluit om de drie inbrekers op te sporen en de inhoud van box 1321 terug te halen, is een overleg dan ook niet noodzakelijk. Een tweede verhaallijn gaat terug naar het Berlijn van 1942; het Duitse leger capituleert en volgens de geschiedschrijving pleegt Adolf Hitler zelfmoord om niet in handen van de Russen te vallen. Hij neemt in zijn plan Eva Braun en Martin Bormann mee. In werkelijkheid plegen ze geen zelfmoord maar vluchten per schip naar Argentinië. Mocht het plan om in Europa Het Derde Rijk te realiseren volledig zijn mislukt, in Zuid-Amerika zien Hitler en Bormann mogelijkheden genoeg om Het Vierde Rijk te realiseren…
++ ‘Hij was een onverbeterlijke vrouwenhater en hield er als getrouwde man een stoet van minnaressen op na, die hij in een discreet appartement in het stadscentrum ontmoette. Hij had net van een rendez-vous met zijn laatste verovering genoten, hoewel ze hem al begon te vervelen’ ++
Voor de opbouw maakt de auteur gebruik van twee verhaallijnen, een in het heden en de tweede grijpt terug naar het verleden in 1945 en wat later gebeurde met Hitler, Braun en Bormann. Het is in het heden dat drie mannen een goed doordacht plan tot realisatie brengen en de kluisroof met succes uitvoeren. Vanaf dat moment wordt de lezer vastgegrepen en meegesleurd in een realistisch verhaal dat beeldend wordt verteld en tot het einde spannend is. Het merkwaardige aan het hele avontuur is dat iedereen inmiddels wel weet hoe de oorlog ’40-’45 voor Hitler en Braun is geëindigd maar dat De geheime kandidaat zo realistisch is verteld dat je al snel denkt ‘wat als…’ Met ijzersterke karakters die in een realistisch decor hun rol mogen spelen kun je bijna zeggen dat je geen boek maar een film leest. En de geestelijke vermogens van Hitler en Bormann waren bij leven al zo verknipt en superieur ziek dat het doortrekken van hun levens door Klein op een zeer realistische wijze is gedaan. De auteur neemt de lezer mee in het ontwikkelen van de plannen door met name een superintelligente maar even slechte Bormann en toont tegelijk de feitelijke eenvoud aan om deze mondiale tijdbom tot ontploffing te brengen. Ook de rollen en karakters van de Argentijnse hoofdinspecteur Nicolas Vargas en zijn Amerikaanse vriend en collega Troy Hembury komen geweldig tot hun recht. Zij kunnen de andere twee delen van deze trilogie met groot gemak aan.
Samengevat is De geheime kandidaat een zeer geslaagd debuut dat voor de politiek én historisch (WOII) geïnteresseerde lezer van spannende boeken een ware delicatesse vormt. Met een bijna luchtige en zeer duidelijke schrijfstijl weet de auteur door te dringen in het voorstellingsvermogen van de lezer wat resulteert in een verhaal dat leest als een film. Naast de personages van deze tijd staan de bijna mythische Nazileiders die in niets onderdoen voor hun moderne, naar macht hunkerende nazaten. Lezers die voldoen aan de eerdergenoemde profielbeschrijvingen zullen De geheime kandidaat met veel plezier lezen.
‘De geheime kandidaat’ is het debuut en eerste deel in de trilogie.
De roman begint op 30 april 1945 met de vermeende zelfmoord van Adolf Hitler en Eva Braun, gevolgd door hun begraving in de tuin van de Rijkskanselarij. Hitler en Eva Braun zouden in april 1945 zijn overleden, maar blijken in Argentinië voort te leven. Zesenzestig jaar later wordt in Buenos Aires de grootste kluisroof uit de Argentijnse geschiedenis gepleegd. Tijdens deze roof verdwijnen bewijzen die het bestaan van nazikopstukken in ballingschap onthullen. Kort daarna wint senator John Franklin de Republikeinse nominatie voor het presidentschap in de Verenigde Staten. De dreiging: een fascistische samenzwering die een democratisch bewind bedreigt.
Het boek kent meerdere verhaallijnen die parallel aan elkaar staan, ze blikken ook zo nu en dan terug naar het verleden. Hierdoor wordt het verhaal krachtig neergezet. Klein schrijft vlot en weet het verleden goed te combineren met een spannend, politiek verhaal. Doordat hij ervaring heeft als regisseur op tv, voelt het boek soms alsof je een film kijkt. De manier waarop de scènes zijn geschreven maakt het makkelijk om je alles voor te stellen.
Soms gebeurt er iets in het verhaal dat niet helemaal geloofwaardig overkomt. Toch blijft het verhaal boeiend en spannend, vooral voor mensen die houden van geheimen, samenzweringen en geschiedenis met een onverwachte draai.
Deze alternatieve geschiedenis waarin Hitler in 1945 geen zelfmoord pleegde maar vluchtte naar Zuid-Amerika en waarin doorop voort bouwend werd gefantaseerd hoe hij aan een vierde Duitse rijk zou beginnen bouwen, is een zeer origineel verhaal dat een plezier was om te lezen. Vooral wanneer in het heden- 2012 - dit complot dreigt openbaar gemaakt te worden ontstaat er een kat en muisspel tussen de politie en de bewakers van het geheim. Het boek heeft dan ook alle kenmerken van een relithriller waarin religie vervangen werd door de nazi's.
Over de 430 blz worden de familiebanden van hitlers nazaten wel een paar keer te veel herhaald, en de zelfmoorden van alle belangrijke slechteriken lijkt een gemakkelijkheidsoplosisng. Ook de redactie kon iets beter , want ik noteerde nogal wat foutjes.
Maar deze kleine minpuntjes wogen echt niet op tegen het plezier dat ik aan dit boek beleefde=.