Kunst is geen luxe, geen bijzaak, het is een eerste levensbehoefte. We leven in een tijd waarin kunst en cultuur onder grote druk zijn komen te staan door bezuinigingen, polarisatie en politieke discussies. Wat verliezen we als kunst verdwijnt uit het publieke debat, uit het onderwijs, uit ons dagelijks leven? Met scherpe analyses laat kunsthistoricus en journalist Cathelijne Blok zien dat kunst niet alleen reflecteert, maar ook confronteert, troost en strijdt. Het geeft stem aan het ongezegde, daagt ons uit om anders te kijken en brengt nuance in een wereld die steeds harder wordt.
Erg belangrijke boodschap, in een lichtelijk cliché en basic jasje gestopt. Maar ik denk niet dat ik de doelgroep was voor dit boek. Helaas denk ik dat de doelgroep voor dit boek het nooit zouden lezen.
Ik ben het heel erg eens met het uitgangspunt van dit manifest en kan ‘m je zeker aanraden, maar het blijft, ondanks een paar heel sterke voorbeelden van zielvolle kunst in roerige tijden, een beetje aan de oppervlakte.
Ik had zelf misschien iets opzwependers verwacht; meer diepgaande verklaringen, theorieën en filosofieën om de afbraak van kunstzinnige zelfexpressie mee om de oren te slaan. Het is ook nog eens een klein boekje (fantastische kleur en opmaak, trouwens), dus de negatieve trend letterlijk te lijf gaan is ook geen optie.
Wat is de waarde van kunst? Waarom zouden we kunst maken en beleven?
Een boeiende vraag waar veel over gezegd kan worden. Cathelijne Blok heeft jammer genoeg een nogal eenzijdig antwoord: kunst heeft voor haar in de eerste plaats een morele functie. Het moet mensen wakker schudden, onrecht en lijden tonen, onze empathie vergroten.
Uiteraard kan kunst dit doen, maar Blok besteedt amper aandacht aan de andere en minstens even belangrijke bestaansredenen van kunst: zelfexpressie, troost bieden, spiritualiteit versterken, en vooral ook gewoon puur genot.
Deze gebreken worden grappig genoeg enigszins goed gemaakt door de mooie vormgeving van het essay.