Egelskop

by Teddy Tops

Levi, een joodse vrouw uit Amsterdam, kruipt na de Tweede Wereldoorlog uit de schaduw van haar onderduikadres en gaat op zoek naar een dansschool om in de spotlights te staan. Jo is de jongste van dertien kinderen, geboren in een plaggenhut in Drenthe. Met haar familie vertrekt ze naar Eindhoven om te werken in de Philips-fabriek. Beide vrouwen verruilen in de jaren van de wederopbouw een ondergronds bestaan voor het licht. En beiden zien de voorbestemde toekomst in neonletters voor zich.

Wanneer ze de leeftijd hebben om te trouwen en voor het gezin te kiezen, besluit de naamloze verteller, die enkele decennia later opgroeit in een tijd waar de mogelijkheden eindeloos lijken te zijn, de regie op het verhaal over te nemen en de geschiedenis van haar beide grootmoeders te herschrijven. Wat volgt is een omgekeerd vlindereffect.

Genres: Queer

224 pages, Paperback

Published June 26, 2025

Reviews

[Sanne Lolkema · Rating 3 out of 5]

aaaaa wat te zeggen

bij vlagen vond ik dit heel goed en ontzettend belangrijk (wat doet een oorlog met vrouwenlevens?!) en bij vlagen begreep ik de beelden en de taal en de structuur gewoon niet zo

het voelde zowel te vol als te leeg en ik weet niet zo goed hoe ik dat verder nog moet uitleggen

[Guus van der Peet]

Het zegt denk ik iets dat de helft van de achterflap over de laatste dertig pagina's gaat, waarvan er meerdere volledig wit zijn. Hoe intrigerend die twist (die dus eigenlijk niet echt een twist is) ook is – is de aanloop ernaartoe namelijk niet bijster interessant. Vooral het verhaal van Jo vond ik vaak onspecifiek en weinig invoelend geschreven, met een hoop passages die erg bezig zijn met tellen in plaats van showen:

Ze voelde zich door hem gezien, maar ze had niet meer dan gevoelens van vriendschap en ambitie ontwikkeld, ze wilde meer, meer van het artiestenleven, meer van alles wat hierna zou komen, niet per se meer van hem, begreep ze nu ze hem weerzag.

Teddy Tops' tegenargument zou wellicht zijn dat de levens van vrouwen in een tijd van handelingsonbekwaamsheid en verplicht ontslag na het huwelijk nou eenmaal inwisselbaar en weinig spannend waren. Maar hoe thematisch passend die feitelijke schrijfstijl misschien ook is, levert die in haar handen gewoonweg niet een enorm boeiend verhaal op. Nu is Egelskop boek vooral een boek dat interessanter is om te bespreken dan te lezen, met de abortus als enige echt sterke scène (spoilers, maar als de achterflap mag spoileren mag ik dat ook).

[Pam · Rating 3 out of 5]

Kort maar krachtig. Het leven van de schrijfster en haar oma’s ontdekken en intussen stilstaan bij onze geschiedenis en geconfronteerd worden met het makkelijke leven van nu. Protest en activisme telt. Een betere wereld begint bij jezelf en begon ooit ook bij onze eigen oma’s.

[Daan · Rating 4 out of 5]

Lekker geschreven ‘wat-als’- gedachte experiment waarin teddy tops twee oma’s ‘bevrijd’ van de rol die hen werd toegeschreven na de tweede wereldoorlog.

[Julia - my.endless.library · Rating 3 out of 5]

Zijn we niet een leven lang bezig alle levens te leven die we niet hebben kunnen leiden? Is dat het?

⭐️⭐️⭐️.5>

[Hannah · Rating 4 out of 5]

ik vond dit echt een goed boek. ik snapte in het begin de karakters ff niet, maar toen ik dat eenmaal doorhad, vloog ik er doorheen. ik kan niet helemaal de vinger erop leggen wat me zo pakte aan dit boek. ik vond de zinnen mooi, de verhaallijnen spraken me aan, het tempo was top. heb je ooit zoveel zinnen in een verhaaltje gezien die begonnen met ‘ik’? ik niet voordat ik deze review schreef.

[Malou Moen · Rating 4 out of 5]

Heel goed idee voor een boek, relevant, fijn geschreven!!

[Twan Vet]

Esther Jansma had gelijk. Kippenvel. Wil het meteen weer herlezen, uitpluizen, opnieuw beleven. Een overrompelend debuut!

[Roos Kobus · Rating 4 out of 5]

"het ging hier om arbeidsrechten, om vrouwenrechten, maar in de vergaderingen spraken ze vooral over toiletten." Wanneer niet?

Ik heb wel kunnen genieten van de meanderende stijl en het concept, al had ik meer gehoopt voor de afloop van het verhaal. Gegrinnikt door de stofzuiger, gecharmeerd door het alternatieve na-oorlogse perspectief, soms zelfs geshockeerd en vooral erg benieuwd naar meer boeken van Teddy!!

[Josephine Feij · Rating 4 out of 5]

Een kunstwerkje

[Mirjam Kok]

Niet perfect, wél heel blij dat ik het heb gelezen

[Noor · Rating 3 out of 5]

3.5*

mooi idee maar behaalde z’n doel niet helemaal voor mij

[Danique · Rating 4 out of 5]

3,5⭐️

[Elize Kuiper · Rating 4 out of 5]

Ik hou van dit soort Annie Ernoux geïnspireerde boeken

[evalovestoread · Rating 5 out of 5]

Een feministisch, poëtisch, abstract (en toch ook duidelijk) meesterwerk.
Ik heb dit vrijwel in een keer uitgelezen, het pakte me direct en dat bleef door elk hoofdstuk heen. Ik vind het bizar hoe iemand zo’n abstract/ingewikkeld idee in zo’n compact, sterk verhaal kan omzetten, maar Teddy Tops schijnt er mega goed in te zijn!
Ik lees over het algemeen liever Engels, maar dit is een reminder voor mezelf om Nederlandse literatuur vaker een kans te geven.

[Isabel Strijland · Rating 5 out of 5]

‘Mijn moeder noemde beukennootjes bukkennootjes. Ze dacht dat ze zo heette omdat je moest bukken om ze op te rapen. Of was ik dat?’

Scherpe herinneringen waarin ik mezelf herken, het worstelen van vrouwen om een plek te vinden in deze wereld, en de voortdurende schaduw van de Tweede Wereldoorlog — Egelskop legt het bloot.

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 4 out of 5]

Heel mooi gedaan hoe de schrijver, kleindochter van de twee hoofdpersonen Levi en Jo, besluit om de toekomst van hun te herschrijven, waardoor Levi en Jo in het boek eigenlijk een veel mooier leven hebben dan in de werkelijkheid, en waardoor de schrijver niet meer kan bestaan.

[Hilde Koopmans · Rating 4 out of 5]

Dit boek had twee keer zo dik mogen zijn.

[Anouk Zwaan · Rating 5 out of 5]

Nieuwe lievelingsboek

[Puck · Rating 3 out of 5]

Zijn we niet een leven lang bezig alle levens te leven die we niet hebben kunnen leiden? Aan het begin van het verhaal introduceert de naamloze verteller ons aan haar grootmoeders: terwijl de verteller in het heden alle mogelijkheden heeft om te worden wat ze wil, kleurde de naoorlogse periode de levensloop van twee uitgesproken vrouwen.

De eigenzinnige Levi heeft tijdens de oorlog moeten onderduiken, maar is nu vastbesloten om haar danstalent (en liefde voor vrouwen) te tonen aan de wereld. De dappere Jo probeert uit de schaduw van haar grote gezin en de Philips-fabriek te komen door haar deelname aan de Sociaal Democratische Vrouwenclub.
De verteller accepteert niet dat beide vrouwen hun dromen (gedwongen) opgeven voor een familie en besluit een knipje in de tijd te zetten.

Een ontroerend debuut, geschreven in een gedurfde schrijfstijl en met veel liefde voor 'onopgemerkte' vrouwenlevens. We springen tijdens het lezen tussen het verleden en heden, de enerverende levens van Jo en Levi, en hoe deze samenvallen (of botsen) met de Nederlandse tijdsgeest. Dit experimentele stijl brengt ons niet heel dichtbij de personages, maar maakt wel sterk invoelbaar hoe vrouwen - hoe gepassioneerd of intelligent ook - frusterend genoeg soms moesten buigen tegenover grote maatschappelijke tendensen.

Qua schrijfstijl vond ik weinig zinnen er echt uitspringen, maar wat Teddy Tops met dit debuut aankaart vind ik erg indrukwekkend. 3,5 sterren en een echte aanrader voor fans van hedendaagse Nederlandse literatuur.

[Rachel · Rating 4 out of 5]

Dit was echt een heel erg fijn boek om te lezen. De wisseling tussen de verschillende perspectieven van Jo, Levi, de oplopende minuten en de veranderingen door de tijd geven houvast aan het verhaal. Ik ervaarde ook een soort spanning in deel 2. Ik wilde dolgraag weten hoe het alternatieve scenario zou aflopen, ik voelde de anticipatie terwijl ik tegelijkertijd wist dat dit niet was hoe het zou aflopen. Hoe mooi had het leven kunnen zijn, hoe veel hadden deze twee vrouwen elkaar kunnen geen en elkaar kunnen laten groeien.
Het is beeldend en vlot geschreven en ik heb het binnen een dag uitgelezen.

P.125 “Wat zou er gebeuren, als alles nog kon?”.

[Marlou · Rating 3 out of 5]

Een auto is in het water beland. Vanaf 3 minuten verlies je je bewustzijn. Vanaf 5 minuten sterf je. Het duurde 7 minuten voor haar ouders uit het water werden getrokken. Je leest dit verhaal vanuit een naamloze verteller. Wisselende verhaallijnen over oma’s Jo en Levi, over het leven dat ze hadden en over het leven dat niet was. Het verhaal voelde niet af en daarom geef ik drie sterren.

[Arina]

'Ze had het gevoel dat ze iets in beweging zette, alleen al door hier te zijn. Hier gebeurde iets, deze vrouwen deden iets, echt iets, ze waren bezig het systeem te veranderen en ze wist niet wat dat inhield, maar ze was er onderdeel van en dat was goed, ze droeg haar steentje bij. Ze voelde zich een van die vrouwen die ze kende van de posters, met een vuist in de lucht of een theedoek in het haar.'

[Mieke · Rating 3 out of 5]

Mooi debuut, had ‘m alleen graag iets langer gezien óf er iets minder in willen lezen. De balans ging voor mij soms een beetje scheef. Deed qua thematiek af en toe denken aan De bewaring, maar dan via een ander spoor.

[Ilse K. · Rating 4 out of 5]

3,5-4⭐

[Lola · Rating 4 out of 5]

(ik dacht eerst 3.5* maar toen was ik bezig aan de review en nu vind ik het eigenlijk gewoon 4 dikke sterren)

Het motto van Esther Jansma (die ook nog over dit boek schreef: 'Fucking noodzakelijk') is geweldig gekozen. De personages Levi en Jo zijn HEERLIJK geconstrueerd, wat een vrouwen. Er zitten geweldige beelden in, opsommingen van fenomenen waarbij je eerst denkt: heh? en dan raakt het toch. De 'minuut ..' hoofdstukken vond ik ook heel mooi. De slotzin is uitstekend (je weet wel, dat er zo'n golf van stroom door je lijf gaat als je het leest). Ik denk dat de constructie van de roman, het "omgekeerde vlinder-effect" en de meta-elementen nog niet helemaal tot hun recht komen, maar gelukkig is dit pas een debuut en wil ik nog veel meer van Teddy lezen.

[Kelly · Rating 5 out of 5]

Helemaal bijzonder mooi.

[MianDeR · Rating 4 out of 5]

'Sicko' - Lune Visser
Maar zo fucking noodzakelijk is het ook weer niet

[Wouter]

…ouders verlies je niet, sleutels verlies je, pincodes, herinneringen, ouders sterven, ook als je je daar niks bij kunt voorstellen…

Zijn we niet een leven lang bezig alle levens te leven die we niet hebben kunnen leiden? Is dat het?

[Vera · Rating 5 out of 5]

oma's aan de tops